Welkom beste bezoekers,op mijn blog de biologische groente-en Kruidenteelt.
Welkom op mijn blog over groenteteelt,ik hoor jullie al zeggen,weeral een, blog over groenteteelt,maar deze blog gaat niet over de traditionele manier van groente telen,waar er vaak overvloedig gebruik gemaakt word van chemische meststoffen en de al even schadelijk en giftige sproeistoffen,ook word de humushouding in de bodem verwaarloost. Bij de teelt die ik hier beschrijf ,worden de groenten op ecologische wijzen geteeld,er word ook gebruik gemaakt van zachtwerkende natuurlijke meststoffen en geen gebruik maken van de sproeistoffen. Kortom groenten telen op biologische methode met de nodige respect voor het milieu,mens en dier. Deze groenten bevatten ook geen schadelijke residu's en zijn dus onschadelijk voor onze gezondheid. Ik weet beste bezoekers waar ik over schrijf,daar ik op deze manier al een tiental jaren mee bezig ben,met de nodige successen.Ik hoop dat ik jullie met deze blog over de streep kan trekken en meer en meer mensen de aanzet kan geven tot de milieuvriendelijke groenteteelt,veel plezier ermee toegewenst. Naast de gangbare soorten,vind je op het laaste een nieuw hoofdstukje,dit gaat over oude en vergeten groenten,ik bespreek de soort zeer kort,je vind er de foto terug,let wel op,deze foto"s komen niet in het fotoalbum. Ik heb eveneens een nieuw fotoalbum over de verschillende soorten van groenten online,het album is te bereiken met een klik op het bovenstaande prentje in de linker kolom en met tittel:"zelf groenten kweken". De teksten zijn geïnspireerd op de teksten,dewelke ik in het "Handboek Ecologisch Tuinieren" vond,sommige teksten zijn vrij bewerkt,terwijl andere volledig en intrigaal overgenomen zijn,ze staan dan ook bij de desbetreffende berichtjes vermeld en zijn aanklikbaar. Ook staan de teelten in dezelfde volgorde,het loont beslist de moeite om dit handboek aan te kopen,naast de uitgebreide teelten staan er nog zeer veel ander nuttige tips in,Hierbij dank ik de mensen van VELT.Door op onderstaande afbeelding te klikken,kom je op hun site terecht.
Bij de beroepstuinders,maar ook vaak bij de gewone mensen,hoor je vaak zeggen "Als je niet spuit of mest heb je niets",welnu dit moet ik ontkennen,ik ben sedert een tiental jaren zelf bezig ommijn groenten ecologisch op te kweken,het lukte me tot een goeie vijf jaar geleden uitstekend,mijn grond was perfect in orde en mijn groenten groeiden,als of het een lust was,ik had er immers drie jaar aan gewerkt om mijn grond terug in orde te krijgen,maar een vijftal jaren geleden moesten wij verhuizen,op de grond waar ik nu mijn groenten moest op telen,ben ik nu vijf jaar later nog bezig om mijn grond in orde te krijgen,ik heb veel compost toegevoegd,en nu lukt het mij wel om bepaalde groenten te kweken. Hiermee wil ik aantonen dat je veel geduld moet hebben om je verarmde grond terug in orde te kunnen brengen,meestal loopt die periode ongeveer over een drietal jaren. Ook de overstap van de traditionele teelt naar de biologische teelt duurt meestal ook een drietal jaren,het kan ook langer zijn,alnaar gelang de toestand van de bodem,hoe minder humus er in je grond aanwezig is,hoe langer het duurt eer je grond terug op peil is. Het eerste wat je kan doen is een bodemmonster nemen en dit opsturen naar een erkent labo ter analyse,een paar weken later krijg je de uitslag thuis. Aan de hand van die resultaten kan je de grond verbeteren en desgewenst meststoffen toedienen,gebruik hiervoor de natuurlijke meststoffen of compost. Groenten groeien ook op een Ph neutrale grond,een waarde van 7 tot7,5 is uitstekend,bij een te lage Ph dien je te kalken,een grond die een te hoge Ph vertoond kan je bijna niet op een biologische manier naar omlaag brengen,ik de gangbare teelt maakt men gebruik van verzurende kunstmeststoffen,iets wat totaal verboden is in de bioteelt. Hoe men de Ph moet meten,de grondsoorten en de grondverbetering,leg ik hier niet uit,daarvoor verwijs ik je graag door naar mijn andere blog,deze blog is te bereiken via een klik op het onderstaand prentje, of op de link onder het plaatje.
Leren composteren,compost gebruiken,ed,ook dat vind je terug op mijn blogs die hierover gemaakt zijn,bij een klik op het onderstaand prentje of de link onder het plaatje kom je in die wereld binnen.
Hierbij wil ik jullie een korte toelichting geven bij de werking van deze blog. 1: Eerst beschrijf ik kort de groenten 2: Daarna de teelt en de grondsoort en de verzorging (wieden of schoffelen,enz.) 3: De oogst en de bewaring van de groenten 4: de verschillende teeltwijzen: Hier vind je de plant of zaaitijdstippen,het eventuele uitdunwerk en de oogsttijdstippen. Je vind er ook de plantafstanden,dit verduidelijk ik met een voorbeeldje: geschreven staat vb. 30X10 Cm. Het eerste cijfer hier in het voorbeeld de 30 staat voor de afstand tussen de rijen,het cijfer 10 staat danvoor detussenafstanden in de rijen,of de afstanden die jemoet aanhouden bij het uitdunnen of bij devb. de ajuin,de afstanden in de rij van plant tot plant.
Teeltwijzen: 1: Weeuwenteelt: (weinig toegepast door liefhebbers) Er word gezaaid van half oktober tot half november in zaaibakjes onder koud glas,van begin tot half december word er verspeent in kleine potjes of perspotjes onder koud glas,de ganse maand maart word er uitgeplant onder koud glas of op een beschut plaatsje buiten op afstanden van 30X25 Cm,de oogst begint vanaf half april en loopt tot einde mei. 2: Vrijersteelt: (weinig beoefende teelt) Er word gezaaid binnen in zaaikistje of in potjes of perspotjes,de temperatuur bedraagt 8-12°C. Vanaf half tot einde februari word er verspeent in potjes of perspotjes,rondom deze periode kan je op de markt of in een tuincentrum opgekweekte plantjes kopen,vanaf half maart kan er uitgeplant worden in de koude bak of onder plastiek,op afstanden van 30X25 Cm,de oogst begint van begin mei tot half juni. 3: Lente: Vanaf half februari tot einde maart word er gezaaid onder koud glas,( vanaf de tweede helft van maart kan dit ook buiten gebeuren op rijen,na opkomst dun je uit),meestal in zaaibakjes of in perspotjes,na ongeveer een vijftal weken word er buiten uitgeplant op afstanden van 30X25 Cm,dek de vroegste uitgeplante planten het beste af met gaatjesfolie,zo groeien ze sneller,neem op de warme mei-en juni dagen de folie het beste weg,de oogst begint van half mei en loopt verder tot half juni. 4:Zomer: Zorg ervoor dat je vochtige grond bezit,op droge gronden schiet deze sla zeer vlug door en zaai met regelmaat een kleine hoeveelheid!! Men zaait het beste ter plaatsen op rijen die 25X25 Cm uitelkaar liggen,vanaf begin april tot begin juli,men kan ook in zaaibakjes zaaien of in perspotjes,dek de zaaisels het beste af met vochtige jutten zakken,dit houwt de grond vochtig en de plantjes zullen vlugger kiemen,na opkomst dien je deze zakken wel te verwijderen,om verbranding te voorkomen,deze plantjes worden uitgeplant buiten op een koele plek,de oogst begint van half juli en loopt verder tot einde september. 5:Herfst: Deze teelt verloopt zoals deze van de zomer,de laatste zaaisels kan je eventueel uitplanten in de koude bak,zodat je bij guur weer het glas er kan opleggen. Men zaait vanaf half juli tot half augustus buiten op rijen die 30X25 Cm uitelkaar liggen,men kam ook zaaien in zaaibakjes of in perspotjes en vanaf half augustus tot begin september uitgeplant,oogsten kan je de ganse maand oktober. 6;Winterteelt: (zeer weinig geteeld) Zaaien buiten op rijen buiten vanaf half augustus tot einde september,de ganse maand oktober word er uitgepland onder koud glas,op afstanden van 30X25 Cm,dek dit glas af bij nakend vorstweer met rieten matten en breng een laag stro aan tussen de planten,de oogst begint van april tot einde mei,let er wel voor op dat dit ras van sla losser van krop is en deze sla is ook minder mals,dan de andere sla. Hier onder vind je wat foto's over kropsla.
1:Bindsla: Bindsla of Romeinse sla is een minder gekende variant op onze kropsla. Deze plant vormt een losse krop van smalle rechtopstaande bladeren,oorspronkelijk bond men de kroppen dicht met een touwtje,vandaar die naam,bij de huidige selecties is dat niet meer nodig,bindsla word niet rauw gegeten,maar wel gestoofd . De bodem en de teeltzorgen zijn dezelfde als deze van kropsla,de krop word bij de grond afgesneden en dadelijk verbruikt,bindsla kan je niet bewaren. Rassen: Het assortiment van rassen bij bindsla is heel beperkt,het gaat meestal om oude rassen. "Blanke of Blonde" Dit is veruit het bekenste ras,het vormt een wat losse krop met lichtgroen blad en dit ras is matig randgevoelig "Verbeterde Blonde en Zelfsluitende" Deze rassen zijn waarschijnlijk selecties uit dit ras en is geschikt voor de teelt in de lente. "Ballon (Van Bourgival )" : Dit ras vormt hele dikke,veeleer ronde kroppen en is geschikt voor de lente- en herfstteelt. "Corsica": Dit ras vormt een goed gevulde krop en kan het hele jaar geteelt worden "Little Leprechaun":Deze soort heeft knapperige roodgroene bladeren en is geschikt voor de lenteteelt. Teeltwijzen: 1: Lenteteelt: Zaaien kan vanaf februari binnen gebeuren in potjes,later kan je in potjes onder koud glas zaaien de ganse maand maart,er word uitgeplant onder koud glas vanaf einde maart tot einde april op afstanden van 30 X30 Cm,de oogst begint van einde mei tot begin juli. 2: Zomerteelt: Er word dadelijk ter plaatsen zaaien op rijen die 30 Cm uit elkaar liggen,vanaf einde maart tot begin juni,na opkomst word er gedund tot op 30 Cm in de rij,de oogst begint vanaf einde juni tot half augustus. 3: Hefstteelt: Hiervoor zaai je dadelijk ter plaatsen op rijen die 30 Cm uit elkaar liggen,vanaf half juli tot half augustus,na opkomst word er gedund tot op 30 Cm in de rij,de oogst begint vanaf einde september en loopt door to einde oktober.
3: Snijsla of steeksla: Deze sla word ook steeksla genoemd en gaat terug naar de oorspronkelijke,niet kroppende vorm van sla,deze soort vormt immers geen kroppen,maar wel vele kleine blaadjes. Snijsla is een heel snelgroeiende en heel gemakkelijk te telen groente,ze word vooral in het vroege voorjaar gezaaid,omdat er dan nog geen kropsla voor handen is,deze teelt is een echte liefhebbersteelt,die ook geschikt is voor de absolute beginners. Snijsla groeit op alle gronden,op voorwaarde dat deze gronden niet te nat en te koud zijn,er is geen speciale bemesting nodig,zaai het beste op rijen,die 10-15 Cm uit elkaar liggen, dun niet uit,zaai ook telkens kleine hoeveelheden,voor de oogst snij je de blaadjes af tot juist boven de grond,na het snijden groeit deze sla terug uit en je kan mogelijk een tweede maal oogsten,tenminste als de blaadjes niet te hard zijn. Snijsla word geteeld voor verse consumptie en kan niet bewaard worden. Rassen: De volgende rassen zijn beschikbaar: "Witte Dunsel" Dit ras vind je overal,de term wit slaat op de kleur van de zaden. "Zwarte Dunsel": Dit ras vind je hier en daar. "Goudgele Gotte": Dit is eigenlijk een kropslaras,maar wordt veeleer als snijsla geteeld. Men kan ook eventuweel andere vroege kropslarassen gebruiken,men zaait dik ter plaatsen "Black Seeded Simpson" Teeltwijzen: 1: Koud glas: Zaaien kan vanaf begin februari tot begin maart,oogsten kan je de ganse maand april. 2: Vollegrond: Hier word er gezaaid van maart tot einde april,de oogst begint vanaf einde april en loopt verder tot begin juni.
4:Krulsla: Een nieuwe slasoort die zeer sterk opkomt,zowel bij liefhebbers als bij beroepstelers. Krulsla vormt geen gesloten krop,het uiterlijk van deze sla doet denken,aan deze van andijvie,maar het blad is wel zachter en heeft een verfijnde zoete smaak. Zaai het beste onder koud glas in perspotjes,daar het zachte blad gevoelig is voor smet en rand,oogsten doe je het beste als de plantjes nog jong zijn. Teeltwijzen: Zaaien gebeurt in perspotjes onder koud glas vanaf half maart tot half juni,vervolgens plant je buiten uit op afstanden van 30 X30 Cm,vanaf april tot einde juli,de oogst begint in juni en loopt verder tot einde augustus. Rassen: "Groenbladige Salad Bowl": een ras met heldergroen en met een zacht blad,deze soort is echter gevoelig voor aantasting door grijsrot en voor rand. "Eikenblad-groen":Dit is een donkergroen ras dat vrij gevoelig is voor aantasting door rand. "Lollo Rossa": Dit ras is sterk gekroesd,roodachtig en groen,deze soort heeft op zeer korte tijd een enorme bekendheid verworven,dit ras is weinig gevoelig voor aantasting door rand en grijsrot. " "Lollo Blonda": Het is een ras met groene gekroesde bladeren.
