HET JAAR ELF                                                                                                         

                    GEMENGDE GEVOELENS

                          (Een journaalboek)                                                          

INTRO

Wordt het jaar elf een scharnierjaar in de eenentwintigste eeuw? Horen we het tandenknarsen van een nog jonge eeuw of zwaaien de poorten naar verandering gezwind en geolied open? Gemengde gevoelens overheersen: misschien vallen er lessen te trekken uit de Arabische Lente die een bloedhete zomer werd, de Japanse natuurramp die ook het menselijk falen evoceerde, de binnenlandse euforie (bij velen) van veranderend stemgedrag die in regeringloosheid verzandde, de yeswecanslogan die afgezwakt moest worden om de Verenigde Staten voor faillissement te behoeden.

Het getal 11 is van oudsher ‘gekleurd’. Het wordt, zeker na 11 september 2001, ook als een bijzonder wrang getal gezien. Het is het eerste meestergetal binnen de Kabbala. Elf is in het dagelijkse spraakgebruik het gekkengetal. Elf overschrijdt het geheel van de tien geboden. Binnen de dertiendaagse scheppingscyclus van de Maya’s staat het getal elf voor tijdelijke dissonantie en chaos. Je zou daarbij kunnen denken aan de elfde september, toen de Twin Towers, die samen het cijfer elf vormden, tot verbijstering van velen instortten. Ook in de numerologie is 11 het eerste meestergetal. 11 heeft in zich de 1, maar ook de 2, omdat 1 + 1 = 2 is. Daarom wordt de 11 als een lastig, moeilijk getal gezien met tegengestelde tendenties in zich. Dat wijst op innerlijke strijd; 11 wordt dan ook als de strijder gezien.

Dit is HET JAAR ELF geweest:

Bijlagen:
HET JAAR ELF.docx (564.2 KB)   

GRIEVELTJE

Een ruiker paasbloemen ontsierde de tafel. Door die bloemen konden ze mekaar niet goed zien zitten. Er was koffie en gebak. De kopjes en de schoteltjes, daar had een Boergondisch postorderbedrijf voor gezorgd. In een kast met in lood gevatte schuifraampjes stond een onvolledige Winkler Prins receptenverzameling en een dik boek van Walter Van Den Broeck, moederziel alleen daar tegenaan leunend.
‘Hij gaat nu nog springen ook,’ zei iemand.
‘Ja?’
‘Die cursus is al vier weken bezig en nu zaterdag al, eh … ja: zaterdag, springt ie voor de eerste keer.’
‘Amaai. Rina is daar zekers nie gelukkig mee?’
‘Ne vogel als vent, hihihi!’
‘’Kunt ge peinzen! Zoudt gij op uw gemak zijn?’
‘En dan moet ge hem eens horen vertellen over de vrije val! D’er is al een keer eentje gewoon te pletter gevallen, jaja: zo doodgewoon naar beneden gekukeld, dat vertelde hij erbij. Hij zat tot aan zijne kop in de grond.’
‘Jaja, daar is-‘t-ie sterk in.’
‘Tja … ieder zijn goesting hé. ’t Is zijn eerste en zijn laatste stoot nog niet hé.’
‘Neenee.’
Een tijdlang hoorde men het getik van vorkjes op postorderschoteltjes.
‘’t Smaakt hoor.’
‘Ja.’
‘Met zoiets kunt ge nooit missen.’
Een hand schoof de vaas met bloemen opzij om aan de suiker te kunnen.
‘Hebt ge dat gelezen?’
Iemand knikte naar de boekensteun van Van Den Broeck.
‘Die brief naar onze koning?’
‘Ja.’
‘’k Ben d’er een keer in begonnen, maar ‘k heb te weinig tijd voor zo’n boek. Enfin, zo’n dikke brief … hihi.’
‘Wie is die Van Den Broeck eigenlijk?’
‘Een schrijver, op een echte eenzame hoogte,’ zei iemand die tot nu toe nog niet gesproken had.
‘Wat?’
‘Een schrijver. Hij heeft er al een grote prijs mee gewonnen.’
‘Gekaapt, dat zeggen ze ook.’
‘Ach ja.’
‘Is dat ook al een beroep?’
‘’t Komt van de boekenclub zekers?’
‘Ja. We hebben te laat onze kwartaalbon ingevuld en plotseling kregen we dat aan ons been.’
‘Nu, ’t is geen misser geweest.’
‘En ’t heeft een prijs gekregen, zegt ge?’
‘Ja. Maar welke juist, dat weet ik niet meer hoor. ’t Stond in al de kranten.’
‘’t Is nog nie lang geleden zekers?’
‘Nee.’
‘Die Van Den Broeck, of hoe is zijn naam juist, die zou dus ook eens zijn eigen postzegel kunnen krijgen.’
‘Haha.’
‘Als de tarieven voort zo opslaan, zullen ze d’er nog veel nieuwe moeten uitvinden. Subiet is 2 euro ook al nie genoeg meer om een simpele brief te versturen. Wat doen ze dan met al die oude zegels?’
‘Als die daar zijne dikke brief opstuurt, moet er zekers 100 euro op?’
‘Hahaha!’
(Allen keken nu naar het moederziel alleenstaand boek van Walter Van Den Broeck, aanleunend tegen een onvolledige Winkler Prins receptenverzameling. Het gelach was niet van de lucht en het was Pasen.)
‘Misschien moet hij wel niets betalen daarvoor. ’t Is goeie reclame voor de koning hé!’
‘Jaja, haha!’
Iemand stond op en schonk de liefhebbers nog eens in. Niemand legde een afwerend handje op zijn postorderkopje.
‘Dank je.’
‘Dat zal ergens deugd doen.’
‘Luister een keer naar dat weer! ’t Kan weer niet op.’
‘En dat voor april. Je zou er geen hond door jagen.’
‘Passeert de Ronde van Boergondië hier vandaag niet?’
‘Hei! Hei! ’t Is hier geen toneel van Claus hé! De Ronde van Boergondië passeert hier vandaag nié, begrepen?’
‘Ze passeert elders zekers? Hihihi!’
‘’En dan?’
‘Pff.’
‘Wel?’
‘Ze moet toch érgens passeren zekers?’
‘Jaja, gij gaat ’t wel zeggen. Dat is al twee weken geleden, slimmeke. Ge moest een andere koers uitgekozen hebben om mee te lachen. En gij woont toch ook in zo’n boerengat?’
‘Ik lach daar toch nie mee!?’
‘Nee zekers! ’t Scheelt toch nie veel. Ge zoudt nog de eerste zijn om naar buiten te lopen als ge een luidspreker zoudt horen.’
‘Allez allez: geen spel hier hé! Drinkt uw koffie op voordat hij koud wordt.’
‘Ik drink graag koude koffie.’
Met een lichte klap viel plotseling het boek van Van Den Broeck in de kast om. De in lood gevatte schuifraampjes trilden even mee van de opwinding.
‘Oei. Kijk nu!’
‘D’er passeert weer zo’n groot getrek zekers?’
‘’t Is toch al maanden dat de straat hier doodloopt!? De barrière op ’t einde is ook voorgoed toe.’
‘Nee, d’er is bijna geen verkeer meer. Ze weten het nu wel. Wie nu nog doorrijdt, is een kieken.’
‘In ’t begin was ’t nogal een gemanoeuvreer zekers hier?’
‘Dat ziet ge van hier.’
‘Zeg: zet dat boek weer een keer recht. Subiet valt heel mijne winkler prins ook omver. Een appelflauwte, hihihi!’
‘Menuutje.’
‘Die recepten, hebt ge die allemaal gelezen?’
‘Da’s nie om te lezen hé.’
‘D’er wordt hier af en toe goed gesmikkeld zekers?’
‘Ge moest eens meer afkomen, dan zoudt ge dat zien. Dan zult ge ’t wel ondervinden. Met uw eigen ogen.’
‘Soepogen.’
‘Hihihi.’
‘’t Is maar een woord!’
‘De jongste in het gezelschap pierde een sigaretje. (We herkennen in deze figuur Repelsteel Van Der Weyden.) Hij morste geparfumeerde korrels op het hagelwitte tafellaken dat als een maagdelijke bruidsjapon etc … of als een sneeuwtapijt etc … ‘Zeg, ze groeien op uw rug zekers?’
‘Aha. Da’s dan dat wat ik de laatste tijd zo voelde jeuken!’
‘’Hè hè hè!’ (Geuit door een dichte verwant van de jongeling, zelf ook nog betrekkelijk jong, maar met vast werk.’
‘Hij zit nooit om een antwoord verlegen.’
De jongste schraapte nu met zijn rechterhand de korrels bijeen en ving die in het plastic pakje op.
‘’t Is nog de goedkoopste niet dat ge smoort.’
‘O, dat scheelt allemaal nie veel.’
‘Het beste is nog van nié te smoren.’
‘Jaja, zeg dat maar tegen de muren. En kijkt eens naar mijn gordijnen!’
Enkelen begonnen nu ook diverse dingen te roken of te laten roken: een Hollands sprietje, een gekochte Belga, een pijp, een serieuze sigaar. Eén vrouw rookte ook mee: een filter, Stuyvesant.
‘k Ga het raam een beetje openzetten.’
‘Ja, dan kan de luchtvervuiling binnenwaaien.’
‘Hela! Zit de wind wel goed? ’t Vettekot werkt in ’t weekend ook hoor!’
‘De wind komt nu van aan de draai ginder. ’t Is goed.’
‘Als ’t nu maar nie te koud wordt hier, met zo’n weer.’
‘Niet smoren, hé!’
‘Of je warmsmoren!’
‘Rrr!’
‘De bel gaat, luistert.’
‘k Ga een keer zien wie dat wel mag zijn.’
Een vrouw begaf zich naar de smeedijzeren voordeur en sleurde die moeizaam met één hand open, want in de andere hield ze de filtersigaret als een maagdenkaarsje omhoog. Je merkte dat ze ’t niet gewend was.

