|
Goed nieuws voor de 227 personen die iedere dag in België door de
politie van hun vrijheid worden beroofd. Voor hen is er vanaf 1 oktober
Salduz! Ze krijgen dan zoals in de Amerikaanse feuilletons ook in
werkelijkheid het recht om hun advocaat te bellen voor ze worden
verhoord. In Amerika heet dit Miranda, in Europa Salduz.
De Kamer keurde deze week een wet in die zin goed. Het gaat om de
grootste gerechtelijke hervorming in vijftig jaar tijd. Ze zal de
gewone burgers veel geld kosten. Ieder jaar minstens 43 miljoen extra:
30 miljoen voor de advocaten en 13 miljoen voor de politie. En dan zijn
de noodzakelijke verbouwingen van alle Belgische politiecommissariaten
nog niet mee gerekend.
Maar wie of wat is Salduz? En komt salduzzen volgend jaar in de nieuwe dikke Van Dale?
2. WAT ZEGT DE SALDUZWET?
De Salduzwet is een drietrapsraket. Er zijn regels voor iedereen die verhoord wordt; bijkomende regels voor iedereen die als verdachte wordt verhoord; en nog verder gaande regels voor iedereen die als gearresteerde verdachte wordt verhoord.
2.1. GETUIGEN, SLACHTOFFERS EN VERDACHTEN
De eerste groep (getuigen, slachtoffers én verdachten samen) heeft een reeks rechten.
== Betrokkene mag weten over welke feiten het gaat.
== Hij kan vragen dat al wat hij zegt letterlijk wordt genoteerd.
== Hij kan bepaalde opsporingshandelingen (huiszoekingen, verhoren van anderen) vragen.
== Hem wordt meegedeeld dat wat hij zegt tegen hem als bewijs kan worden gebruikt en dat hij niet verplicht is om zichzelf te beschuldigen.
== Al deze elementen komen in een proces-verbaal.
2.2. ALLE VERDACHTEN
De tweede groep (àlle verdachten) heeft al wat meer rechten.
== Aan iedere verdachte wordt gezegd dat hij het recht heeft om te zwijgen. Getuigen hebben dit recht uiteraard niet en bij benadeelden en slachtoffers heeft het geen zin.
== Iedere verdachte krijgt ook te horen dat hij voor het eerste verhoor een vertrouwelijk overleg met zijn advocaat mag hebben. Dit laatste moet alleen als uit het misdrijf waarvan hij verdacht wordt één jaar cel kan volgen, want alleen dan kan hij later worden aangehouden en de Salduzverplichtingen gelden voor mensen die van hun vrijheid zijn beroofd.
== Bij de 428.000 jaarlijkse verkeersmisdrijven geldt deze verplichting om de verdachte in te lichten van zijn recht om een advocaat te raadplegen niet, behalve als het misdrijf tot een arrestatie kan leiden. Reden: anders zou de verdachte zijn advocaat kunnen laten komen als hij een alcoholtest moet ondergaan en dan geraakt het hele politie-apparaat verlamd.
== Alleen een meerderjarige kan dit recht op een vertrouwelijk overleg weigeren.
== Als de betrokkene met zijn advocaat wil overleggen, dan wordt het verhoor tot later uitgesteld.
== De verdachte krijgt een schriftelijke verklaring met zijn rechten.
2.3. GEARRESTEERDE VERDACHTEN
De derde groep is de groep waarvoor de Salduzregels eigenlijk nodig zijn: de verdachten die van hun vrijheid zijn beroofd.
== Zij hebben recht op bijstand door een advocaat tijdens het eerste verhoor en alleen dan. Waarom het eerste verhoor? Omdat de verdachte dan het meest kwetsbaar en emotioneel in de war is. Tijdens het eerste verhoor gebeuren ook de meeste bekentenissen.
== De politie moet twee uur op die advocaat wachten.
== Daarna is nog een vertrouwelijk overleg tussen verdachte en advocaat mogelijk gedurende een half uur.
== De advocaat mag bij het verhoor aanwezig zijn, maar hij moet in principe zwijgen. Hij mag alleen maar controleren of geen onrechtmatige dwang wordt uitgeoefend, of de verdachte zich zelf niet moet beschuldigen en of het verhoor wettig is verlopen. De advocaat kan die schendingen onmiddellijk melden, ook tijdens het verhoor.
== Het verhoor kan 15 minuten onderbroken worden als er een nieuw feit aan het licht komt en de advocaat hierover met zijn cliënt wil overleggen.
== Alleen een meerderjarige kan afstand doen van bijstand tijdens zijn verhoor.
== Iedere gearresteerde mag een vertrouwenspersoon laten inlichten door de ondervrager.
== In uitzonderlijke gevallen (ontvoering van een minderjarige, terrorisme) kan de procureur beslissen om al deze regels tijdelijk niet toe te passen.
== Een soortgelijke regeling geldt bij de eerste ondervraging door de onderzoeksrechter.
== De termijn van 24 uur, die de onderzoeksrechter moet respecteren om iemand gerechtelijk aan te houden, kan uitzonderlijk tot 48 uur worden verlengd.
== Als de politie iemand verhoort en het blijkt tijdens het verhoor dat hij verdacht wordt, dan moet de politie dit melden en hem zijn rechten meedelen.
== Als de Salduzregels niet gerespecteerd zijn, dan kan het bewijs dat uit het eerste verhoor voortvloeit niet meer gebruikt worden.
|
