13-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Kruiden zijn er in verschillende soorten,via kruisbestuivingen of gespecialiseerde entmethodes op speciale bedrijven komen er regelmatig nieuwe kruiden op de markt,of worden de reeds bestaande kruiden verfijnd. Zo kan het gebeuren dat er van één soort wel verschillende andere cultivars gemaakt worden. Vele kruiden kunnen gebruikt worden in de medische wereld, denk maar aan de kruidenvosters van vroeger en eveneens de kwakzalvers. De wildgroeiende kruiden op eigen wijze gebruiken is af te raden ,daar er vele soorten giftig kunnen zijn en nevenwerkingen kunnen optreden,hetzelfde geld voor het maken van thee en voor het gebruik in een bad. Dit geld uiteraard niet voor onze eigen geteelde kruiden die gebruikt zullen worden in diverse keukenbereidingen. Ik heb op deze blog getracht de meest gebruikte kruiden ,hun herkomst,soort,teeltwijze in de volle grond of in bakken,potten en kuipen,hun verzorging,het gebruik in de keuken (en niet geneeskundig), en het bewaren te beschrijven,ook hier en daar zal je onderaan het bericht een waarschuwing geschreven zien staan, het betreft bijwerkingen en nevenwerkingen bij het gebruik van het beschreven kruid,lees dit vooral,het kan je veel ellende en leed sparen,Ten slotte wil ik jullie beste bezoekers melden dat het biologisch telen en het gebruik van kruiden het slotstuk vormt van al mijn blogs,ik hoop je op één van mijn uitgebreide blogs te mogen begroeten.
Met vriendelijke groetjes,
De auteur van dit blog.

13-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Er zijn verschillende soorten kruiden,vele kruiden zijn echter niet toepasbaar in de keuken,vandaar dat ik deze kruiden hier niet uitgebreid vernoem.
Deze kruiden komen vooral in het wild voor en zijn vaak ook giftig. Deze kruiden werden vooral toegepast in de middeleeuwen,door de kwakzalvers en de kruidenvorsers. Deze mensen bereiden hieruit vaak geneesmiddelen,die al dan niet hielpen. Sommige kruiden staan en ogen mooi in de siertuin,omwille van hun bloeiwijze ,vorm en kleur. Let bij deze planten er vooral op dat de kinderen niet van de vruchten gaan snoepen,deze vruchten zijn vaak giftig en kunnen verlammingsverschijnselen vertonen,met vaak de dood tot gevolg. Ik wil jullie hier niet onnodig tot paniek aanzetten,daar de kruiden,die ik hier beschrijf enkel en alleen gebruikt worden in de keuken,hier worden ze gebruikt om schotels mee te verfraaien en diverse gerechten mee op smaak te brengen.
Hoe begin ik er nu aan ?
Kruiden kan je zaaien in zaaiteilen binnen of buiten op rijen of breedwerpig,nadien worden ze vaak verspeent in potjes en onder koud glas verder opgekweekt,tot aan hun planttijd. Heb je de ruimte niet of heb je plaatsgebrek,kan je de kruiden ook aanschaffen op de markt of tuincentra's. Je moet bij de aankoop letten,dat je de juiste plant gekocht hebt,daar het vaak voorkomt dat men de naametiketten verwisselt en dat je zo planten aankoopt die je niet wilde hebben,ook de etiketten geven maar weinig uitleg,mestal staat op de voorzijde de tekening en de naam en verder niets,op de achterzijde vind je meestal een te korte uitleg in verschillende talen over de standplaats,hoogte en de oogst,over het gebruik vind je meestal niets terug.
In tuincentra's en op markten vind je meer en meer plantjes,die opgekweekt werden bij de plantenkwekers,deze planten staan in perspotjes,hier staat alleen de benaming en verder niets,je moet dus volledig vertrouwen op de juistheid van de plant,alsook op de eventuele uitleg die de verkopers verschaffen. Ook in grootwarenhuizen kan je gebruiksklare plantjes kopen,hier schrijft men,dat je de plantjes terug kan uitplanten,als je dat doet loop je vaak uit op een sisser,de plantjes slaan zeer moeilijk aan en schieten zeer vaak zeer vlug door,deze plantjes worden verkocht voor onmiddellijke consumptie en bewaren maar een paar weken.
Veel plezier bij het telen van kruiden !!

13-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Denk steeds goed na,alvoor je een kruidentuintje gaat aanleggen,welke kruiden wil je kweken,hoeveel onderhoud,tijd en moeite wil je erin steken?Maak eerst en vooral een schets op papier,teken er de verschillende plantvakken op,en de plaats vaar je de verschillende kruiden wil hebben,pas het plan aan naar je wensen,op papier kan je immers nog bijsturen,eens je de tuin begint aan te leggen,kan je ook nog wat corrigeren,maar eens de tuin er definitief ligt lukt dit aanpassen niet zo best meer. Bij het ontwerpen van een kruidentuin,neem je het beste een simpele figuur als je er niet vee tijd kan insteken,mensen met heel wat meer tijd kunnen wat andere en ingewikkelde vormen nemen. Bepaalde plaats,een kruidentuin kan het beste op een rustige en zonnige plek in de tuin liggen,de tuin word het beste omheind met een lage beplanting,een bukssushaagje voldoet perfect. Heb je te maken met een terrein dat vaak onder water staat,kan de grond draineren,je kan ook de bedjes verhogen. Nu kan je met de grondbewerking beginnen. Het beste wat je eerst kan doen is een bodemstaal nemen en deze opsturen naar een labo voor ontleding,na een paar weken krijg je de resultaten thuis en aan de hand hiervan kan je de bemesting starten,hellaas is deze grondontleding,gebaseerd op een chemische bemesting,maar je kan het bemestingadvies goed vervangen door de biologische bemesting,voeg alleen wat minder mest toe. Hoe dat je bodemstalen neemt,kan je lezen op mijn blog:Tips en truks van de hobbytuinder.Om het bovenstaande blog te bekijken,Klik hier:
http://blog.seniorennet.be/tipsentruksvandehobbytuinder
(Voorlopig is deze blog wegens drastische weizigingen ofline is en dus niet te bezoeken)
Ik ga er hier vanuit dat je met een nieuwe tuin of een nieuw stuk grond begint.Spreid eerste een vrij dikke laag rijpe compost uit op het oppervlak en werk deze vervolgens in met een spitriet of grelinette,hierbij word de grond een 30 tal centimeters diep omgewoeld,maar word niet gekeerd,terwijl er bij het spitten de grond wel omgekeerd word,hierdoor word het aanwezige bodemleven duchtig verstoord. Nadien kan je de grond fijnharken en er looppaden tussen de verschillende bedjes of plantvlakken aanbrengen,dit vergemakkelijk het verzorgen en het plukken van de kruiden,nadien kan je nog persoonlijke details aanbrengen,die je kruidentuintje nog persoonlijker en aantrekkelijker zullen maken. Wil je al dit werk niet doen,of bezit je geen tuin,ook dan kan je kruiden kweken in bloembakken,bloempotten,ondiepe schalen,enz. Je kan deze zetten, op een koertje of terras,of zelfs op het balkon,alleen zal je hier wel wat meer moeten bijbemesten en meer moeten gieten. Veel plezier ermee !