(Wie had aangebeld? Zeker geen pastoor in lange rokken, want dit is geen roman van Roobjee, Pjeeroo. Ook geen ex-gevangene met een Franse voornaam die veel in Vlaanderen voorkomt, want dan zitten we weer bij Claus, Hugo. Misschien was het Kilroy? Peeping Tom? Baekelandt? De Leprechaun? De Graaf van Monte Christo? Robin Hood? In dat verdomde nest hier is alles mogelijk.)

Nee, nee: ’t was verdorie Grieveltje-uit-Ullegem!
‘Ah! Dag Grieveltje! En ’t is geen wekedag, jong!’
‘Neet madam, neet: ’t weet dat wel. Maar ‘k moest passeren en ’t is simpelweg om te komen zeggen dat ge morgen of vandeweek een keer weer bij Susa Nina zoudt moeten binnenlopen.’
‘O?’
‘Ze kan weer geen weg. En ‘k moest hier nu toch passeren, en ‘k dacht … ‘
‘’t Is al goed, Grieveltje. ’t Komt in orde.’
‘Bedankt madam. Als ge dat wilt doen.’
‘Allez: tot morgen misschiens hé.’
‘Ja madam. Nog een keer bedankt. Aan ’t feesten zekers?’
‘Bah ja, ge kent dat hé?’
‘Ha ja.’
‘Allez: goeiendag hé!’
‘Goeiendag madam.’
De vrouw morste as in de gang toen ze de deur voor Grieveltjes neus weer dichtduwde. Ze hurkte en probeerde de vuiligheid met haar hand op te scheppen. Het askegeltje rolde echter steeds verder weg, tot tegen de muur, voortbewogen door een tocht die van onder de voordeur blies.
‘Godver.’
Het kraakte in haar dikke knieën toen ze, als een eend maar zonder kwaken en zonder pluimen, één poot verder opzij zette;
‘Dààr, begot!’
Met deze niet-provinciale vloek stampte ze ten slotte het kegeltje plat. INTUSSEN WAS ER ECHTER AL EEN TWEEDE ASKEGELTJE AAN HAAR SIGARET GEGROEID! Ze haastte zich weer naar het gezelschap.
‘Wie was ’t wel hé dat ge zo rood ziet!?’
‘Die vent van Susa Nina … pff … Ze kan weer geen weg. Grieveltje vroeg of ‘k morgen ga.’
‘Jaja, ’t is weer ’t zelfde liedje. Da komt nie meer goed.’
‘Grieveltje? ’t Is toch zo hé? Rare naam. Waar komt dat van.’
‘’t Is lijk een naam voor een spookske.’
‘Da komt van vroeger, van in ’t toneel. Grieveltje – verdraaid, ‘k moe moeite doen om op z’n echte naam te komen, zie je wel: ‘k weet het nu niet, ’t schiet me … – ewel, Grieveltje was in zijne glorietijd de penningmeester van ’t parochietoneel. En iedere keer als dat toneel iets speelde, maar Grieveltje zelf – tiens, hoe heet die nu eigenlijk – eh … Grieveltje speelde zelf nie mee, eh … iedere keer als ze iets speelden, moest Grieveltje vooraf op de scène komen en een woordje uitleg geven aan de mensen die kwamen kijken. En op ’t einde zei ie altijd dat ze niet mochten zitten grievelen met papiertjes van snoep en zo, want dat dat stoorde. En … ah ja, hij zei dat iedere keer hé en zo, op den duur begonnen de mensen mee te zeggen van dat grievelen en zo.’
‘Hij moest dat zeggen van de voorzitter misschiens.’
‘Ah ja.’
‘En zijn wuufke is nu weer niet te been. ’t Is toch wat.’
‘Is-t-ie al oud misschiens?’
‘Oud? Bah, ‘k zou het nie weten. Maar we gaan daar onze patatten halen hé.’
‘Ah ja.’
‘Een paar keers aan de klap geraakt. ‘k En kan geen mensen in de puree zien zitten, ik. Zij is al een beetje van ouderdom, ja.’
‘En alzo doet gij ook uw goed werk.’
De meeste opgerookte dingen werden nu doodgeduwd in de krullerige asbak met het gouden blaadje eraan, waarop één sigaret even te rusten kon worden gelegd. Hierbij botsten de hand met de opgerookte Belga en de hand met het opgerookte Hollandse sprietje onzacht.
‘Au, godver … ‘
‘Ik was eerst, makker. Sigaren gaan voor.’
‘Noemt gij dat een sigaar?’
‘En ge moet uw nagels knippen.’
‘Tuttuttut!’
De jongste stond nu op en stak een cassette in de radio.
‘Hei! Kan dat ook daarin?’
‘Da’s wel gemakkelijk hé!’
‘Wat is ’t dat ge oplegt?’
‘Oplegt, oplegt: d’erin schuift, bedoelt ge! Hihihi!’
‘Simon en Garfunkel.’
‘Karbonkel wie?’
‘Wat?’
‘Een concert in New York van twee zangers. In openlucht. Niet gezien op de tv?’
‘Nee.’
De eerste tonen weerklonken.
‘Zeg, noemt gij dat een concert?! Ze beginnen al met te roepen en te tieren voordat ze … ‘
‘’t Is uw genre nie zekers.’
‘‘k Heb geen ene zanger die ik graag hoor. ’n Beetje muziek op de achtergrond, da’s al genoeg voor mij.’
‘Voor mij ook. Ge zoudt beter een keer luisteren.’
‘Jaja. En hoorndul worden zekers!’
‘Oei! (Een andere vrouw). ‘En ‘k had nu wel die jenever koel gezet! Wie moet er eentje?’
‘AH!’ (Drie mannenstemmen).
‘Ge moet ons nie forceren hé moeder. Allez.’
Kleine unic-glaasjes werden op tafel getoverd. Weer verschoof iemand die vaas met bloemen.
‘Laat dat nu een keer staan. ’t Zijn zulke schone.’
‘Maar ‘k zie niks.’
‘Als ge ‘t maar hoort.’
‘’k Zou op den duur scheel beginnen kijken. ’t Is allemaal geel voor mijn ogen.’
‘Scheel en geel, da’s gezond. En ’t rijmt nog ook, haha.’
‘Wat zit gij daar nu zo in uzelf te lachen? Als ’t een klucht is, vertelt hem dan maar hé.’
‘’t Is met dat grievelen nog altijd.’
‘O, gij kunt gij wel tegen nie veel.’
‘Gij ook een druppel?’
‘Ja?’
‘Ja.’
‘Stuikt hem niet omver.’
‘‘k Zal hem wel in mijne mond omstuiken.’
‘Hoor dat een keer!’
‘Pff. Grievelaars!’
‘Haha! Grievelaars zegt hij! Goed gevonden hé?’
‘‘k Zei toch al dat-ie nooit om een antwoord verlegen zit?’
‘Allez jongens: santé!’
‘Ja. Santé. Op den zaligen hoogdag. Dat we er nog veel mogen beleven.’
‘En op Grieveltje-uit-Ullegem, hihi.’
‘Gij lachers!’

MEATLIFE

Hij noemde haar soms De Rode Ridder
omdat haar kapsel er zo middeleeuws uitzag,
soms Jeanne d’Arc
omdat er naast haar huis onveranderlijk een stapel brandhout lag.

Wanneer hij haar in haar aars nam, stootte hij ridderlijke kreten uit.

< HO! HA! HOHA! >

Wanneer hij haar voorste liefdesgrot bevolkte, uitte hij vurige klanken.

< SSS …. (implosief) … AAA … AAA … >

Ah, immortality!

Dat alles gebeurde noodgedwongen in het ‘diepste’ geheim.

Immers.

Hij was schoonmaker in het abattoir Corneille-Staes.
Zij was de dochter van de slachthuisbaas en studente lerarenopleiding.

Les extrêmes se touchent. ( ! WANT DE UITEINDEN VOEDEN ELKAAR ! )

How come?
Listen.

Er was het liefdadige kerstdiner van de firma Corneille-Staes. Hanentestikels en zwijnenkop op het menu. Je werkt op een slag/slachtveld of je werkt er niet …
Liefdadige dochter Inez viel toen voor de schoonste schoonmaker Lutz, na een gesprek over kanonnenvlees uit de loopgraven van de Eerste Wereldoorlog. Jonge gesneuvelden brachten levende lijven nader tot elkaar.

Leraarschap en schoonmakerschap versmolten met elkaar tot ze elkaar ophieven. Inze en Lutz hielden vol, ondanks bloederigheid alom. Ze maakten kinderen en slachtten dieren. Tot wanhoop van de slachthuisbaas en diens wettelijk geregelde vrouw.

De oude Corneille ging dood. Zijn vrouw kort daarna ook.

De opvolging was verzekerd: Lutz en Inez beheerden abattoir Corneille-Staes.

Ah, love & business!

Maar zoals de dood met de vinger op zijn lippen door het leven sluipt, zo naderde haneschree na haneschree de economische crisis. Nieuwe loopgraven ontstonden. Lutz en Inez hadden er één flauw idee van. Er kwamen plotseling geen wagyu-orders meer binnen. Op een nacht braken zestig kostuumpjes op Lutz’ lijf het zweet uit. Hij ijlde. Een hond naderde, in de vorm van een hond. Wat nu geblazen? dacht Inez slapeloos. Een bankier dook in het donker.

1929, 1987, 2001, 2008, 2013

< draadloze diepzeegedachten vandaag zo’n dinsdag met regen in rome en zon in de kelder de beurs is beurs joelend gooit de sjamaan een handvol doodsprentjes in het portaal en vlucht als de wind weer henen het huis rammelt als een spaarpot oude centen en omhult ze als een sarcofaag >

ER LIGT EEN DODE DIERENDODER OP DE LAATSTE LOPENDE BAND IN ABATTOIR CORNEILLE-STAES.

Hij had er één flauw idee van.

Rosbief voor Inez en diegenen die uitdrukkelijk uitgenodigd waren om de familie te volgen.

Vleselijk.