5: Eikenbladsla: Dit is een variant van de krulsla,het is dus ook een niet kroppende slasoort met een vrij smal,diep ingesneden blad dat door zijn roodbruine kleur wat aan een eikenblad doet denken. Eikenbladsla oogt niet alleen mooi in rauwkostschotels,maar heeft ook een fijne zachte smaak. De teeltwijze verloopt zoals deze van de krulsla. Eikenbladsla kan een paar graden vorst verdragen en is daarom een interessante herfstteelt,de planten kunnen een tijdje overwinteren in de serre of de koude bak. Bewaren van eikenbladsla gaat bijna niet,je dient deze sla zo vers mogelijk te eten,in de koelkast in een plastieken zak bewaart hij iets langer. Rassen: "Red Salad Biscia": Dit is het bekenste ras, dit ras is beter bestand tegen smeul dan het ras "Groene Salad Bowl". Andere rassen zijn: "Blonde a Gaine noir" en "Biscia Rossa"
6: Pluksla: Pluksla vormt geen gesloten krop,maar een min of meer bladrozet,de krop oogst je niet in zijn geheel,maar je plukt er telkens het onderste blad af en laat de plant doorgroeien,als mogelijke vervanger van kropsla verdient deze groente best meer aandacht,het onderste blad word afgeplukt,pluksla heeft een bittere smaak,een jong blad kan je rauw eten en een oud blad eet je beter gestoofd. Pluksla groeit beter op drogere gronden,omdat hij niet zo vlug doorschiet kan pluksla een alternatief zijn voor de kropsla. Het verschil is dat je alleen maar het onderste blad afplukt en de rest ongemoeid laat verder groeien,de plant vormt telkens een nieuw blad en schiet pas na een zekere periode door,het is ook een vrij sterk gewas dat weinig gevoelig is voor de meeste kropslaperikelen. Bovendien kan dit gewas ook geteeld worden zoals deze van de snijsla. Pluksla kan niet bewaard worden en is enkel geschikt voor verse compsumtie. Rassen: Twee plukslarassen zijn al lang bekend: "Amerikaanse Roodrand": Dit ras heeft een groen blad met rode vlekken en de bladrand is licht gekroesd. "Australische Gele": Deze soort heeft een lichtgroen gekroesd blad. Teeltwijzen: 1: Koud glas: In Februari zaai je onder koud glas,na het verspenen in potjes of perspotjes,kan je de plantjes buiten uitplanten,vanaf half maart tot begin aprilop rijen van 30X30 Cm. De oogst begint in mei en loopt verder tot einde juni. 2: Vollegrond: Men zaait vanaf maart tot einde mei buiten op rijen die 30 Cm uitelkaar liggen,na opkomst word er gedund tot op 30 Cm in de rij,de oogst begint in juni en loopt verder tot einde juli.
Teeltwijze: Andijvie kent drie soorten van teeltwijzen,de lente-,de zomer-en de herfstteelt,voor de liefhebber is de herfstteelt de belangrijkste teelt,daar men voor deze teelt geen extra warmte of glas nodig heeft. Andijvie moet je warm opkweken,de temperatuur tijdens de opkweekperiode moet 15 tot 20°C. zijn,als de temperatuur lager is dan 15 °C. schieten de planten snel door,bovendien zijn het langedagplanten,wat betekent dat de kans op bloemvorming groter wordt als de dagen lang zijn. Zaai je voor de lente-en zomerteelt is de kans op doorschieten veel groter,bij de herfstteelt heb je dit probleem nauwelijks. Snijandijvie: Snijandijvie kan je in het vroege voorjaar zaaien,deze soort vormt geen krop,maar wel tal van blaadjes,als men bij het oogsten de hartjes niet beschadigd,kan je meestal nog een tweede oogstbeurt verwacten. Snijandijvie word ter plaatse op rijen van 20 Cm uit elkaar gezaait,na opkomst word er niet gedund,zaaien kan men vanaf maart onder koud glas en vanaf april in de volle grond,zaai je bij droog weer,zal je de grond goed vochtig moeten houden,om dit te bereiken kan je het perceeltje afdekken met juttezakken die men vochtig houd,dit voorkomt het uitdrogen van de grond,na een zevental dagen zal je de zakken moeten verwijderen. Rassen: De belangrijkste rassen van snijandijvie zijn: "Fijne Krul Geel" en het ras "Altijd Witte" 1: Lenteteelt: Voor de lenteteelt zaai je de andijvie voor in potjes,zaaibakken of op een zaaibedje,het zaaien en opkweken moet gebeuren op een verwarmde plaats binneshuis of in een verwarmde serre,bij het zaaien in bakjes zal je de plantjes na 1 tot 2 weken moeten verspenen in potjes,als de plantjes groot genoeg zijn kan men ze uitplanten onder plastiek of onder gaatjesfolie. Voor deze teelt word er gezaait van begin maart tot half april,uitplanten kan dan vanaf half april tot half juni op afstanden van 30X30 Cm,de oogst begint vanaf begin juni en loopt verder tot begin juli. 2: Zomerteelt: Het zaaien en het opkweken van andijvie voor de zomerteelt,verloopt zoals die van de lenteteelt,het enige verschil is dat men deze teelt onder koud glas kan zaaien en opweken. Er word gezaait vanaf half april tot half juni op een zaaibedje,in potjes of zaaibakjes,na 1 tot 2 weken moet je verspenen in potjes,geplant word er vanaf half mei tot half juli op afstanden van 35 X 30 Cm,onder koud glas of plastiek,de oogst begint vanaf juli en loopt verder tot half september. 3: Herfstteelt: Voor deze teelt is geen extra warmte nodig,er word meestal gezaait op een bedje en later geplant op de definitieve plaats,men kan eveneens ter plaatse zaaien,om de oogst wat te spreiden,kan je het beste tweemaal zaaien. Als men in een vogelrijk gebied woont,kan je het beste over het perceel vogelnetten aanbrengen,dit voorkomt dat de andijvie zal vernielt worden.Voor deze teelt zaait men vanaf einde mei tot half juli op zaaibedjes of dadelijk ter plaatse,uitplanten kan je doen van half juli tot einde augustus op 35X35 Cm,de plantjes die men dadelijk ter plaatse gezaait heeft dun je na opkomst uit tot op 35 Cm in de rij.De oogst begint vanaf half september en loopt verder tot einde december. Bleken van andijvie: Andijvie heeft een bittere smaak,daarvoor word het hart van de plant gebleekt,zo verzacht je de smaak. Het bleken van andijvie gebeurtongeveer een veertien tal dagen voor de oogst,dit bleken kan je doen door de planten bijelkaar te binden,omgekeerde bloempotten te plaatsen,waar het gietgat afgedekt werd,een plat bord,enz. Zorg ervoor dat de planten goed droog zijn,alvoor men met het bleken begint,is dit niet het geval,of zijn de planten vochtig,zullen al je planten beschimmelen en rotten Oogst en bewaring: Andijvie word in 1 X geoogst,snij de krop vlak boven de grond af,Snijandijvie word afgesneden op 2-3 Cm boven de grond af,hij groeit zeer vlug terug. Als het niet te hard vriest kan andijvie blijven staan,het gewas kan immers best wat nachtvorst verdragen,breedbladige andijvie is sterker dan krulandijvie,als het niet te hard vriest volstaat een afdekking met rieten matten ,stro of plastiek. Bij dreiging vanstreng winterweer,moet je de andijvie rooien,je kan hem daarna uitplanten met een wortelkluit onder koud glas ofwel leg je de kroppen omgekeerd neer op een stenen of betonnen vloer,zo kan je de andijvie nog enkele weken bewaren,invriezen van breedbladige andijvie is ook een manier. Houw er rekening mee dat gebleekte andijvie minder goed bewaart en bevat ook minder vitamine C.
1: Groenlof: Deze groente is verwant met de groente witloof en als we de Latijnse namen vergelijken wordt het helemaal duidelijk, groenlof en witloof behoren tot dezelfde soort, deze groente noemt men ook nog suikerij of suikerbrood. (Hieruit blijkt ook de verwantschap met cichorei, verbeterde suikerij of suikerbrood.) De teelt is gemakkelijk, men teelt dit gewas voor het blad. De plant vormt een vrij grote, langwerpige, gesloten krop met een toegespitste punt, de krop is groen aan de buitenkant en lichtgeel van binnen, de smaak ligt ergens tussen die van witloof en andijvie in. Rassen : Omdat het groenlof bij beroepstelers van geen enkel belang is bestaan er nauwelijks selecties, in de catalogussen wordt deze groente dan dikwijls aangeboden onder de neutrale namen, zoals "groenlof "en "suikerbrood". Een van de nadelen van deze planten is dat ze een heel grote variatie geven in de plant- en kropvorm, ook is het goed mogelijk dat bepaalde planten geen enkele krop vormen, of een onvoldoende gesloten krop, enkel variëteiten geven een beter kwaliteit dit zijn "Elmo, Scarpia, Poncho, Jupiter F1 en Pluto F1". Teeltwijze: Groenlof zaai je bijna uitsluitend in de maanden juni en half juli, met een piek van half juni tot half juli. Het vroeger zaaien wordt heel weinig gedaan, omdat groenlof bij lagere temperaturen gemakkelijk doorschiet, het zaaien gebeurt ter plaatsen in rijen die 30 Cm uit elkaar liggen en na opkomst dun je de planten uit tot op 30 Cm in de rij. De oogst begint van half augustus en loopt verder tot begin november. Aan de standplaats stelt het groenlof geen speciale eisen, deze groente groeit goed op alle grondsoorten en wat de bemesting betreft zijn deze planten niet veel eisend, het gewas verkiest zoals witloof een eerder matige stikstofhoeveelheid, bovendien is groenlof een typische nateelt, de geschikte voorteelten zijn vroege aardappelen, vroege erwten of tuinbonen.
2: Roodlof :
Roodlof wordt soms ook rode sla genoemd, bovendien is het nog een vrij onbekend gewas, dat heel nauw verwant is met groenlof. Roodlof is in feite een soort van groenlof dat veel kleurstof bevat. De plant vormt kleine, rode kropjes en een roodachtig tot groen buitenblad. De teelt van roodlof wordt uitgevoerd in Italië, waar deze plant een bekend gewas is, in Italië word hij ook "Radicchio Rosso" genoemd. De smaak van roodlof is wat bitterachtig en je gebruikt de bladeren het beste in een gemengde salade. Teeltwijze: Roodlof heeft twee soorten en twee teeltwijzen dit is afhankelijk van het type, het ras "Roodlof van Chiggia" word geoogst in september en oktober, terwijl het "roodlof van Verona" pas na de winter geoogst word. Om het doorschieten van de planten te voorkomen zaai je de twee rassen pas half juni. Wil je de teelt wat vervroegen, kan je uitzaaien in potjes op een warme plaats en nadien uitplanten. Roodlof word ter plaatsen gezaaid op rijen die ongeveer 30 Cm uit elkaar liggen, na opkomst dun je uit tot op 20 tot 30 Cm in de rij. Roodloofrassen zijn weinig uniform, uit een en hetzelfde ras kunnen planten groeien, die enorm verschillen van vorm, bladkleur en kropgrootte. A: Roodlof van Chioggia: Deze soort word gezaaid ter plaatse van half juni tot half juli, na opkomst dun je uit. Deze soort van roodlof wordt ook wel eens het kropslatype genoemd, de plant heeft net als bij de sla een vrij vlakliggende groeiwijze. De belangrijkste rassen zijn:" Cesare en Otello, Vesuvio, Rubello en Palla Rosa". De oogst begint vanaf begin september en loopt door tot einde oktober, bij het oogsten snij je de plant juist boven de grond af en verwijderd men het losse buitenblad. Deze soort van roodlof wordt op kleine schaal geteeld door beroepstelers en word onder de naam "Radicchio" op de markt gebracht. B: Roodlof van Verona en Treviso: Dit ras zaai je ter plaatse vanaf half juni tot einde juli, na opkomst dun je uit. Het verschil zit hem in het feit dat dit ras geen oogstjaar product meer geeft voor de winter, daar de groeiperiode te kort is, men noemt dit type ook nog wel eens het witlooftype, omdat de platen een langwerpig en opstaand blad heeft en men kan deze soort ook intafelen. De belangrijkste rassen zijn:" Rode van Verona en de "Rode van Treviso". In de winter bevriest het loof, maar na de winter lopen de wortels opnieuw uit, om dan kleine rode kropjes te geven. Tijdens de winter dek je de wortels af met stro, takken of droge bladeren, dit zal vorstschade voorkomen, als je tijdens de wintermaanden roodlof van Verona of Treviso wil oogsten, zal je de wortels moeten inkuilen, de werkwijze van het inkuilen staat uitvoerig beschreven bij de teelt van witloof. De oogst van deze rassen begint het volgend jaar half maart en eindigt half mei. Bij het oogsten snij je de kropjes juist boven de grond af. Standplaats: Roodlof stelt geen speciale eisen aan de grond en groeit goed op alle grondsoorten. Met stikstofmeststoffen moet je zeer voorzichtig omspringen, roodlof is een nateelt en zal goed groeien op de bemeste percelen van een voorgaande teelt.
