Crescent City….mijn passie


Grand Marshall Jean Pierre 'JP' De Smet

introductie en verantwoording

New Orleans heeft verschillende bijnamen. Eén daarvan, ‘Crescent City’, verwijst naar de halvemaanvormige bocht van de Mississippi waaraan de stad in het zuidoosten van Louisiana gelegen is op een honderdtal km van de Golf van Mexico.

Op vrijdag 22 februari 1957 maakte ik voor het eerst kennis met New Orleans, de geboortestad van de jazz. Ik voelde meteen aan dat die stad en haar muziek een belangrijke rol in mijn leven zouden spelen.
 

Toen ik in 1965 besloot om samen met William Wauters en Jean Kallaert de Gentse ‘ Lazy River Jazzclub ‘ te stichten had ik niet het minste vermoeden dat het allemaal zo’n vaart zou nemen en dat het organiseren van activiteiten ivm de Crescent City zoveel jaren van mijn leven in beslag zou nemen.

New Orleans en de muziek die daar is ontstaan werden tientallen jaren lang, naast mijn familie en mijn carrière in het provinciaal onderwijs Oost-Vlaanderen, de derde hoek in wat ik een gezond driehoeksgeval kan noemen.

Mijn herinneringen zijn hoofdzakelijk positief en ik dank oprecht al diegenen die daaraan hebben meegewerkt. Alléén had ik het immers niet aangekund.

Een aantal van mijn geesteskinderen hebben, vergeef me deze ijdele bedenking, een relatief groot succes gekend. Sommige, zoals de ‘Lazy’ en het Gentbrugse Jazzmeeting, hebben de tand des tijds doorstaan. Andere, zoals de Gentse Kroegentochten, zijn stopgezet wegens ‘ teveel werk voor te weinig medewerkers ‘. Iets wat nu ook LACE ( = Louisiana Centre) overkomt.

Ik wil me aan niets ergeren en het enkel nog hebben over de mooiste momenten die ik in die fameuze derde hoek heb mogen beleven: de pioniersjaren en de kennismaking met de Living Legends in de sixties, honderden concerten, ontmoetingen met duizenden gelijkgezinden, de blijde gezichten van mijn reisgenoten wanneer ze kennismaakten met de zwoele sfeer van het Diepe Zuiden, mijn talrijke brassbandbelevenissen, het ereburgerschap van New Orleans dat aan een dertigtal van onze muzikanten door mijn toedoen werd uitgereikt, de gastvrijheid, levenswijsheid en grote dankbaarheid van mijn Louisiaanse vrienden, het talent van mijn talloze vrienden-muzikanten etc…

'New Orleans - de hartslag van de jazz'
auteur JP De Smet - anno 2007
uitgever EPO Berchem
www.epo.be 

Ik ben dankbaar voor de gemotiveerde hulp van velen w.o. niet in het minst die van mijn naaste familie. Arletje voor haar ontembaar entoesiasme, mijn kinderen en kleinkinderen voor hun nooit aflatende steun. Een speciaal dankwoord gaat naar zoon Philippe die zich heeft ontpopt als een fel geapprecieerde New Orleans drummer en die me in goede en kwade dagen binnen ons jazzwereldje en ook daarbuiten heeft leren relativeren.

Mijn passie voor alles wat met New Orleans, Louisiana en het Diepe Zuiden te maken heeft is te groot om op een zijspoor te verdwijnen.

Ik wil die passie dus via deze blog met zoveel mogelijk anderen delen.

Daar zijn ook nog mijn vertelbeurten, mijn ‘Jazztown Ghent’ stadswandelingen en wie weet is het me gegund om nogmals een bezoek te brengen aan mijn geliefd New Orleans en misschien ook een nieuwe groep kennis te laten maken met ‘ America’s most interesting City ‘.

Steeds bereid om nadere info te verstrekken.

JP

32(0)9 222 1776            32(0)471 643610            jp.neworleans@belgacom.net

04-07-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

Een gesprek met Bobby Setter

over New Orleans en zijn grote vriend 

FATS DOMINO

Fats Domino, Cosimo Matassa, Dave Bartholomew (2009)

Fats Domino en Bobby Setter, verbonden door een jarenlange vriendschap

01-11-2011 om 19:19 geschreven door jp deep south

SOUTHERN LACE LINKS

UNFINISHED BLUES
Memories of a New Orleans Music Man
door Harold Battiste Jr

Een autobiografie om 'U' tegen te zeggen !
Een carrière die zich spreidt over 60 jaar. Battiste deed zowat alles in de muzikale wereld wat men van een Legend kan verwachten. Hij schreef arrangementen voor Sonny and Cher, was talent scout voor Specialty Records, werkte mee aan Doctor John's album 'Gris Gris', speelde met Ornette Coleman en stichtte A F O Records,  New Orleans eerste black-owned label.
Harold Battiste Jr heeft enorm veel te vertellen en hij doet het op een boeiende wijze

www.hnoc.org/publications/books-battiste.html

***************************************************

18-10-2010 om 00:00 geschreven door jp deep south

Horns and Drums
de Brassbands van
New Orleans

' One of my pleasantest memories as a kid growing up in New Orleans was how a bunch of us kids would suddenly hear sounds. It was like a phenomenon. The sounds of men playing would be so clear, but we wouldn't be sure where they were coming from. The city was full of the sounds of music...'.
(Danny Barker in A Life in Jazz, gepubliceerd door Alyn Shipton)

In een muzikale stad als New Orleans hebben de brassbands altijd een belangrijke rol gespeeld. Deze straat- of wandelorkesten behoorden tot de voornaamste ingrediënten die, samen met blues, gospels en ragtime, tot het ontstaan van de jazz hebben geleid. Al meer dan honderd jaar vormen ze de meest functionele en ook de meest spectaculaire jazztraditie in de Crescent City.

In de laatste decennia van de negentiende eeuw bereikte de brassbandtraditie in de bakermat van de jazz een hoogtepunt. Daar hebben diverse historische factoren toe bijgedragen.
Er was vooral de Europese erfenis van militaire marsmuziek. De inwoners van New Orleans hadden jarenlang muziekkapellen door de straten van hun stad horen en zien defileren, vooral tijdens de bezettingsjaren die op de Burgeroorlog volgden en die men wat ironisch 'Reconstruction' noemde. Hoe gehaat de Noordelijke troepen ook waren, hun partituren spraken de geschoolde creolen aan terwijl hun glanzende instrumenten jonge zwarte talenten ertoe aanzetten om hun vreugde en hun emancipatiestreven via die muziek te uiten. Aan de vervaardiging van paradepakken besteedden ganse gezinnen en vriendenkringen veel zorg en met de instrumenten die bij de ontbinding van militaire kapellen waren vrijgekomen, konden de jongelui vlug aan de slag.
In het laatste decennium van de negentiende eeuw moet zich stilaan het wonder hebben voltrokken waarbij militaire marsen, samen met duivelse blues, hemelse kerkliederen en wereldse syncopen tot het ontstaan van een nieuwe muziek hebben geleid. Het valt in ieder geval niet te ontkennen dat op de vooravond van de twintigste eeuw de muziekkapellen in New Orleans een drievoudige metamorfose ondergingen: ze werden kleiner, boden plaats aan improvisatie en verlegden hun muzikale accenten.
Met de tijd telde een brassband tien à twaalf muzikanten. 'Met tien gemotiveerde muzikanten konden we luider en dynammischer spelen dan een militaire kapel van veertig man' (Johnny Dodds)
Eerst kwamen er uitsluitend koperen blaasinstrumenten (brass instruments) en percussie bij te pas. Daarna kwamen daar klarinetten en altsaxofoons bij. Iets later ook tenorsaxofoons.
Terwijl de eerste brassbands vooral een beroep deden op geschoolde readers die partituren van hymnes of van standaardnummers gebruikten, werd stilaan meer geïmproviseerd
 door fakers op nummers die zij van overal oppikten en uit het hoofd leerden.
Maar het muzikale wonder voltrok zich vooral in het gebruik van die zo speciale accenten waarbij stijfaandoende marsmuziek werd omgetoverd in een ongedwongen beat die met de hartslag van de second liners ('supporters') en de cadans van veelkleurige paraplu's een onontwarbaar harmonisch geheel vormde. 

Tijdens de depressie van de thirties draaide de brassbandtraditie op een lager toerental en behalve enkele markante uitzonderingen zoals Bunk Johnsons Brass Band  die in 1945 opnames verwezenlijkte in George Lewis' achtertuintjes (St Philip), was het wachten geblazen tot de fifties om een paar goed georganiseerde bands aan het werk te zien: de Gibson, de George Williams en vooral de Eureka. Deze laatste werd algemeen erkend als de beste in zijn genre alhoewel de Young Tuxedo het ook bijzonder goed deed.
De Young Tuxedo Brass Band werd in 1938 door John Casimir gesticht. Hij bleef de formatie leiden tot hij in 1963 overleed. De band groeide uit tot een levend symbool van de brassband-revival in het New Orleans van na de Tweede Wereldoorlog. Ook met zijn bezetting stond de groep als model: twee trompetten, twee trombones, twee rietblazers, een sousafoon, een snare drum en een bass drum.

Stichter en leider van de Eureka Brassband was trompettist Willie Wilson. Na diens overlijden volgden drie trompetspelers elkaar op: Alcide Landry, Dominique Remy en Percy Humphrey. De Eureka heeft een stevige reputatie opgebouwd en heeft een indrukwekkend aantal opnames gemaakt met o.a. Wilie en Percy Humphrey, Peter Bocage, Albert Warner, Emanuel Paul en 'Cie' Frazier
In de sixties beleefde New Orleans het ontstaan van de Olympia Brassband terwijl een aantal jonge muzikanten onder het impuls van Danny Barker zich lieten  inspireren door rap, funk en pop. Zo onstonden o a de Dirty Dozen Brassband en de Rebirth Brassband.