SPLIT

Op het ogenblik dat Erica Blankenbergh op vrijdagavond in sfeercafé De Woede der Noormannen een tomatensap aan het uitschenken was voor de schepen van Sport, begon de aarde in tweeën te splijten. De aarde, synoniemen: wereldbol, aardkloot, blauwe planeet, wereld, Moeder Aarde, het ondermaanse. Dat ging aanvankelijk gepaard met een onhoorbaar gekreun uit de diepste ingewanden van deze Moeder, dat alleen op de schaal van een dichter te registreren zou zijn. Die vrijdag vloeide ongemerkt over in een zaterdag, zoals dat al eeuwen het geval was geweest. Maar die zaterdag woei het overal ter wereld opvallend hard, ongeacht of het daar dag, nacht, zomer of regenseizoen was. Het was een teken aan de wand. Achtenveertig uur later liep er een totale breuklijn over de gehele aardkorst, van oost naar west, heen en terug de wereldbol omspannend. De breedte ervan bedroeg vijftien centimeter. Alsof de Grote Kaasmeester van het Heelal met Zijn kaasmes door de klont was gegaan en Noord- en Zuidkaas onherroepelijk van elkaar had gescheiden. De breuklijn liep zelfs dwars door Maagdenburg, of all places. IJlings werden peilingen uitgevoerd, en die wezen op het onvoorstelbare: de aardbol was inderdaad middendoor aan het splijten. Over een week zou men een polsstok nodig hebben om van de ene naar de andere helft te huppen. En weldra zou men aan beide kanten van een brede grand canyon naar elkaar staan schreeuwen. Reeds kolkte in bepaalde streken een kleine hoeveelheid magma naar boven. De aarde kookte inwendig hevig. Het eigenaardige was dat zeeën en oceanen als kokend water in de diepte verdwenen, hoe smal die breuklijn aanvankelijk ook was. Gigantische lege kommen bleven achter, althans: leeg van water, want ze waren voor een derde volgestouwd met menselijk afval van een paar eeuwen welstand. Ook die kommen vertoonden op hun bodems craquelé, tot ze uiteindelijk net zo goed in tweeën spleten en de aldus ontstane geul ( … in het verlengde van de aardgeul … ) geleidelijk alle afval opslokte die in die richting af gleed. Oceaanwater en eeuwen afval verdwenen voorgoed in de kosmos, losgelaten door de aarde, waarvan de beide droge helften zich steeds verder van elkaar verwijderden.

‘Zo, dat is dus het fameuze einde van de wereld,’ constateerde Erica Blankenbergh nuchter. Ze was een van de miljarden mensen op aarde die niet in god of ‘een’ god geloofden. De ovenwarme kloof van de aarde liep als een evenaar door De Woede der Noormannen. Erica hupte over de inmiddels dertig centimeter brede spleet, sigaret in de ene, glas rode wijn in de andere hand. Eigenaar Ernie zat mistroostig naar de scheuren in zijn muren te staren. Hij geloofde wel in de ene God van hemel en aarde.
‘Waarom moet uitgerekend De Woede der Noormannen getroffen worden?’ vroeg hij zich hardop af.
‘En zeggen dat die breuk ook door de Colruyt loopt,’ antwoordde Erica. ‘Uitgerekend hier door De Woede en door ‘mijn’ Colruyt verdorie.’
‘Zelfs door Maagdenburg, heb je het gelezen?’ zei Ernie droevig. ‘Dit is erg.’
De wereldpers bivakkeerde natuurlijk overal ter wereld langsheen de breuklijn, aan beide kanten ervan. Elke extra centimeter opening werd nauwlettend geregistreerd en becommentarieerd, in alle denkbare meeteenheden van de wereld, nou: werelden. Mensen die langsheen of op de aardbreuk woonden of werkten, werden geïnterviewd. Vooral Maagdenburg kreeg de persmeute over zich heen. De halve bollen zaten nog onlosmakelijk in het collectieve geheugen.
‘De kloof wordt steeds groter,’ rapporteerde men wrang, een cliché opduikelend uit de non-profitsector, die het vaak had gehad over de welstandskloof tussen Noord en Zuid.
Ook barmeid Erica Blankenbergh was al ondervraagd, in drie verschillende talen. Of zij voorheen in de omgeving van De Woede der Noormannen iets eigenaardigs opgemerkt had? Iets gehoord ondergronds? Een raar gevoel had gehad? Voorgevoel misschien?
‘Nee, no, nein,’ had Erica geschud. ‘Only the sudden wind on that Saturday, that global wind, you know. Es war so … ’
‘And you are a waitress?’
‘Yes I am.’
‘Do you think this is the end of the world?’
‘I think it’s the beginning of two worlds.’
‘May we have your full name for the records?’
‘Erica Blankenbergh.’
‘Thank you, Erica.’
Sfeercafébaas Ernie werd met rust gelaten, want die beheerste alleen maar zijn dialect.

Toen de breuklijn via de spleetfase echt een kloof van anderhalve meter breed was geworden, werd het verbijsterend duidelijk dat Moeder Aarde op een bestaan in twee werelden aan het afstevenen was. De Woede der Noormannen en de Colruyt een kilometer verder werden ongenadig in tweeën gesplitst en dienden onverwijld hun lucratieve werkzaamheden te staken. Dat gebeurde overal ter wereld in de concreet getroffen etablissementen en op openbare plaatsen: kerken, musea, scholen, parlementen, ziekenhuizen, kazernes, markten, sportterreinen, vliegvelden, … In Maagdenburg vergaderde ijlings een Wereldraad van Wetenschappelijke Wijzen; de afko WWW kreeg hier een andere dimensie. De helft van de geleerden werd er per vliegtuig aangeleverd. Die WWW had geen goed nieuws te melden. Doemdenkers voorspelden dat de aarde verder in kwartjes opgedeeld zou worden, zoals een sinaasappel. Vooralsnog echter bleven op de beide helften de consistentie en de zwaartekracht zich handhaven. Bijgelovigen gooiden munten in de spleet. Verzekeringsmaatschappijen van een ene helft richtten ijlings filialen op de andere helft op. Die geloofden ook nog in een god: die van het geld. Geologen gooiden trapladders naar beneden, maar werden op een bepaald dieptepunt gepocheerd, gebraden, gekookt of geroosterd. De kloof spuugde ze geradbraakt weer uit. Langsheen de hele breuklijn verrezen aan beide kanten hoge afrasteringen, want meer en meer hopelozen bestelden hun lijf ter diepte.

Werd het tijd voor overbruggingen voor de beide werelden? Rekbare of rekkelijke bruggen in de hoop dat de kloof op een bepaald punt of ogenblik niet te breed werd, stagneerde, ja: zelfs weer minder zou worden? In Maagdenburg was dat een van de vele discussiethema’s onder ingenieurs, geologen, fysici en chemici, naast de panieksessies van de humaanwetenschappers. Misschien moesten de beide helften zelfs met grote middelen weer aaneengehecht worden, middels gigaharpoenen bijvoorbeeld, of reuzenenterhaken, of miljoenen kiepwagens ‘colle tout’.
Erica Blankenbergh (ondertussen niet meer werkzaam in sfeercafé De Woede der Noormannen wegens noodgedwongen gesloten, nou: gespleten) dacht thuis na over een mogelijke redding van de werelden, die weer één bol moesten worden. Bestond er een ei van Columbus tegen deze vreselijke splitsing? Erica was niet zo kinderlijk dwaas om, zoals Albert Einstein, Gods gedachten te willen kennen. Diens zogenaamde schepping was immers gespleten. Van relativiteit gesproken.
Uit Maagdenburg – nu gesitueerd op één welbepaalde wereldhelft – kwam nog altijd geen goed nieuws. Er kwam zelfs helemaal geen nieuws. De wereldbol was als een okkernoot netjes doormidden gekraakt en niemand leek daar iets aan te kunnen doen. Had de inhoud van deze beide helften genoeg van elkaar? Moest de remedie dan ook daar worden gezocht?

Diezelfde avond – de kloof was al achtenveertig uur lang niet meer breder geworden – begon niet alleen Maagdenburg op zijn grondvesten te daveren. De hele werelden deden dat. Ook Erica’s borsten lilden eensklaps duchtig. De beide wereldhelften bleken plotseling voortdurend door elkaar aangetrokken en van elkaar afgestoten te worden. Zwitserse onderzoekers van CERN (Europees Centrum voor Nucleair Onderzoek) hadden namelijk in een uiterste wanhoopspoging een hoeveelheid zo moeizaam verkregen antimaterie in de kloof gegooid. Er bestond een waterkans dat een ontploffing energie vrij zou maken, waardoor helend wereldcement aangemaakt zou kunnen worden. Die antimaterie gedroeg zich echter helemaal niet zoals verhoopt. Er volgde geen ontploffing. Wel bonkten nu de werelddelen onophoudelijk tegen elkaar, tweemaal per seconde. Alsof een grappige god de twee helften van een okkernoot tegen elkaar klepperde. Dat was nefast voor alles en iedereen. Wat bonkt, maakt brokken. Erica Blankenbergh ging ten onder in vuur en vlam, samen met 6.886.266.753 aardbewoners.

EERWAARDE

Een kraai kraste op het land.
Eerwaarde fladderde over de kerkwegel.
Een misdienaar baande de weg voor hem met dwingend geklingel,
dat in flarden over de velden wegwoei.
Januari, vervloekte maand na giftige geschenken.
Wind uit oude dagen beulde bomen af.
Wind, overal wind: kruistocht.
Er hing modder aan de schoenen van eerwaarde toen hij het erf betrad.
Dat deerde hem niet echt.
Hij trok ten strijde voor het Leger van God.
Smeer van ça-va-seul en speeksel van Rosalie zouden die kleine erfzonde wissen.
Een hond sloeg even aan en dimde klaaglijk weg.

Dag meneer pastoor.
Dag Madeleine, ik ben nog niet te laat, hoop ik.
Hij asemt nog zwakjes, meneer pastoor.
De Heilige Geest doet zijn werk. Vooruit, Lewie: de trap op. We gaan een ziel redden van het hellevuur.
Ja meneer de pastoor.
We sterken hem met de Sacramenten der Zieken. Hebt gij dat al op school geleerd, Lewie?
Ja meneer de pastoor.
Allez, linksaf, Lewie, daar is de slaapkamer. Eh … rechts is de logeerkamer.
Ge weet hier goed de weg, meneer de pastoor.
Zwijg Lewie, dat is een sacrament. Madeleine: volg je nog?
Ja meneer pastoor. Ochheregodtoch, dat ik nu alleen val ...