Kardoen word slechts door zeer weinige tuinliefhebbers geteeld.Kardoen is een distelachtige plant,nauw verwant aan de artisjok,je kweekt kardoen niet voor zijn bloemen,maar voor de vlezige bladstelen. Van nature uit is deze plant overlevend,maar in onze contreien gaat het gewas maar 1 jaar mee. De plant kan1 meter hoog worden en met zijn diepe ingesneden grijsgroene bladeren oogt deze plat mooi in de siertuin. Zaai of plant kardoen uit op een warm en beschut plaatje in de tuin. Kardoen kan voorgekweekt worden in potjes,in de koude bak,leg drie zaden per pot,na opkomst behoud je de kloekste plant,uitplanten gebeurt in de volle grond pas vanaf half mei,plantafstanden: 1meter X 1 meter. Geoogst word er dan van half september tot einde oktober. Je kan ook dadelijk ter plaatsen zaaien,met dezelfde plantafstanden zoals hierboven vermeld is,maak een putje,vul dit met goed verteerde compost en leg hierop drie tot vier zaden,na opkomst behoud je hier ook de kloekste plant,de zaaiperiode bij deze teelt is half mei. geoogst word er dan in oktober. Door zijn grote rij afstanden kan je een tussenteelt uitvoeren met sla en spinazie,maar je kan ook mulchen. Kardoen vormt in korte tijd veel bladmassa,daarom is er bij het zaaien of planten veel rijpe compost nodig,bijbemesten met compost en natuurlijke stikstof in de vorm van vb. Houtasse of bloedmeel. Daarnaast kan je ook witte klaver zaaien tussen het gewas,de wortels van de klaver kunnen veel natuurlijk stikstof vasthouden,als de wortels afsterven,komt deze stikstof langzaam vrij voor de plant. Kardoen word gebleekt vanaf augustus,doe dit alleen maar als de planten goed droog zijn,bind de bladeren bijelkaar en omwin deze met jutten of karton,aard de planten goed aan en dit tot op een hoogte van 20 tot 30 Cm. Bleek kardoen plant per plant,gebleekte kardoen rot zeer snel weg. De bleekperiode duurt ongeveer een drie tal weken. De niet gebleekte planten kan je gedurende enkele weken bewaren in een frisse kelder,wil je ze langer kunnen bewaren zal je ze moeten uitsteken met een flinke wortelkluit en ze uitplanten op een laag zand in een kelder,bind je de bladeren bijelkaar zullen ze langzaam bleken. De bloemen van kardoen laten zich gemakkelijk drogen en nadien kunnen ze verwerkt worden in boeketten.Dat men kardoen ook kan houden tijdens de winter en meer dan één jaar ,blijkt uit een gekregen mail ,mijn dank hiervoor. Over Kardoen zeg je dat die maar één jaar blijven maar ik heb er eentje staan die het reeds 8 jaar volhoud en eentje van 5 jaar. Beide staan in de siertuin. Eind augustus zijn die helemaal verdwenen maar tegen half oktober staan die reeds ongeveer een halve meter hoog, helemaal monter en fris,alsof het voorjaar is. Ik bescherm ze tegen eventuele vorst door ze toe te dekken met stalmest. Dit gebeurt pas bij aankondiging van een paar graden vorst. Met dank aan Daniël Laevens van de tuinclub Velt van Jabbeke.
Postelein is een eenjarige plant die afkomstig is uit Indië, hij wordt gekweekt voor zijn dik-vlezige blad, dit kan je gekookt eten, in soepen of gewoon rauw. Het is een plezierig miniteeltje dat maar 3 tot 6 weken in beslag neemt en dat het een alternatief vormt voor tuinkers Rassen: Bij postelein zijn er maar twee belangrijke rassen, de gewone groene en de gele of ook nog wel de goudgele breedbladige genoemd, deze laatste soort heeft een malser blad, maar het kan veel minder goed tegen lage temperaturen, bovendien is hij ook gevoeliger voor smeul. De gewone groene is het meeste geschikt voor de volle grond en voor de teelt onder glas kan je het beste de gele breedbladige gebruiken. Teeltwijze: Postelein is niet gewoon een warmte minnend gewas, het is zelfs een echte koukleum. In de volle grond mag je niet uitzaaien voor half mei, zelfs dan kan de teelt nog mislukken, als het weer tegenzit, zijn de temperaturen te laag, dan zal het zaad niet alleen slecht kiemen, maar de plantjes zullen ook vroegtijdig in zaad schieten. In ons klimaat ben je enkel onder glas zeker van een goede opbrengst, het is dan ook een teelt die je kan uitvoeren in een verloren hoekje van de serre of koude bak.. Men kan het beste regelmatig kleine hoeveelheden zaaien. Voor de teelt in de koude bak word er breedwerpig gezaaid ter plaatsen, dit kan vanaf half april tot half augustus, na opkomst hoef je niet te dunnen, dek de zaden niet af, postelein is een lichtkiemer. De oogst begint van half meien loopt verder tot half september. Voor de teelt in de volle grond zaai je ter plaatsen breedwerpig uit, na opkomst dun je niet uit, dek voor deze teelt de zaden ook niet af. De oogst begint vanaf half juni en loopt verder tot half september. Wat de standplaats betreft, geeft postelein de voorkeur aan humusrijke en vochthoudende gronden, met eerder lichtere bodemtypes en op een beschut plaatsje, daar postelein een snelle groeier is, kan hij een stevige bemesting gebruiken. Postelein zaai je op het perceel van de bladgewassen, maar je kan het ook zaaien tussen gewassen met een ruime rijafstand, zoals suikermais, staakbonen en komkommers . Teeltmaatregelen: Postelein word altijd breedwerpig gezaaid, om een goede verspreiding van het zaad mogelijk te kunnen maken, kan je de zaden vermengen met zand. Na het zaaien dek je de zaden niet af, druk de grond wel goed aan en zorg ervoor dat de grond altijd vochtig blijft, daarom kan je het perceel afdekken met jutten zakken, die men vochtig houd, bij goed en zonnig weer zal je de zakken wel moeten verwijderen na drie dagen. Ook kan je de percelen na het zaaien en aandrukken goed nat gieten en afdekken met plastiekfolie, deze zal je eveneens moeten verwijderen bij zonnig weer na drie dagen. Na opkomst dun je niet uit, en bij warm weer zal je al na een drietal weken met oogsten kunnen beginnen, de plantjes zullen dan ongeveer 10 tot 15 Cm hoog zijn. Bij het snijden van postelein snij je niet te kort tegen de grond af, zo kan je nog een tweede oogst verwachten, bij het oogsten van de tweede oogst zijn de bladeren minder mals, oogst maar zoveel je nodig heeft, daar je postelein niet kan bewaren.Als je de planten wil behouden voor zaadteelt, dan zal je moeten uitdunnen tot op 25 Cm in alle richtingen, vertakkingen kort je in tot op 20 Cm, de zaden zij rijp in juli en augustus, zorg dat je er tijdig bij bent om te oogsten, want het zaad valt gemakkelijk uit het omhulsel. Wat de ziekten en plagen betreft, heeft postelein er nauwelijks last van, enkel grijsrot of smeul, veroorzaakt door de schimmel Botrytis cinerea, kan vooral onder glas wel eens problemen vormen, als je tijdig lucht kan je dit probleem voorkomen.
De teelt van veldsla is interessant,daar het tijdens de winterperiode nauwelijks groen in de tuin staat. De plant levert ons lekker,zachte en knapperige blaadjes op. Veldsla is een inheems gewas,dat zeer goed is aangepast aan ons klimaat. Veldsla staat gedurende de meeste ongunstige omstandigheden op het veld,ze doorstaan zeer goed een vorstperiode,pas vanaf -7°C hebben ze wat beschutting nodig,onder de vorm van stro of bladeren. Veldsla kan je buiten zaaien of onder koud glas,dit zaaien gebeurt op rijen. Men heeft twee rassen,de grootbladige,met brede lange bladeren en de kortbladige,met kortere,meer ronde blaadjes die in een dicht roosje bijeen zitten,vandaar dit type ook nog wel eens "rozekens" genoemd word. Veldsla groeit op alle gronden,met de voorkeur aan de kalkrijke en de wat droge gronden. Maak voor het zaaien de grond goed onkruidvrij,veldsla word vaak door onkruid overgroeid. Veldsla heeft geen extra bemesting nodig,meestal volstaat de bemesting van de vorige teelt. Tijdens het zaaien in droge periodes kan je het beste de zaaivoortjes flink bevochtigen,je kan ook gebruik maken van jutten zakken,die je goed vochtig houd,bovendien is dit gewas een traagkiemer. De verzorging bestaat uit de plantjes uit te dunen na opkomst en het bed onkruidvrij houden. Veldsla word op rijen zeer dun gezaaid,de afstand bedraagt 15X4 Cm. Men onderscheid twee teeltwijzen,waar men ook nog een verlate zaaiperiode kan op toepassen. Teelt: 1:Vollegrond (Gewoon) Men zaait vanaf einde juli tot einde augustus,geoogst kan er dan vanaf half september tot einde januari. Verlateteelt: Hiervoor word er gezaaid in september ,de oogst valt dan het volgend jaar vanaf februari tot einde maart 2: Koud glas (Gewoon) Voor deze teelt word er gezaaid van september tot half oktober,geoogst word er dan van half november tot einde december. Verlateteelt: Hier word er gezaaid van half januari tot einde februari,geoogst word er dan in april. Oogst en bewaring: Veldsla kan je oogsten wanneer de plantjes 8 tot 10 Cm groot zijn,oogst eventueel de grootste plantjes,de overige plantjes krijgen zo meer ruimte om zich te ontwikkelen,je oogst gewoonlijk door de veldsla tot tegen de grond af te snijden,maar je kan ook de grootste blaadjes afplukken,om de rest verder te laten groeien. Bewaarproblemen zijn er niet bij deze plant,ze overwinterd gewoon ter plaatsen,reeds geoogste veldslakan je in de koelkast nog ongeveer 1 week bewaren. Ziekten en plagen : Veldsla is een sterk gewas,daar het gewas een grote vorstresistentie heeft,bovendien is het gewas weinig gevoelig voor plagen en ziekten.Ook de dierlijke belagers zijn er nauwelijks,op de slak en de aardrups na.Botrytis en smeul kunnen wel eens voorkomen.De ziekte uit zich door de aantasting aan de voet,die wegrot,voorkomen kan je dit door het gewas snel te laten opdrogen,de keuze van een droog perceeltje,een ruim plantverband en het gewas onkruidvrij te houden.
Ijskruid is afkomstig uit tropisch Afrika en kan bijgevolg geen vorst verdragen,de planten verkiezen een beschutte standplaats. Ijskruid is een nagenoeg onbekende plant,die zijn naam dankt aan een eigenenaardig uiterlijk,op het vlezig blad en op de stengels komen massa's kleine glinsterende blaasjes voor die de indruk geven dat de plant met ijskristallen bedekt is. Door de aanwezigheid van die blaasjes gaat gepaard met een zoute smaak van het blad. In onze streken is de verdamping relatief laag,het aantal blaasjes dus ook en de smaak is hierdoor neutraal. Het blad van deze eenjarige plant gebruik je in soepen en salaatjes of je kan deze groente ook bereiden zoals spinazie Ijskruid is net zoals Nieuw-Zeelandse spinazie een goed alternatief voor zomerspinazie Teeltwijzen: Het zaaien gebeurt meestal binnen in zaaibakjes vanaf half maart tot half april,na opkomst verspeen je in potjes en van half mei tot half juni uitplanten op rijen die 75 X75 Cm uitelkaar liggen,oogsten kan dan van juli tot half oktober. Je kan de blaadjes plukken of snijden,het oogsten gaat verder tot op het moment dat de vorst invalt. Ziekten en plagen : Ijskruid kent geen ziekten of plagen en vraagt geen speciale zorgen.
Nieuw-Zeelandse spinazie, ook al eens vierhoeksmoes of doorlevende spinazie genoemd, het is een uitstekende vervanging voor spinazie. Waar de gewone spinazie niet van warm en droog weer houdt, is deze plant uitgerekend dol op echt zomerweer. Nieuw-Zeelandse spinazie is dan ook een uitstekend alternatief voor de zomerspinazie. Het blad en de jonge stengeltoppen bereid je op dezelfde manier als spinazie, je kan hem stoven of koken. Nieuw-Zeelandse spinazie is een eenjarige plant met vertakte en over de grond kruipende stengels, deze kunnen erg uitgroeien. De plant groeit in het beginstadium vrij traag, maar eens hij op dreef is, is hij niet meer te stuiten, de grond wordt bedekt en het onkruid zal onderdrukt worden. Nieuw-Zeelandse spinazie wordt ook al eens gebruikt als groenbemester, dit kan je toepassen op een braakliggend perceel of tussen de tomaten. De plant vriest in de winter af. Teeltwijzen: Nieuw-Zeelandse spinazie wordt vaak binnen voorgezaait in potten. Omdat het zaad heel traag kiemt, word het zaad meestal gedurende 24 uur in water geweekt, zo word de harde vrucht zachter en zal de kieming sneller verlopen. Per pot leg je een tweetal zaden, na opkomst behoudt je het sterkste plantje, uitplanten kan je vanaf half mei, plant met afstanden van 75 tot 100 Cm. Nieuw-Zeelandse spinazie neemt veel plaats in. Men kan vanaf half mei ook dadelijk ter plaatsen gezaaid worden, leg om de 80 Cm 2 tot 3 vruchten in een kuiltje, na opkomst behoud je de krachtigste plant. Er worden geen rassen aangeboden, de zaden worden verkocht onder de naam Nieuw-Zeelandse spinazie. Wat de standplaats betreft houdt het gewas van vruchtbare en humusrijke gronden, ook heeft de plant graag een stevige bemesting met compost. In het begin van de groei kan je een tussenteelt uitvoeren van snelgroeiende gewassen, zoals radijs of kropsla, zo benut je de ruimte beter. Voorzaaien: Binnen in potten vanaf half maart tot half april, uitplanten buiten vanaf half mei tot begin juni op afstanden van 80 X 80 Cm, de oogst begint vanaf einde juni en loopt verder tot half november. Ter plaatsen: Zaaien in mei op afstanden van 80 X 80 Cm, de oogst begint vanaf einde juli en loopt verder tot half november. Oogst en bewaren: Van Nieuw-Zeelandse spinazie oogst je zowel de volgroeide bladeren als de jonge stengeltoppen, door het plukken gaat de plant zich alsmaar verder vertakken. Bij het zaaien ter plaatsen zal de oogst veel later beginnen, oogsten kan je tot de eerste nachtvorst het gewas vernietigt, omdat de opbrengst vrij groot is, zet je het beste niet te veel planten, voor een gezin van vier personen volstaan 3 of 4 planten. Je kan de oogstperiode wat langer laten duren, door het gewas af te dekken met een plastiektunnel . Wat de bewaring betreft kan men het gewas enkel diepvriezen. Zaadteelt: Deze is zeer eenvoudig, het gewas heeft de opmerkelijke eigenschap om tijdens de bloei en de vruchtzetting, gewoon verder te groeien, je kan dus gelijker tijd rijp zaad oogsten en het blad plukken, het zaad is rijp in september, maar het valt tamelijk vlug uit het omhulsel, daarom gebeurt het nogal eens dat men in het voorjaar jonge plantjes vindt, die uit het afgevallen zaad ontstaan zijn, deze plantjes kan je voor een nieuwe oogst gebruiken. Ziekten en plagen: Nieuw-Zeelandse spinazie kent nauwelijks ziekten of plagen, tijdens koele, natte zomers kan al wel eens grijsrot optreden, probeer dit te voorkomen door een vrij ruim plantverband te kiezen.