13-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Bieslook is ook nog bekend als "astlook,pieplook,sneelook,snijpery,graslook,biesparijsje en Fransch look" Het is familie van de "Liliaceae".
Bieslook komt in Europa,Australië en Noord Amerikain het wild voor,het groeit daar in warme tot hete streken,in de volle zon. Het is merkwaardig dat bieslook maar pas vanaf de 16e eeuw in cultuur is genomen. Het kruid was al 5000 jaar geleden in China bekend en werd toen volop in de keuken gebruikt vanwege de milde uismaak,ook als artsenijgewas stond bieslook bekent om bloed mee te stelpen en als een tegengif bij vergiftigingen. Marco Polo bracht Europa in contact met bieslook als culinaire lekkernij. Als koeien veel daslook eten,zouw het vlees en de melk een indringende en onaangename uiengeur hebben.
Soorten:
-"Allium Schoenoprasum" of de gewone bieslook:
Deze bieslook is het beste gekend,het is een polvormige plant,die winterhard is. Hij heeft cilindrische,holle bladeren,in de zomer verschijnen er bolvormige schermen met lichtpaarse bloemen,de hoogte bedraagt 30 Cm. Het is een goede borderplant en is een heerlijk keukenkruit.
-" Allium Schoenoprasum" of het fijn bladig bieslook:
Deze soort is eveneens een vaste plant,hij heeft zeer fijne cilindrische bladeren,in de zomer verschijnen er bolvormige schermen met paarse bloemen,de hoogte bedraagt 20 Cm,het is een prima keukenkruit. De smaak is fijner dan die van de gewone bieslook.
- "Allium Schoenoprasum"(Wit bloeiend) of de witte bieslook:
Deze soort van bieslook is een vaste plant,in de zomer draagt deze plant bolvormige schermen met vele witte bloemen,de hoogte bedraagt 20 Cm. Omwille van zijn bloemenpracht is hij perfect geschikt voor in een bloementuin,het heeft ook een heerlijke smaak.
-"Allium Schoenoprasum Roseum" of deroze bieslook:
Deze soort van bieslook is ook een vaste plant,in de zomer draagt deze plant bolvormige schermen met roze bloemen,de bladeren zijn cilindervormig,de hoogte bedraagt 20 Cm,deze plant is een fraaie cultivator van de gewone bieslook,de bloemen kunnen evenwel wat bleekjes afsteken tegen de paarse versie.
-"Allium Tuberosum" of de Chinese bieslook:
Deze soort van bieslook is een vaste plant,hij draagt gedurende de ganse zomer zoet geurende,stervormige witte bloemen,de hoogte is 40 Cm.
De plant heeft een stevige wortelstok en heeft platte,groene bladeren,de oudere planten hebben wel een taai blad.
Teeltwijze:
Bieslook is niet kieskeurig wat betreft de grondsoort,hij groeit het beste in rulle,goed doorlatende gronden,liefst op een zonnige standplaats,als de grond arm is aan voedingstoffen zal het blad vergelen en soms verdorren dan ook de uiteinden,het gewas heeft veel water nodig,zeker op droge dagen,laat de planten nooit uitdrogen,de plant sterft boven de grond af in de winter,voor gebruik in de winter kan je in het najaar enkele planten scheuren en deze in bloempotten planten en binnen zetten,zo beschik je tijdens de wintermaanden steeds over verse bieslook,je zal de planten wel af en toe wat moeten bijbemesten en op regelmatige basis water geven. De zaden van bieslook kiemen het beste op een warme vensterbank,ook is het raadzaam om op verschillende tijdstippen te zaaien in enkele bloempotten,zo beschik je steeds over bieslookplantjes. Bieslook kan je gemakkelijk zaaien,zaai hiervoor kan je het ganse jaar door zaaien de bloeitijd van de planten is in juli en augustus,tijdens de bloei kan je beter niet oogsten,daarje de planten te hard zal uitputten. Het oogsten van de stengels kan het ganse jaar door,mits de planten niet bloeien,snij de gewenste hoeveelheid stengels af tot op 3 cm boven de grond. Om de drie tot vier jaar zal je de planten moeten verjongen,dit gebeurt door de planten te scheuren en deze terug in kleine groepjes uit te planten. Naast het telen in de volle grond kan je bieslook ook zeer goed telenin potten of kuipen op een vensterbank of op een terras,ommooie groene en verse bieslook te oogsten zal je flink wat water en mestmoeten geven,snij bij het oogsten niet al de stengels weg,de ondergrondse pollen hebben blad nodig om voedsel te vergaren,snij je al de stengels weg,pleeg jein feite een aanslag op de pollen ende planten zullen vlug afsterven. Bieslook kan je ook gebruiken als combinatieteelt met vb. rozen,of appels,bij de teelt van rozen zal bieslook de zeer gevreesde sterroetdauw voorkomen en bij gebruik in de appelteelt zal bieslookhet gevreesde appelschurft voorkomen.