De brassbandtraditie beperkte zich niet tot New Orleans.Ook in de rest van Louisiana werkten succesvolle groepen zoals de Banner Band in Bunk Johnson's New Iberia, de Black Eagle Band in Crowley en de Duhe Brothers Band in Laplace.
In de sixties vormde Barry Martyn in Londen de Eagle Brassband waarmee hij rondreisde en opnames maakte. In de rangen van de 'Eagle' vond men naast Engelse muzikanten als Keith Smith, Barry Martyn, Mike Pointon en zelfs Chris Barber eveneens New Orleansveteranen zoals Leo Dejan, Joe Darensbourg en Andrew Blakeney. Op 1 mei 1989 maakte de 'Eagle' schitterende opnames van evrgreens als 'Amazing Grace', 'Salutation March' en 'Sing On' waaraan o a drie uitstekende trompettisten meewerkten die ons inmiddels voorgoed hebben verlaten: Emery Thompson, Milton Batiste en Dan Pawson.
Deze opnames stimuleerden de vorming van Europese groepen. In Engeland zorgden de Omega Brass Band van Ken Colyer, de Paragon Brass Band van Mike Casimir en de Excelsior Brass Band van Mike Brown voor een continuïteit. In Nederland behoort Adam Oliviers Silver Leaf Brass Band tot de top. De Happy Feet Brassband verichtte enkele decennia lang uitstekend werk met een harmonisch evenwicht tussen klassieke nummers en het moderne repertoire. Helaas besloten ze onlangs om er een punt achter te zetten. Inmiddels maakte ik kennis met de Nederlandse Hurricane Brassband. Deze jongens en Petra Dallwitz aan de bassdrum brengen muziek in de goede, klassieke lijn van de New Orleans brassbandtraditie. Bovendien hebben ze een rijk gestoffeerde website die ik je van harte aanbeveel als je méér wenst te vernemen over alles wat N O brassbands betreft.


de Nederlandse Hurricane Brassband

www.hurricanebrassband.nl


Toen ik in 1957 de Eureka Brassband door de straten van New Orleans zag paraderen, stond ik als aan de grond genageld. Zo een meeslepende muziek had ik nog nooit gehoord. De vreugdevonken spatten rondom mij, het uigelatenen van de feestvierende menigte werkte aanstekelijk. Ik raakte in vervoering en liet me inpalmen door de uitbundigheid van een duizendkoppige second line. Sindsdien is de brassbandmuziek me blijven boeien.
Eerst droomde ik ervan als muzikant deel uit te maken van een dergelijke wandelgroep maar bij gebrek aan talent heb ik dan maar gekozen voor de functie van Grand Marshall, die feestelijk uitgedoste kerel die het midden houdt tussen een ceremoniemeester en een tamboer-majoor. Hij loopt voorop en zorgt ervoor dat de band zich een weg door de menigte baant en dat alles onderweg vlot verloopt. Een rijk versierde paraplu beschermt hem tegen zon of regen terwijl zijn geborduurde en met franjes omzoomde ordesjerp er geen twijfel laat over bestaan dat de brassbandcultuur nauw verwant is met militaire erelinten en logerituelen.



prachtige hoes van de LP
Sounds of New Orleans Streets
door de Young Tuxedo Brassband


Met tedere nostalgie herinner ik me de jaren '80 in het gezelschap van de Vlaamse Black Diamond Brassband, de Nederlandse Intercity Brassband of nog de Delta Brassband die ik in 1977 samen met Jacques Cruyt en Rudy Balliu had gesticht.
Samen met een aantal meereizende muzikanten beleefde ik onvergetelijke momenten toen wij de kans kregen om in New Orleans deel te nemen aan de openingsparade van het French Quarter Festival: in 2000 met mijn vrienden van de Fondy Riverside Bullet Band en van de Nederlandse Midlife Revival Jazzband, in 2003 met de Big Easy Bunch.
Mijn grootste brassbandvoldoening kwam in april 2005. Pierre Claessens had me gevraagd een groepsreis te organiseren om de vijftigste verjaardag van zijn New Orleans Roof Jazzmen in New Orleans te vieren. Met de band en een zestigtal sympatisanten trokken we naar de bakermat van de jazz. Behalve de leden van de jarige 'Roof' telde onze reizigersgroep nog een aantal uitstekende muzikanten, talrijk genoeg om een eigen brassband te vormen...de MAGNOLIA BRASSBAND die tijdens het French Quarter Festival zowel voor zijn dynamische muziek als voor zijn verzorgde presentatie door de menigte werd toegejuicht.

Voor mij was het Magnolia-experiment de verwezenlijking van een oude droom. De bezetting van de groep zag er als volgt uit: Vincent van Elferen en Alajos Van Peteghem (trombones), Paul Brandes (sousafoon),, Pierre Claessens (klarinet), Max Simonis (sopraansax), Ronald Wildering (altsax, Emile van Pelt bass drum), mijn zoon Philippe (snare drum) en Bruno Van Acoleyen (trompet). Ikzelf was als Grand Marshall de koning te rijk.

Over de brassbands van New Orleans is weinig geschreven. Laat me toe drie interessante werken te vermelden:
Brassbands and New Orleans Jazz
door William J Schaffer
Louisiana State University Press (Baton Rouge en Londen)

The Great Olympia Band
door Mick Burns
Jazzology Press (New Orleans)

Fallen Heroes
a History of New Orleans Brass Bands
door Richard H Knowles
Jazzology Press (New Orleans)

till we meet again         JP

30-05-2010 om 00:00 geschreven door jp deep south

Is it true what they say
about DIXIE  ?          
                                         



Dominic James 'Nick' LaRocca                     Jimmy LaRocca
1889 - 1961                                                continuing the tradition
www.odjb.com

Over de term 'dixieland' zijn in de loop der jaren nogal wat zwart/wit misverstanden ontstaan. Het probleem is dat mensen uit gemakzucht zoeken naar simpele zoethoudertjes. Aan genuanceerde omschrijvingen hebben ze een hekel. Ze willen korte, nette stellingen en van zodra er zich uitzonderingen voordoen geven ze er de brui aan.
Op de veel gestelde vraag wat dan wel het verschil is tussen 'dixieland' en 'new orleansstijl' verwachten ze een ondubbelzinnig antwoord. Zoiets als 'new orleans is zwart' en 'dixieland is blank' waarbij blank dan een bijsmaakje krijgt van pseudo-zwart. Het onderscheid is echter veel subtieler dan wat ik zo'n twintig jaar geleden in een Nederlands jazzkrantje las: " dixielanders staan tijdens hun optreden recht terwijl new orleansmuzikanten al zittend spelen".

Mijn zoektocht naar de oorsprong en de diverse betekenissen van 'dixieland' was boeiend. Nu eens vond ik historisch bewijsmateriaal. Dan weer botste ik op onzekerheden, misverstanden en tegenstrijdigheden. Het werd een mengeling van anecdotes, realiteit en fantasie. Een confrontatie tenslotte met leuke verrassingen. Het zoveelste bewijs dat mensen het met één en dezelfde term vaak over verschillende begrippen hebben. Een beetje zoals dat moet geweest zijn in de Toren van Babel.

Vooralsnog moeten we een onderscheid maken tussen de aardrijkskundige term en zijn muzikale tegenhanger die uit de eerste is voortgevloeid.
Het woord 'dixieland' (dikwijls afgekort tot dixie) dateert van halverwege de negentiende eeuw en kwam voor het eerst in de variétéwereld voor in het lied 'Dixie's Land' waarvoor Daniel D Emmett de muziek en de woorden had geschreven. Het werd in première op Broadway gezongen op 4 april 1859 als 'plantation song and dance' door Bryant's Minstrel Troupe.
Van meet af aan verwees 'dixieland' naar een streek. Het was een bijnaam voor het zuiden van de Verenigde Staten. Hiermee bedoelde men doorgaans de Staten die zich in 1860/61 van de Union afscheidden en zichzelf de 'Confederate States' noemden.
Alhoewel Emmett's lied nauw verbonden was met de geschiedenis van de zuidelijke Staten, was hijzelf een man van het noorden (Ohio). Van een populair amusementslied werd zijn compositie net vóór het uitbreken van de Burgeroorlog omgetoverd in het krijgslied van de zuiderlingen waartoe ook Louisiana en de stad New Orleans behoorden.

Over de oorsprong van het woord 'dixie(land)' bestaan verschillende theorieën, de ene al vreemder dan de andere. Zo zou het woord herinneren aan de naam van ene 'Mr Dixy', een zachtaardige planter wiens slaven genoten van paradijselijke (!) levensomstandigheden.
Een andere versie is ook pittoresk maar biedt een relatief historisch houvast. De geschiedenis van het Diepe Zuiden leert ons dat ca 1850 de Citizen's Bank van New Orleans, om haar creoolse klanten te behagen, tweetalige tiendollarbiljetten lanceerde met aan de ene zijde TEN, aan de andere kant DIX. Een briefje van tien dollar kreeg al vlug de naam 'dixie' mee en kort daarna stond New Orleans en ook de hele Mississippi-vallei bekend als Dixieland, m.a.w het gebied waar deze banknotes geldig waren. Deze theorie wordt door specialisten terzake weerlegd omdat die bankbiljetten ook buiten Louisiana werden toegelaten en het bijgevolg weinig zinvol was om die in Engelstalige Staten als betaalmiddel te gebruiken.

Zou de uitleg dan tóch van geografische aard zijn? Een derde versie is minder bekend maar wint steeds meer veld alhoewel ze daar in New Orleans om toeristische redenen minder voor te vinden zijn. De term zou afgeleid zijn van de Mason/Dixon lijn, de scheidingslijn tussen het noordelijke Pennsylvania en haar zuidelijke buurstaten Maryland en West-Virginia.
Tussen de afstammelingen van William Penn, de stichter van Pennsylvania, en Lord Baltimore, de stichter van Maryland, was een dispuut ontstaan over de grens tussen hun gebieden. In 1763 kregen de landmeters Mason en Dixon de opdracht die grens nauwkeurig op te meten en vast te leggen. In 1820 werd deze aangenomen als scheidingslijn tussen de wel-en-niet-slavenhoudende Staten.

Afgezien van zijn muzikale aspecten was en is de term 'dixie' overal aanwezig in de Southern States. Er zijn voorbeelden in alle sectoren van de maatschappij. Denk bvb aan de 'Winn-Dixie' supermarktketen of aan de 'Dixie Brewing Company', de grootste brouwerij ooit in New Orleans, gesticht in 1907 en na Katrina en de daarop volgende overstromingen en plunderingen gedoemd om te verdwijnen. De toekomst van die onderneming is onzeker maar het merk blijft bestaan en het bier wordt onder contract verder gebrouwen door anderen.