Spinazie neemt een belangrijke plaats in onze tuin in. Het is een snelgroeiende groente. spinazie is bovendien rijk aan mineralen. Spinazie bevat van nature een vrij hoog gehalte aan twee stoffen,die bij grote hoeveelheden schadelijk kunnen zijn voor onze gezondheid,deze stoffen zijn oxaalzuur en nitraat,daarvoor mag men klaargemaakte spinazie nooit terug opwarmen. De teeltwijze van de Belgische en de Nederlandse verschillen nogal sterk van elkaar. In Nederland word er zeer dicht gezaaid en er word niet uitgedund,men apprecieert vooral het jonge blad,terwijl er in België minder dun gezaaid word en er meer word uitgedund,met als belangrijkste reden dat de uitgedunde planten minder vlug zullen doorschieten. Bij spinazie heb je verschillende teelten,de vroegeteelt:Geeft het minste problemen,dit ras kan gezaaid worden onder koud glas en buiten,de lenteteelt:Eveneens een gemakkelijke teelt,de zomerteelt:Dit is de moeilijkste teelt,die vooral op lichte gronde problemen geeft,deze teelt heeft veel water nodig en kan in ongunstige omstandigheden zeer vlug opschieten,de herfstteelt: Deze teelt geeft het minste problemen en ten slotte de winterteelt,een teelt waarvan men al voor de winter een portie kunnen oogsten en die verder groeit in de winter en waarvan men verder kan oogsten in het voorjaar,deze teelt geeft geen problemen. Spinazie is een gulzig gewas dat veel eisen stelt aan de grond,deze moet vochthoudend zijn en genoeg voedingstoffen moet bevatten,Voor het zaaien kan je een flinke dosis rijpe compost inwerken. Herfstspinazie is een nateelt,zaai spinazie niet na vroege aardappelen,erwten of labbonen,dit geeft een groter risico op stengelaaltjes. De verzorging bestaat uit water geven en een enkele keer wieden. Spinazie kan breedwerpig gezaaid of op rijen,na opkomst kan je dunnen. De zaaiafstanden zijn voor de vroege en de teelt onder koud glas: 10 X 5 Cm,voor de lente,zomer,herfst en wintetteelt is dit: 15X10 Cm. Teelt: 1:Vroege teelt: Men zaait onder koud glas breedwerpig of op rijen in de maanden januari - februari,de oogst begint in april en loopt tot half mei. 2:Lenteteelt: Deze teelt kan gebeuren in de vollegrond op rijen of breedwerpig van maart tot half april,de oogst begint in mei en duurt tot begin juni. 3:Zomerteelt: Dit is de moeilijkste teelt,zaai hiervoor op een beschut plekje en houd de grond voordurend goed nat,hier zit men op rijen of breedwerpigvan half april tot half juni,oogsten kan je van half mei tot half augustus. 4: Herfstteelt: Voor deze teelt zaai je op rijen of breedwerpig van half juli tot half september,geoogst kan er dan vanaf half augustus tot einde oktober. 5: Winterteelt: Deze teelt gebeurt in de volle grond op rijen of breedwerpig,dit zaaien gebeurt vanaf einde augustus tot einde september,je kan bij een zachte winter al eenmaal oogsten,de plant groeit verder en je kan verder oogsten het volgend jaar vanaf einde maart tot half april. 6: Koud glas: Voor deze teelt zaai je onder koud glas op rijen of breedwerpig van half oktober tot einde december,geoogst word er dan van januari tot begin april. Oogst en Bewaring: Spinazie word gesneden of geplukt. De zeer dicht gezaaide spinazie moet je jong oogsten. De op Belgische manier gezaaide spinazie kan je later oogsten,wacht je te lang zullen de bladeren vergelen. Snij op enkele centimeters boven de grond,zodat het hart blijft staan,de spinazie zal dan verder groeien en een tweede oogst geven,pluk je de buitenste bladeren af,zal de plant eveneens een tweede oogst geven.Wanneer de hoofdstengel zich begint te strekken,dien je de plant volledig te rooien,dit is het sein dat de plant aan de bloemvorming gaat beginnen. Spinazie is een gewas dat vlug bederft,nat maken voor de oogst verlengt de bewaartijd en geeft minder nitrietvorming,ook is het goed om te weten dat als je spinazie bewaard bij relatieve hoge temperaturen,de omzetting van nitraat in nitriet bevorderd.
Warmoes of snijbiet is een zusje van de suikerbiet, rode biet en voederbiet. Deze plant word geteeld voor de stengels en het blad, de plant is vrij onbekend en word ook maar heel weinig geteeld. Deze groente heeft nochtans vele voordelen, het is een gemakkelijk telen gewas die snel groeit en die ook maar weinig plaats inneemt. Snijbiet wordt zelden aangetast door ziektes en smaakt bovendien nog lekker ook, de jonge bladeren heeft de smaak van spinazie en wordt ook zo bereid, de bladstelen kan je in stukjes snijden, gaarkoken en daarna nog even stoven, snijbiet word opgediend met een witte saus of een tomatensaus, het blad kan je ook rauw eten, dit gebeurt meestal in een gemengde sla Zaad: De zaden van deze groente zoals je ze in de pakjes vind, zijn in feite de vruchtjes van de plant, elke vrucht of vruchtkluwen bestaat uit een kurkachtig omhulsel dat een drietal zaden bevat (Soms kunnen er dat meer of minder zijn) concreet wil dit zeggen dat er uit elk kluwen een drietal plantjes zullen opkomen waarvan er achteraf twee van moeten verwijderd worden, zodat men het sterkste plantje behouwt, Wist je dat 1 gram zaad een 60 tal kluwens bevat ? Teeltwijzen: Men onderscheid twee teeltwijzen, de teelt van het blad en de bij ons minder verspreide teelt van brede, platte bladstelen, deze worden ook nog wel eens ribben genoemd, warmoes zaai je altijd ter plaatsen. A: De teelt van de bladeren: Voor deze teelt wordt er gezaaid van half maart tot half augustus op rijen met 20 tot 25 Cm tussen de rijen en om de 2 tot 3 Cm één zaadkluwen. De oogst begint van half mei en loopt verder tot half november. B:De teelt van de bladstelen: Het is de bedoeling brede, platte en bleekgekleurde tot witte bladstelen voort te brengen, de bladeren kunnen zeer breed worden, zodat de planten met een ruime zaaiafstand worden gekweekt, zodat ze tot een fors gewas kunnen uitgroeien. Gezaaid word er vanaf half april tot einde mei op ruime afstanden die bedragen van 40 tot 45 Cm in de rij. Er wordt dunner gezaaid, je legt één kluwen om de 5 Cm, ofwel leg je om de 30 Cm twee kluwen. Door later uit te dunnen komen de planten op afstanden van 40 X 30 Cm te staan. De oogst van de stengels begint vanaf juli en loopt verder tot half november. Sommige mensen zijn verzot op deze groente, daarom vervroegen ze de teelt, door in februari te zaaien in een koude serre of koude bak. Zaai nooit te veel ineens, want je zult er versteld van staan hoeveel opbrengst je heeft op een paar vierkante meter. Rassen: Het belangrijkste ras voor de teelt van de bladeren is de gewone groene, bij de teelt van de bladstelen heb je meer keuzes, dit zijn de goudgele witribbige, de donkergroene Gekrulde en de donkergroene gladde, de rhubarb Chart, met rode bladstelen, deze laatste heeft het voordeel dat ze minder vlezig word. De Bright Lights geeft bladstelen in roze, rood, geel en orange, het ras Lucullus gebruik je zowel voor de teelt van de jonge bladeren, als voor de teelt van de bladribben. Standplaats en teeltzorgen: Warmoes groeit op alle vochthoudende gronden, ze vraagt een stevige bemesting, liefst met half verteerde compost, teelt je warmoes voor het blad, kan je tussen de verschillende oogstbeurten een weinig bijbemesten met half verteerde compost. Deze groente hoort thuis op het perceel van de bladgewassen en komt beter niet op de plaats te staan waar vorig seizoen rode biet heeft gestaan, ze Behoren immers tot dezelfde familie. Wat betreft zorgen hoef je maar weinig te doen, naast uitdunnen en hoogstens 1 tot 2 maal harken of schoffelen, meestal is het gewas daarna dichtgegroeid en heb je er geen werk meer aan. Oogst en bewaring: Als het blad 15 Cm hoog is word het niet te dicht tegen de grond afgesneden, zorg dat je hierbij het hart niet beschadigd anders schiet de stoppel vrij snel op,2 of 3 weken later verkrijg je een tweede oogst, als je wat bijbemest met een organische meststof of met compost , zal je meerder oogstbeurten verkrijgen. Teel je warmoes voor de ribben, zal je deze meestal in één keer moeten oogsten, hoewel je niet belet word om enkele stelen van een plant af te plukken. Snijbiet verdraagt lichte vorst, wil je de warmoes bewaren voor de winter, graaf dan de plant in oktober uit met de wortelkluit en breng deze planten over in een groeve, zorg ervoor dat de stengels onder het grondniveau staan en er hoogstens nog wat blad te zien is. Bij vorstweer breng je beschutting aan met stro en plastiek, op deze manier kan je de warmoes enkele weken bewaren, maar niet langer. De planten kan je ook terug uitplanten in de serre of de koude bak.
Voor meer algemene gegevens zie berichtje de teelt van selder algemeen. Snijselder heeft een bossige groei,deze selder maakt vele stelen,vandaar zijn naam "bosselder".Deze plant heeft een sterk aroma,waardoor de plant volgens sommige eerder bij de kruiden thuis hoort. Je kan de stengels afsnijden,de plant groeit verder. Teeltwijze : De teelt van snijselder gebeurt in de volle grond,hiervoor zaai je op rijen van 25 Cm uitelkaar,van de maand april tot einde juli. Naopkomst dunnen tot op 15 Cm in de rij,de oogst begint van einde juli tot einde april. Zaai je onder beschutting van glas of plastiek,dan kan je de ganse winter blijven oogsten. Zonder beschutting overleeft snijselder de winter wel,maar dan stopt de groei na de eerste serieuze nachtvorst en herbegint pas opnieuw te groeien vanaf begin april. Oogst en bewaring: Snijselder word voor smaakmaker gebruikt in allerlei gerechtjes. Je hebt er geen grote hoeveelheden van nodig,pluk ze daarom in de mate je ze nodig hebt. In oktober kan je de planten overplanten in een serre,zo beschik je de ganse winter over verse snijselder,let er wel voor op dat je de geplante selder in de serre vlugger in bloei zal komen.
Voor algemene teeltwijze zie de teelt van selder: Algemeen. In vergelijking met de snijselder, heeft groene selder (met holle stelen) minder stelen. Hij is iets minder winterhard, rondom Antwerpen en Mechelen is dit de groene selder, deze soort van selder is de courante soepgroente bij uitstrek, het oogsten gebeurt in zijn geheel Teeltwijzen : Men kan het ganse jaar over groene selder beschikken, als je hem maar in verschillende beurten zaait, de vroegste zaaibeurt is einde februari binnenshuis of in een verwarmde serre, verspenen na opkomst gebeurt onder koud glas, bij deze manier kan er vanaf einde april of begin mei worden geplant, de oogst begint vanaf einde juni. Onder koud glas kan me zaaien vanaf april, en na enkele weken kan men buiten uitplanten, verspenen is af te raden, anders is de optie uitdunnen, de oogst valt in de herfst, men kan de oogst verlengen, door de planten aan te aarden, hiervoor plant je uit in twee rijen naast elkaar op afstanden van 15 X 15 Cm, zo kan je de twee rijen aanaarden. Een hele populaire teelt is de weeuwenteelt, deze manier van telen is ook bij de beroepstelers heel populair. Voor deze teelt zaai je in de volle grond of onder afgekrijt glas in augustus, in de loop van oktober, of ten laatste begin november plant je uit onder koud glas, de oogst begint het volgend jaar in maart en loopt door tot mei. Teeltschema : Vroeg: zaaien binnenshuis of verwarmde serre vanaf half februari tot einde maart, uitplanten in de volle grond kan dan vanaf einde april tot half mei, op afstanden van 25 X 15 Cm, oogsten kan dan vanaf einde juni tot half september. Gewone teelt : Zaaien onder koud glas half april, uitplanten in juni op afstanden van 25 X 15 Cm, oogsten kan dan vanaf begin oktober tot einde december. Weeuwen: Zaaien in de volle grond in augustus, uitplanten onder koud glas van half oktober tot half november, op afstanden van 25 X 15 Cm, oogsten kan je het volgend jaar vanaf maart tot einde mei. Rassen : Het ras Antwerpse weeuwenselder is een selder met een holle steel, deze soort is het ras bij uitstrek, deze soort is geschikt voor de weeuwenteelt, maar kan ook gebruikt worden bij de andere teelten De zaadhuizen brengen dit ras op de markt, het word enkel in België gevraagd. De beroepstelers houden hun eigen selecties aan, de andere rassen zijn: Leuvense winter, Mechelse holpijp en blokselder. Oogst en Bewaring : Men trekt de planten in zijn geheel uit, als men ze genoeg bescherming geeft kan je blijven oogsten tot een heel eind in de winter, hiervoor breng je vanaf eind november stro aan op het gewas, bij vorst trek je er nog een plastiek overheen.