Lewie, ge moogt nu gerust beneden wachten. ’t Is hier bijna gedaan, maar ’t kan ook nog een tijdje duren.
Ja meneer de pastoor. Mag de bel weer mee?
De bel mag weer mee, jongen. Maar hou de klepel vast in je hand. Geen lawaai meer. Boer Hilaire is dood. Rust voor de doden.
Ja meneer de pastoor.
Wij houden hier nog een wake.
Er staat een doos met koekjes op de keukentafel, jongen. Neemt en eet maar.
Dank u madame Madeleine de boerin.

Hij heeft niet veel geleden hé, eerwaarde.
Nee Madeleine. En altijd hard gewerkt.
Ziet eens hoe rustig hij daar nu ligt.
Ja. Laten we hem even alleen voor zijn laatste reis naar het hiernamaals.
Lewie! Vind je de koekjesdoos?
Ja madame Madeleine de boerin!
Goed Lewie.

Ach Madeleine …
Ik ga u voor, meneer pastoor … Eerwaarde Vader … zegen mij …

Een hond sloeg aan op het erf.
Wind rammelde met dakpannen.
Eerwaarde ontknoopte zijn gewaden.
Stijf van lust diende hij boerin het heilig oliesel toe.
Het Leger van God groeide andermaal, uit putlucht.
Modder, speeksel en smeer vermengden zich.

Ah Madeleine.
Eerwaarde Vader, zegen mij en al die na mij komen.
Blijft ge ook eten?

ZIJN ALLE ZWANEN WIT ?

De auteur schreef deze eenakter na lectuur van diverse boeken van Nassim Nicholas Taleb, oud-beurshandelaar en professor in de toevalskunde. Die handelen over de rol van het toeval in de economie en in het leven. Bepaalde gebeurtenissen worden door hem ‘zwarte zwanen’ genoemd: toevallige gebeurtenissen met verstrekkende gevolgen. Het schrijven van een bestseller, het winnen van de lotto, een wereldramp of een gigantische aanslag zijn zwarte zwanen. Ook Wall Street kende zijn zwarte zwanen.

In ZIJN ALLE ZWANEN WIT ? komt een raadselachtig pak pardoes uit de lucht te vallen, tussen twee mensen in. Wat steekt erin? Lode en Claude (of desgewenst Christa en Christine) – twee doorsnee vertegenwoordigers van het menselijk ras – krijgen ermee te maken.

Een eenakter voor drie personen en een fles melk. Geen decor. Duur: vijfenveertig minuten.

Claude – Dag Lode. (Christa)
Lode – Dag Claude. (Christine)
Claude – Hoe maak je het nog, Lode?
Lode – Ewel Claude, dat verklap ik je niet.
Claude – En waarom niet, Lode?
Lode – Omdat je ’t dan zelf zou maken, Claude. Je imiteert me zo vaak!
Claude – Je imiteert me zo vaak! En jij niet zeker?! Amai, je wikt je woorden nogal, zeg!
Lode – Het wikken van woorden is als het wokken van groenten.
Claude – Je vergat er ‘Claude’ aan toe te voegen.
Lode – Claude.
Claude – Ah, je maakt de groenten dus hard? Als je woorden?
Lode – Maar nee: net zacht! Of halfzacht. Jij lijkt me ook geen keukenpiet.
Claude – Ik kook al bij de gedachte.
Lode – En wat zeg je dan?
Claude – Lode.
Lode – En voluit … wordt dat dan …
Claude – Ik kook al bij de gedachte, Lode.
Lode – Prima, Claude. Altijd met zeven woorden spreken. Je hoeft daarvoor toch niet zo’n klootzak te zijn hé?
Claude – Nee hoor, Claude. Eh … ik bedoel: Lode.
Lode – Bezoedel jezelf niet, Claude. Wok je woorden!
Claude – Lode, iets anders: hoe oud ben je nu eigenlijk?
Lode – Wel, Claude, ik ben nog nooit zo jong geweest als nu.
Claude – Dat is verdomd goed nieuws.
Lode – Ik had het graag voor mezelf gehouden.
Claude – O, bang om een rondje te moeten geven, Ebenezer Scrooge?
Lode – Zit toch niet zo op mijn vel!
Claude – Weet je: elk jaar passeren we ook onze sterfdag.
Lode – En een kapotte klok duidt ook tweemaal per etmaal het juiste uur aan.
Claude – Jij bent niet voor één gat te vangen hé.
Lode – Gelijk ik op een muis misschien?
Claude – Dan imiteer ik je zeker nooit ofte nimmer.
Lode – De muis dirigeerde nochtans een tijdlang de digitale wereld.
Claude – Tja … zo gepiept hoor. Maar wil je er niet over praten?
Lode – Waarover?
Claude – Over je leeftijd.
Lode – Nee.
Claude – Godzijdank!
Lode – … piepte de muis.
Claude – Kunnen we … Kunnen we nu misschien de metafoor van de muis eh … in zijn holletje laten?
Lode – Zijn holletje!? Is dat misschien een … een petofoor?
Claude – Zeg … we zijn ver heen hé.
Lode – Ja … in een godverlaten gat van de wereld …
Claude – Je kunt het echt niet laten hé.
Lode – Maar jij bent begonnen hé, Claude!
Claude – Allez, vooruit: we gooien het over een andere …

ER KOMT IETS GROOTS UIT DE LUCHT VALLEN; DAT KUKELT MET EEN ENORME BONS OP DE BEGANE GROND TUSSEN LODE EN CLAUDE IN. ZE SCHRIKKEN ZICH EEN AAP. HET DING IS IN ZEILDOEK VERPAKT. ONDEFINIEERBARE VORM.

Lode – EEKK!!!
Claude – AAAHH!!!
Lode – … boeg?
Claude – Hé?
Lode – … andere … boeg?
Claude – Duidelijk!

(Ze bekijken het ding een poos en controleren ook het luchtruim).

Lode – Als je ’t mij vraagt: hier is iets niet pluis.
Claude – Ewel, Lode: ik val eerlijk gezegd ook uit de lucht.
Lode – Uitkijken met metaforen hé, Claude.
Claude – Maar wat is dat eigenlijk?
Lode – Het gewicht van de wereld?
Claude – Tachtig kilogram Newton?
Lode – Een ontsnapte para… chute?
Claude – Een gevallen engel?
Lode – Eh … een … eh … deus ex machina misschien?
Claude – Wat voor machien?
Lode – O … iets met lucht. En in ’t Latijn.
Claude – Iets dat dus wel pluis is?

(Claude beroert met een voet omzichtig het ding).

Lode – Tja … In ’t Latijn is ’t gewoonlijk goed hé.
Claude – Dat is Latijn voor mij.
Lode – Ja, ik zwijg al, Claudius. (Christina)

(Ze ‘besnuffelen’ nieuwsgierig het pak).

Lode – Riek jij iets?
Claude – Rieken of ruiken?
Lode – Laten we het hier maar op rieken houden.
Claude – Mijn neus vertelt me niets.
Lode – Je gaat nochtans prat op je neus voor zaken.
Claude – Dat zou hier best wel eens een onwelriekend zaakje kunnen zijn.

(Maakt aanstalten om het ding aan te raken).

Lode – Sstt … ! Niet doen! Aankomen is kopen!
Claude – Verdomd, je doet me meer schrikken dan dat pardoesding hier!
Lode – Dat wàt?
Claude – Pardoesding.
Lode – Wat is dat voor rariteit?
Claude – Wel: iets dat pardoes uit de lucht komt te vallen.
Lode – Ja, maar we weten nu nog altijd niet wat erin steekt hé. Alleen de … pardoeserigheid kennen we.
Claude – Zouden we het niet openmaken? Openknopen? Openritsen?
Lode – Ik kom daar niet aan!
Claude – Allez … schijtlijster: ’t is Toetanchamon niet, hoor.
Lode – Mocht het de Toet zijn, dan waren we hier aan het stofzuigen.
Claude – Die hier ziet er inderdaad wat properder uit.
Lode – Maar wie zegt dat het een mens is?
Claude – Geef het eens een duwtje.
Lode – Ik kom daar niet aan bis!
Claude – Tja … We zitten hier duidelijk met een probleem.
Lode – Als we er niet naar kijken, hebben we dat probleem niet, Claude.
Claude – Misschien heb jij ook liever dat ik jou niet aankijk, Lode?
Lode – Ik zal dat maar als een retorische oprisping beschouwen.
Claude – Er komt ook geen geluid uit.
Lode – Tja … na zo’n doodssmak … hoe zou je zelf zijn.
Claude – Voor eeuwig en altijd … stil.

(Even stilte. Lode en Claude – of Christa en Christine – lopen wat kringetjes om het ding heen. Ze verwijderen er zich even van, handen op de heupen, peinzend toekijkend. Dat mag eventueel symmetrisch gebeuren. Plotseling is er minimale beweging merkbaar in het pak, even maar. Lode en Claude reageren daar echter helemaal niet op. Mocht het publiek nu al daarop reageren, dan negeren de beide personages dat).

Lode – Hopelijk ontploft dat ding niet plotseling.
Claude – De meeste ontploffingen gebeuren nogal plotsklaps, hé.
Lode – Taalterrorist.
Claude – Het is misschien aan het gisten; god weet wat we ontdekken als we de verpakking …
Lode – Kom er niet aan, hé!
Claude – Kijken mag toch, hé.
Lode – Zeg: heb jij daarnet eigenlijk een vliegtuig horen passeren?
Claude – Eh … nee. Wie let er daar nu op. Het is wel vaker spitsuur in de lucht.
Horen en zien vergaat je soms.
Lode – Zou het kunnen dat een vliegtuig een stuk van zijn vracht heeft verloren?
Claude – Of het kan ook een afrekening zijn. Die verpakking ziet er eh … vakkundig uit. Professioneel werk. Precies een eh … delivery van de maffia. Kant-en-klaar aan huis geleverd.
Lode – Die delivery valt dan wel pardoes ons leven binnen. Net zo goed was het op onze kop. Nou: een van onze koppen.
Claude – Misschien was het een aanslag?
Lode – We vormen wel heel kleine doelwitjes.
Claude – Waar twee of meer samenzijn … daar ben Ik in hun midden.
Lode – Waw … Bijbelvast, ja? God komt uit Zijn hemel te vallen?

