DE ZWARTE ZWAAN

Een hevig, leuk, origineel boek gelezen, verschenen bij uitgeverij Nieuwezijds (via Epo Berchem). Geen verhaaltje. Veel beter. De Zwarte Zwaan: de impact van het hoogst onwaarschijnlijke. Schrijver: Nassim Taleb, ex-beurshandelaar en professor onzekerheidskunde plus sceptisch empiricus. Een zwarte zwaan is onvoorspelbaar, heeft een grote invloed en achteraf proberen we die aannemelijk te maken. Of … we denken ze voorspeld te hebben. Het kan ook iets zijn wat tegen alle verwachtingen in niet gebeurt. Bekende voorbeelden: Harry Potter, 11 september, laserstralen, het internet, de lotto. Het enige voorspelbare is het onvoorspelbare. Hoe weten we wat we weten? Thema van dit boeiende non-fictieboek: onze blindheid t.o.v. toevallige variatie en grote afwijkingen. Initiatieven om dingen te voorkomen, worden nauwelijks beloond. Nochtans is voorkomen beter dan genezen. Zichtbare daden worden wel beloond. Wil je iemand goed leren kennen? Doe dat dan wanneer hij zwaar beproefd wordt. Je krijgt nl. geen inzicht in gezondheid zonder acht te slaan op ziekte of epidemieën. Het normale is vaak irrelevant. Probabilist Taleb heeft het over de hoogst onwaarschijnlijke maar ingrijpende gebeurtenis op alle fronten en in alle geledingen van de maatschappij. Gevallen uit het verleden die je eigen theorie moeten ondersteunen, vindt hij geen bewijzen zijn. Zijn voorbeelden zijn indrukwekkend leuk. Ik geef er eentje: de kalkoen. De kalkoen kent een hoogtepunt qua gevoel van veiligheid en welbevinden na vele dagen van intense voedertijden door een verzorgende mensenhand. Het vertrouwen groeit echter zienderogen naarmate ook het gevaar groter wordt, en grootst: vlak voor Thanksgiving – zijn doodsdag. Een totaal onverwachte gebeurtenis trekt dan abrupt een streep onder een leven van welbevinden, hem gegund door dezelfde hand die hem zal slachten. Dit boek gaat veel verder dan leuke voorbeelden. Nee, witte zwanen bevestigen niet dat zwarte zwanen niet bestaan. We worden beetgenomen door het onverwachte. Lees hoe Taleb daarover denkt en hoe die professor onzekerheidskunde daarmee omgaat.

Questionnaire

Kan het schuimen van gebladerte vergeleken worden met het ruisen van de zee?

Is een wapperende bliksemserpentine de voorbode van carnaval in het walhalla?

Doen we de donder na omdat we bang zijn in het donker?

Valt er in een spikkelwoud van duizend blaren en miljarden flarden nog een vleermuis te ontdekken?

Doet de regenboog je nooit vermoeden dat er nog onontdekte windstreken moeten zijn?

Als de vollemaan van kaas gemaakt is, hoeveel sterren geef je dan aan haar firmament?

Zouden bomen eens van plaats verwisselen zonder dat we er erg in hebben?

Herhaalt de boomkruin ook de wortel en herhaalt de wortel ook de boomkruin?

Waarom trekt een heksenkring zich van de vierkante meetkunde geen lor aan?

Heeft de tijd dan werkelijk de laatste vogel uitgestippeld?

Kunnen bomen zichzelf schorsen en in der eeuwigheid verdwijnen?

Is dat een eenhoorn daar?

Noteer je elke bladscène gefilterd door het inzicht van het licht of gooi je overvloedigheid te grabbel?

Veranderen de hemelwatervallen iets aan gedane zaken?

Moet regen niet een meervoud zijn zoals Vlaanderen en kinderen?

Valt aan de duizendbladerboom een toeval af te lezen?

Is de wirwar van de runen en de röntgen een geval van logica?

Sneeuwt het spikkels licht en vuur en vlucht daar een takkewijf de struiken in?

Kunnen verloren voorwerpen verdriet hebben?

Hebben geur en reuk een zeker gewicht?