Voor algemene teeltmaatregelen zie hoofdstuk "algemeen". De teelt van knolselder kent een lange groeiperiode en de planten zijn niet winterhard. Knolselder wordt geteeld voor zijn verdikte wortel (=de knol),de stengels zijn hol en kunnen gebruikt worden bij de bereiding van soepen. Teeltwijzen Daar knolselder een lange groeiperiode kent, komt het er op aan deze selder zo vroeg mogelijk te zaaien, dit kan vanaf half maart of begin april gebeuren onder koud glas. Deze manier van zaaien kan men doen afhankelijk van het weer en van het risico dat je wil nemen op doorschieten .Om dit te voorkomen kan je het beste uitzaaien onder warm glas of binnenshuis, dit kan vanaf half februari tot einde maart, in zaaibakjes of potjes na opkomst verspeen je de plantjes in potjes, die men vanaf mei buiten uitplant. Men kan knolselder ook zaaien onder koud glas, dit kan gebeuren van half maart tot half april, zaai dun, bij deze wijze is het verspenen minder gebruikelijk, men kan beter uitdunnen. De oogst begint bij de warm gezaaide selders vanaf begin tot einde oktober en bij de zaai onder koud glas begint de oogst vanaf half oktober tot einde oktober. Men moet er veiligheidshalve voor zorgen dat alles geoogst is voor het begin van november. Details: A: Zaai onder warm glas of binnenshuis : Zaaien in zaaibakjes vanaf half februari tot einde mei, verspenen in potjes of perspotjes kan vanaf half april, in de volle grond uitplanten gebeurt dan vanaf begin tot half mei p afstanden van 50 X 40 Cm, de oogst begint vanaf begin oktober en loopt verder tot einde oktober. B: Zaai onder koud glas: Zaaien kan men vanaf half maart tot half april, zaai dun en dun eventueel wat uit, men kan uitplanten in de volle grond vanaf half mei tot half juni op afstanden van 50 X 40 Cm, de oogst begint vanaf half oktober en loopt verder tot einde oktober. Rassen: Er zijn rassen met veel en lang blad, dit zijn de langlooftypes en er zijn rassen met minder en kortere bladeren, dit zijn de kortlooftypes. De kortlooftypes vormen sneller knollen en zijn dus vroeger oogstbaar en ze mogen iets dichter geplant worden. Het basisras van de langlooftypes is "Pager Reuzen", bij deze soort kent men verschillende verbeterde selecties, de andere types zijn: Roem van Zwijndrecht, Diamant en Monarch, kortlooftypes zijn "Dolvi, witte Globe en José. Bodem en bemesting: De teelt van knolselder gebeurt het beste op zwaardere gronden, op zandgronden bewaren de knolselders minder goed, bovendien bevatten ze vaak meer water en verkrijg je een grote kans op holle koppen en zwart verkleuren. Knolselder is een veeleisend gewas, men plant deze soort dan ook uit op het perceel van de bladgewassen, zorg ervoor dat ze ook regelmatig kunnen groeien en dat groei-explosies vermeden worden, zo voorkom je holle, inrottende en sponzige knollen. Teeltzorgen: Men kan het beste een bodembedekking toepassen, dit kan onder de vorm van mulching, men zal ook water moeten geven, vooral tijdens droge periodes, blad afplukken doe je beter niet, de bladeren produceren immers nog veel voedingsstoffen voor de knollen, a ls je meer groen loof van de planten verwijderd, verkrijg je dus minder dikken knollen. Vanaf juli of augustus knakken de buitenste bladeren één na één af, dit is het gevolg van de diktegroei van de knollen, men mag deze bladeren verwijderen. Oogst en Bewaring: Men oogst de knollen normalerwijze in de maand oktober, zorg ervoor dat de knollen gerooit zijn voordat de eerste vorst invalt . De knollen worden uit de grond gelicht en het loof word afgesneden op 4 of 5 Cm boven de knol Men kan de knollen herplanten dicht bij elkaar in een bak met zand, men kan deze bakken plaatsen in een koele kelder, een serre, of in een broeibak Het afgesneden loof zal traag beginnen terug te groeien, onder glas zal je bij zacht weer moeten luchten en zal je bij vriesweer een extra bescherming moeten aanbrengen, zorg ervoor dat de temperatuur het beste blijft boven de 3-4°C.. Men kan tenslotte de knollen ook buiten inkuilen, dit kan gebeuren in een groeve of in een bewaarkuil Om verspreiding van ziektes te voorkomen zal men bij om het even welke bewaarmethode men toepast de aangetaste of zieke exemplaren moeten verwijderen, men kan deze knollen gebruiken voor onmiddellijke consumptie. De grootste knollen bewaren het minst goed en zullen eerst moeten verbruikt worden.
Peterselie is een groente die afkomstig is uit het Middellandse-Zeegebied, het word gekweekt voor zijn donkergroen blad, dat een pittige smaak heeft. In Nederland wordt deze groente bij de kruiden gerekend, terwijl het in Vlaanderen een onmiskenbare groente is. Als je zelf over verse peterselie uit je tuin kan beschikken is dat voor iedere groenteliefhebber een waar plezier. Peterselie wordt vooral rauw gegeten, wil je deze groente gebruiken bij warme gerechten, voeg het dan toe, juist voordat je de gerechten opdient, zo blijft het aroma het beste bewaard Men kan het blad ook uitstekend gebruiken om schotels te versieren, de stengels kunnen gebruikt worden bij tal van bereidingen, vooral in soepen waar dit deel uitmaakt van het Boeket garnier. Teeltwijzen: Peterselie wordt meestal ter plaatsen gezaaid in maart of april, later zaaien kan ook, men kan zaaien tot in augustus. Als je zaait in maart oogst je doorlopend vanaf juni tot als de vorst invalt, na het snijden groeit het gewas voortdurend verder, opnieuw zaaien op regelmatige tijdstippen zoals vb. kervel hoeft niet, daar het gewas van één enkele zaaibeurt peterselie levert tot aan de winter. Bescherm je de planten in de winter tegen de vorst, kan men er na de winter nog wat van oogsten. Wil je vroeger dan juni oogsten, kan je peterselie zaaien onder warm glas in potten en deze later uitplanten, het zaaien gebeurt voor deze teelt vanaf maart. Wil je peterselie in de winter oogsten, zaaien sommige amateurs in augustus onder koud glas, op deze manier kunnen ze als het weer enigszins meezit oogsten gedurende de wintermaanden en in de vroege lente. Tegenwoordig kan men in tuincentra's en bij tuinders peterselie kopen in perspotjes, deze kan je dadelijk op de juiste afstanden buiten uitplanten, alleen ben je hier afhankelijk van de goedheid en juistheid van de telers om het ras te kennen. Men kan peterselie zaaien op rijen en breedwerpig, de rijen komen op een afstand van 20 tot 25 Cm. Probeer dun te zaaien, zaai ondiep en dek de zaden een weinig af, doordat peterselie traag kiemt, zaai je het beste sla of radijs mee uit, deze gewassen kiemen veel sneller en zullen je aanwijzingen geven waar de rijen liggen, zodat je kan wieden of schoffelen, zonder dat je de plantjes beschadigd. Men verwijderd dit markeerzaad van zodra de peterselieplantjes boven staan. Als je breedwerpig zaait, zullen de zaden ondiep liggen, markeringszaad kan je hier niet gebruiken. Zorg ervoor dat in beide gevallen het zaaibed vochtig blijft, om de kieming te versnellen, wordt peterseliezaad voorgekiemt in vochtig zand. Om de plantjes beter te laten uitgroeien dunnen sommige tuinders uit tot op 10 Cm in de rij, maar noodzakelijk is dit niet, in sommige gevallen wordt het uitdunnen uitgevoerd na de eerste oogst. Peterselie groeit traag en zal dus heel zorgvuldig moeten gewied worden, zeker als de plantjes nog jong zijn. Teelt details : A: Normale teelt : Men zaait vanaf maart tot half augustus buiten op rijen met plantafstanden van 20 X 10 Cm , de oogst begint van juni en loopt verder tot begin november. B: Verlate teelt : Voor deze teelt zaait men onder koud glas in augustus op rijen met plantafstanden van 20 X 10 Cm, de oogst begint van half november en loopt verder tot einde maart van het volgend jaar. Standplaats: Peterselie stelt geen speciale eisen aan de grond, het gewas groeit op alle gronden, deze moeten wel voldoende vochthoudend zijn, peterselie schuwt verse mest en half verteerde compost, enkel rijpe compost komt in aanmerking. Peterselie is geen veeleisend gewas, wel kan je tussen het oogsten door een weinig bijbemesten met rijpe compost om een snelle hergroei te verkrijgen . Peterselie kan in de zomer last hebben van de felle zon, daarom is een half beschaduwde standplaats het meeste geschikt . Peterselie is een hoofdteelt, vermijd wortel, selder, kervel of knolvenkel als voor-of nateelt. Oogst en bewaring: Meestal plukt je de peterseliestengels één voor één tot je een bosje bijeen hebt, je kan de stengels ook snijden, maar dan loop je wel een kans dat een deel van de jonge hartblaadjes mee afsnijdt waardoor de hergroei trager verloopt, peterselie groeit na het oogsten telkens terug, je kan er van blijven oogsten tot de groei in de herfst stilvalt. Peterselie kan niet bewaard worden, het blad is nogal gevoelig voor de vorst, men kan het gewas wat beschermen door er bij vorstweer plastic en stro of afgevallen bladeren op leggen. Wil je tijdens de wintermaanden wil oogsten, raad ik je de augustuszaai onder koud glas aan, ook kan je in september enkele planten uitsteken en ze terug te planten in bloempotten, deze potten plaats je binnen in een koele en onverwarmde plaats.
Kervel is één van de kleinste,maar heel fijne gewasjes in de tuin. Kervel is afkomstig van Zuid- Rusland en is van daaruit via de landen rondom de Middelandse Zee door de Romeinen bij ons binnen gebracht,kervel is een eenjarig gewas,het blad wordt er van gesneden als de planten 15 Cm hoog zijn. Kervel schiet in het late najaar en in de zomer heel vlug door. In de meeste landen wordt kervel meer beschouwd als kruid dan een groente, in ons land heeft kervel een plaatsje weten te veroveren onder de groenten. De geur van kervel is een heerlijke aromatische geur, in Vlaanderen wordt hij hoofdzakelijk als soepgroente gebruikt, er zijn nog andere bereidingen zoals kruidenboter, in salaatjes,sauzen en als kruid bij verschillende gerechten. Laat kervel niet meekoken,als je dit doet gaat een flink deel van het aroma verloren. Kervel heeft twee aanverwanten die tot een ander geslacht behoren,dit zijn de knolkervel en de Roomse Kervel,een oude soort van kervel is de zwartmoeskervel,deze plant is geen echte kervel,maar is wel verwant met kervel en heeft dezelfde smaak,het verschil is echter dat deze kervelsoort donker wordt bij het koken. Vroeger werd deze kervel veel gebruikt in soepen en in stoofpotten. Teeltwijzen : Kervel vraagt een humusrijke en vochthoudende grond en heeft geen speciale bemesting nodig. De teeltzorgen zijn ook miniem,één keer wieden volstaat meestal en na een oogstbeurt dien je zeker regelmatig te gieten. Men kan kervel zaaien breedwerpig of op rijen met tussenafstanden van 15 Cm er word niet gedund. De moeilijkste teelt is de zomerteelt,in een droge zomer dien je het zaaibed grondig nat te maken,na het zaaien,het zaaisel afdekken met jutten zakken,die je zeer goed nat houwt,nadat de kervel gekiemd is dien je deze zakken terug te verwijderen. Om over een langere tijd over kervel te beschikken,zaai je het beste om de twee weken een kleine hoeveelheid. Teeltwijzen: 1: Lente: Vanaf februari tot begin maart zaai je onder koud glas,de oogsten kan je dan van april tot einde mei. 2:Zomer: Vanaf maart tot einde juli zaai je buiten,de oogst begint van mei en loopt verder tot einde augustus. 3:Herfst: Vanaf augustus tot half september word er buiten gezaaid,de oogst begint van half september en loopt verder tot half november,vanaf half november groeit de plant traag verder tot einde februari,om dan van begin maart tot einde april te kunnen verder oogsten. 4:Winter: vanaf half september tot half oktober word er terug gezaaid onder koud glas,oogsten kan je hier van november tot einde april. Oogst en bewaring: Ongeveer 6 tot 8 weken na het zaaien kan je beginnen met oogsten,snij de kervel op een paar centimeters boven de grond af,als het hart niet geraakt is zal het verder uitgroeien en zal je een tweede oogst kunnen verwachten. De oogst gaat door tot als de planten in bloei staan. Kervel bewaart slecht,slechts enkele dagen kan je hem wel bewaren in de koelkast,drogen gaat ook,maar dan verlies je sterk aan het aroma,voor de liefhebber is het dus van belang om het ganse jaar rond te kunnen beschikken over verse kervel.
Een minder bekende bladgroente is zurkel of zuring,het is een doorlevende inheemse plant,die afstamt van de wilde zuring die langs sloten,wegbermen en in weilanden veel voorkomt. Deze zurkel herken je in het voorjaar,gemakkelijk aan haar dieprode,pluimvormige bloeiwijze. De gekweekte planten groeien breder en hebben grotere bladeren,en de planten schieten ook minder snel door. De planten bevatten vrij veel oxaalzuur. Het blad kan je gebruiken in soepen,sauzen,als toevoeging in kleine hoeveelheden in salaatjes en ook als toevoeging aan gestoofde spinazie. Zurkel heeft noag een andere nauwelijks gekende soort,de Zurkelspinazie,Spinaziezuring of ook nog wel de Patiëntie (Rumex patientia) genoemd,deze soorten groeien veel forser uit en ze worden daarom verder uit elkaar geplant,de teeltwijze is dezelfde dan die van de gewone zurkel. Teeltwijze : Wat de bodemsoort betreft is zurkel niet kieskeurig,alle grondsoorten komen in aanmerking,wat de bemesting betreft is zurkel ook niet kieskeurig, een bemesting met een weinig compost volstaat De plant verkiest eerder een zure grondsoort. Zurkel is een trage kiemer,men kan ze het beste voorkiemen. Zurkel kan men zaaien vanaf maart tot september,de belangrijkste zaaimaanden zijn maart en april,deze zurkel geeft verse bladeren vanaf einde mei tot aan de vorst. Soms is er nog een tweede zaaibeurt in augustus of september. Men zaait in rijen die 25 Cm. uit elkaar liggen,na opkomst dun je uit tot op 15 of 20 Cm. in de rij, voor grotere bladeren, ben je echter tevreden met kleindere bladeren,dan dun je uit tot op 10 Cm. in de rij,men kan een teveel aan planten ook altijd uitplanten op een ander plenje in de tuin. In de tuincentra's of op markten kan men ook opgekweekte plantjes kopen,hellaas weet je echte niet altijd welke soort het betreft. Zulkel kan ook breedwerpig zaaien. De rassen van zurkel zijn de breedbladige van Belleville en de Blonde van Lyon. Teeltdetails: Men zaait vanaf einde februari tot half september in de volle grond,op rijen die 25 Cm. uit elkaar liggen,na opkomst dun je uit tot op 15 of 20 Cm. in de rij,de oogst begint vanaf einde mei en loopt verder tot einde november. Oogst en bewaring: Zurkel kan men oogsten na ongeveer 3 maanden,men kan het jonge blad afsnijden tot tegen de grond,of men kan de grootste bladeren plukken,na elke oogstbeurt groeien de planten terug aan,nadien vormt de plant ook bloemstelen,deze verwijder je het beste,dit zal de groei en de smaak van de planten ten goede komen. De oogst gaat verder tot de vorst het blad vernietigt,om zurkel te kunnen oogsten tijdens de wintermaanden dek je best het perceel af met stro en dode bladeren. Na de winter groeit zurkel opnieuw,maar er zullen dan meer en meer bloemstengels gevormd worden,dit zal de kwaliteit van de bladeren negatief beinvloeden,daarom is het aangeraden om elk jaar opnieuw te zaaien,heb je slechts maar weinig zurkel nodig,zal men slechts eenmaal,om de drie tot vier jaar de palnen vernieuwen. Ziekten en plagen: A: Zuringhaantje: De belanrijkste belager van zurkel is het zuringhaantje,deze kleine groene tot blauw metaalglansachtige kevertjes vreten in mei aan het blad,ook zetten ze rond die periode hun oranje eipakketjesf op de achterkant van de bladeren,als de zwartachtige larven uitkomen doen zij zich ook te goed aan het blad,in juli volgt dan de tweede generatie. Het insect overwintert als een volwassen kever. Bij een sterke aantasting wordt het blad afgesneden en vernietigd. Gelukkig komt dit niet vaak voor. B: Roest: Op het blad komen vele ronde,roodomzoomde vlekjes voor met sporenpluistjes,deze schimmel veroorzaakt zelden echte problemen,verwijder de aangetaste bladeren. C: Andere belagers: De Bietenvlieg en de zwarte bonenluis.