(Hier is er andermaal wat beweging onder het zeildoek te bespeuren, ietwat duidelijker dan daarnet. De beide personages reageren nog altijd niet. Ze negeren ook eventuele reacties uit het publiek).

Claude – Zeg, Lode: en als we nu eens het grotere geheel bekeken?
Lode – Ja … je kunt gelijk hebben. The big picture, hé …
Claude – Dat werpt misschien wat licht op de zaak.
Lode – We zijn inderdaad te veel op dat ding hier gefocust. Tijd voor een stapje achteruit.
Claude – Of vooruit. Het grotere geheel dus …

(Ze komen naar voren, wenden zich naar de zaal en buigend turend over de hoofden heen naar de verte).

Lode – The sky is the limit.
Claude – Dat ziet er hier nogal chic uit. Is it sky or is it leather?

(Ondertussen beweegt het pak ten derden male even, achter ze. Ze merken dat natuurlijk niet).

Claude – Iets opvallends te signaleren, Lode?
Lode – Niets opvallends te signaleren, Claude.
Claude – Het is één groot zwart gat hé.
Lode – Een oneindige duisternis inderdaad. Ik word er bijna rustig van.
Claude – Ben je veranderd van medicatie misschien?
Lode – We zijn allebei nachtblind. Zoals iedereen.
Claude – Waw, dat is nog eens een filosofie zeg! Heb je misschien ook een broer aan de universiteit in bokaal nummer 7?
Lode – Ja, en als doctor in de filosofie zou ik je toch ook een blauw pilletje voorschrijven, grote verpakking. Twee voorschriften in één keer.

(Even stilte. Ze turen nog wat in de onbestemde verte en keren dan terug naar hun posities, ieder een paar meter verwijderd van het pak).

Lode – Gewoonlijk wordt iets dat verpakt is, een cadeau genoemd.
Claude – En iets dat uit de lucht komt te vallen … een verrassing.
Lode – Of een regenbui.
Claude – Openmaken dan maar?
Lode – Hoe groter het cadeau, hoe groter de ontgoocheling. Laten we de spanning nog even …

(Nu rolt het ding zich plotseling in één beweging op zijn andere zijde. L en C reageren verbijsterd en springen opzij).

Claude – Shit man!
Lode – Godver in de hoge hemel!

(Ze staren een minuut lang beweging- en sprakeloos naar het ding, dat verder niet meer lijkt te bewegen. L en C communiceren een poos pantomimisch en mimisch).

Claude – Maar daar kom ik niet aan, hoor!
Lode – En ik nog veel minder!

(Claude mikt nu een van de grond geplukt steentje naar het pak).

Lode – Hij is weer in slaap gevallen.
Claude – Hij? Het? Zij?

(Lode gooit nu ook een van de grond geplukt steentje naar het pak).

Claude – Kijk wie er nu wie imiteert!
Lode – Zeg … lichtgeraakt persoontje! (Gooit nog een steentje naar het ding.) Van die hier kun je dat niet zeggen …
Claude – Als dat ding nog één keer beweegt, dan … (vluchtgebaar).
Lode – … Ik ook! (idem)
Claude – We zitten hier toch wel met een rare bevalling.
Lode – One way ticket … recht van God de Vader. Gewoonlijk is het omgekeerd: reizen Hiernamaals.
Claude – Zeg, moeten we niet ergens naartoe bellen?
Lode – Ja, maar naar wie? Wat? De dienst Gevallen Voorwerpen?

(Het pak wentelt zich nu weer op zijn andere zij. Lode en Claude deinzen geschrokken achteruit).

Claude – … of de dienst Levende Zielen!
Lode – Nu heb ik er genoeg van.
Claude – Ofwel …
Lode – Ofwel …
BEIDEN – Ofwel …

(Ze beschrijven steeds kleiner wordende cirkels om het pak heen).

Lode – Zeg Claude, wist je dat de Russen hun frambozen pletten in spierwitte melk?
Claude – Maar Lode, wat zeg jij nu!? Wat heeft dat godverongelukt met dat ding hier te maken!?
Lode – Je weet nooit dat er een Rus in zit.
Claude – Ja, met een fles melk in zijn hand zeker. Jij bent ver heen, hij is ver heen. Flauwe plezanterik.

(Totaal onverwacht staat het ding nu op. Razendsnelle ‘ontmanteling’. Komt tevoorschijn: een kerel in ‘legerstockplunje’ met een fles melk in zijn hand. Hij steekt die omhoog en toast Lode, Claude en vervolgens de zaal toe: NAZDROVJE !!)

Lode (triomfantelijk) – Voila, en nu jij!!
Claude (berustend, verslagen) – De moraal? We zullen inderdaad nooit te weten komen of alle zwanen wit zijn.
Lode – Ik ben blij dat je het zelf zegt, Claude. Deze apparatsjik kan nu veilig uit dit stuk verwijderd worden.

DOEK

GEEN GENADE

(‘Door hem, met hem en in hem’)

‘Als ik mijn baard een paar dagen laat staan, voel ik me vuil,’ zei Daniël E. Veelbetekenend monsterde hij mijn tronie. Meer dan dertig jaar later zou ik me laten ontdopen. Daniël E. was toen al dood, maar hij zat er toch voor iets tussen, zonder dat hij dat ooit had durven of kunnen hopen, geloven of zelfs maar beseffen.

Als een gevangene hield ik streepjes bij in een notitieboekje. Eigenlijk doorstreepte ik streepjes. De voldoening was groter. Het leek op schrappen. Van de 22 moest ik er nog 5 schrappen. Ietwat voorbarig deed ik dat met het laatste maandagstreepje. Ik stopte boekje en potloodje weg en vroeg:
‘Baard?’
De maandagtrein wiegde ons richting Brugge.
Daniëls dubbelhartige opmerking vatte ik eigenlijk als een compliment op. Ik was een laatbloeiende jobstudent van 20 met een onweerstaanbare drang om een baard te hebben, wat maar dunnetjes lukte. Twee weken al had ik me niet geschoren. Het werd dus blijkbaar al iets.
‘Ach, de jeugd,’ meesmuilde Daniël E.. Hij begon droevig uit het raam te staren, weg van mijn kingewas, naar niets, naar het niets dat hij al decennialang voorbij zag glijden, op weg naar Brugge-de-Dode, het Venetië van het Noorden.
‘Che Guevara!’ lachte ik. Geknars van wisselsporen smoorde mijn woorden. Daniëls grijsblonde lok hupte geschrokken op zijn voorhoofd toen hij even naar mij keek.
Op perron 9 van Brugge splitsten zich onze wegen elke ochtend klokslag 07:45. We mompelden wat en spoedden ons heen. Hij haastte zich met gebogen rug te voet naar een kantorencomplex waar het waanzinnige woord ‘kadaster’ heilig was. Aan zijn rechterhand zwiepte een kleine tas heen en weer: de pendel van de administratieve underdog. Ikzelf holde zo de sissende muil van een stadsbus in, die me naar een muffe kantorenverdieping in de Clarastraat bracht. Wat ze daar in hemelsnaam uitvraten, heb ik nooit goed geweten. Ik werd er in de zolderarchieven ondergebracht en sleet er een maand lang de dodelijkste uren van mijn leven. Daar leerde ik mijn heilige woord van die zomer: ‘compensatiekas’. Van al het roemrijks dat Brugge eeuwenlang was overkomen, ontwaarde ik alleen maar welgeteld 46 dakpannen, tenminste als ik al op de tippen van mijn tenen stond. Voor de rest staken honderden ladekasten om de haverklap hun tong naar mij uit, telkens als een bediende naar boven kwam om een dossier op te halen of weer af te leveren. Een praatje kon er zelden af, want op elke verdieping hokten kapo’s, gewapend met polshorloges.

‘Welk lot is treingezel Daniël E. beschoren, al die jaren al? Is dat het bestaan op aarde, leven genoemd?’ dacht ik soms, wanneer de gruwel van stofsneeuw in namiddagzon en een secondewijzer in slow motion midscheeps toesloeg.
'Wat doet hij daar om den brode op die kadasterdiensten? Waarom wil deze oude vrijgezel op die manier zijn geld verdienen? Ik heb er hier omwille van de centen een maand opzitten en sterf bijna ter plekke.’
De laatste drie werkdagen van augustus diende zich een bloedmooie vervangster voor mij aan. Ik kreeg instructies om haar in te wijden in de geheimen van het zolderarchief. Ze zou daar de maand september doorbrengen, want ze was een vooralsnog werkloze pas afgestudeerde politicologe, wier pa iets beduidends betekende ter hoogte van het begrip ‘compensatiekas’. Ze had geld nodig voor een grote reis. Plotseling wemelde mijn zolder van mannelijk ongedierte.

‘Twee-, drieëntwintig, schat ik,’ deelde ik Daniël E. op mijn voorlaatste werkdag mee, als antwoord op zijn vraag naar de leeftijd van mijn vervangster. ‘Een politicologe zonder werk. Blond.’
Ik keek hem onderzoekend aan, om te controleren welk effect dat laatste woord bij hem sorteerde, maar hij deed weerkaatsend krek hetzelfde, zodat we geen van beiden een spier vertrokken.
‘Ja, het is moeilijk om werk te vinden heden ten dage,’ zei Daniël dan zuchtend. ‘Ook voor vrouwen, zelfs met een diploma.’
Hij wendde zich naar het raam teneinde er weer eindeloos droevig doorheen te staren. Of monsterde hij stiekem zijn eigen weerkaatsing? Zoals ik dat vaak deed? Kon Daniël E. op zijn leeftijd nog op ijdelheid worden betrapt?