Ziekten en plagen:
In potten heeft bieslook nog al eens last van de groene bladluizen,verdelg ze eventueel met een biologisch middel,aanhoudend vochtig en koel weer in het najaar leidt al sneltot een aantasting van meeldauw,de stengels gaan er dan witachtig uitzien,snij alle stengelsdiepweg,scheur vervolgens de planten en pot alle delen opnieuwen apart terug op,draag er zorg voor dat de aangetaste planten,de andere gezonde planten niet kunnen aantasten. Als je opde stengels langwerpige,gele,of geelrode puntjes ziet,zal de plant naar alle waarschijnlijkheid aangetast zijn door roestschimmels,de zichtbare plekjeszijn de sporenhoopjes vande zwam,snoei alle stengels diep terug en verpot de planten zeer snel,roest is erg besmettelijk,gooi de afgesneden stengels niet in de compostsystemen,maar breng ze naar het containerpark,of geef ze mee met de GFT omhaling.
Oogst en gebruik:
Bieslook mag je maar vier keer per jaar oogsten,snij de stengels af tot op3 Cm van de grond,de stengels laten zich zeer slecht drogen,invriezen is beter geschikt,steek ze in diepvrieszakjes,sluit deze zakjes af en stop ze in de diepvriezer,zo blijven de stengels één week goed,Gehakte bieslook kan je ook in ijsblokjes invriezen,de bolvormige bloemschermen staan leuk als garnering van salades en sauzen.
Gebruik:
A: Culinair:
Bieslook is een gewaardeerd keukenkruid,bieslook word rouw gebruikt en mag niet gekookt worden. De stengels worden pas toegevoegd,als het gerecht opgediend word. Het is een smaakmaker bij verschillende gerechten zoals: Eiergerechten,salades,koude schotels,sausen,visschotels,het kan ook gemengd worden met platte kaas en zo op de boterham gegeten,in de winter levert bieslook ook nog een goede bron van vitamine C op.
B: Medicinaal:
De stengels van de bieslook heeft zwakke antiseptische eigenschappen,gesnipperde bieslook zal de eetlust opwekken en zal de stoelgang bevorderen.
C: Ander gebruik:
Bieslook heeft naar het schijnt de eigenschappen dat het schurft zouw tegen gaan bij de zoogdieren.

14-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Dille is ook bekent onder "Dillekruid,Dillepastinake,Stinkende Vinke en Dill",de planten behoren tot de familie der "Umbelliferae".
Dille kwam oorspronkelijk voor in grote delen van Azië,vanwege de heerlijke geur brachten de oude Egyptenaren de plant in cultuur. De kruidenartsen schreven dit gewas voor in hun recepten. Vanuit Egypte heeft dille zich dan langzamerhand naar het westen verspreid,zo ook naar ons land,de reizigers brachten de zaden mee. Dille is een inheems gewas dat in het Middellandse Zeegebied in het wild tussen de graanvelden,ook in Noord-en Zuid-Amerika is het een inheems gewas. De geslachtsnaam "Arethum" komt van het Griekse "Anetos" dat"Ontspannen" betekend,"Dille" komt van het Noorse "Dilla" dat "Slaapwekkend" betekent. Dille was in het Midden-Oosten in Bijbelse tijden een bijzonder en belangrijk geneeskrachtig kruid,in het Evangelie van Mattheus (23-23)staat geschreven dat er zelfs tienden op dille werden geheven. De Romeinse Plinius (23-79) verwerkte dit kruid in tal van recepten,in de middeleeuwen was men ervan overtuigd dat dille krachten bezat die de heksen en ander gespuis afschrokken. Het kruid werd op alle terreinen van de wetenschap toegepast,zo zouw dille in de wijn de passie vergroten en de bekende 17-eeuwse Engelse geneesheer en kruidenarts Culpeper was ervan overtuigd dat dille werkt tegen de hik,verkoudheid en hoofdpijn.
Soorten:
-"Anethum Graveolens" of de gewone Dille:
Het is een eenjarig gewas met een hoogte van 60 tot 150 Cm en een omvang van 30 Cm,de plant bloeit in de zomer met geelgroene bloemen in platte schermen,het diep ingesneden blauwgroen blad heeft een verfijnde geur.
Teelt::
Kweek dille nooit in de buurt van venkel,daar deze planten onderling erg en zeer gemakkelijkzullen kruisen,dit resulteert in inferieur zaaigoed,planten die daaruit voortkomen,missen het verfijnde aroma.