Een andere naam voor tuinkers is hofkers,bitterkers of sterrenkers. Het franse woord is cresson. Je kweekt tuinkers voor het kleine blad,meestal worden enkel de kiemblaadjes gegeten,hoewel meerdere tuinders ook het echte blad oogsten. In de beroepsteelt wordt tuinkers onder koud glas geteeld,soms in de grond,maar in gespecialiseerde bedrijven op speciale steenwolmatjes,die je in de kunststofbakjes in de winkel aantreft. Tuinkers word in volle grond gezaaid,binnen gezaaid in bakjes op de vensterbank,in platte schalen,op enkele vellen keukenpapier,op cellulose watten,op een flanellen doek,of in een half doorsneden plastiek fles. Er zijn ook speciale kweeksetjes in de handel. Houw vooral dit alles goed vochtig,door regelmatig te gieten. Tuinkers stelt geen eisen aan de grond,het groeit op elke grond,ook op gebied van de bemesting is hij ook niet veeleisend,tuinkers word breedwerpig gezaaid en niet gedund, je kan ook op rijen zaaien,de rijen liggen 7 tot 10 Cm. uit elkaar,ook bij deze teelt dun je niet uit, druk na het zaaien de grond goed aan. Van tuinkers die je buiten hebt gezaait kan je na een tweetal weken beginnen met het ogsten, het echte blad kan je oogsten na 3 tot 4 weken,tuinkers die in een verwarmde kamer of serre is gezaait,begind de oogst al na een zevental dagen. Tuinkers heeft drie rassen, het gewone type,met drie stippen in de kiemblaadjes,dit zijn de rassen Gewone en Gekrulde, bij het type van de niet ingesneden kiemblaadjes zijn de belangrijkste rassen de groot-of de breedbladige. Tuinkers kan men ook gebruiken om te kijken of je compost al voldoende uitgrijpt is,doe wat rijpe compost in een schaal of bakje,zaai hierop de tuinkers en plaats deze bakjes binnen,na een zevental dagen kan je de opkomst bekijken,is al het zaad ontkiemd, kan je de compost zonder problemen gebruiken,heb je echter zaden die maar half gekiemd zijn of de plantjes geel worden zien en afsterven,dan is je compost niet klaar om te gebruiken,wacht nog een paar weken en doe de proef opnieuw . Ter informatie: Compost welke men gebruikt in de tuin als bemesting of bodemverbeterraar of als mulching hoef je niet te testen,het gevaar van verbranding is veel kleiner dan voor het gebruik in zaaiteilen of potten. Teeltwijze: 1:Vollegrond: Men zaait van maart tot einde september,geoogst word er dan vanaf einde maart tot half oktober. 2:Bakjes binnen: Hiervoor kan je zaaien van oktober tot einde maart,geoogst word er dan van half oktober tot begin april.
Rucola of ook mosterdkruid genoemd,is een Italiaanse bladgroente met een pittige smaak, Rucola kan gebruikt worden in tal van salades. De smaak is pikantig met een nootachtige smaak. Rucola is een eenjarig of overwinterend kruid,dat inheems is in het Mediterraans gebied. Het kruid ruikt sterk en heeft een behaarde stengel,het blad is sterk ingesneden en getand. Men kan dit blad gebruiken in een gemengde sla of men kan de bladeren ook stoven. Teeltwijze: je kan zaaien van het voorjaar tot het najaar,laat je het kruid in bloei komen, zal het gewas zichzelf uitzaaien,zo heb je het volgend voorjzzr al vroeg rucola. Rucola groeit op alle grondsoorten,op een zonnige plaats,bovendien groeit Rucola zeer snel,in de zomer kan je oogsten na drie weken,ook kan je oogsten in de winter,maar dan groeit de plant uiteraard trager. Oogst het blad als dit 8 tot 10 Cm hoog is. Deze plant met zijn gele bloemen,staat ook goed in de bloementuin. Wat de raskeuze betreft zijn er maar twee soorten, de "Gecultiveerde Rucola" en de "Wilde rucola,dit ras is kleiner dan de gewone rucola en deze soort is fijner van smaak. Teelt: Rucola word gezaaid van maart tot einde september,geoogst word er van half april tot half november.
Deze familie word vertegenwoordigd door tuinkers, waterkers en de Rucola. Deze gewassen kennen nauwelijks ziekten en plagen,aardvlooien houden wel van het tuinkersblad, maar door de korte groeiduur van het gewas voorkomt ernstige schade, kiemschimmels kunnen vooral voorkomen als je binnenhuis teelt de andere aantasting van dit gewas is Botrytis.
De kleur van deze kool word veroorzaakt door de kleurstof anthocyaan. Men onderscheid 3 teeltwijze,namelijk de vroege-herfst-en winterteelt,men plant deze kool op rijen die 50 Cm uitelkaar liggen (Vroege teelt) en 60 Cm (bij de herfst en de bewaarteelt),in de rij plant je om de 60 Cm één koolplantje. Buiten,wieden en schoffelen,heb je er verder geen werk aan,een drietal weken na het uitplanten,kan je eventueel de kolen licht bijbemesten en aanaarden. Rassen: Het populairste ras bij de vrijersteelt is het oude ras "Negerkop", men kan deze soort gebruiken voor de vroege-en vroege herfstteelt, een ander gekend ras is de "Langedijker vroege" Voor de herfstteelt is het ras "Langedijker herfst" een populaire soort,die vrijwel overal verkrijgbaar is Het populaire ras bij de bewaarkolen is de "Langedijker bewaar" Al van deze rassen worden tegenwoordig vervangen door hybride F1 (Bij plantenveredeling word er veel gebruik gemaakt van hybriden. De eerste generatie na een kruising noemt men een F1-hybride, de tweede generatie een F2-hybride, enz. Veel als zaad verhandelde cultivars zijn F1-hybriden tussen twee inteeltlijnen. Dit heeft als voordeel dat daarmee een grote mate van uniformiteit (gelijkvormigheid) te bereiken is.) Men kan vanaf haf maart en dit tot het einde van de planttijd ook plantjes kopen bij tuinders,op markten en tuincentra's, men heeft hier één probleem dat je niet weet welk ras je gekocht hebt,men kan dit vragen,maar dan moet men vertrouwen hebben in de verkopers,ook kunnen de wortels besmet zijn met de gevreesde knolvoetziekte,dit zie je vaak niet,daar de kolen opgekweekt worden in perspotjes. Bodem en Bemesting: Rode kool stelt hoge eisen aan de grond ,de grond moet veel voedingsstoffen bevatten een hoge Ph en niet teveel nattigheid,de bemesting van de Rode kool wijkt niet af dan van de andere soorten van sluitkolen in het algemeen. Stikstofgebrek merk je aan de geelrood verkleurde bladranden,indien dit optreedt bij de jonge planten kan je bijbemesten met een stikstofrijke organische meststof,planten die bijna oogstrijp zijn,is het bijbemesten overbodig. Teeltwijzen: 1: Vroege of vrijersteelt: Men zaait onder warm glas van einde januari tot einde februari,verspenen doe je in perspotten of bloempotten in maart,men kweekt de planten verder op onder koud glas en na afharden,kan je buiten planten van april tot haf mei,op afstanden van 50 X 50 Cm., geoogst word er dan van juli tot half augustus. 2: Herfstteelt: Deze teeltwijze lukt op iedere vruchtbare grond en geeft de grootste opbrengst en men kan deze kolen ook enkele maanden bewaren. Voor deze teelt zaait men onder koud glas of op een zaaibed vanaf einde februari tot einde maart,vervolgens plant je buiten uit van begin tot half mei, op afstanden van 60 X60 Cm;de oogst begint van einde september en loopt verder tot einde november. 3: Bewaar: Deze kolen kan je het beste telen op leem-en kleigronden,zo verkrijg je kolen die lang bewaren. Men zaait buiten op een zaaibed vanaf half maart tot einde april,uitgeplant word er van einde mei tot half juni,met voorkeur tussen 1 en 21 juni, de oogst begint vanaf einde oktober tot einde november. Oogst en bewaring: Voor het bewaren van deze kool is het oogsttijdstip van groot belang,ze moeten volgroeid zijn en moeten voor het invallen van de vorst binnen gehaald worden.Kolen die bevroren zijn zie je aan de buitenant dikwijls niets,maar als je ze dan na manden opensnijdt,verteld de stank en het verkleurde hart je dat de vorst zijn slag heeft thuis gehaald.
De kleur van deze kool is eigenlijk lichtgroen met soms een neiging tot donker blauwgroen,de groene kleur van de witte kool is gewoon te wijten aan de fotosynthese onder invloed van licht,vandaar dat de hartbladeren bleker zijn,omdat zij minder licht zien. Rassen: Het ras langedijker heeft bij deze koolsoort ook een grote reputatie,toch zijn er ook andere rassen te vernoemen: Vroege teelt:"Langedijker vroege" en de selecties ervan "Roem van Enkhuizen" een klasiek vroeg ras,dat ook voor de vroege herfstteelt in aanmerking komt,deze soort is zeer goed geschikt om zuurkool te bereiden. Herfstteelt:"Brunswijker" Deze soort is zeer goed geschikt voor de teelt in de herst en begin winter,de kool is ook geschikt om zuurkool mee te bereiden. Bewaarteelt: Het ras "Langedijker bewaar" is een kool die geteeld word voor zijn lange bewaartijd. Men heeft naast deze rassen ook hybriden rassen ontwikkeld,deze soorten zijn Oa: Minicole (vroege en herfstteelt),Bartolo (een bewaarkool), Men bereikt er hoge opbrengsten mee als men ze nog meer stikstof krijgen,dan dit bij de gewone rassen. Men heeft ook nog een nieuwe variëteit van de witte kool ontwikkeld, "de winterkool"deze hybride is een kruising tussen een savooikool en een witte kool,de kool lijkt sterk op de witte kool,maar ze is lichtjes gebobbeld en ze kan de ganse winter op het veld blijven staan Bodem en bemesting: Witte kool stelt dezelfde eisen aan de grond zoals de rode kolen,de grond moet veel voedingsstoffen bevatten een hoge Ph en niet teveel nattigheid,de bemesting van de witte kool wijkt niet af dan van de andere soorten van sluitkolen in het algemeen. Stikstofgebrek merk je aan de geelrood verkleurde bladranden,indien dit optreedt bij de jonge planten kan je bijbemesten met een stikstofrijke organische meststof,planten die bijna oogstrijp zijn,is het bijbemesten overbodig. Teeltwijze: De teeltwijze van witte kool is grosso modo dezelfde als deze van de rode kool,alleen één buitenbeentje is hier wellicht de spitskool,deze kool word geteeld voor directe compsumtie en is wat anders van smaak, de kool groeit spitsvormig in plaats van rod of ovaal. Er zijn twee teelten die belangrijk zijn,de herfstteelt en de bewaarteelt. Witte kool word gepland op rijen die 60 Cm uitelkaar liggen,met om de 60 Cm één koolplant. Teeltwijzen: 1: Herfst: Men zaait onder koud glas vanaf einde februari tot einde maart,uitgeplant word er dan buiten in de maand mei,geoogst kan er dan van september tot begin november. 2: Bewaar: Men zaait buiten op een zaaibed vanaf half maart tot einde april,uitgeplant word er dan vanaf einde mei tot einde juni,de oogst valt de ganse maand november. Voor de oogst en de bewaring van deze kool zie je bij de rode kool.
Spitskool is een kleine soort van witte kool,deze kool heeft geen ronde vorm,maar een spitse. Deze kool stelt veel minder eisen,dan de witte kool,de teeltduur is korter en de kool weegt ook veel minder. De groente word gekweekt voor verse consumptie,maar je kan er ook wel zuurkool van maken en deze kool is ook zeer goed geschikt voor rauwkostsalades. Spitskool vraagt niet zo een zware grond,als de witte bewaarkool,ze doet het zelfs beter op lichtere gronden,op voorwaarden dat deze gronden voldoende voedingsstoffen bevatten. Spitskool moet tijdig geoogst worden,zoniet zal deze kool zeer vlug barsten. Bij spitskool onderscheiden we drie teeltwijzen:de vroege,zomer en herfstteelt. Er word geplant op rijen die 40 Cm uitelkaar liggen,met telkens één kool om de 40 Cm in de rij. Rassen: Vroege teelt en Weeuwenteelt: Express of Eersteling Voorjaarsteelt: Caramba Zomerteelt: Fiderkraut en Ossenhart Vroege teelt en zomerteelt: Hispi F1 (deze kool is vrij gevoelig voor het barsten Late zomerteelt en herfstteelt: Cape Horn F1 (Japans ras dat weinig gevoelig is voor het barsten) Winterteelt: Prospera F1 Teeltwijzen: 1:Vroege: Men zaait in februari onder koud glas,er word buiten geplant van einde maart tot half april,oogsten kan je dan van half juni tot half augustus. 2: Zomer: Hiervoor zaai je buiten op een zaaibed vanaf half maart tot begin juni,er word vervolgens uitgepland van mei tot half juli,de oogst begint in augustus en loopt verder tot half oktober. 3: Winter: zaaien van half tot einde augustus op een zaaibed ,uitplanten van half september tot begin oktober,oogsten kan dan het volgend jaar in mei.