Ook de excursieboten maakten gebruik van de naam 'dixie'.In 1918 speelden Armstrong, Johnny en Baby Dodds en Pops Foster aan boord van de DIXIE BELLE raderboot onder de leiding van Fate Marable die door de Streckfus Company in dienst was genomen als talentenjager. In de thirties werkten Harold Dejan, Lester Santiago en Paul Casimir op het stoomschip DIXIE op Lake Pontchartrain.

Van boten gesproken...nadat ik aan boord van de Mercator in 1957 New Orleans had 'ontdekt' zette ik ijverig mijn studies aan de Hogere Zeevaarstchool in Antwerpen verder. Toen echter bleek dat het avontuur moest plaats ruimen voor maritieme theorie, driehoeksmeting en kaartlezen, zag ik het voor bekeken. Ik ging over stag naar een sedentair bestaan dat tóch voldoende plaats bood voor reizen en virtuele zoektochten naar de oorsprong en de achtergrond van een muziek die me steeds meer boeide. Ik koos voor het onderwijs en ging meteen op zoek naar platen.
Eén van de eerste LP's die ik in de sixties bemachtigde was 'Teddy Buckner in Concert - DIXIELAND JUBILEE', o.a.door Vogue op de markt gebracht met opnamemateriaal van Frank Bull en Gene Norman.Deze startten in de fifties een grootschalig festival, DIXIELAND JUBILEE, met de bedoeling om jaarlijks in Californië een programma te wijden aan de jazzmuziek van het zuiden. Telkens stonden o.a. muzikanten uit New Orleans en andere zuidelijke steden op de affiche en werden van die concerten schitterende opnames gemaakt.


teddy buckner in concert
www.musicstack.com
De tekst van de platenhoes was voor mij een openbaring.Mijn generatie was opgegroeid in de waan dat dixieland een blank afkooksel was van een zwarte muziek maar uit de hoestekst en bijhorende foto ging het duidelijk om zwarte artiesten die dixieland speelden!  Het repertoire was een onverholen knipoog naar de Crescent City. 'West End Blues', 'Honky Tonk Town' en'didn't he ramble' logen er niet om.

Oorspronkelijk wees 'dixie(land)' naar de zuidelijke Staten maar vrij vlug ook naar een muziek die daar vandaan kwam, ongeacht of ze door blanken of zwarten werd vertolkt, nl de eerste jazzstijl zoals die ca 1900 in New Orleans was ontstaan, met een vaste beat en waarbij cornet/trompet, klarinet en trombone door middel van improvisatie en in harmonisch evenwicht een verlenging brachten van de menselijke stemmen, met respect voor een aangehouden melodie.
Zowel zwarte als creoolse en blanke groepen en organisatoren hanteerden vanaf ca 1915 de term 'dixie' in orkestnamen, partituren, lyrics, affiches en flyers. Zo had je bvb de 'Dixie Hummingbirds' (een gospelgroep uit Alabama) of 'Oliver's Dixie Syncopators' of nog de 'Original Dixieland Jass Band' die de eerste jazzopnames maakte. In Chicago kon je voor partituren en instrumenten terecht in het 'Dixie Music House'.
In New Orleans was 'Dixieland Hall' van januari 1962 tot december 1973 een concurrentie voor Preservation Hall, ook al beweerde Allen Jaffe dat er plaats was voor twee. Hij vond het maar niets dat grootheden als Kid Thomas Valentine, Emanuel Sayles en Sweet Emma Barrett, om er maar enkele te noemen, geen exclusief contract met hem tekenden.


George Lewis and his New Orleans Jazz Band
at Dixieland Hall

We hebben al enkele knopen kunnen ontwarren maar blijft de hamvraag. Hoe komt het toch dat velen een vertekend beeld hebben van dixieland? Dat zij direct denken aan strohoedjes en gestreepte vestjes, aan koebellen en clowneske fotosessies? Dat velen dixieland minachtend blijven beschouwen als een minderwaardige imitatie van 'echte new orleans'?
Een citaat uit een Franse jazzencyclopedie resumeert die visie als volgt:'Le dixieland est la forme la plus ancienne d'imitation du jazz de la Nouvelle Orléans par des musiciens blancs'. Daartegenover denk ik nostalgisch terug
aan het moment waarop ik Percy Humphrey (behorend tot een bekende zwarte muzikantenfamilie) in Preservation Hall een optreden van zijn band aldus hoorde inleiden: ' and now ladies and gentlemen...we're going to play some nice dixieland music for you '.

Het antwoord op de hamvraag ligt hoogst waarschijnlijk in het feit dat blanken de eerste waren om de nieuwe muziek vanuit New Orleans noordwaarts te 'exporteren' . Dat ze daarbij niet aarzelden om potsierlijke houdingen aan te nemen en hun heil zochten in technische virtuositeit eerder dan in gevoelsmatige vertolkingen zal wellicht bijgedragen hebben tot het ontstaan van een negatief imago.
Hoe dan ook...het is aan blanke groepen zoals die van Tom Brown en Nick LaRocca te danken dat 'wij' kennis hebben gemaakt met de eerste jazzstijl.

In het Chicago van 1916 vinden we o.a. 'Johnny Stein's Original Dixieland Jass Band from New Orleans' met o.a. klarinettist Yellow Nunez alsook de kern van de latere Original Dixieland Jass Band (ODJB) met mensen die hun debuut hadden gemaakt in Papa Jack Laine's Reliance Band(s).
Deze kerels moeten alvast een efficiënt management hebben gehad. Ze noemden zichzelf 'creators of jazz' en brachten hun muziek vanuit New Orleans via Chicago naar New York en zelfs tot in Londen en andere Europese steden.



In New York maakten ze furore in Reisenweber's Café aan Columbus Square en schreven ze historie met de allereerste jazzopnames zoals 'Livery Stable Blues' waarvan in een mum van tijd méér dan één miljoen exemplaren van de toonbank gingen...een definitieve doorbraak van de Roaring Twenties.
Wat je ook van deze muziek mag denken, geef toe dat de ODJB voor historische momenten zorgde. We kunnen zelfs spreken van een onsterfelijk fenomeen vermits Jimmy LaRocca (trompet.zang) het initiatief nam om voor de continuïteit van de ODJB te zorgen, de zoveelste prestatie van een band die van 1916 tot vandaag swingende dixieland vertolkt. Lees hierover meer op www.odjb.com

Dat de doorsnee luisteraar dixieland en new orleans met elkaar blijft verwarren kan ik perfect aannemen maar dat een 'journalist' zich zondig maakt aan een amalgaam terzake valt te betreuren. Lees wat één van hen in 2005 schreef bij de opening van het Dendermondse jazzcentrum Vlaanderen:' dixieland...een verlaat en flauw afkooksel van de oudestijljazz uit New Orleans, gespeeld door nostalgische blanke mannen in streepjesjassen en met bolhoeden op ' of nog ' geen enkele musicoloog, criticus of serieuze liefhebber zal durven beweren dat het genre (dixieland) meer voorstelt dan sympatiek cafévertier of dat het enige betekenis heeft in de ontwikkeling van de jazz'
Bekrompenheid is een gavaarlijke kwaal...zeker in de journalistiek!

een liefhebber

till we meet again           JP

04-03-2010 om 00:00 geschreven door jp deep south

throw me something !!!
16 februari 2010
Mardi Gras in New Orleans

Er is geen ontkomen aan. Als je New Orleans tijdens de Mardi Gras festiviteiten bezoekt krijg je de indruk dat je op een vreemde planeet belandt. Arthur Harding omschrijft die gekke toestanden als volgt: ' Eén van mijn favoriete films dateert van 1953 nl ABBOTT AND COSTELLO GO TO MARS met o.a. een merkwaardige scène waarin het dwalende ruimteschip van het komische duo in de Crescent City neerstort op Mardi Gras-dag. Het gaat er zodanig bont aan toe dat onze pseudo-astronauten ervan overtuigd zijn dat ze op de Rode Planeet Mars geland zijn...'

Vanaf het eerste moment heeft de carnavalsvirus je te pakken en moet je hoe dan ook meedoen. Van toeschouwer word je in een mum van tijd figurant of acteur. Je geeft je ogen de kost maar terzelfdertijd participeer je ook actief...je wordt een inherent deel van het feetvierend geheel.
De hotels zijn al lang volgeboekt. Strategish gelegen balkons worden peperduur verhuurd. De hele stad tooit zich in paars, groen en goud. Overal weerklinkt het traditionele If ever I cease to love...

De carnavalsviering heeft heidense origines, de Middeleeuwen zetten de traditie voort en de Katholieke Kerk, de voornaamste religie in Louisiana tijdens de Franse en Spaanse kolonisatie, aarzelde niet om die festiviteiten te officialiseren als een laatste kans tot feestvieren vooraleer de Vastenpenitentie begon.
De Franse term Mardi Gras luidt in het Engels/Amerikaans Fat Tuesday of Shrove Tuesday en staat bij ons bekend als Vette Dinsdag of Vastenavond, nl de vooravond van Aswoensdag (Ash Wednesday)
Aswoensdag luidt de Vastenperiode in. Bijgevolg is Mardi Gras de laatste dag dat alles kan, een dag die uitbundig wordt gevierd, wat ze in New Orleans heel goed hebben verstaan.
De term 'Carnaval' (carnival in 't Engels) is afgeleid van het Latijnse 'carne vale', dwz ' vaarwel aan het vlees'.

De carnavalsviering begint in Louisiana officieel op 6 januari. Ze noemen die dag ' the Twelfth Night Feast of the Epiphany ' , de 12de nacht na de geboorte van Christus of het feest van de openbaring aan de drie Koningen.
Tijdens de twaalf dagen die Mardi Gras voorafgaan worden meer dan 50 optochten en honderden 'private parties', dansavonden en gemaskerde bals op touw gezet. Hoe dichter  Mardi Gras nadert hoe talrijker de parades waarvan de routes de hele stad doorkruisen met uitzondering van het French Quarter waar optochten om veiligheidsredenen verboden zijn.