Dille houwt van een goed gedraineerde en vruchtbare grond,zet deze planten ook op een zonovergoten beschutte plaats. Zaai vroeg in het voorjaar vanaf de maand maart tot juli op rijen, na opkomst dun je uit tot op 25 à30 Cm in de rij. Je kan het beste om de maand zaaien,zo heb je steeds en voordurend vers blad om te kunnen oogsten. Dille heeft veel water nodig,zeker in de droge periodes,geef daarom op regelmatige basis voldoende water,haal ook tijdig het onkruid weg,bijbemesten hoeft niet,doe je dit wel dan heeft dit tot gevolg dat er veel zachte scheuten zullen ontstaan,die op hun beurt dan weer veel schadelijke organismen zullen aantrekken. Dille zaait zich gemakkelijk zelf uit,de spontane opgekomen plantjes zijn vaak sterker,dan de plantjes die opgekweekt werden uit zaad. De bloeitijd van dille is in de maanden juli tot september. De oogst van de blaadjes begint zes tot acht weken na het zaaien,in de zomermaanden,juli-augustus. Aan het einde van het seizoen kan je de zaden oogsten. Dille groeit ook goed in potten of kuipen,zet deze op een beschutte plek in de volle zon,je zal de planten moeten steunen en regelmatig bijknippen om de plant in vorm te houden,bossige planten zijn extra weerbaar tegen de verschillende belagers,snij echterniet te veel af,de plant zal dan slecht herstellen. Dille groeit zeer slecht binnenshuis en word snel vatbaar voor diverse ziekten en plagenen zal spoedig wegkwijnen en afsterven. De zaadteelt is eenvoudig en gemakkelijk,je snijd de platen af als de zaden bruin beginnen te worden,dit is gewoonlijk in augustus,steek vervolgens de zaadschermen in een papieren zak en bind deze dicht,leg vervolgens de zakken op een warme plek gedurende één week,zo zal het zaad gemakkelijk loskomen,bewaar het zaad tenslotte in luchtdichte bussen,zodat de zaden geen geur of smaak verliest.
Ziekten en plagen:
Geef dille voldoende ruimte,licht,lucht en vocht zijn noodzakelijk om ziekten en plagen te voorkomen. Zwakke planten krijgen last van bladluizen,slakken hebben het soms voorzien op de zachte scheuten. De slakken en bladluizen kan je bestrijden met milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen.
Oogst en bewaring:
Je kan het blad plukken op elk gewenst momentvoor vers gebruik in de keuken,je kan dit enkel maar doen nadat de planten tot hun volledige ontwikkeling zijn gekomen,dit is ongeveer 8 weken na het zaaien,je kan de blaadjes drogen of invriezen,maar het is zeer moeilijk hun kleur te handhaven,ook worden de zaden gebruikt,het verschil zit hem voornamelijk in de pittigheid. Je snijd de planten af als de zaden bruin beginnen te worden,dit is gewoonlijk in augustus,steek vervolgens de zaadschermen in een papieren zak en bind deze dicht,leg vervolgens de zakken op een warme plek gedurende één week,zo zal het zaad gemakkelijk loskomen,na één week kan jeeventueel licht over de schermen heen wrijven,waardoor het zaad zal los springen,bewaar het zaad tenslotte in luchtdichte bussen,zodat de zaden geen geur of smaak verliest.
Gebruik:
A: Culinair:
Dillezaad is lekker bij geroosterd vlees,gekookte vis en in soepen. Je kan het kruid ook toevoegen aan pickles en azijn en rijstschotels verkrijgen een bijzondere smaak door toevoeging van dille. Het blad kan eigenlijk in tal van gerechten verwerkt worden,omdat de smaak ervan meer aanvullend is dan overheersend,ook geeft het blad een lekker aroma aan gewone witte-wijnazijn,in de Scandinavische landen word dille zeer veel gebruikt in een bekent zalmgerecht "Gravadlax".
B: Geneeskrachtig:
Dille is inwendig goed tegen spijsverteringsstoornissen,dillethee is de ideale drank hiervoor,maar ook bij indigestie,koliek,opgeblazen gevoel is dit kruid aan te bevelen,het wekt ook de eetlust op en is een goed middel tegen buikkramp bij baby's.

15-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Rozemarijn behoort tot de familie der Labiatae.
Rozemarijn is afkomstig van het Middellandse Zeegebied,het heestertje is in allerlei cultivars verdeeld en nu komt het overal voor in de gematigde klimaatzones. Rozemarijn was al bij de Grieken in cultuur,vanwege de geneeskrachtige werking,de plant is namelijk rijk aan vluchtige olie,die bevat flavonoïden en fenozuren. De olie heeft een krachtige ontsmettende en ontstekingsremmende werking. De geslachtsnaam "Rosmarinnus" is afgeleid van het Latijnse "Ros",dat "dauw" betekent,en "Marinus",dat te vertalen is als "komend uit de zee". Een door de zee beneveld kruid dus. De fletsblauwe bloemen van de soort zelf lijken op afstand inderdaad veel op dauwdruppels en rozemarijn groeit van nature langs de zee. Rozemarijn staat ook als symbool voor de vriendschap,trouw en herinnering,in vroegere tijden droegen de nabestaanden op begrafenissen takjes "Rosmarinnus" en hadden ook de bruiden op hun bruiloft altijd een bosje bij zich. In de Middeleeuwen werd dit kruid veelvuldig toegepast als desinfecterend middel,vloeren van muffe huizen werden dagelijks bestrooid met dit kruid,ook ten tijden van de pestepidemieën droegen de mensen rozemarijn om de hals,zodat ze er regelmatig de geur van opsnoven,ook de muren van gerechtsgebouwen werden behangen met rozemarijn,opdat de rechters niet besmet zouden raken met ziekten die de gevangenen onder de leden hadden.
1: Soorten:
Hieronder staan de 14 verschillende soorten van rozemarijn uitvoerig beschreven,deze teksetn komen intrigaal uit het handboek "Alles over kruiden" uitgegeven bij Schuyt & Co.

Teeltwijzen:
Rozemarijn vraagt om een beschutte,zonnige standplaats met een goed doorlatende grond,zet de heesters bij voorkeur tegen een muur op het zuiden of het zuidwesten,waar de winterse kou,het minst vat krijgt op het gewas. Scherm al de heesters af in de winter,na 15 mei kan je de planten terugsnoeien,je kan ook wachten tot na de voorjaarsbloei,de kou mag in geen geval snoeiwonden de takken binnen dringen. Soms kan het gebeuren dat er verschillende planten dermate toegetakeld zijn door de vorst,er zitten dan veel dode uiteinden aan het hout. Snoei deze takken terug in tot aan het gezonde hout,voer dit werkje niet uit voor einde mei. Snoei de planten ook niet in het najaar,de snoeiwonden dichten niet meer volledig af en de heesters gaan in de winter verloren. De struiken dien je om de 5 tot 6 jaar te vervangen door nieuwe.