Deze kool heeft een gebobbeld blad en is gekruld,de bladrand is gekroesd,deze kool is minder vast dan de rode of witte kool,het is een sterke plant die tot op zekere hoog tegen de vorst bestand is.Men maakt een onderscheid tussen groene en gele rassen,de groene is donkergroen van kleur en de gele is lichtgroen van kleur,deze soorten zijn vooral in Nederland gekend. De gele savooien zijn veel vaster en veel zwaarder dan de groene soorten. Rassen: A: Groene Rassen: Vroege teelt: De vroege groene spitse (fijne) of kappertjeskool Herfstteelt: Grote groene van vertus, Putjeskool met tal van zijn plaatselijke rassen,zoals: Donkergroene putjes,Westlandse en de Zwijndrechte putjes. Al deze soorten zijn donkergroen van kleur en het zijn vaste kooltjes,waarvan de bovenste bladeren niet helemaal gesloten zijn,zodat er een putje in de kolen zit,de smaak is wat apart en doet aan spruiten denken,deze soorten kan je oogsten tot diep in de herfst en bovendien verdragen zij zelfs lichte vorst. Late-of winterteelt: Het poulairste ras is "de Winterkoning" of ook "Wintervorst" genoemd,ook het ras "Brusselse winter" is een ander zaadvast ras. Deze rassen kunnen de ganse winter op het veld blijven staan en unnen goed tegen de vorst,ze kunnen geoogst worden van november tot half maart. B: Gele Rassen: De kleine belangstelling voor deze soorten vertaalt zich in het kleine aantal rassen. Vroege -en herfstteelt: Het standaard ras is de vroege gele Bewaarteelt: Hier is het standaard ras de langedijker bewaar, om ze te bewaren moet men deze kolen rooien voordat de vorst zijn intrede doet Winterteelt: Het eninge Nederlandse ras van deze kolen id Bloemendaalse gele of Slobberkool,het is een oud ras dat bekend staat als een winterharde kool. Bodem en bemesting: Savooi heeft een goede ontwaterde grond nodig,ze stelt evenwel minder eisen aan de grondsoort,ze groeit ook gemakkelijk op lichtere gronden,wil je gele savooien telen heb je echter zware grond nodig. Zie voor de bemesting bij het hoofdstukje algemeen. Er zijn drie teeltwijzen:De vroege,de herfst en de late teelt,er word geplant op rijen die 50 Cm uitelkaar liggen,met om de 50 Cm één kool (Vroege en herfst )en om de 60 Cm voor de late teelt. Anders dan bij de andere kolen,blijven de savooikolen in de winter op het veld staan,ze verdragen flink wat vorst,al geraken ze na een lange vorstperiode toch versleten en ze zullen dan ook vaak wegrotten.Om die redenen worden de kolen soms in een groeve geplant,het komt er op neer dat je de kolen dicht bij elkaar herplanten,om ze gemakkelijker tegen de vorst te kunnen bescermen.Bewaren in een koele kelder gaat minder vlot,deze kolen zijn immers veel losser en bezitten geen dikke waslaag. Teeltwijzen: 1:Vroege: Voor deze teelt zaai je onder koud glas in de maand februari,uitgeplant word er dan buiten vanaf half maart tot half april,de oogst begint van half juni tot einde juli. 2: Herfst: Hier zaai je buiten van maart tot einde april,vervolgens plant je uit van april tot einde juni,geoogst kan er dan van augustus tot begin december. 3:Late teelt: Men zaait buiten van hal april tot einde mei,vervolgens plant je uit van begin juni tot half juli,de oogst begint van augustus en loopt door tot half maart.
Boerenkool of ook krulkool genoemd is een groene bladerkool die het beste aan leunt bij de wilde kool. Het is een voederkool,die echter ook een smakelijke wintergroente is,het is een zeer gemakkelijk te telen groente,die zeer winterhard is en niet gouw ziek word. De smaak is op zijn best,nadat er een vorstperiode over heen gegaan is. Men oogst de bladeren,naar behoefte en op het einde van de teelt kan je het kropje ook oogsten. Het is ook een voedzame groente voor konijnen en kippen. De boerenkool stelt veel minder eisen aan de grond,ze groeit ook op lichtere gronden en heeft ook minder bemesting nodig. De bewaring van boerenkool is simpel,ze blijft gewoon op het veld staan. Rassen : Herfstteelt: Het ras voor de herfstteelt is de "Westlandse herfst",Halfhoge Groen Gekrulde Winterteelt: Voor de winterteelt is het basisras "Westlandse Winter"Halfhoge groen Gekrulde,de hybride Winerbor Onthoud echter dit:Een echt winterras is donkerder groen dan de rassen voor de herfstteelt,ook is in de herfst de bladeren minder gekroesd en ze beginnen pas na de herfst echt goed te kroezen. Echte winterrassen zijn meestal hoog. Er is ook een rode boerenkool "redbor" Bij de dwergboerenkool is het bekendste ras de "Lage Groene Fijngekrulde" Een aantal andere zaadvaste rassen zijn moeilijk te klasseren,omdat er zelden of nooit vermeldt word of ze geschikt zijn voor de herfst-en/of winterteelt. Teeltwijzen: Er zijn twee teeltwijzen: De herfstteelt en de winterteelt,deze laatste word het meeste beoefend. Het planten gebeurt op rijen,die 65 Cm uitelkaar liggen voor de herfstteelt en 50 Cm voor de winterteelt,men plant één kool in de rij op 50 Cm afstand. Details Teeltwijzen: 1: Herfst: Voor deze teelt zaait men buiten in mei op een zaaibed,uitgeplant word er dan van half juni tot half juli,de oogst begint van half september en loopt verder tot begin december. 2:Winterteelt: Voor deze teeltwijze word er buiten gezaaid in juni op een zaaibed,de kolen worden uitgeplant van half juli tot half augustus,de oogst begint van november tot half maart.
Teeltwijze: 1:Zomer: Voor deze teelt zaai je onder koud glas van einde april tot begin juli,verspenen in potjes of perspotjes,na het afharden buiten uitplanten vanaf half mei tot einde juli,geoogst word er dan van half juni tot einde september. 2:Herfst: Hier word er gezaaid van half juli tot half augustus,na opkomst dunnen,de oogst begint hier van half september en loopt verder tot half november. Oogst en bewaring: De kolen oogsten is simpel,je snijdt de kool af met een scherp mes,het buitenblad kan je meteen verwijderen. Chinese kool is geen bewaargroente,nochtans kan je deze kool enkele weken bewaren,dit geld alleen voor de zware kroppen,Kolen die in de serre gekweekt werden zullen maar slechts enkele dagen bewaren. In het verre oosten maakt men er zuurkool van,met toevoeging van Spaanse peper .
De stengel van deze koolsoort is boven de grond plaatselijk tot een knol verdikt. De oude Vlaamse naam is de raapkool;de verwarring met de koolraap waarvan de verdikte wortel half onder de grond zit,ligt voor de hand. Darom wordt nu algemeen met de in oorsprong Duitse naam "Koolrabi" gewerkt,Koolrabi is in de 16e eeuwal ontstaan uit mergkool,dit is een koolsoort met een lange stam,zoals boerenkool,die echter sterk verdikt is,mergkool is nog steeds in gebruik als veevoeder. Deze groente is bij ons al lang gekend,maar ze is nooit echt doorgebroken,in Duitsland wordt ze wel veel gegeten. In de jaren '70 begonnen de Nederlanders,gevolgd door de Belgen op bescheiden schaal koolrabi te kweken.Het is voor de liefhebber een intresante groente,de knollen hebben een fijne smaak,deze smaak leunt dicht bij de smaak van de bloemkool. Koolrabi kent vele toepassingen,de groente kan gestooft worden,gevuld worden,men kan ze gebruiken in de soep,men kan ze rauw eten in salades of men kan ze eten als cocktailhapje,ook het jongen blad is niet te versmaden. De knol van de koolrabi is het sterk verdikt onderste stengelgedeelte,platrond tot ovaal van vorm,het stukje onverdikte stengel onder de knol is de voet,de enkelvoudige bladeren staan verspreid op de bovenste helft van de knol,het blad en de knol zijn ofwel bleekgroen,ofwel blauwviolet,koolrabi bezit slechts een klein en niet diepgaand wortelgestel. Rassen: Bij koolrabi heb je twee rassen,de witte en de blauwe,met wit wordt bedoeld,dat de knol bleekgroen is,met een groen blad,met blauwe word bedoeld een knol met violetkleurige knol met een groenviolet blad. De groene kolrabi is veel meer in trek dan de blauwe,de teeltduur van de blauwe koolrabi duurt ietjes langer en de planten vormen iets meer blad,in de beroepsteelt is de bauwe soort niet gewenst,Veel van de hier geteelde koolrabi word namelijk geschild en in frites gesneden,daarna diepgevroren en zo naar Duitsland geëxporteerd,de achtergebleven stukjes van de blauwe schil vallen onmiddelijk op en bederven het uitzicht,de lichtgroene stukjes zie je haast niet,voor de amateurtuiniers is dit natuurlijk geen argument om de blauwe rassen opzij te schuiven. De oude rassen zijn "wener witte en wener blauwe,deze soorten zijn overal verkrijgbaar,maar ze worden snel houtachtig en ze barsten gemakkelijk. In een paar catalogussen zijn de rassen Trero (Wit voor de vroege en zomerteelt) en Lanro wit voor de herstteelt),er bestaat ook een reuzenras "Duitse Superschmelz",dit is een speciaal ras van koolrabi,die knollen kunnen voortbrengen van wel 10 Kg zwaar,deze knollen worden niet snel vezelachtig. Bij de blauwe rassen zijn Delicatess blauw en Delicatess wit,deze zijn geschikt voor de zomer-en de herfstteelt,voor de particulier zijn er ook enkele hybride rassen op de markt verkrijgbaar,dit zijn "de Kossak F1,de Trero F1,en de paarse "Kolibri F1". Standplaats en Teelt:; Wat de standplaats van koolrabbi betreft is het geen moeilijke klant,alleen zwaardere gronden zijn minder geschikt. Zorg ervoor dat de grond goed vochthoudend is,wat de bemesting betreft is deze groente tevreden met een goede compostgift. De opkweek van koolrabi is wat moeilijker,deze groente heeft opvallend kleinere zaadjes,uit 1 gram zaad zouw je 150 planten moeten kunnen opkweken. Zaai bij het voorkweken het beste in perspotjes,je kan ook zaaien op een zaaibed,maar bij het uitplanten dien je voorzichtig te werk te gaan,plant je het plantje iets te diep uit ontwikkeld de knol zich gedeeltelijk in de grond,waardoor hij vatbaarder is voor ziekte en onderaan een ruwe schil krijgt,ter plaatsen zaaien is de beste oplossing. Wat de teeltzorgen betreft,dien je vooral op te letten dat je veel water geeft,omdat deze plant door zijn pover wortelgestel in de problemen komt. Als het knolletje 3-4 Cm dik is,heeft de plant het meeste water nodig,geef vlak voor de oogst flink water,zodat de knol niet barst,schoffelen en daarna de bodem bedekken helpt de grond fris te houden. koolrabi word gezaaid op rijen,die 30 Cm uitelkaar liggen,uitplanten op 25 Cm in de rij (vroege en teelt ter plaatsen)en op 30 Cm in de rij (zomer en herfst op een zaaibed). Te lage temperaturen veroorzaken tijdens de opkweek veroorzaken later doorgeschoten planten,de herfstteelt is daarom de gemakkelijkste teelt.men onderscheid 4 teeltwijzen,de vroege teelt,met de opkweek in perspotjes,binnenhuis of verwarmd glas,de zomerteelt,de zaaibeurten van half april tot half juni het beste onder plat glas,zo vermijd je alle schietneigingen,na drie tot vier weken kan je buiten uitplanten. De herfstteelt: Deze teelt kan gebeuren buiten op rijen,na opkomst dien je uit te dunnen,men kan ook zaaien op een zaaibed en later uitplanten Teeltwijzen (Detail) 1: Vroeg: Voor deze teelt zaai je onder warm glas of binnen in perspotjes,van half februari tot begin april,na het afharden kan je buiten planten van einde maart tot half mei,oogsten kan je van einde mei tot begin juli. 2: Zomer: Hier zaai je onder koud glas in perspotjes van half april tot half juni,na het afharden,kan je buiten uitplanten van half mei tot begin juli,de oogst begint van half juli tot begin september 3: Herfst (zaaibed): Voor deze teelt zaai je op een zaaibedje buiten van half juni tot einde juli,uitplanten kan je dan van einde juli tot half augustus,de oogst begint in september en loopt verder tot einde oktober. 4: zaai ter plaatsen: Hier word er gezaaid op rijen van half juni tot half juli,na opkomst dunnen,de oogst begint in september en loopt tot einde oktober. Oogst en bewaring: Als de knollen een diameter van 6 en 10 Cm. bedraagt kan men ze oogsten,laat ze vooral niet te dik worden,vooral de Wenerrassen worden dan houtachtig en droog. Men snijt de knollen af,juist boven de grond of ze worden afgeknipt met een snoeischaar,in een koelkast bewaren de knollen redelijk goed,als je het blad er eerst afhaalt en ze in een plasticzak stopt. Voor langdurige bewaring kan je ze inkuilen volgens de systemen die bij de sluitkolen uitgelegd werden.Bij de bewaring moet je eerst de gescheurde,misvormde en opengespleten knollen verwijderen,deze knollen zijn niet echt ziek,maar ze hebben een onregelmatige groei gekend en ze kunnen nog prima gegeten worden.