En de zomer denderde voorbij ‘als een trein geurend naar hout en teer’. Ik scheidde van mijn studentenwerkplek en van de werkloze politicologe als een hond van zijn drol. Op de allerlaatste heenreis met bestemming Brugge drukte ik op perron 9 Daniël E. de hand ten afscheid. 22 augustusochtenden hadden we tegenover elkaar in de trein gezeten. Ondanks het verschil in leeftijd en een totaal andere leefwereld hadden we het best wel met elkaar kunnen vinden, al bespeurde ik af en toe wat wrevel bij hem. Tot mijn eigen verbazing deed het me wat toen ik zijn gebogen rug en grijsblonde hoofd dobberend op de pendelaarszee zag verdwijnen. Vanavond zou hij net zo gebogen terugkeren, op weg naar zijn thuis: een kamer in het huis van zijn zus, die drie kinderen had en een man met een druk beroep.
Bij mij thuis kenden ze Daniël E. ook. Mijn ma had ooit nog met die zus van hem in een naaiatelier gewerkt. Ze waren vriendinnen gebleven. Het publieke geheim van Daniël betrof het feit dat hij ooit voor priester had ‘gestudeerd’, maar dat er zich onderweg een ernstige kink in de kabel had voorgedaan, zodat hij de studies verbroken had. Wat die carrièreknobbel juist inhield, kwam ik niet te weten. Zijn zus kwam nog geregeld bij ons aan huis: een supernerveuze vrouw die razendsnel sprak en schichtig bewoog. Haar broer daarentegen had ik leren kennen als de kalmte zelve.

Door het aanbreken van het nieuwe academisch jaar verdween Daniël E. al vlug uit mijn gedachten. Ik associeerde hem immers vooral met een saaie eindeloze maand studentenwerk. Er lagen leukere dingen in het verschiet. Ik begon aan een actief leven met alle bekende ingrediënten. Beroepshalve kwam ik nog in mijn geboortestadje, maar wonen deed ik er niet meer.

Enkele decennia later las ik Daniëls overlijdensbericht bij mijn bejaarde ouders thuis. Het was een wereldlijke kennisgeving, waarop elk spoor van een kruis ontbrak. Ik woonde in naam van mijn ouders de afscheidsdienst in het crematorium bij. Ze keken opgelucht toen ik het ze voorstelde, want een teraardebestelling moest volgens hen eerst een kerk passeren. Ook met verassing hadden ze problemen.

De reeds fel door de tijd getekende zus van Daniël deelde gedachtenisprentjes uit. Op de foto was Daniëls grijsblonde lok niet meer zo uitdrukkelijk aanwezig. Toen iedereen de keerzijde van het prentje begon te lezen, golfden er schokken van ontzetting door het kleine gezelschap. Gelijk begon de zus hartverscheurend te wenen; ze werd onmiddellijk door haar zoon naar de auto geleid. We bleven met een twintigtal nabestaanden als aan de grond genageld achter.

Daniël E. had in een zelfgeschreven summiere tekst de Kerk en zijn dienaars met enkele pijnlijke welgemikte slagen aan het kruis genageld. Hij kende geen genade voor de rukkende biechtafnemers, kwijlende huichelaars, zwartgerokte verkrachters en met bloed en zaad bevlekte soutanedragers die de mensen verplichtten op de mooiste ogenblikken van de week naar hun kille kerken te komen om boete te doen en die op de topmomenten van zovele mensenlevens met hun geile poten de zaak meenden te moeten bekruisen in de naam van een vage god. Hij besloot met de publieke ‘bekentenis’ dat herhaalde verkrachting door een zwartrokdocent aan het seminarie er de oorzaak van geweest was dat hij ooit zelf de priesterstudies gestaakt had. In naam van de mensheid en de menselijkheid walgde hij van het beroep van eredienaar van de heer, waarbij hij geen heilige hoofdletters gebruikte.

Daniël E. had zijn daad gesteld toen er nog geen sprake was van de misdaden die de kerk met vals zalvende bezweringen en mantels van huichelarij en vergoelijking en vergetelheid en ontkenning en verjaring toedekte.

Elk jaar bezocht ik het nieuwe kerkhof in mijn geboortestadje. Het lag vier kilometer buiten het centrum, op weg naar de kust. Honderden identieke witte grafstenen stonden er in een streng gelid, als het gesneuvelde leger van god. Ik had de gewoonte mijn doden eens per jaar te gaan groeten. Toen ik de zomer na de verassing van Daniël E. op weg naar de kust weer even halt hield ter hoogte van de stedelijke begraafplaats, stond ik andermaal voor een verrassing. Op zijn gedenkplaat in een van de vele zuilen prijkte in duidelijke hoofdletters die tegen weer en wind bestand waren: GEEN GENADE.
‘Goed zo, Daniël,’ mompelde ik, en ik wreef grinnikend over mijn stoppelbaard.

Enkele jaren later liet ik me ontdopen. Ik deserteerde met volle verstand en bewustzijn uit dat ridicule leger van god met zijn dubbelzinnige metaforen, hautaine retoriek, valse nederigheid en gelijkhebberige voorschriften. Het was in de tijd van algehele ontreddering. De golf van seksueel kindermisbruik door priesters deed de samenleving gruwen en rillen tot op het bot. De minister van Justitie kwam maanden te laat met maatregelen, het land was politiek uiteen aan het vallen (waar zat ‘mijn’ politicologe om dat te verklaren?), de kardinaal slaagde er niet eens in volmondig openbaar mea culpa te slaan en de bisschop van Brugge (of all places, Daniël!) was ver weg gevlucht ‘in het verborgene om zich te bezinnen over zijn leven en toekomst’, want de zaken waren verjaard. Onkunde, pretentie, valse nederigheid: hoog wapperden ze in de nationale tricolore.

België stevende ijlings op ontbinding af. Het druilerige driehoekje met zijn zovele regerinkjes van paljassen en charlatans werd onregeerbaar, terwijl het in het buitenland vooral bekend stond voor zijn zedenschandalen. Het werd een leeuwenkuil, waarin mensen als Daniël levenslang aan het sterven waren, een bestaan op later en dood uitzittend.

Voor mezelf staat het vast: na het ontdopen volgt het emigreren.

KLKN

Alleloeja was misschien wel niet thuis. Maar het was toch vrijdag? Jezebel belde nog eenmaal aan, zette twee passen achteruit en tuurde naar boven. Geen beweging, geen geroep, geen sleutelbos die pijlsnel naar beneden daalde. Het leeuwenkopje linksboven in de deur, van wie de tong de beldienst uitmaakte, leek haar spottend aan te kijken. Jezebel plukte de kauwgum van tussen haar tanden en plakte die op de tong van de koning der dieren. Daardoor ging de bel andermaal over, maar Jezebel keek niet eens meer om toen ze zich terug naar haar Skoda haastte. Op de voicemail van Alleloeja’s mobieltje weerklonk zoals gewoonlijk de mededeling ‘Ik ben er geweest. Spreek uw boodschap in na de bieptoon.’ Zuchtend gaf Jezebel het op.
‘Godverdomse bidsprinkhaan! Zeker weten dat je thuis bent!’
Met een vinnige beweging mikte ze haar gsm in de boodschappentas. Verstrooid en verstoord gaf ze gas.
Veilig verscholen achter de overgordijnen volgde Alleloeja met pretoogjes haar aftocht, tot haar auto goed en wel uit het zicht verdwenen was. Daarna controleerde hij proefondervindelijk of die kalkoen wel in zijn oven kon. Dat lukte. Hij pakte zijn mobieltje en sms’te een blijde boodschap.

Op het ogenblik dat Takkenaas ter hoogte van speelgoedwinkel Tjoek-Tjoek de Trekvogelstraat overstak, kreeg hij een aanval van doodsangst. Die kwam er andermaal door plotse gedachten aan zijn leeftijd (57), aan hoelang hij nog maar te leven had (?) en aan de sluipmoord van sigaretten. Daarenboven constateerde hij elke dag dat zijn gezicht meer en meer op dat van zijn opa op diens laatste foto begon te gelijken. Dergelijke aanvallen kreeg Takkenaas de laatste tijd wel vaker. Hij knipte zijn peuk weg en hoestte kort. Er golfde een rilling over zijn ruggengraat, alsof iemand onaangekondigd over zijn graf liep.

De Skoda probeerde bruusk af te remmen. Het snerpte door merg en been. Geschrokken keek Takkenaas opzij, naar het verbijsterde vrouwengezicht achter de voorruit, dat hij onmiddellijk thuiswijzen kon. Even stolde en stremde het verkeer in dit segment van de straat. Alles en iedereen versteende een seconde. Door de naweeën van de vaart gleed de auto als een dronken robot door, schepte Takkenaas op, vermaalde die met splinters en scherven, gooide hem in de lucht en ving hem dan weer met een doffe bons op het dak van het monster op, waar hij als een kapotte ledenpop bleef liggen. Pas daarna kwam de Skoda tot stilstand. Even verder lag een zieltogende sigarettenpeuk te roken. Gesmoord gegil weerklonk nu in de auto.

Terwijl Takkenaas door de lucht buitelde en zijn laatste seconde op deze aarde beleefde, ontving zijn mobieltje een sms. Het ding kletterde op straat. Een tegenwoordige van geest raapte het op en constateerde craquelé op het schermpje. Collateral damage. Een nabestaande van het slachtoffer zou later het bericht claimen. Het zag er als volgt uit: thnx4KLKNcupw

De gebeurtenis in de Trekvogelstraat kreeg nog een extra dramatische toets, want eensklaps begon hevige regen neer te sauzen, totaal onaangekondigd. Bakken hemelwater kletterden in een oorverdovende percussie uiteen. Niemand had dat zien aankomen, want er was niet eens een alarmerende wolkenkudde aan voorafgegaan. Het was nochtans eind december.

Blauw zwieplicht kleurde de waterval van regen. Paraplu’s groeiden als paddenstoelen uit de grond. Oranje politielinten wapperden als serpentines om de plaats des onheils. Ter hoogte van de speelgoedwinkel Tjoek-Tjoek in de Trekvogelstraat had zich een stadsinfarct voorgedaan.

Jezebel had haar eigen broer doodgereden. Nonkel Alleloeja droeg de begrafenismis op. De rouwmaaltijd bestond uit kalkoenrollade met kroketten.
‘Had jij maar de deur opengedaan, moordenaar!’ brieste Jezebel na haar tweede bel cognac.