De opkweek van rozemarijn kan uit zaad gebeuren,mits wat zorg. Zorg voor een bodemwarmte van 27-30°C,zaai in het voorjaar in zaaiteilen,bedek het geheel met en dun laagje zand,geef ook zeer spaarzaam water,anders rotten de zaailingen weg,hard de plantjes tijdens de zomermaanden langzaam af en zet ze in potten,laat deze vervolgens overwinteren in een iets verwarmde kas of in een koude bak,plant ze na 15 mei de volgende lente uit op de gewenste plek in de tuin,houw plantafstanden aan van 60-90 Cm. Rozemarijn kan je ook zeer goed stekken,de nakomelingen zijn soort en cultivarecht,wat bij zaad niet altijd het geval is,snij in de lente kruidachtige stekken van de jonge scheuten,snij stekken van 15 Cm lang en steek ze vervolgens in stekgrond,je kan ook een halfverhoute stek snijden in de zomer,snij deze stekken van niet bloeiende scheuten,steek deze ook in stekgrond,een laatste methode van vermeerderen is het afleggen van takken,de soorten die hier het best voor lenen zijn de cultivars met hangende takken,het snijden ervan gebeurt in de zomer. Je kan rozemarijn ook gebruiken voor het maken van kleine haagjes,ze ogen heel fraai en verspreiden een heerlijk aroma.,houw plantafstanden aan van 45 Cm en snoei de haag uitsluitend na de voorjaarsbloei. Rozemarijn groeit ook goed in potten en kuipen,in ons grillig klimaat is dit soms de enige manier om het heestertje te houden,de hangende en kruipende vormen zijn zeer decoratief inbakken,schalen en kuipen,gebruik gewone potgrond en zorg voor een uitstekende drainage,geeft ook niet teveel wat en bemesten,doe je alleen na de bloei. Ook in de groentetuin bewijst rozemarijn zijn nut,als je deze plant in de buurt van wortels plant,houwt dit de wortelvlieg op afstand,ook salie heeft profijt van rozemarijn in zijn buurt. In de winter vragen de rozemarijn struiken een mulchlaag van stro of een ander poreus materiaal,dek elke plant hiermee af .
Ziekten en Plagen:
Rozemarijn heeft door zijn sterk aromatische geur,nauwelijks te lijden onder ziekten en plagen.
Oogst en bewaring:
Het blad van rozemarijn kan je het ganse jaar plukken,oogst grotere hoeveelheden,doe dit bij voorkeur in de zomer. Je kan de blaadjes ook drogen,voeg de blaadjes toe aan olie of azijn,zo verkrijg je rozemarijnolie-of azijn.
Gebruik:
A culinair:
Rozemarijn is een alom gewaardeerd keukenkruid,het geeft tal van gerechten een bijzondere smaak. Je kan het kruid ook gebruiken bij vegetarische gerechten.
B; Geneeskrachtig:
Zoals bij wel veel andere kruidenoliën,ook het geval is heeft rozemarijn bacteriedodende en schimmelwerende werking. De olie bevorderd de bloedcirculatie,als je er de gekwetste spieren ermee inwrijft worden,het masseren van de hoofdhuid met olie is goed tegen de hoofdpijn,thee van rozemarijn is een prima gorgeldrankje voor ontstoken amandelen en een ruwe keel,de vloeistof is sterk antiseptisch,het drinken van de thee bevorderd de spijsvertering,terwijl stressverschijnselen als hoofdpijn en migraine verdwijnen,maak een extract van het kruid met kokendheet water,laat 10 minuten trekken en giet het extract in het badwater,de huid wordt er goed door gereinigd.
C: Andere gebruiken:
Je kan ook een paar takjes leggen op de barbecue en enkele takjes gooien in de open haard,bij beide toepassingen,geven ze de omgeving een heerlijke geur. Werp en takje rozemarijn in de open haard,dit zal voor een lekkere frisse lucht in huis zorgen. Extracten van rozemarijn worden op grote schaal verwerkt in shampoos,bad-en huidproducten,doe eens een extract door het water waarmee je het haar na het wassen uitspoelt,uw haar gaat ervan glanzen.
WAARCHUWING !!!!
Gebruik de olie NIET inwendig,overmatig gebruik van het blad kan leiden tot vergiftigingsverschijnselen,miskramen en stuiptrkkingen.

16-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Marjolein heeft nog andere namen zoals "Orego,Orega,Dost,Duist,Marioleine en Bergvreugd",dit kruid behoord tot de familie der Labiatae.
De meeste vertegenwoordigers van deze soort zijn inheems rond de Middellandse Zee,ze hebben zich echter verspreid over grote delen van de wereld en tegenwoordig vinden we zelfs in ons land wilde marjolein in het wild. Let er voor op dat deze zeldzame plant een beschermde soort is en dus niet geplukt mag worden,uitsteken mag evenmin. De lucht rondom de plant kan zwanger zijn van het kruidige aroma,die uit het gewas vrijkomt. Echte marjolein is een tuinkruid,dat niet inheems is,nog verwilderd in ons land wordt aangetroffen. De wilde marjolein is gemakkelijk te onderscheiden van de echte marjolein,het gewas heeft een veel robuustere bloeiwijze met sterke vertakkingen,waarbij de bloemen bijna in brede schermen staan uitgespreid. Marjolein wordt ook wel eens Oregano genoemd. De Grieken en de Romeinen waren op de hoogte van de antiseptische werking en van flavonoïden (=Een ruime groep chemische verbindingen die terug te vinden zijn in een uitgebreid assortiment plantaardige voedingsproducten en die een invloed hebben op de smaak van de plant, en ook op de gezondheid positieve effecten zouden kunnen hebben bij consumptie. ) en vluchtige oliën die in het sap voorkomen,ze gebruikten het kruid in het bad,conserveerden er hun voedsel in en bestreden er hun lichamelijke kwalen mee. Oregano werd door de Romeinen verder Europa in gebracht,waar het kruid bekend werd onder de naam Marjolein. De gedroogde marjolein die je in de winkel terug vind komt van verschillende planten die niet verwant zijn aan marjolein,hiertoe behoren de soorten: Mexicaanse Marjolein en de wintermarjolein uit Griekenland en Turkije en uit het Midden-Oosten,veel commerciële marjoleinolie komt van kegeltijm.