Koolraap of knolraap genoemd is een koolsoort met een verdikte,vlezige wortel die half onder de grond groeit,het is een zeer oude cultuurplant die al minstens 2000 jaar de mens en zijn vee van wintervoedsel voorziet. De teelt is bij ons van weinig betekenis,maar in Canada,in sommige staten van de Vs en in Friesland is de koolraap wel in trek als echte wintergroente. Koolrapen lijken wel wat op rapen,maar er zijn toch heel wat verschillen,zo zijn koolrapen groter en verdragen ze meer vorst,ook kan je de koolraap verplanten,terwijl dit met rapen niet het geval is. De bladeren staan rozetvorming ingeplant en zijn ze onregelmatig van vorm,de vleeskleur van de knol is geel,hoewel er ook soorten zijn met wit vlees. De schil is meestal paarsrood,maar ze kunnen soms ook geel of groen zijn.De basisbereiding van de knollen is ze schillen,in stukken snijden en koken,bij het koken kan het vlees van de kolrapen roze kleuren. Rassen: De twee rassen van koolraap die men gemakkelijk te verkrijgen zijn, "(Grote) Engelse en de (Hollandse) Roodkop." Het ras "roodkop" is bij ons het gemakkelijkst te verkrijgen en deze soort groeit ook goed op zandgronden. Het ras "Kampioen" van Sutton is er waarschijnlijk een selectie van. Het ras "Friese Gele Paarskop,met de bekenste selectie "Runia" is het populairse ras bij onze Noorderburen. Teeltwijze en Standplaats: Kolraap stelt geen eisen aan de grond,wel moet de grond waterhoudend zijn,op zandgronden geteeld bewaard hij slecht,teveel stikstof geeft een zwaardere bladgroei envlugger knollen die hol worden,koolraap word geteeld als nateelt. De teelt gebeurt ter plaatsen of op een zaaibed,oprijen die 50 Cm uitelkaar liggen,na opkomst dun je uit of plant je uit tot op 40 Cm in de rij. Het belangrijkste werk bestaat uit schoffelen,wieden en water geven,mulching kan dit werk beperken. Teeltwijzen(Detail): 1: Zaai ter plaatsen: Hiervoor zaai je vanaf einde mei tot einde juni,op rijen,na opkomst dun je uit,de oogst begint in oktober en loopt verder tot half december. 2: Zaai op zaaibed: Men zaait op een zaaibed op rijen of breedwerpig van einde mei tot half juni,uitplanten doe je van half juli tot begin augustus,de oogst begint in oktober en loopt verder tot half december. Oogst en bewaring: Inkuilen is de beste bewaarmethode voor koolraap,zorg ervoor dat de kuil volledig vorstvrij is,dit kan je doen door een dikke laag stro over de koolrapen te leggen,met daarover een plastiek folie,neem deze folie weer weg als het begind te dooien.Op een koele plek kan je de koolrapen ook in een kist met vochtig zand stapelen,zonder speciale maatregelen kan je een koolraap enkele weken op een ongekoelde plaats bewaren,zorg ervoor dat hij niet kan uitdrogen.De kwaliteit van de koolraap verminderd echter vlug.
In de voorbije eeuwen was de raap een erg belangrijk gewas,voor de komst van de aardappel vormden de rapen de basis van vele menu's. Daarna bleven ze nog lange tijd gewaardeerd als veevoedersgewas,nu moet je de raap met haar grote geschiedenis haast gaan rangschikken bij de minder bekende en ouderwetse groenten. De raap wordt met verschillende namen aangeduid,"Keukenraap,Tuinraap,Brusselse raap,consumptieraap of knol,meiraap of meiknol,slaat op de vroege teelt,Boterraap op een geel ras en wie het over stoppelknol heeft,bedoelt de raap als groenbemester. Bij veevoeder spreekt men over voederrapen of veldrapen. Rassen: Voor de vroeg teelt moet je een vroeg ras kiezen,de herfstteelt kan zowel met vroege als met herfstrassen.Het basisras is de "Plate mei",dit is een oud ras,de raapjes zijn platrond,wit met een lichtgroene kop,de "Ronde van Milaan" is een ander bekend vroeg ras,ze zijn ook platrond maar dan met een rode kop,de hoveniersselectie van dit ras is de "Platte Blauwkoppige van Milaan" de "ronde witte Roodkop " is een vroeg en een bolrond ras,Het ras "Goudbal,ook Zandraap of Boterraap" genoemd,dit ras onderscheidt zich door zijn gele kleur aan de binne-en buitenkant. De weinig bekende rassen zijn:"Sneeuwbal"(vroeg,wit en bolrond)",Kraag van Nancy"(bolrond,wit met paarse kraag. Teeltwijzen en Standplaats: De raap is samen met de Chinese Kool de snels groeiende kool soort. Op vrij korte tijd levert zij een oogstbaar product op. Dit gewas laat zich zeer slecht verplanten,de knol kan rond zijn,afgeplat of langwerpig. De raap stelt zeer weinig eisen aan de grond,wel dient de vochtvoorziening in orde te zijn,zaai nooit rapen op gronden die knolvoet gevoelig zijn. Bij rapen heb je twee teelten. Rapen worden altijd ter plaatsen gezaaid,op rijen die 25 Cm uit elkaar liggen,na opkomst dun je uit tot op 10 Cm in de rij. De teelt kent weinig problemen,je moet alleen maar aandacht besteden aan uitdunnen,wieden,hakken en indien nodig gieten. Teeltwijzen: 1: Vroege teelt : Hierdoor word er gezaaid op rijen van half maart tot einde april,na opkomst dunnen,de oogst begint van einde mei en loopt verder tot begin juli. 2: Hefstteelt: Hiervoor zaai je op rijen van begin juli tot half augustus,na opkomst dun je uit,de oogst begint in september en loopt tot begin november. Oogst en bewaring: Oogst de raapjes als ze een centimeter of acht groot zijn,als ze groter worden ze voos en zijn dan minder lekker. Voor dat de eerste vorst invalt moeten de raapjes geoogst worden. Vooral de laatst gezaaide herfstrapen komen voor bewaring in aanmerking,oogst einde oktober-begin november bij droog weer,snij het blad eraf,het bewaren van rapen komt alleen in aanmerking,door ze in te kuilen of ze in een bak met zand te doen en deze bak in de kelder te plaatsen.
Wie kent dit gewasje niet ? Het is een snelgroeiend plantje dat op ieder plaatsje kan gezaaid worden. De radijs word op verschillende plaatsen in Vlaanderen ook "Knollekes" genoemd. Bij radijzen heb je verschillende soorten, ronde en langwerpige,volledig rood,rood met een witte punt of geheel witte,een nieuwkomer is de Chinese,deze radijs is langwerpig en roze van kleur. Radijzen geven de voorkeur aan zand en zandleem gronden,op leem -en kleigronden ontwikkelen ze veel loof en ze worden sneller voos,ook de kleur veranderd van rood naar paars. Op gronden die gemakkelijk droog vallen krijgen radijzen een scherpere smaak en een hartig uitzicht. Wat betreft de bemesting is de radijs niet veeleisend en hoeven ook geen aparte bemesting. Het enige op wat je dient te letten bij de verzorging is het regelmatig wieden en dat ze kunnen beschikken over voldoende vocht. Het zaaien van radijs is simpel,wil je echter kwaliteitsradijzen kweken dien je wel wat preciezer te zaaien:Radijs word ondiep gezaaid,het zaad word met weinig grond bedekt,men kan breedwerpig zaaien,maar men verkiest toch de rijenzaai,hiervoor dienen de rijtjes 10 Cm uit elkaar te liggen,leg om de 2 à 3 Cm in de rij één radijs. Vind je dit op afstand leggen te moeilijk of ben je een handige Harry,dan kan je een zaaiplankje maken.
Rassen: Naargelang vorm en kleur onderscheiden we verschillende types. Onder glas is het va, belang rassen met kort loof te gebruiken,rassen speciaal geschikt voor de glasteelt krijgen vaak ajectief "Broei" achter hun naam,deze rassen vormen weinig blad. radijsjes die meer blad vormen en langzamer zijn met de knolzetting,zijn geschikt voor de zomerteelt en voor de herfstteelt,deze rassen zijn ongeschikt voor de teelt onder glas,zaai je ze toch in de serre zullen ze vooral veel loof vormen. De ronde rode broei: Dit ras is geschikt voor de teelt onder glas,vroege rassen zijn er in overvloed,"Saxa, Rode Scharlaken, Rode van Sézanne" Voor de herfstteelt zijn de volgende rassen geschikt:"Cherry Belle,Riesen Vaan Aspenen". De andere rode vormen: Rode rassen met een kleiner of groter wit gedeelte onderaan zijn praktisch alleen nog in gebruik bij amateurs. Uitsluitende rassen voor de vroege teelt zijn "National,Halfrod-halfwit,Fakir",of met de type-naam "Ronde Rode Witpunt". Een volledig wit ras,ook uitsluitend voor de vroege teelt is "Ronde Witte". Halflange: De halflange rassen hebben een witte punt,meest verspreid zijn "Halflange,Rode Groot Witpunt en Flamboyant". geschikt voor vroege- en herfstteelt. "French Breakfast" is voor de vroege teelt. "Ijskegel" is een populaire halflange volledig witte radijs,met een scherpe smaak. Sommige delen dit ras in bij de Rammenas. Dit ras is geschikt voor alle teeltwijzen. Chinese Radijs: "China Rose (Rozenrood) is een lange roze radijs voor de teelt in de volle grond. Teeltwijzen: 1: Vroege onder glas: Hiervoor zaai je van beginfebruari tot einde maart onder koud glas,geoogst word er dan van half maart tot half mei. 2: Vollegrond: Zaaien kan je voor deze teelt vanaf begin maart tot half april,geoogst kan er dan van einde april tot begin juni. 3:Herfstteelt: Men zaait van begin juli tot half augustus,de oogst begint van begin augustus en loopt verder tot begin oktober. Oogst en bewaring: Als ze groot genoeg zijn moet je ze oogsten,daar ze anders voos worden. Het loof kan nog klein zijn,maar de radijzen kunnen oogstklaar zijn,laat je hierdoor niet verrassen. Radijzen zijn niet geschikt om te bewaren,bij gewone temperaturen is het loof al na 1 dag flink achteruit gegaan. Zonder het loof kan je ze in de koelkast nog enkele dagen goed bewaren,maar deze radijzen moeten het toch afleggen tegen de smaak van een versgeplukte radijs.
De geschiedenis van Rammenas of winterradijs is erg nauw verweven met die van de radijs. Het zijn dezelfde plantensoorten,de teelt gebeurt bij ons vooral in de moestuinen,terwijl er in Duitsland een flinke belangstelling bestaat voor de witte rammenas. Dit gewas heeft een pittige en peperachtige smaak,die afkomstig is van de mosterdolie,die in de wortel zit. Rammenas kan me geraspst gebruiken op de boterham,als kruidig beleg,of men kan ze ook gebruiken in salades of in platte kazen. Van oudsher worden er hoestweerende eigenschappen aan toegeschreven.Witte rammenas en daikon kan men zoals radijzen uit het vuistje eten. Rassen: A: Zomerrammenas: Het ras "Rex" of "Halflange witte Rettich" is in Duitsland het bekente ras van zomerrammenas,deze soort heeft brede kop onderaan die tamelijk spits tooelopend is. Een oud ras met een lichtroze huid en dat gevoelig is voor voosheid is het ras "Ostergruss". "Ijskegel is eigenlijk een radijs,die halflang en wit van kleur is,soms word deze soort bij de zomerrammenassen gerekend,het bekenste ras is hier "Neckarruhm Weis". B : Winterrammenas: Het klasieke ras is de "Lange Zwarte (Winter)",het ronde ras hiervan is de "Ronde Zwarte Winter",deze laaste soort wordt vooral geteeld op zwaardere grondsoorten. Een ronde witte winterrammenas is de "Munchener Bier",deze soort wordt als borrelhapje aanbevolen. C : Dalkon: Dit is een verzamelnaam voor grote Japanse hybriden,die plantkundig eigenlijk tussen de radijs en de rammenas in staan,het verschil tussen zomerrammenas en dalkon is niet te zien,in het voorjaar schiet dalkon bij ons gemakkelijk door. Hoewel de wortel na het doorschieten toch nog lekker zacht blijft,wordt er toch de voorkeur gegeven aan het zaaien in juli,zoals de teelt van de winterrammenas,oogsten kan je dan in oktober,deze soorten zijn goed bewaarbaar. Teeltwijze: Er zijn twee soorten,de witte rammenas,die gekweekt word in de zomer en de zwarte rammenas,die in de herfst geteeld word. Voor de teelt van rammenas is er een grond nodig is die niet te zwaar mag zijn en moet bovendien een goede structuur hebben,houw tijdens de teelt de grond goed los. Rammenas heeft geen verse mest nodig en heeft slechts een lage bemesting nodig. Het zaaien van rammenas gebeurt ter plaatsen op rijen die 25 Cm uitelkaar liggen ( Zomerteelt) en 30 Cm voor de winterteelt. Na opkomst dun je tot op 15 Cm in de rij. De belangrijkste werken zijn,wieden en schoffelen en tijdens droge periodes water geven. Teeltwijzen (Detail): 1: Zomerteelt: Voor deze teelt word er gezaaid op rijen van begin april tot einde juni,na opkomst dun je uit,oogsten kan je dan van begin juni tot einde september. 2: Winterteelt: Zaaien voor deze teelt kan je op rijen van half juni tot half augustus,na opkomst dun je uit,oogsten kan je dan van half september tot einde november. Oogst en bewaring: Winterrammenas staat ongeveer vier maanden op het veld voor je hem kan oogsten,winterrammenas kan je gedurende een langere tijd bewaren. Kuil je ze in of leg je ze in een bak met vochtig zand in een koele kelder,dan kan je hem bewaren tot in het vroege voorjaar.
Druk op onderstaande knop om mij te e-mailen.
Vergeet zeker je mailadres niet te vermelden,
zodat ik jullie spoedig van antwoord kan dienen.
Alvast dank
![http://www.flickr.com/photos/45257563@N00/1118819027/ Lactuca sativa var. longifolia 'Feria']*Uploaded by JoJan)© By File Upload Bot(Magnus Manske) http://commons.wikimedia.org/wiki](http://i1015.photobucket.com/albums/af273/cmjohan/Sennet-Biologiscge%20groenteteelt%20%20New/PlukslaAmerikaanseRoodrandOrginalPicturesByhttp-wwwflickrcom-photos-45257563N00-1118819027-LactucasativavarlongifoliaFeriauploadedbyJoJanByF.jpg)