Mardi Gras is in Europa ontstaan en is van hieruit in zijn Franse versie naar Canada, de Caraïben en Louisiana overgewaaid. In dit laatste geval zorgde  Pierre Lemoyne, Sieur d'Iberville daarvoor. Op 3 maart 1699, tijdens een expeditie die hem samen met zijn broer Jean-Baptiste (Sieur de Bienville) de Mississippi-monding deed verkennen, kampeerde hij op een plaats die hij ' Pointe du Mardi Gras ' doopte, iets ten zuiden van de plaats waar in 1718  la Nouvelle Orléans werd gesticht.

Na heel wat ups en downs was er pas in 1857 sprake van optochten zoals we die vandaag kennen. Rekening houdend met onderbrekingen zoals tengevolge van oorlogen of epidemieën werden sindsdien in New Orleans meer dan 2000 carnavalparades georganiseerd.
Oorspronkelijk was het enkel de bedoeling om een lokaal feestje te bouwen maar inmiddels kunnen we spreken van een wereldgebeuren waar honderdduizenden toeschouwers van genieten, niet alléén uit de andere Amerikaanse Staten maar steeds meer ook uit andere werelddelen.
Het duurde wel een hele tijd vooraleer Mardi Gras op grote schaal en met de goedkeuring van de autoriteiten kon gevierd worden. De eerste Franse aristocraten hadden de traditie van het gemaskerd bal, zoals ze dat in Versailles hadden gekend, ingang doen vinden in de kolonie, maar de Spaanse en ook de eerste Amerikaanse gouverneurs verzetten zich tegen woelige straatanimatie en het dragen van maskers.
1857 werd een beslissende mijlpaal in de geschiedenis van Carnaval in Louisiana. Toen paradeerde the Mystic Krewe of Comus voor het eerst met ' flambeaux ' (toortsen) door de stad.  Sindsdien heeft het aantal krewes zich op spectaculaire wijze uitgebreid en is 'Mardi Gras in New Orleans' een begrip geworden met wereldfaam. We kunnen gerust aannemen dat het de tweede plaats op de carnaval-wereldschaal inneemt, na de samba-roes van Rio de Janeiro.

In 1882 ontstond een nieuwe traditie, nl de ontmoeting tussen de King of Rex en de Queen of Comus in het Municipal Auditoium, gelegen in het Louis Armstrong Park.
Er bestaan thans meer dan 60 krewes (carnavalsverenigingen) die alle uithoeken en voorsteden van New Orleans vertegenwoordigen en waarbij alle lagen van de bevolking aan hun trekken komen.
De eerste zwarte krewe, die van ZULU, kwam pas tot stand in 1909.  IRIS, de allereerste dameskrewe, werd gesticht in 1917


www.jazzwax.com
Toen Satchmo in 1949 werd verkozen als ZULU KING
vond Time Magazine het maar goed om dat glansrijk te huldigen


Op dit ogenblik wordt de organisatie van de optochten waargenomen door een vijftigtal krewes. De grootste is die van Endymion. Deze telt 800 leden, bouwt 40 indrukwekkende praalwagens en laat jaarlijks twee miljoen doubloons vervaardigen.

De zwarte gemeenschap van New Orleans is in die dagen bijzonder actief. en zorgt in de parades voor twee succesvolle initiatieven.
De Zulu Social and Pleasure Club, in 1909 door zwarte arbeiders gesticht, kent ieder jaar de benijdenswaardige titel van ZULU KING toe aan een gewaardeerde gast. In 1949 was dat niemand minder dan Louis Armstrong.


Mardi Gras Indians
photo courtesy New Orleans Convention and Visitors Bureau

En dan heb je nog die schitterende Mardi Gras Indians. In tegenstelling met wat je van zo'n naam verwacht, zijn het geen Indianen maar zwarten die maandenlang aan het vervaardigen van hun bonte, rijk gevederde klederdrachten werken en die tijdens het carnaval Indianendansen en -liederen uitvoeren. De bekendste van die stammen zijn de Wild Tchoupitoulas , de Yellow Pocahontas en de Wild Magnolias. Hun muziek werkt aanstekelijk en tussen de meewerkende muzikanten is méér dan één Neville te vinden
Met deze oude traditie willen de Afro-Amerikanen een hulde brengen aan de Native Americans bij wie de voortvluchtige zwarte slaven steeds een veilig onderkomen vonden.

Tijdens de carnavalperiode worden in New Orleans zowat 500.000 King Cakes verorberd.
Zo'n koninklijk gebak is ovaal en gesuikerd en bevat een plastic popje.  Wie tijdens een party dat popje in zijn taartstuk vindt wordt tot koning of koningin van de dag gekroond en zal de organisatie van het volgende feest op zich moeten nemen.
Zijn officieel lied en zijn driekleur heeft Mardi Gras te danken aan ene Russische Groothertog Alexis Alexandrovitch. Deze bezocht New Orleans tijdens de carnavalsviering in 1872. Op dat ogenblik werd de muzikale komedie Bluebeard opgevoerd waarin Lydia Thompson de hoofdrol vertolkte. Weldra had de hele stad het over de idylle die zich tussen de Groothertog en de actrice had ontsponnen. Haar sololied If ever I cease to love werd de officiële Mardi Grassong terwijl de driekleur van de Russische Groothertog (paars voor gerechtigheid, groen voor geloof en goud voor macht) aan alle gevels van de stad wapperde

' if ever I cease to love
if ever I cease to love
May the Grand Duke Alexis
ride a buffalo in Texas
if ever I cease to love '

Mardi Gras woordenschat en curiosa
- Jaarlijks stort Mardi Gras meer dan 500 miljoen $ in de stadskas van New Orleans. Geen wonder dat de stad haar volledige medewerking verleent.
- Aangezien de krewes zich niet commercieel mogen laten sponsoren, zijn het de leden die alle organisatiekosten via lidgeld dragen. Deze jaarlijkse bijdrage varieert van 250 tot 850 $. Bovendien schenken de leden zoveel als ze willen voor het vervaardigen van doubloons, beads en andere throws.
- De superparades van Bacchus en Endymion presenteren samen 80 praalwagens en 60 marching bands. Hun 2.300 leden gooien miljoenen plastic bekers, doubloons en beads.
- Eén van de meest gefotografeerde onderwerpen tijdens de Mardi-Grasviering is de  Boeuf Gras  (Vette Os) in de Rex Parade. De vette os staat als symbool voor het laatste vlees dat vóór de Vasten wordt gegeten. Oorspronkelijk stapte een echte os mee in de parade. Nu wordt hij vervangen door een enorme figuur in ' papier mâché '.
- Net zoals er veel Gentenaars de Arteveldestad verlaten tijdens de Gentse Feesten, ontvluchten talrijke New Orleanians het Mardi Gras-gewoel om te gaan skiën in Aspen, Colorado. Ze noemen zichzelf The Krewe of Aspen.
- Krewes zijn in New Orleans carnavalsverenigingen. Het zijn non-profitorganisaties die zich voor hun naam lieten inspireren door de mythologie...Aphrodites, Bacchus, Eros, Hermes, Thor, Pegasus...
- Iedere krewe werkt volkomen onafhankelijk. Er is dus geen overkoepelende organisatie. Elke krewe kiest jaarlijks zelf haar thema. Er bestaat wat dat betreft tussen de diverse krewes een soort geheimdoenerij waarbij gekozen thema en kostumering zo lang mogelijk worden verzwegen.
- Jaarlijks verkiezen de krewes koningen en koninginnen die over de parades heersen. De meeste verenigingen kiezen die Koninklijke Hoogheden uit eigen ledenbestand maar krewes als Bacchus en Endymion nodigen beroemdheden uit de film- of muziekwereld uit om hun koning of parade marshall te zijn. Deze eer viel o.a. te beurt aan sterren als Bob Hope, Dennis Quaid, Tom Jones, Neil Sedaka, Paul Anka, Dolly Parton en Harry Connick Jr
- De belangrijkste traditie is die van de throws...allerlei voorwerpen die honderden acteurs en figuranten vanop de praalwagens naar de honderdduizenden toeschouwers gooien. Meestal zijn dat doubloons (aluminium medailles) en beads (plastic halssnoertjes) maar het kunnen evenzeer plastic bekers, allerlei gadgets en bewerkte cocosnoten zijn alhoewel deze laatste stilaan om veiligheidsredenen verboden worden.
- Er zijn ook nieuwe tradities. Zo heb je bvb de Phunny Phorty Phellows, een  groep van 40 gecostumeerde mannen en vrouwen die op de avond van 6 januari officieel de carnavalperiode inluiden tijdens een rit op een rijkelijk versierde streetcar langs St Charles Avenue
- Een andere, interessante en tamelijk jonge traditie dateert uit 1987. Het is de viering van Lundi Gras waarbij op de Spanish Plaza nabij het Riverwalk winkelcentrum de riverboat van REX door de burgemeester verwelkomd wordt met jazzmuziek, vuurwerk en entertanment.
Het is alsof de New Orleanians er nooit genoeg van hebben.

till we meet again JP

29-01-2010 om 00:00 geschreven door jp deep south

 Spreading the Word


                                                                          

jas

                         jasz



                                                   jass


                                                                                jazz



Tijdens mijn speurtocht naar de oorsprong en de verschillende betekenissen van de term 'jazz', of hoe die ook werd gespeld, werd mijn nieuwsgierigheid telkens weer geconfronteerd met twee zekerheden. Vooreerst dat ik me waagde in een nevelig landschap waar historische feiten en legendarische verhalen nauwelijks van elkaar gescheiden zijn. Vervolgens dat de term 'jazz' en de muzieksoort die zo heet lange reizen hebben ondernomen maar dat ze niet altijd dezelfde weg hebben afgelegd.
Voor die eerste vaststelling zijn er voorbeelden in overvloed. Van goed gestoffeerde opzoekingen via leuke curiosa tot lachwekkende absurditeiten.
Voor wat de gevolgde wegen betreft spreken historische en muzikale achtergronden meestal voor zichzelf.