Soorten:
Het geslacht marjolein kent maar liefst 16 soorten,in diverse vormen en hoogten, die hierna beschreven worden,deze aanklikbare teksten komen intrigaal uit het boek "Alles over kruiden" uitgegeven bij Schuyt & Co .

Teeltwijze:
Marjolein vraagt een zeer zonnige plaats,met een doorlatende en humusrijke grond. Het zaad is zeer fijn en moet zeer dun gezaaid worden,dek het zaad licht af,na opkomst dun je uit tot op 25 Cm in de rij,je kan ook wat planten bijelkaar zetten op 15 Cm,als ze goed beworteld zijn verdragen ze beter de droogte. Het kruid mag pas vanaf 15 mei buiten gezaaid,niet vroeger,wegens het bevriezingsgevaar.Je kan echter ook vanaf maart-april de plantjes opkweken op een vensterbank,zaai bij voorkeur in potten of zaaiteilen,na het verspenen en afharden kan je de plant na 15 mei buiten planten,een belangrijk gegeven bij het zaaien is dat er soms niets ontkiemt en de andere keer alle zaadjes ontkiemen,houw de grond ook aan de droge kant.
-Stekken:
Marjolein laat zich ook zeer goed vermeerderen door stekken,neem de kopstekken van denieuwe gevormde kopjes,steek deze stekjes vervolgens in een zaaigrond.
- Scheuren:
De meeste variëteiten vormen in de winter een deken over de grond,die zode kan je in het voorjaar uit de grond gehaald worden en gescheurd. Je kan dit ook doen onmiddellijk na de bloei,plant nadien elk stuk dadelijk terug na het scheuren.
Alleen de vrieskou is de grootste belager,de vorst kan zeer grote schade aanrichten. Alle soorten van marjolein doen het goed in potten en kuipen,gebruik gewone potgrond en geef niet te veel water,geef vloeibare mest en snoei de planten na de bloei stevig terug,voor de eerste nachtvorst kan je de planten op een vorstvrije plaats overwinteren.
Het onderhoud in het kort:
- Voorjaar:
Zaai het kruid en scheur de grote zoden,snijd kruidachtig stekmateriaal.
- Zomer:
Scheur de uitgegroeide planten in de nazomer,snoei na de bloei flink terug,om een bossige hergroei te verkrijgen.
- Najaar:
Snijd de planten op 6 Cm boven de grond af.
- Winter:
Geef de potplanten en de andere soorten een goede bescherming.
Ziekten en Plagen:
Buiten de vrieskoude,die grote schade kan toebrengen heeft dit kruid weinig of geen last van ziekten of plagen.
Oogst:
Pluk het blad voor vers gebruik wanneer het u uitkomt,je kan ze vers als gedroogd gebruiken,ze zijn ook geschikt voor het maken van kruidenazijn,je kan de bloemen drogen voor bloemstukken,pluk ze als ze zich openen.
Gebruik:
A: Culinair:
Wilde marjolein bevorderd de spijsvertering en verlengt de houdbaarheid van voedsel,ook is het lekker in tomatenschotels,op pizza's en in tal van diverse vlees-en groentegerechten.
B: Geneeskrachtig:
Marjolein is een van de beste werkzame antiseptische artsenijgewassen,dat komt door het hoge gehalte aan thynol en caracrol in de vluchtige oliën.Inwendig helpt dit kruid tegen verhoudheid en griep,uitwendig help het kruid tegen spierpijn,artritis,bronchitis en astma,een paar druppels marjolein in de slaapkussens help je aan een heerlijke nachtrust.
C: Ander gebruik:
Een aftreksel van marjolein in het badwater werkt heel ontspannend.

17-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Dragon is ook nog bekent onder de volgende namen:"Keizersla,Drakenbloed,Klapperkruid en slangenkruid",de planten behoren tot de familie der "Compositae".
Dragon is afkomstig uit Zuid-Europa,het is een gewild keukenkruid en dragon heeft zich zodanig over grote delen van de wereld verspreid. In de 13e eeuw hadden de Arabieren dragon al opgenomen in hun cultuur. Tegenwoordig treffen we deze plant aan in de droge streken van Amerika,Zuid-Azië en Siberië. De naam "Dracunculus" betekend zoveel als "Kleine Draak",de naam slaat op de vorm van de wortels,maar ook op de pittige smaak van het kruid. Drakenkruid deed vroeger dienst als middel tegen giftige beten van slangen en steken van insecten. Ook is het bekend dat de Indiase koningen dol waren op drankjes die gemaakt werden met venkel of dragon,Dragon wordt in aromatherapie wel eens toegepast bij problemen van de spijsvertering en de menstruatie.
Soorten:
-"Artemisia Dracunculus" of de (Duitse) Dragon:
De plant is afkomstig uit Siberië,vandaar dat deze soort winterhard is. Deze plant is niet een gehele winterharde en vaste plant,de hoogte bedraagt 90 Cm en de omvang 45 Cm. Deze soort bloeit in de zomer met onbetekende geelgroene bloempjes,de plant groeit op opstaande,vertakte stengels,het lijnvormig glad blad verspreidt een muntachtige anijsgeur. Deze plant zal zelden de productie van kiemkrachtig zaad hebben,daar het in ons land hiervoor te koud is.