BLACK MUSK

Er moest toch iemand de boekhouding van deze dwaze wereld bijhouden? Dat kon niemand anders zijn dan Edwin Boens. Immers: van jongs af werd zijn schedel door zuinige haargroei getooid. Bijna engelachtig. Tevens torste hij een haakneus, aan weerskanten waarvan een kraaloogje als een blinkend muntje de wereld in de gaten hield. Zo iemand moest wel accountant worden.
Ik had Edwin Boens lange jaren geleden, decennia geleden zelfs, gekend. We speelden ooit in dezelfde volleybalploeg. We studeerden aan dezelfde universiteit, zij het aan totaal andere faculteiten. We verlieten allebei ons geboortestadje, om definitief ergens anders te gaan wonen. Of bleef hij honkvast haperen? Eigenlijk wist ik dat niet. Ik was plotseling zijn spoor bijster.

Soms groeit de behoefte iemand van lang geleden weer te zien of er ten minste wat informatie over te verzamelen. Vaak echter heeft dat geen zin. Zelfs op collectieve gedenkdagen van een generatie veertig-, vijftig- of zestigjarigen voel je het ongemak. Te veel verschillende levens zijn ondertussen harde feiten geworden, waardoor herinneringen weggedrukt zijn. Het is zelfs zinloos om, gewapend met een goed geheugen, dingen uit het verre verleden op te vissen, want de meerderheid van de betrokkenen staart je aan alsof je staat te liegen dat je zwart ziet. Ze zijn een en ander compleet vergeten.

Toen ik op een dag op het grote etalageraam van een fraai kantoorgebouw aan de kust Accountancy Decock, Maes & Boens zag staan, met daaronder Edwin Boens nog eens apart vermeld, toen wist ik dat ik beet had. Ik had me namelijk al die jaren diverse keren afgevraagd: waar is Edwin Boens? Wat doet hij? Is hij rijk geworden? Heeft dat engelenhaar op zijn hoofd de kans gekregen grijs te worden of is het door beurscrashes pijlsnel uitgevallen? Zijn die kraaloogjes van hem gunstig geconverteerd in de Europese munteenheid? Houdt hij ook nog andere boeken bij dan die met getallen en kolommen? Ik schreef haastig straat en huisnummer op en reed door, op zoek naar een boetiek waar ze black musk verkochten: nog iets uit mijn jeugdjaren waar ik naar verlangde. Die oude gevaarlijke geur, weet je wel. Ik wou dat straffe goedje weer eens met mijn vingertoppen achter mijn oorlelletjes aanbrengen, zodat ik het roerige verleden weer op kon snuiven. Ik rook namelijk graag lekker. De kust telde wel een paar van die exotische boetiekjes waar je dergelijke dingen kon vinden.
Thuis googelde ik Edwin Boens. Een en ander werd bevestigd door amper één zuinig item. Hij was het.

Ik besloot een truc te gebruiken om niet alleen Edwin Boens, maar ook een deel van de vroegere reutemeteut uit mijn geboortestadje weer te kunnen zien, zonder zelf verdacht te zijn. Via de werkgroepen die de generaties na veertig,vijftig en zestig jaar leven op deze aardbol ter herdenking op reünies weer samengebracht hadden, verwierf ik diverse adressen. Dat van de hr. Boens zat er niet tussen. Hij was ook nooit op zo’n reüniefeest verschenen. Daarom ook had ik die namiddag aan de kust dat accountancyadres vlug neergekrabbeld.

De volgende stap betrof een oude gekke droom van mij. Ik had die al een paar keer in mijn hoofd geconcipieerd. Nu maakte ik er werk van. Ik zond pakweg vijftig ouwe bekenden ieder een aparte brief. De inhoud en reden van mijn schrijven varieerde naargelang van hun beroep, interesse, leven … en was ondertekend door telkens aan ander pseudoniem. Er ging een uitnodiging mee gepaard, om te verzamelen op een welbepaalde plek op een welbepaald tijdstip. Het betrof telkens een individuele uitnodiging met een welbepaalde reden, plek en tijd. Maar ieder individu kreeg dezelfde plaats en tijdstip van afspraak … zodat ik een samenscholing for old times’ sake kon veroorzaken. Ikzelf zou daar ook zijn, opgaand in de groep, tevens ‘uitgenodigd’. Ook Edwin Boens zou opgaan in de massa. Ik zou hem onverdacht kunnen observeren. Niemand zou in de gaten hebben dat het allemaal voorwendsels betrof. Ik zou mezelf niet verraden. En ik zou me ook na een halfuur mee met de verontruste groep afvragen: ‘Maar wat doen wij hier eigenlijk? Wie is X, Y of Z? Wat gebeurt er hier nog? Is dit misschien voor een programma? Worden we gefilmd? Een immense grap? Toon eens uw brief? De mijne vertelt iets anders. Het is toch hier hé dat we moesten zijn? Of zijn we gemist van dag?’ En ik zou toch enkele kornuiten uit een ver verleden teruggezien hebben, waaronder de heer accountant Edwin Boens. Dat laatste vormde de hoofdreden voor mijn eigenaardige campagne: ik wou per se zien hoe de tand des tijds Edwin Boens, voorheen schooljongen en student, thans accountant, toegetakeld had.
Twee dagen lang typte, vouwde en likte ik. De voorpret kon niet op.

Hem lokte ik met geldgedoe.

En hij daagde op.

Zesenveertig van de vijftig door mij opgeroepenen, incluis Edwin Boens, verschenen die dag omstreeks of klokslag 19 u op het Lindenplein in de middelgrote stad K., ieder gelokt met een aparte brief. Ikzelf arriveerde ook netjes op tijd.

Waar ik echter niet op gerekend had: enkelen hielden onmiddellijk al mijn brief in de hand. Verbazing en onbegrip haalden immers al vlug de bovenhand. De samenscholing vond zichzelf blijkbaar verdacht van in den beginne. Als een epidemie verspreidde het zich: meer en meer genodigden haalden de brief boven. Om niet op te vallen deed ik dat dus ook maar, want ook naar mezelf had ik een uitnodiging gezonden. Ik merkte nu hoe sommigen aan hun brief roken. En hoe enkelen hun brieven uitwisselden om er op hun beurt ook aan te ruiken. Ook de chique meneer Edwin Boens stak zijn haakneus in zijn envelop.

Hoewel elke brief neutraal geprint was en zoals gezegd undercover voorzien van pseudogegevens, werd ik na vijftien minuten al door de meute als de dader aangewezen en ontmaskerd. Mijn plezier was van korte duur. Ik werd ter plekke besnoven door mevrouw Liliane Deurynck van parfumerie XxX, tevens door mij onder vals voorwendsel uitgenodigd. Toen die bevestigend knikte, begonnen nog anderen aan hun brief en aan mij te ruiken. Ik werd ondervraagd, afgezonderd, beschimpt, door woedende middenstanders gestompt en geslagen en beduusd op mijn zitvlees op de designkasseitjes van het Lindenplein achtergelaten, op een bed van geurige witte rozen: de tot proppen gebalde brieven van de ontgoochelden. Ik meende in een flits nog Edwin Boens de heksenkring te zien naderen, maar zeker was ik daar niet van. Dat betekende het einde van mijn gigantische practical joke, die ik alleen maar opgezet had om de heer Edwin Boens, voorheen klasgenoot en student, thans accountant, uit zijn tent te lokken.

De black musk had me verraden.

ENGEL IN AVELGEM

Avelgem … net-niet navel, net-niet parel, maar wel voorportaal tot de Vlaamse Ardennen. Laatste West-Vlaamse vesting van betekenis vooraleer je voet zet op Oost-Vlaamse of Waalse bodem. Kluisberg, Schelde, vlakte: Avelgem heeft het. Vriendelijk volk, dat ook.

De grote nieuwe wereld (echter niet met zijn oubollige bigbrothertoestand, die veel te vroeg en totaal verkeerd voorspeld werd) heeft al enkele jonge generaties naar de knoppen geholpen, en ook het stille, eerder afgelegen Avelgem zal daar niet aan ontsnappen zeker? Of aan de ergste economische crisis annex werkloosheid sedert de Tweede Wereldoorlog? Chillen en samplen en copy-pasten de netizens hier ook volop? Verdampen hun in de afgelopen decennia opgestapelde winsten ook zienderogen?

(Noot van de auteur. Eind jaren tachtig probeerde de lokale politicus Serge V. met zijn ovenwarme partij MEGALEV (een anagram van Avelgem) de streek nieuw leven in te blazen. MEer GAan LEven leek echter te veel op die Andere Partij).

En toch … en toch … Altijd weer krijg ik in Avelgem iets van ‘oudbakken’. Komt dat misschien door Avelgems bekendste inwoner, borstelsnorremans Stijn Streuvels, de bakker die ook schreef? De schrijver die niet meer bakte? Nou, hij bakte er wel wat van. Hij kon zelfs Noors lezen, de stugge kerel. Dit terzijde.

Het marktje in Avelgem lijkt eerder op een (weliswaar korte) landingsbaan. Het is een strook tussen de kerk en de hoofdstraat en vice versa, met aan weerszijden vooral winkels en horeca. Ideaal als landingsplaats voor een vliegende schotel.

Anno 2010 landde er daar inderdaad iets. Het was geen vliegende schotel. Het was een vrouw. Ze kwam zo uit de lucht gevallen. Vanuit het oosten. Op de negende juli. Nou, vallen. Ze diende niet van straat geschraapt te worden, zoals het cliché dan luidt. Haar nederdaling werd gebroken door de luifel van eethuis De Vlaschaard, die uit heel sterk weerbestendig zeildoek bestond. De gevallen engele (Babbe zou ze blijken te heten) veerde met een dwaze buiteling nog een keer op, landde ten tweeden male, gleed dan van de luifel af en hupte lenig als een turnster op het trottoir.