Michael Quinion is etymoloog, een soort woordendetective. Hij vond een indrukwekkend aantal termen die  aan de basis konden liggen van de term 'jazz' vooraleer die geschreven of gedrukt werd. 'Jazz' in de prehistorie dus.Ik citeer enkele voorbeelden.
Zo vermeldt hij bvb 'jasper' , een dansende slaaf op één of andere plantage in de omgeving van New Orleans(1825) die 'iedereen' kende onder zijn bijnaam 'jass'
'Chas' was bvb ook de bijnaam van een zekere Charles Alexander (die van Alexander's ragtime band?)
Franse varianten verwijzen naar 'chassé' van het werkwoord 'chasser' (jagen maar in de 19de eeuw ook gebruikt voor een energieke danspas) of naar 'jaser' (kletsen...wat dan zou betekenen dat een 'jaseur' een babbelkous is!)
Andere sporen leiden dan weer naar Afrikaanse dialecten waar woorden als 'jasi' of 'yas' te maken hebben met fut of vitaliteit.
Mooi maar twijfelachig is de verwijzing naar 'jas'mijnolie, een lichaamsverzorgend product dat in het Diepe Zuiden als oppepper werd gebruikt.
Met dank aan Michael Quinion is het toch nog steeds gissen naar het enige, echte stamwoord waaraan we het woord 'jazz' te danken hebben. Of hebben we misschien te maken met een wederzijdse bevruchting van termen uit de meest diverse domeinen? Een soort mengeling zoals we die ook in de bevolking, de keuken en de muziek van het Diepe Zuiden terugvinden?

Tot zover voor wat betreft de 'prehistorie'.Voor de historie hebben we te maken met geschreven of gedrukte documenten die voor méér duidelijkheid zorgen zoals ik iets verder zal aantonen.
Maar eerst wil ik even kwijt hoe mijn passie voor de stad New Orleans en voor haar muziek is ontstaan alsook hoe ik me vanuit mijn post-navigatie opleiding (regentaat moderne talen) verwoed ben gaan interesseren voor de taalkundige facetten van termen als jazz, dixieland, Diepe Zuiden, blues, gospel, ragtime, Second Line, Mardi Gras etc...

Mijn eerste contact met de pionierstijd van de jazzmuziek deed zich voor in februari 1957 toen ik voor de eerste maal kennismaakte met New Orleans. Ik was kadet aan boord van de Belgische driemaster Mercator die na een lange transatlantische overtocht de Mississippi opvoer en aanmeerde ter hoogte van het French Quarter waarvan ik vernam dat het de oorspronkelijke stadskern was van de Crescent City.
Onze bemanning werd bijzonder goed onthaald. Duizenden kijklustigen stonden in de rij om ons aan boord van ons schoolschip een bezoekje te brengen. Het Belgische Consulaat had ervoor gezorgd dat ieder van ons enkele dagen kon doorbrengen met een onthaalfamilie. Ik kwam terecht bij deVillères (typisch creoolse naam). Ze woonden in één der prachtigste villa's van het Garden District. Mr Villère was een notoire zakenman. Zijn echtgenote bekleedde vooraanstaande functies in diverse culturele verenigingen. Zij hadden twee kinderen. Isabelle had ongeveer mijn leeftijd. Marc was iets ouder.

Op een dag stelde Marc me voor om de stad te verkennen aan boord van zijn grasgroene Buick cabriolet 1954. In Bourbon Street maakte ik kennis met Paddock Lounge en iets verder in St Peter met Borenstein's Art Gallery (die vier jaar later plaats zou maken voor Preservation Hall). Ik zag hoe de Mardi Gras praalwagens elkaar voor een uitgelaten mensenmassa opvolgden op Canal Street en St Charles Avenue. Maar groot was mijn emotie toen Marc Villère me zei: 'weet je...ik hoor dat je van jazz houdt...wat dacht je als ik je nou eens meenam naar de plaats waar de allereerste jazzman heeft gewoond?' En zo kwam ik, niet ver van het Garden District maar aan de arme kant van St Charles avenue, voor het schamele huisje in First Street te staan waar Charles 'Buddy' Bolden een tijdlang had gewoond.
Ik werd getroffen door het schrijnende contrast tussen het luxueuze, neoklassieke 'paleis' waarin de Villères hun mondaine recepties hielden en het armoedige 'cottage' van de Boldens. Meteen dook ik in de legende. Stel je voor! Hier woonde ooit de man die algemeen wordt beschouwd als de eerste jazzman! Geen opnames achtergelaten, slechts één foto voorhanden...De man wiens muzikale carrière slechts tien jaar in beslag nam (1895-1905), die na een turbulent leven bezweek aan een overdaad aan vrouwen en alcohol, die zijn laatste levensjaren doorbracht in een psychiatrische instelling en die tenslotte als een hond werd begraven in een anoniem graf van Holt Cemetery, een begraafplaats voor de allerarmsten. Maar in Tulane University rusten mondelinge getuigenissen van ooggetuigen en tijdgenoten die unaniem verklaren dat Bolden de beste was van hen allen...'the very first King of Jazz'...al droeg de muziek die hij speelde nog niet die naam. Een koning die over de hele wereld volgelingen zou hebben. Een ongekroonde vorst die geschiedenis schreef zonder het te willen of het te beseffen



de enige foto van Buddy Bolden's band - 1895
hoogstwaarschijnlijk getrokken door E Bellocq wiens waardevol archief totaal vernietigd werd in een hevige brand behalve o.a. dit waardevolle document
rechtstaand v l n r Jimmy Johnson (b), Buddy Bolden (cornet), Willie Cornish (tb), Frank Lewis (kl)
zittend v l n r Brock Mumford (gtr), Willie Warner (kl)

Vreemd zijn de wegen die de term 'jazz' en de jazzmuziek zèlf hebben gevolgd. Eerst apart, daarna samen. Het is quasi zeker dat het woord 'jazz' voor het eerst in de Californische baseballpers werd gedrukt. Daarna reisde het naar Chicago en New York en pas daarna kwam het voor in de muzikale middens van New Orleans.
Uit nieuwsgierigheid koos ik lukraak een dertigtal namen van bands die in New Orleans maar ook in Chicago actief waren in de twenties. De term 'jazz' kwam zelden voor. Denken we bvb aan Johnny Dodds' Black Bottom Stompers, Piron's New Orleans Orchestra, Celestin's Original Tuxedo Band, Fate Marable's Society Syncopators, King Oliver's Dixie Syncopators, Kid Ory's Sunshine Orchestra, Morton's Red Hot Peppers...namen met 'jazz' zoals Freddie Keppard's Jazz Cardinals, Sam Morgan's Jazz Band, the Original Dixieland Jass Band, the Red Onion Jazz Babies , King Oliver's Creole Jazz Band waren in de minderheid.
Van de tientallen foto's uit die periode heb ik er maar enkele gevonden waarbij de drummer op zijn grote trom ('grosse caisse' voor de Vlamingen) 'jazz band vermeldt. Dat is o.a. het geval voor de band van Buddie Petit in 1920.



cornetspeler (4de v links) Buddie Petit en zijn band in New Orleans (1920)
let op de tekst op de grote trom ' Buddie Petit - New Orleans - Jazz Band
Buddie Petit week niet uit naar het noorden - de jonge klarinetspeler is Edmond Hall

De jazzmuziek daarentegen zag het licht in New Orleans, verhuisde daarna naar Californië, St Louis, Kansas City, New York en vooral Chicago waar ze haar naam kreeg, eerst in een schertsende context met seksuele connotatie maar spoedig daarna in lovende zin. Vanuit New York stak de muziek onder haar definitieve naam de Atlantische Oceaan over om achtereenvolgens in Engeland en op het Europese continent te belanden, onthaald met gemengde gevoelens van scepticme, nieuwsgierigheid en voorzichtige bewondering.

Hoe dan ook, het woord 'jazz' (ook jas, jasz, jass) werd door het American Dialect Society 'the word of the twentieth century' genoemd. Er is enorm veel over geschreven en de documentatie terzake is nauwelijks te overzien. Vol verrassingen !

Een stevige studie vindt het woord rond 1912 als dialect terug in een aantal Californische kranten.
Op dat ogenblik heeft het nog geen enkel verband met muziek noch met seks. George A. Thompson van de New York University wist het precies op te sporen in de Los Angeles Time van 2 april 1912 in een artikel dat gewijd was aan baseballspeler Ben Henderson. Deze had nl een nieuwe gooitechniek getest die hij 'jazz ball' noemde daar deze zó waggelde dat die moeilijk te vangen was.
Het jaar daarop komt het woord veelvuldig voor in de Californische sportpers, voortdurende verwijzend naar een vorm van fut, energie, pep, entoesiasme. Langzaam maar zeker wordt 'jazz' meer en meer een symbool van kracht, geestelijke opbruising, uitbundigheid en vreugde.


partituur uit 1916
met dank aan wikimedia commons

Het is in Chicago dat in de 1910s 'jazz' voor het eerst in verband wordt gebracht met de muziek die vanuit New Orleans de Windy City had bereikt. Heel wat orkestleiders eisten het voorrecht op om als eerste de term 'jazz' in de naam van hun band te gebruiken. Een beetje te vergelijken met Jelly Roll Morton of Nick La Rocca die allebei beweerden de jazzmuziek te hebben uitgevonden of gecreëerd. In het Chicago van 1913 zou men het al over Bert Kelly's New Orleans Jass Band hebben. Eén van de meest geloofwaardige pretendenten is trombonist Tom Brown die de eerste New Orleansband west- en noordwaarts bracht en die in 1915 als eerste zijn groep als een 'jass band' voorstelde. Iets later maakt de Original Dixieland Jass Band, een blanke vijfkoppige groep uit New Orleans, furore in Chicago, New York en de rest van de wereld met de allereerste jazzopnames.

We hebben kennis gemaakt met jazz in de Californische baseball en in de muzikale twenties van Chicago. Maar hoe zit het dan met de seksuele connotaties? Waarheid of verzinsel? Het is zo goed als zeker dat de term van meet af aan werd gemeden in de 'deftige' kringen van Chicago. Van algemeen symbool voor entoesiasme kwam het al vlug te pas bij seksuele 'prestaties' ivm vitaliteit en
viriliteit. Vooral vanuit het muzikantensyndicaat van Chicago waren de eerste reacties beledigend.
Vandaag is jazz een deftig woord geworden maar oorspronkelijk was het scabreus en ook termen als boogie-woogie, jelly roll, gig, juke en swing werden dubbelzinnig gebruikt met latente knipoogjes naar copulatie en seks.