-"Artemisia Dracunculus Subsp. Dracunculoides" of de Russische Dragon:
Deze soort is en ondersoort van dragon, die winterharder is dan de soort zelf, De hoogte is 1,2 Meter en de omvang bedraagt 45 Cm,hij heeft een onbetekende bloeiwijze en heeft een aromatisch blad.
Teeltwijze:
Hier onderscheiden zich twee teeltwijzen,namelijk die van de Duitse dragon en deze van de Russische dragon.
A: Duitse dragon:
Deze soort van dragon is tamelijk kwetsbaar,in tegenstelling tot de Russische dragon die zeer winterhard is.,Duitse dragon heeft een veel aanmerkelijk beter aroma en groeit graag op een beschutte plak in de zon,de grond mag best aan de droge kant zijn,in de winter zal je de planten een bescherming moeten geven tegen de koude en tegen de wind. Vernieuw deze soort het beste om de drie jaar,zo blijft het aroma goed.
B: Russische dragon:
De Russische dragon is een ijzersterke plant,die vrijwel onder alle omstandigheden verder groeit,de soort is tevreden met elke grondsoort en verkiest graag een zonovergoten plaats. In de winterheeft dit gewas geen problemen. De Russische dragon produceert kiemkrachtig zaad,deze soort word vaak aangeboden voor de Franse of gewone dragon. Zaai de Russische dragon in het voorjaar,zaai het beste in kweekbakjes,zodra de planten groot genoeg zijn om te verspennen mogen ze de grond in,houwt plantafstanden aan van 60 Cm,deze soort van dragon is smakeloos. De Franse dragon heeft een verfijnde smaak,voor het kweken van deze soort zal je eerst gewortelde plantjes moeten aankopen,deze soort van dragon kan je alleen maar verder kweken door middel van wortelstokken,snij deze stekjes in het voorjaar,zorg ervoor dat op iedere stek een groeiknop zit,plant een paar van deze stekjes vervolgens in een bloempot met doormeter van 8 tot 10 Cm,zet deze potten vervolgens op een warme en goed geventileerde plaats,als de stekjes wortels hebben geschoten,verplaats je de potten naar een koude bak of serre om af te harden,vervolgens kan je deze planten buiten uitplanten op onderlinge afstanden van 60 Cm. De Franse dragon heeft in de winter een afdekking nodig,dek de planten af met een dikke laag stro. Naast de teelt in de volle grond kan je dragon ook kweken in potten en kuipen,de Franse of gewone dragon doet het zeer goed in potten en kuipen,gebruik potgrond en vermeng deze met wat zand,omdat deze plant wortelstokken produceert is een ruime pot noodzakelijk. Geef het gewas overdag ruim water,nooit s'nachts,het water verdamt niet genoeg en zo kunnen er schimmelinfecties optreden,geef ook zo weinig mogelijk mest,de bladeren zullen dan sterk gaan groeien en het aroma zal hiervoor inboeten,geef in de winter geen water meer en zet de potten weg op een koele en vorstvrije plaats.
Ziekten en plagen:
Dragon kan ook wel eens last krijgen van ziektes en plagen,bij langdurig vochtig of nat weer kan sclerotiënrot optreden,de planten verwelken en sterven af,bij jonge planten kan de grijze aardrups flink wat schade berokkenen,ze vreet de plantjes net onder of juist boven de grond aan,overdag vertoond deze larve zich niet,maar s'nachts is hij actief,een remedie om hem te vernietigen,is deze op te zoeken in de grond en hem te verwijderen. Verder kan dragon last hebben van diverse emelten. Al deze plagen kan je bestrijden met een biologisch bacteriën preparaat "bacillus Thuringiesis"
Oogst en bewaring:
Dragon bloeit in juni en juli,de oogst valt in de zomermaanden,pluk de blaadjes en gebruik deze vers,je kan de blaadjes ook drogen en deze bewaren in blik of doos,ook kan je de blaadjes invriezen.
Gebruik:
A: Culinair:
Dragon is culinair een van de meest geliefde kruiden,de smaak ervan wekt de eetlust op en past zeer goed bij gerechten van kip,eieren,salades,sladressings en sauzen,lichte soepen,tomaten avocadovullingen,mayonaise voor visschotels,kruidenboter en toevoegingen om vlees te grillen. Ook kan je verschillende takjes toevoegen aan azijn,na een paar maanden verkrijg je dan de lekkere dragonazijn.
B: Geneeskrachtig:
Dragon heeft tegenwoordig geen medische toepassingen meer,in de vroegere jaren werd het kruid gebruikt tegen kiespijn,en er werd thee van gemaakt,deze dragonthee is een goed middel voor de slaap te kunnen vaten.

18-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler

Het kruid Salie is ook bekend onder andere namen zoals:" Franse thee,Salgie,Séaljebéanke,Selve,Tuinsalie,Zelf,Zelve,Solje,Sauvee,Savee,Hofsamie,
en Saalde". De plant behoort tot de familie der "Labiatae".
Het is een plant die omvangrijk is en maar liefst 750 soorten kent,deze soorten komen over de ganse wereld voor. Een zekere Theophrastus die beroemd was in de oudheid,noemde salie al om zijn geneeskrachtige kwaliteiten,ook de Grieken gebruikten dit kruid om er zweren mee te genezen,om te eten ener slangenbeten mee te behandelen. De Romeinen maakten er druk gebruik van,ze noemde dit kruid "het groene medicijn",dit kruid werd bij hen beschouwd als het heilige kruid,dat ze bij alle plechtigheden gebruikten. De plantendelen werden afgesneden met een speciaal mes dat niet van ijzer was,de saliezouten reageerden met ijzer. Voor de ceremonie moesten de salieverzamelaars reine en schone klederen dragen en ze dienden ook schone voeten te hebben,zoniet zouw de ceremonie niet goed verlopen,verder werd dit kruid goed geacht voor de geest,de zinnen en het geheugen. Ook de Chinezen waren zeer erg op Salie gesteld,in de 17e eeuw ruilden ze met de Nederlandse kooplieden één kist salieblaadjes tegen drie kisten thee.