Tot slot kan ik niet nalaten een drietal werken aan te bevelen die het uitvoerig hebben over de pionierstijd en de historische context waarin jazz als term en muziek is ontstaan.
In The French Quarter vertelt Herbert Asbury o.a. over artiesten als Jelly Roll Morton en Tony Jackson die hun nieuwe muziek in de bordelen van Storyville ten gehore brachten. In het laatste hoofdstuk beweert de auteur dat Emile 'Stalebread' Lacoume de allereerste jazzband leidde in de straten van het beruchte Red Light District. Eigenlijk was het een spasm band van zeven tieners (van 12 tot 15 jeer) die op zelfgemaakte instrumenten improviseerden. Asbury weet waarover hij schrijft want hij had gesprekken met twee overlevenden van de groep.

In Storyville, New Orleans vertelt Al Rose op boeiende wijze over het reilen en zeilen in Storyville van 1897 tot wanneer de beruchte prostitutiewijk op bevel van de US Navy in 1917 voorgoed werd gesloten. Indrukwekkend is de opsomming van ruim tweehonderd muzikanten die in de 'District' gedeeltelijk waren tewerkgesteld en door de sluiting ervan elders job moesten zoeken. Vonden ze die niet in New Orleans, dan trokken velen onder hen westwaarts naar Californië of noordwaarts naar Chicago.

Tenslotte schreef Don(ald) Marquis een schitterende biografie van Charles 'Buddy' Bolden. 'In search of Buddy Bolden - First Man of Jazz' is een boeiend naslagwerk en leest als een roman.
o
www.amazon.com 

till me weet again                       JP jazz

31-12-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

from a lace balcony
(vanop een smeedijzeren balkon)

In New Orleans is het zalig om vanop een smeedijzeren balkon het geroezemoes, de bonte taferelen, de pittoreske straatanimatie te observeren terwijl je geniet van een heerlijk verfrissende cocktail. Observeren en genieten passen daar heel goed bij elkaar.
Het is ook een ideale plaats om er geruchten op te vangen die voor de verandering ook weleens positief kunnen zijn in tegenstelling tot de aanhoudende negatieve berichtgeving van sensatiegeile media of het geblaseerde commentaar van zogezegde 'kenners'. Positief is bvb de nakende heropening van het Jazz Museum van New Orleans.

langverwachte heropening van het Jazz Museum in New Orleans

Ik herinner me alsof het gisteren was de alarmerende berichten die vanuit New Orleans de wereld werden ingestuurd nadat de orkanen Katrina en Rita respectievelijk op 29 aug 05 en 23 sept 05 vernielend hadden toegeslaan. Nog nooit had New Orleans in haar nochtans bewogen geschiedenis zoiets meegemaakt. Er vielen veel slachtoffers, de schade was enorm en tienduizenden inwoners werden gedwongen om al hun bezittingen in Louisiana achter te laten en asiel te zoeken in andere Staten. Velen vonden een onderkomen in het naburige Texas. Tot overmaat van ramp leidden enkele dijkbreuken tot zware overstromingen waarbij zowat 80% van de stad onder water kwam te staan. New Orleans ligt grotendeels anderhalve meter beneden de zeespiegel.

Alhoewel sommige hoger gelegen stadsgedeelten zoals het wereldberoemde French Quarter enigszins gespaard waren gebleven moesten daar ook enkele gebouwen het ontgelden. Zo had ook de Old US Mint (het oude muntgebouw) te kampen met hevige rukwinden. In dat gebouw, één der kostbaarste juwelen van het Louisiana State Museum, bevond zich o.a. het New Orleans Jazz Museum. Genadeloos deden geruchten de ronde dat het tentoongestelde materiaal ofwel onherstelbaar was beschadigd ofwel in een modderstroom was weggespoeld en onherroepelijk verloren. Ooggetuigen en journalisten fantaseerden om ter meest. Zo had men Louis Armstrong's eerste cornet en één van Kid Ory's trombones op de Mississippi zien wegdrijven...richting Golf van Mexico.
De realiteit was erg maar minder onrustwekkend. De rukwinden hadden de koperen dakkoepel van het muntgebouw weggerukt zodat documenten, instrumenten en ander materiaal moesten worden geëvacueerd en ijlings in bewaring worden gebracht. Van verlies of onherstelbare schade was er geen sprake. Aan dit geruststellende nieuws  besteedden de media geen aandacht.

Aangezien een bezoek aan het New Orleans Jazz Museum een jaarlijks en niet onaardig onderdeel van mijn verblijfsprogramma was begon ik me te informeren naar de ware toedracht van de zaak. Al spoedig zag ik in hoe zorgwekkend de toestand daar wel was en hoe zwaar de bevolking, openbare diensten incluis, was getraumatiseerd. Ik kreeg maar geen antwoord op een nochtans eenvoudige vraag : ' what happened to the jazz museum?' Noch het kantoor van de burgemeester, noch de dienst voor toerisme, noch de Commissie voor Louisiaanse muziek, noch het Departement Cultuur...niemand kon me vertellen wat met het jazzmuseum was gebeurd. Was het van de kaart verdwenen? Was het verhuisd? Zo ja, waarheen?



Het Jazz Museum van New Orleans bezit o.a. meer dan tienduizend foto's
w.o. deze van Joe King Oliver en zijn Creole Jazz Band in Californië (1921)

Toen ik me in april 2008 waagde aan een nieuwe poging om het museum te bezoeken (volgens de website was er geen vuiltje aan de lucht en was alles nu OK) vielen de bewakers ter plaatse uit de lucht. Het leek wel of ze nog nooit van een jazzmuseum hadden gehoord. 'Maar, zegden ze, als het voor U goed is kunt U misschien onze tijdelijke Napoleon-tentoonstelling bezoeken (!).'
Enkele weken later kreeg ik eindelijk een antwoord. De kostbare verzameling was voorlopig in de Louisiaanse hoofdstad Baton Rouge ondergebracht in afwachting dat ze in de loop van 2010 terug haar plaats kon innemen in het oude Muntgebouw.

Het mag ons dus verheugen dat Vice Gouverneur Mitch Landrieu van Louisiana en Lynn Scarlett van het Obama Ministerie van Binnenlandse Zaken onlangs samen bevestigden het jazzmuseum terug onderdak te zullen verlenen in het oude Muntgebouw dat een hele huizenblok inneemt aan Esplanade Avenue nr 400.

Maar er is nog méér goed nieuws. De initiatiefnemers voegden eraan toe dat het project op de tweede verdieping ('third floor' in de US) van hetzelfde gebouw ook een concertzaal (jazz performance space) van ca 380 m2 met zeven verschillende podiumcombinaties plus bijhorende opnamestudio en radiostation voorziet. De werken zijn al aan de gang en zouden in de lente van 2010 moeten voltooid zijn. Aan het initiatief waarvoor niet minder dan vier miljoen dollars is uitgetrokken wordt samengewerkt door de Staat Louisiana en de federale regering gekoppeld aan een parternariaat tussen het Louisiana State Museum, het Ministerie van Cultuur, Recreatie en Toerisme en het US Ministerie van Binnenlandse Zaken.

Merkwaardig en beloftevol is het feit dat de artistieke leiding wordt toevertrouwd aan Terence Blanchard en het management aan diens vrouw Robin Burgess. Traditionalisten hoeven zich geen zorgen te maken. Blanchard is wel een modernist wat niet belet dat hij ook respect heeft voor traditie en voor het muzikale erfgoed van zijn voorgangers. Zijn visie is duidelijk: 'not only preserving the past but recognizing the past and moving into the future'.

Terence Blanchard behoort tot die New Orleans muzikanten voor wie Katrina en Rita een uitdaging waren om hun geboortestad beter en vooral positiever op de kaart te plaatsen. Liever dan bij de pakken te gaan zitten verkozen hij en artiesten als Ellis Marsalis en zoons Wynton en Branford, Harry Connick Jr, Allen Toussaint en nog anderen elk in hun domein al het mogelijke te doen om de muzikale cultuur van hun stad, ook en vooral in het post-Katrina tijdperk, opnieuw te doen bloeien.
' We are going to work hard to help jazz and New Orleans flourish once again ' (Terence Blanchard).
Dat kunnen we enkel toejuichen. Dàt is pas goed nieuws en het mag voor de verandering ook eens onder de aandacht komen.

Terence Blanchard werd in 1962 in New Orleans geboren. Hij speelt trompet, is orkestleider, componist en arrangeur. Hij won viermaal een Grammy Award en werd daarnaast ook zevenmaal genomineerd.
Hij maakte deel uit van Lionel Hampton's Big Band, speelde vier jaar lang met Art Blakey's Jazz Messengers, leidde met Donald Harrison een gevierd kwintet en is wereldwijd bekend voor zijn filmmuziek. Hij verzorgde totnogtoe de soundtracks van een vijftigtal films. Zo schreef hij de muziek van Spike Lee's ' Jungle Fever ' en werkte hij mee aan diens ontroerende post-Katrina documentaire ' When the Levees broke - a Requiem in 4 Acts '.
Zijn album ' a Tale of God's Will ' is een reactie op Katrina's verwoestende krachten en drukt een verontwaardiging uit om het gebrek aan hulp en steun vanwege de federale regering  maar is tevens een hulde aan de slachtoffers en aan de volharders die bleven (en nog blijven) vechten tegen administratieve windmolens om naar hun hometown terug te keren en er de draad van een volwaardig leven weer op te nemen.