Rassen:
Hierna vind je aanklikbaare teksten,die intrigaal zijn overgenomen uit het boek "Alles over kruiden",dat uitgegeven werd bij Schuyt & Co.

Teelt:
Salie word gekweekt op een zonnige standplaats met een beschutting tegen de wind,de grond moet goed doorlatend zijn en de grond moet rijk zijn aan voedingsstoffen,het aroma van de plant is afhankelijk van de kwaliteit van de groeiomstandigheden.
De “gewone salie” en de “scharlei” kunnen gemakkelijk gezaaid worden,men zaait in de volle grond het beste op rijen die 40 cm uit elkaar liggen,na opkomst dun je uit tot op 40 cm in de rij,het zaaien kan gebeuren vanaf april tot mei,je kan echter deze soorten voorkweken in zaaiteilen,die geplaatst worden in een warme serre of binnenshuis,na ongeveer 25 dagen kan je de opkomst verwachten,als de plantjes twee echte bladeren hebben kan je ze overplanten in kleine potjes en verder binnen opkweken,uitplanten kan je dan vanaf half mei,vind je dit werkje lastig,kan je salie op een andere wijze vermeerderen,de eerste methode is het stekken,,deze stekken neem je van krachtige nieuwe scheuten in de late lente,(periode einde juni tot half juli)en plaats deze stekken in potgrond,in de zomer zullen de stekken geworteld zijn na ongeveer vier weken,Deze methode word veel gebruikt voor alle bonte soorten,die in ons klimaat geen zaden willen vormen. Men kan de planten ook vermeerderen door afleggers,in de herfst of in de lente leg je deze af van takken die komen van forse,verhouten planten. Je moet de eerstejaarsplanten beschermen tegen de winterse koude. Salie bloeit in de zomer vanaf het tweede jaarmet prachtige geurende violetblauwe bloemen,deze trekken veel insecten aan.Snoeien van salie dient te gebeuren in het voorjaar,zodoende behouden de planten hun bossige vorm en vormen ze geurende en krachtige jonge scheuten,na de bloei kan men salie het beste ook nog eens terugsnoeien,snoei nooit in het najaar,de winterse koude kan dan in de takken trekken en kan zo het gewas beschadigen. Salie verhoudt sterk,het is daarom aangewezen dat men de planten om de vier tot vijf jaar vervangt door nieuwe jonge planten. Alle soorten salie groeien prima in potten en in kuipen,gebruik in de potten en kuipen een gewone potgrond,geef met mate water en de bemesting kan pas gebeuren na de bloei,één ras springt er uit,omwille van zijn kwetsbaarheid,de "Ananassalie"deze soort van salie heeft een blad dat heerlijk geurt.Ook als combinatieteelt is salie een perfecte bondgenoot van kool,het kruid zouw de koolwitjes uit de buurt houden,ook wijnranken profiteren van salie.
Ziekten en Plagen:
Salie heeft in de tuin nauwelijks last van ziekten of plagen,bij planten die in potten gekweekt worden,vooral de soort “ananassalie” kan aangetast worden door spinmijten,bestrijd deze door het gebruik van een biologisch middel.
Oogst en bewaring:
De bladeren worden geoogst voor dat de bloemen open gaan,men kan het ganse jaar door oogsten.”In het Middellandse zeegebied word er ook tijdens de wintermaanden geoogst,in ons klimaat gaat dit veel moeilijker,als je de planten zet op een goed beschutte plaats en afdekt met landbouwfolie of een ander poreuze doek,blijft de plant ook in het koude jaarperiode in goede conditie en kan je verder gaan met de oogst..
Bewaring van salie is een ander probleem,het is een hele klus en kunst om de kleur en het aroma van de gedroogde bladeren goed te houden.”Het blad is in veel winkels in gedroogde toestand te koop,men zouw dus veronderstellen dat het gemakkelijk te drogen is,het blad droogt inderdaad goed,maar het blad dient tegelijkertijd sterk in te boeten tegen de kleur,geur en de smaak,je kan beter verse blaadjes plukken,deze zijn altijd goed.
Gebruik:
A: Culinair:
Salie word in de keuken gebruikt bij tal van bereidingen,zoals sauzen,vlees -en visgerechten,soepen,kruidenboter,kruidenthee,spinazie en tomaten,er kan ook kruidenazijn en kruidenolie mee gemaakt worden,het is alleen spijtig dat de culinaire wereld dit kruid maarweinig gebruikt word,het kruid past ook uitstekend in de Meteriaanse keuken.
 B: Geneeskrachtig:
Al eeuwenlang staat echte salie bekend om zijn geneeskrachtige werking. Lauwe saliethee helpt als gorgeldrank bij keelpijn en ontstoken amandelen,de thee geneest ook aften en andere zweertjes in de mond,warme thee is een ideaal slaapmutsje,ook werkt het kruid tegen pommades ter bevordering van de haargroei,je kan de huid inwrijven met een extract van salie om reumatische pijnen te verdrijven en het kruid gebruiken bij vette gerechten bevordert de spijsvertering.
C: Ander Gebruik:
Het blad dat gedroogd werd  en vooral dat van de Ananassalie is geschikt voor potpourri's.
WAARSCHUWING !!!!
Langdurig of bovenmatig gebruik van Salie kan leiden tot vergiftigingsverschijnselen,ook al lijkt het kruid nog zo veilig,dit geldt ook  voor de thee van salie,de antiseptische eigenschappen van dit kruid zorgen voor de genoemde ongewenste neveneffecten.

19-12-2009 om 00:00 geschreven door de kruidenteler