Een grote meneer die Terence Blanchard. Naast de reeds vermelde Grammy onderscheidingen en nominaties werd hij door Down Beat in 1999 verkozen tot Jazz Artist of the Year. Niet bepaald een idool van dixieland- en New Orleans revivalfreaks, vertegenwoordigt hij nochtans een andere vorm van Crescent City Music  met een mengeling van hip hop, hard bop en rhythm & blues.
Hij blijft zijn geboortestad trouw, woont met vrouw en kinderen in het Garden District en is trots op de unieke gemeenschap waarvan hij deel uitmaakt en ten dienste van dewelke hij, in vreugdevolle maar ook in de somberste dagen, zijn talent en organisatietalent wil plaatsen.
Zo slaagde hij erin om in 2007 het Thelonious Monk Institute waarvan hij de functie van artistiek directeur waarneemt, te laten overbrengen van Los Angeles naar de Loyola University van New Orleans. Een andere manier om te bouwen aan het herstel van de Birthplace of Jazz. (Het Thelonious Monk Institute is een studiecentrum dat o.a. aan jonge artiesten gratis de kans biedt om zich te bekwamen in jazztechnieken en -geschiedenis)


Terence Blanchard thuis in uptown New Orleans
www.blog.nola.com 
photo Jennifer Zdon

Sommigen zullen zich afvragen of dat jazzmuseum dan zó belangrijk is voor New Orleans. 't Is maar hoe je het bekijkt. Natuurlijk zijn er acutere problemen op te lossen zoals de bescherming van het leefmilieu, het versterken van dijken, het bouwen van stormwallen. Wat niet belet dat we ons ook door andere sentimentele of symbolische aspecten mogen laten inspireren.
Een stad die algemeen erkend wordt als de bakermat van de jazz verdient zeker de terugkeer van haar jazz museum na één van de somberste periodes uit haar geschiedenis. Een schitterend symbool dus. Voor haar dappere inwoners een stimulans om nog sterker te geloven in hun culturele waarden. Tenslotte ook een meerwaarde voor het verblijfsprogramma van de miljoenen leergierige toeristen die America's most interesting City bezoeken.

JP

30-11-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

Spreading the Word

                                                             
deel 1 - 'didn't he ramble'

Deze eerste aflevering van 'spreading the word' is beter geschikt voor november dan de eerder aangekondigde enquête rond het woord 'jazz'. Deze laatste volgt wèl in december 09. In januari 10 komt het woord 'dixieland' onder de loep. In februari volgt 'Mardi Gras' etc...

In april 2008 stond ik met enkele vrienden in het Saint Edwards Catholic Cemetery van New Iberia, Louisiana aan het graf van Willie Gary 'Bunk' Johnson. Het was een kort, emotioneel moment. Net lang genoeg om me af te vragen waar al mijn andere idolen na hun aards bestaan waren terechtgekomen. Waar hebben Buddy Bolden, Louis Armstrong, Kid Ory, George Lewis, Jelly Roll Morton, Louis Nelson en zoveel anderen hun laatste rustplaats? Mijn bescheiden enquête heeft me alvast geleerd dat er uit begraafplaatsen, tombes en grafschriften enorm veel te leren valt, helaas niet altijd in positieve zin.
Zo ging ik o.a. op zoek naar de laatste rustplaats van de legendarische Buddy Bolden die velen eren als de eerste jazzman, ja zelfs de ' first King of Jazz '. Mijn zoektocht werd beloond maar de ontdekking van het Holt Cemetery was erg teleurstellend. Daar wil ik in een andere bijdrage meer over vertellen.


William Gary 'Bunk' Johnson rust in 'zijn' New Iberia, Louisiana
Lees alles in verband met Bunk Johnson op de website van onze vriend Willem Weijts
www.weijts.scarlet.nl 

In november herdenken ook de inwoners van New Orleans hun doden. Eén van de vele christelijke tradities die ze erfden van de Franse en Spaanse kolonisten die zich in Louisiana hadden gevestigd. Zij hebben iets met de dood. Daar hebben het noodlot, overstromingen en orkanen, oorlogen en epidemieën genadeloos voor gezorgd.
Respectvol en met tederheid koesteren ze herinneringen aan hun voorouders en aan hun familiaal erfgoed. 'The past is always a part of the present' zeggen ze. William Faulkner, zèlf een man van het Diepe Zuiden, vertoefde lang in de Crescent City en schreef:: 'Hier is het verleden nog dagelijks tastbaar. Het verleden is hier nog niet eens voorbij'.

De inwoners van New Orleans vertonen ten aanzien van de dood een merkwaardige levenswijsheid die getuigt van een sterk relativeringsvermogen gebaseerd op een combinatie van geloofsbelijdenis en fataliteit, een mengeling van vertrouwensvolle overgave en bijna ergerlijke gevoelsuitbarstingen. Uitingen die wij 'honourable citizens' oneerbiedig zouden noemen maar die ze daar als vanzelfsprekend beschouwen.

'didn't he ramble'
Een aloude traditie in New Orleans bestaat erin om funerals te organiseren voor bekende muzikanten of voor de leden van liefdadigheidsgroeperingen, syndicaten, vrijmetselaarsloges, kerkgemeenschappen of andere verenigingen. Die zogenaamde 'jazz funerals' bestaan vandaag nog zij het dan in mindere mate.
Hierbij wordt het stoffelijk overschot stoetsgewijze naar de laatste rustplaats begeleid door rouwende familie, brassbandmuzikanten, treurders en rouwdragers. Onderweg worden treurliederen ( 'dirges') of hymnes gespeeld. Op de terugweg ondergaat het 'scenario' verrassende wijzigingen. Trompetgeschal blaast de laatste tranen weg. Het brassbandrepertoire klinkt nu minder triest.
Achter een dergelijke plechtigheid schuilt een levensvisie die een traan wil laten bij de geboorte maar ook feest wil vieren bij de dood nu de overledene bevrijd is van alle aardse ellende.


De Grand Marshalls leiden de plechtigheid

Een klassieker die op de terugweg van de 'city of the dead' (zoals de kerkhoven daar heten) weerklinkt is 'didn't he ramble'.
Ik stel me hierbij enkele vragen:
- hoe is dat nummer ontstaan?
- wat betekent 'ramble'?
- is het enkel toepasselijk op mannen?
- gaat het om een schaamteloos treurlied?
- hoe ziet de integrale tekst eruit?
- wie is die geheimzinnige 'he'?

De oorsprong van dit nummer is in nevelen gehuld en biedt stof tot discussie en fantasie. In dergelijke gevallen maakt men er zich gewoonlijk van af door het een 'traditional' te noemen. Ik kwam echter tot de vaststelling dat het de vrucht is van een samenwerking tussen diverse componisten w.o. Cole en Primrose en dat het in 1902 bij J W Stern & Co werd geregistreerd door niemand minder dan W C (William Christopher) Handy...jawel...de 'Father of the Blues' aan wie we o.a. ook het alombekende 'St Louis Blues' te danken hebben.

'Ramble' betekent 'ronddolen, rusteloos dwalen, doelloos zwerven' waarbij alle mogelijke interpretaties kunnen bedacht worden. De overledene kan levenslang hopeloos gedwaald hebben maar hij kan evengoed intens of zelfs overdadig van het leven genoten hebben.
'Didn't he ramble...' staat in de vragende vorm maar dient in de bevestigende zin gelezen te worden. 'Wat heeft die niet allemaal...' is dus eigenlijk ' Hij heeft nogal wat...'

De titel laat misschien veronderstellen dat het uitsluitend om een mannen-aangelegenheid gaat. Er zijn echter uitzonderingen waarbij ook dames met een plechtige funeral bedacht werden zoals Billie Pierce in 1974 en Sweet Emma Barrett in 1983, twee ladies die een speciale rouwdienst dubbel en dik hadden verdiend.

'Didn't he ramble' is een vrolijk nummer en dus helemaal geen schaamteloos treurlied. Zoals we ons evemin moeten ergeren aan de traditionele slotzin van zo'n rouwdienst ' ashes to ashes - dust to dust - if the women don't get you the liquor must'. Daar bestaan trouwens nog andere versies van zoals '...if God won't have you the devil must' of '...life comes first and death's a must'.

Het nummer bestaat doorgaans uit zeven strofen en één refrein. Vooral dit laatste bewaren we in ons geheugen:
'didn't he ramble...didn't he ramble
he rambled all around...in and out of town
oh! didn't he ramble...(didn't he) ramble
he rambled till the butcher(s) cut(s) him down'

En die 'he'...hoe moeten we ons die voorstellen?
' Old Beebe had three full grown sons: Buster, Bill and Bee. Uit de volledige tekst blijkt duidelijk dat die Buster op z'n zachtst gezegd voor het ongeluk geboren was.
Heb je interesse voor het volledige verhaal? Surf dan naar
http://lyricskeeper.nl/nl/unknown/didnt-he-ramble.html

eeuwige jazzvelden


Eén van de talrijke 'cities of the dead' in New Orleans

Van bekende muzikanten die ons voorgoed verlaten zegt men weleens dat ze vertrekken naar de 'eeuwige jazzvelden'. Een beetje zoals men van indianen (lees 'native Americans') zegt dat ze ons verlaten voor de eeuwige jachtvelden. Die eeuwige jazzvelden zijn enorm uitgestrekt en het is bijna onbegonnen werk om die volledig in kaart te brengen.
Denk vooral niet dat de begraafplaatsen van onze New Orleansidolen zich allemaal in de Crescent City bevinden. Bovendien telt New Orleans zèlf  meer dan veertig 'cemeteries' waarvan de meeste op tamelijk grote afstand van het centrale stadsgedeelte liggen.

Leergierig als ik ben en ervan overtuigd dat de nieuwsgierigheid het begin is van de wetenschap heb ik de laatste rustplaats opgezocht of 'virtueel' bezocht van een aantal artiesten die, ongeacht hun geboorteplaats, een belangrijke rol hebben gespeeld in de verspreiding van de muziek van New Orleans.

Niet bijster ver van Bunk Johnson vind je, ook in Iberia Parish (All Saints Cemetery in Loreauville) het graf van Clifton Chenier 'the King of Zydeco'.
In New Orleans rusten Kid Thomas Valentine en George Lewis in McDonogh Cemetery, Hancock Street 520 in Gretna, een randgemeente op de westelijke oever van de Mississippi. Makkelijk te bereiken met de ferryboat die dagelijks op regelmatige tijdstippen aan de voet van Canal Street vertrekt.
Het graf van George Lewis lag er bij mijn bezoek in 2005 verlaten en onverzorgd bij maar anderzijds prachtig door haar ruwe eenvoud. Onder de data July 13 1900 - Dec 31 1968 stemt een mooie tekst tot zoete herinneringen aan de man met de 'singing clarinet': 'the sweet soulful beautiful sounds from his clarinet will be forever more'.

In Carrolton Cemetery (1701 Hillary Street) vind je in 'section B nr 3730' het graf van tenorsaxofonist Emanuel Paul..
Henry Roaland Byrd, beter bekend als Professor Longhair, bezoek je in Mount Olivet Cemetery in de nabijheid van Dillard University.
Leon Roppolo rust in Greenwood Cemetery nr2.
In Metairie Cemetery rusten heel wat blanke artiesten. Zowel Al Hirt en Louis Prima als Nick LaRocca en Eddie Edwards van de Original Dixieland Jazz Band.

Providence Memorial Park ligt dichtbij Louis Armstrong International Airport op zowat 20 km van het French Quarter. Daar rusten o.a. trombonist Louis Nelson en pianist/zanger James Booker alsook Mahalia Jackson. Deze laatste werd in 1912 in New Orleans geboren en overleed zestig jaar later in Chicago waar op haar funeral werd gezongen door Aretha Franklin. Haar grafschrift bevestigt wat velen denken ' the world's greatest gospel singer'.

In St Louis Cemetery nr2 liggen Danny Barker, vermoedelijk ook Paul Barbarin alsook R&B artiesten zoals Earl King en Ernie K Doe.

In St Louis Cemetery nr1, de oudste officiële begraafplaats van New Orleans, te bereiken via Basin Street, zorgde de vereniging 'Save our cemeteries' v.a. 2004 voor een lovenswaardig initiatief. In een gemeenschapsgraf (nr 218) waarvan de concessie was verlopen slaagden deze groepering samen met de Barbarins erin daar een muzikantenrustplaats van te maken. Lloyd Washington (van de Ink Spots), Isidore Barbarin (stichter van de Onward Brassband), diens zoon bassdrummer Lucien en diens dochter  Rose Barbarin Barker Colombel (Danny Barker's moeder) hebben er hun laatste rustplaats gevonden.


funeral met de Olympia Brassband in het French Quarter, New Orleans
beginscène uit de James Bondfilm 'Live and let die' (1973)
foto M Fontana

Terecht betreurt historicus Jack Stewart dat er nog niemand in slaagde om een soort gids te wijden aan de begraafplaatsen van New Orleans muzikale legendes. Dit zou pas een écht monnikenwerk worden. Reken maar...Voor Sidney Bechet moet je naar het kerkhof van Garches in de Franse Hauts-de-Seine. Drie legendarische cornet/trompetspelers verwachten je in New York. Louis 'Satchmo' Armstrong, Henry 'Red' Allen en Joe 'King' Oliver liggen respectievelijk op het Flushing Cemetery (Queens), het Saint Raymond's Cemetery (Bronx) en het Woodlawn Cemetery (eveneens Bronx). Op Oliver's grafsteen lees je 'jazz pioneer'.

Het mag dan wel een toeval zijn maar vier bekende creolen liggen in of om Los Angeles, Californië begraven: Johnny StCyr (Evergreen Cemetery), Jelly Roll Morton (Calvary Cemetery), Barney Bigard en Edward 'Kid' Ory (Holy Cross Cemetery). Hun grafschriften spreken boekdelen. Vooral dat van Ory 'Father of Dixieland Jazz'. Morton's klassieke grafschrift 'rest in peace' contrasteert nogal wat met zijn turbulente levensgang. Op St Cyr's steen staat natuurlijk zijn gitaarbanjo afgebeeld. Bij Bigard bezegelen een klarinet en enkele muzieknoten een schitterende carrière.

Een ander ontroerend toeval bracht drie van Armstrong's HOT SEVEN samen in het Lincoln Cemetery, Blue Island in Cook County, Illinois, nl Johnny (klarinet) en zijn broer Warren 'Baby' Dodds (drums) alsook Lillian A Hardin (pianiste en Satchmo's tweede vrouw)


de ingang tot het Flushing Cemetery in Flushing (Queens County, New York)
waar Louis Armst rong en zijn laatste partner Lucille voor eeuwig rusten

De verhalen rond de funerals van drie van mijn idolen verdienen, denk ik, meer aandacht. Ik vind later zeker voldoende tijd en ruimte om daar meer over te vertellen. Ik zal het dan uitgebreid hebben over Buddy Bolden, Jelly Roll Morton en Captain John Handy...'a king, a creator and a captain'.

till we meet again                             JP

19-11-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

29-10-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

10-09-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

03-09-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

Verliefd op New Orleans
      (uit mijn boek 'New Orleans - Parel van het Diepe Zuiden)

Ik ben verliefd op New Orleans maar 't is OK...mijn vrouw weet ervan en zij vindt het goed. De Crescent City wist mij van bij de eerste ontmoeting te bekoren. Het was in 1957. Als noeste cadet bereidde ik me voor op een loopbaan van officier ter lange omvaart. Een onvergetelijke 23-dagen lange zeiltocht bracht me via de Azoren en Porto Rico naar New Orleans, bakermat van de muziek die ik door toedoen van enkele schoolvrienden had leren kennen en die ons continent toen via Engeland binnensijpelde.

Toen onze driemaster de Mississippi opvoer, voelden we ons als ontdekkingsreizigers die voor het eerst kennis maakten met de Nieuwe Wereld. Aan boord waren wij, bij het naderen van de Amerikaanse kust, via de radio overspoeld door de muziek van een nieuwe ster; Elvis Presley. In de haven begroette de politie-harmonie ons met een swingend When the Saints. Preservation Hall was er nog niet maar pure, ongekunstelde jazz was alom aanwezig. De Eureka Brassband trok door de smalle straten van het French Quarter. Alphonse Picou's meesterlijke interpretatie van High Society in de Paddock Lounge deed me het avondappèl missen wat me een zware straf opleverde. Bij de volgende aanlegplaats, Hamilton in de Bermudas, mocht ik het schip niet verlaten. Maar dat kon me geen barst schelen. De Louisianitis had me reeds flink aangetast.en ik koesterde mijn zoete herinneringen aan het Diepe Zuiden.

New Orleans is niet de hoofdstad van Louisiana, maar wèl de grootste stad ervan. Alwie het geluk had om Louisiana, de Pelican State, te bezoeken zal het met me eens zijn: 't Is geografisch en staatkundig Amerika...en tóch is het helemaal anders.

Films, televisie-reeksen, reportages en reisverhalen hadden mij daar min of meer op voorbereid. Ik droomde van raderboten op de Mississippi, van prachtige plantagewoningen, van Mardi Graskoningen en voodoo-priesteressen.

Postkaarten hadden een voorsmaak gegeven van smeedijzeren balkons en sierlijke tuinen, van bloeiende magnolia's, eeuwenoude eiken en zwoele bayous. Ik had gelezen over dames met hoepelrokken, ontdekkingsreizigers, slaven en duellisten alsook over het beruchte Storyville. Andrew Jackson, Jean Lafitte en Marie Laveau waren voor mij geen onbekenden en ik dweepte met de muziek die rond het jaar 1900 aan de oevers van de Mississippi was ontstaan en die inmiddels overal ter wereld wordt vertolkt en gewaardeerd.
Tóch overtreft de realiteit al die dromen en verwachtingen.

romantiek
In Louisiana is romantiek nooit ver weg.
Als 's ochtends het Spaanse mos in de eiken en kale cypressen ritselt zie je in gedachten Longfellow's Evangéline die radeloos haar geliefde zoekt. Op Congo Square, sinds 1980 omgedoopt tot Louis Armstrong Park, weergalmt nog steeds het doffe gedreun van tientallen slaginstrumenten. Op een straathoek speelt een eenzame trombonist onvermoeid een weemoedige blues. Langsheen de River Road maken duizenden Rhett Butlers het hof aan evenveelScarletts.
 In het romantische, sensuele, betoverende Louisiana reiken het heden en het verleden elkaar de hand en is de grens tussen geschiedenis en legende, tussen helden en boeven nauwelijks te bespeuren. William Faulkner kon het prachtig verwoorden: ' hier is het verleden nog steeds tastbaar aanwezig. Het verleden is hier niet eens voorbij '
Opelousas houdt er een James (Jim) Bowie- museum op na en wijdt aan de held van Alamo een ware cultus.In 1850 vond Jesse James een schuilplaats in het noordelijke Delhi. In 1934 werden de lichamen van Bonnie Parker en van Clyde Barrow in de nabijheid van Mount Lebanon met kogels doorzeefd en, alhoewel niemand exact weet welke streek Harriett Beecher Stowe voor haar Uncle Tom's Cabin als decor koos, toch zullen de inwoners van Cloutierville je ervan overtuigen dat de wereldberoemde hut, zij het dan een repliek ervan, op enige afstand van hun stadje staat.

Van het noordelijke, bosrijke, lichtgolvende landshap tot in de lommerrijke bayous van  zuid Louisiana is gastvrijheid troef, genieten de mensen volop van het leven, werd de gastronomie verheven tot een kuns en houdt men van muziek.
Vanuit New Orleans verkondigden Mahalia Jackson's gospels de blijde boodschap en brengen Fats Domino, Dr John en de Neville Brothers hartverwarmende klanken.

Zij die denken dat het verdwijnen van de veteranen ook de ondergang van een degelijke muziek-scène inhoudt, vergissen zich schromelijk. Hebben ze dan nooit gehoord van de Marsalis familie? Hebben ze nooit naar Allen Toussaint geluisterd? Zijn Wendell Brunious, Freddie Lonzo en Bob French voor hen onbekenden? Zeget de naam van Dave Bartholomew hen niets? Laat de muziek van de Dirty Dozen en van de Rebirth Brassband hen koud? Hebben ze nooit op cajun- of zydecomuziek gedanst?

De kracht van de muziek van New Orleans ligt in een harmonisch evenwicht tussen respect voor traditie en openheid voor vernieuwing. Joe Oliver en Louis Armstrong worden er nog steeds als koningen geëerd maar net zoals bij het ontstaan van de jazzmuziek weten verrassend nieuwe elementen zich te laten gelden wat een gezonde continuïteit verzekert.

14-07-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south

08-07-2009 om 00:00 geschreven door jp deep south