Geen levende ziel had deze teraardebestelling gezien. Alleen Patrick van De Vlaschaard had een doffe klap gehoord.
‘Het gaat donderen,’ had hij geconstateerd. ‘Het gaat het niet houden, dat weer.’
Niemand luisterde, knikte of beaamde, want hij was alleen in de bijkeuken. Het betrof overigens een draak van een mededeling, verpakt in een cliché als een kathedraal met duivenstront op: het kleinste Vlaams-Ardens kind voelde dit donderweer zo aankomen.
Voorwaar: diezelfde avond nog brak inderdaad een onweer los, dat de vergelijking met het tempeest in ‘De Vlaschaard’ van Streuvels kon weerstaan. Maar toen was engele Babbe al in soesland, ergens te velde, in een moestuin onder reuzengrote rabarberbladeren.

Hupsake!

Babbe vormde met beide handen een kommetje om haar neus en schudde zich even als een natte hond. Daarna zeilden haar blikken over de verlaten straat. De stoelen op de terrassen stonden al voorovergebogen tegen hun tafels geleund. Hier en daar flikkerde een tv-scherm even op. In de verte klonk wat gerommel. Het halfduister achter de vitrine van café Retro herbergde nog drie onroerende gasten, als vraagtekens gebogen aan de toog, een vrouw en twee mannen – een ware Hopper in Avelgem.

Door wie (Wie?) was deze engele gezonden?
Betrof dit een waarachtige Godsgezant?
Of was dit (letterlijk) een gevallen engele?
En ik vraag u: waarom Avelgem?

Die laatste vraag is de moeilijkste, maar alvast dit. Een verklaring kan soms eenvoudig zijn: engele Babbe was simpelweg door een gat in de ozonlaag getuimeld en zo op de aardkloot gedonderd. Een hemelachtige voorzienigheid had haar veilig en wel, maar toch met een himmelhoche snelheid door een glijschacht geleid en heelhuids, nou: heelengels, ter aarde besteld. Er was alleen ter hoogte van haar neus wat ijsvorming, die alras ontdooide.

Engele Babbe mocht zich gelukkig prijzen dat ze op openbaar grondbezit terecht was gekomen – weliswaar via het afstapje van een privéluifel. Immers: in een andere novelle van dezelfde schrijver dezes landt een keramische astronaut (door de beeldend kunstenaar José Vermeersch vervaardigd en t.g.v. diens 65^e gedenkdag aan twee grote frambozenrode trossen ballonnen ieder tellende 65 zulke opgeblazen feestartikelen het zwerk in gestuurd op zoek naar een random gelukkige bestemmeling) pardoes en met de beide beentjes schrijlings op de scheidingshaag tussen twee Vlaamse tuinen van twee aanpalende Vlaamse kemphaantjes. Hommeles!
‘Voor hetzelfde geld’ zoals ze hier zeggen, werd engele Babbe op zo’n privéterritoriumpje ter aarde besteld, waar de eigenaar haar fluks tewerk kon stellen als engel-van-plezier. Het draaide dus anders uit. Haar malse kontje daalde uit duifgrijze luchten te openbaar Avelgem neder, en ongezien.
Hoe dan ook: Babbe ventileerde zichzelf nu op hielhoogte door het pre-onweerachtige Avelgem. (Valt u niet over dat ‘ventileren’: ik vind geen ander woord dat het vooruitschrijden van een engele correct weergeeft).

Niemand zag haar. Dat kon ook niet: wereldlijken konden deze angelieke verschijning niet zintuiglijk waarnemen. Alleen een bewegend of verplaatst voorwerp waar ze eventueel tegenaan botste, kon haar aanwezigheid verraden. Maar wanneer zoiets gebeurde, schreven de wereldlijke mensen dat toe aan de wind, verstandsverbijstering of dronkenschap van henzelf. Mochten ze het sappige wezen in het aangelaat kunnen aanschouwen, dan zouden ze wis en zeker uitroepen: ‘Maar is dat Vicky Leandros niet?!’ En ze zouden dan doelen op de jonge Vicky Leandros die in de vorige eeuw zulke mooie liedjes zong. Deze Vicky, Griekse halfgodin met ook nog iets Duits erbij, had toen voor talloze goede huisvaders de bijtgare natte droom betekend.

Ter zake.

Engele Babbe gaf eerst acte de présence in de kerk. Ze ventileerde zichzelf door de gesloten toegangsdeur, stevende op het hoofdaltaar af, mompelde in quick motion een engelse groetenis en bekruistekende zichzelf Vlaams-orthodox, waarbij het laatste klopje ook links eindigt, ter hoogte van het hart. De man-an-de-lat was namelijk een verkeerde lieveheer; hij neigde naar links.
‘Het riekt hier naar een lang afgesloten slaapkamer,’ constateerde ze hardop. Even wapperde ze met de onderste regionen van haar tuniekjurkje, als wou ze kwade geuren verdrijven.
'We are not amused!’ klonk het dof en pijnlijk van op de grote crucifix.
‘Inbeelding,’ dacht Babbe, maar toch keek ze even op naar de Gekruisigde. De Kerel gaf geen krimp. Ze detecteerde spinrag tussen kin en rechtertepel.
Met elf donkere slagen dicteerde de torenklok het aanbreken van het drieëntwintigste uur van het etmaal. Babbe telde inwendig mee, ondertussen aan haar kutje krabbend. Even kwam er beweging in het geslacht van de Allerhoogste Mensenzoon. Een purperen rimpelinkje trok doorheen de beide ballen. Het daarbij horende lulletje leek zich te willen manifesteren als het vogeltje van een zwartewoudkoekoeksklok, maar alras verschrompelde het goddelijke lid weer tot de eeuwenoude stand van zaken, in zichzelf verzonken en gerimpeld. De Gekruisigde had niet echt een krimp gegeven.

Men (‘men’ zijnde de mensheid gedeeld door de mens) is in de waan (synoniem: men denkt) dat toeval bestaat. Neen. Het onbestaat. Het bestaat het niet te bestaan. Zo was engele Babbe niet toevallig ter aarde besteld. Ook al tuimelde ze zogezegd etc … etc …

Nee: Babbe ondernam een queeste naar het verloren gegane Boek der boeken. Ze was uitgezonden door Bengele Tengele, de opperengel uit de zesde hemel.

Het etherische wezen wervelde nu naar de galerij van de veertien statiën in de sacristie. De grote verkeerde lieveheer aan het kruis (een met het hoofd naar links neigende Gekruisigde dus, die vooral aandacht heeft voor de slechte moordenaar aan zijn linkerkant, het begin van de rechtspraak en de bevrijdingstheologie) had haar met een onmerkbare knik van zijn hoofd de weg gewezen.
‘Statie 6 en statie 7 verdienen nauwgezet onderzoek,’ had Bengele Tengele gezegd. ‘De statie van de vera icon en vlak daarna die van de tweede epileptische aanval van de man die op de Knekelheuvel toe stapt.’
Engele Babbe boog zich voorover om de doornenkroon op het hoofd van de koning der Joden nauwkeuriger te bekijken.
‘Een encefalogram,’ mompelde ze. ‘Goedenavond Meneer, u neemt het me niet kwalijk dat ik U en mezelf in één adem twee gevallen noem?’
Met in haar linkeroog de zesde statie en in haar rechteroog de zevende statie staarde ze daarna net zo lang tot er beweging in de taferelen kwam. Al vlug voelde ze zich samenvallen met de gebeurtenissen pakweg twee millennia geleden. Ze ontdeed zich van haar sluierdoek, stapte onbevreesd op de bloedende man toe en depte met de doek zijn aanschijn. De soldaten maanden haar tot spoed aan. Terwijl dat gebeurde, siste de veroordeelde door de doek heen:
‘Hier, vlug, voor ik weer val: mijn testament. Pas op: het is nieuw. Het vervangt het oude. Verstop het op je lijf; niemand mag het zien.’
Terzelfder tijd toverde hij (ietwat beschermd door de sluierdoek) met de ene hand een opgerold vel uit zijn verscheurde gewaad. Veronica aarzelde geen seconde, moffelde het razendsnel in haar doek en maakte zich weer uit de voeten. Blijkbaar had niemand de overdracht in de gaten gehad. Ze klemde de doek stevig tegen haar borst, waar haar hart hamerde hoog in de versnelling. Toen ze nog eens omkeek, zag ze hoe de man voor de tweede keer bezweek onder zijn balk-met-dwarshout. De Romeinen ranselden er vloekend op los.

Veronica engele Babbe haastte zich nu ongesluierd tegen de mensenstroom in naar huis. Iedereen leek ondertussen naar de hoofdweg gestuwd te worden, waar dead men walking in een vreselijke geselstoet vooruit sjokten, hun knekeldom tegemoet. Er waren niet minder dan dertien groepen, die telkens een veroordeelde in hun midden hadden. Aan de kruisheuvels zelf troepten inmiddels al honderden rampnieuwsgierigen samen. Sommigen hadden ook al het begin van de stoet gezien en waren dan ijlings via een omtrekkende beweging naar de plaatsen van de terechtstellingen gelopen. De duifgrijze lucht verschoot nog een tint of twee donkerder. De eerste bliksemserpentines wapperden boven de stad. Het was bloedheet, maar het zweet van de mensen voelde koud aan. Het was de temperatuur van een laffe stad die het in stilte uitschreeuwde.

Die tweede val was er te veel aan. De soldaten plukten willekeurig een mannelijke toeschouwer uit de dikke rijen ramptoeristen en verplichtten die de doodsbalk een eind op zijn schouders mee te zeulen, in plaats van de veroordeelde.
‘Een koning mag toch niet sterven als een hond op straat!’ spotte een van de soldaten.
Na enig protest van de man en dreigementen plus zweepslagen van de escorte zette de stoet zich weer in beweging. Van die gelegenheid maakte de man met de doornenkroon gebruik. Hij naderde strompelend de opgevorderde drager en fluisterde hem toe zonder hem aan te kijken:
‘Rep je naar het huis van de vrouw die daarnet mijn gezicht depte en breng samen met haar mijn testament in veiligheid. Ze heet Veronica. Zoek haar. Hoe heet jij?’
Even gluurde de man verbaasd opzij, in het bebloede gelaat van de veroordeelde.
‘Testament?’ vezelde hij tussen zijn tanden. Daar had hij wel oren naar.
‘Ja, ik smokkelde het daarnet met haar mee. Vind haar. Hoe heet je?’
‘Simon. Simon van Cyrene.’
‘Doe het, Simon. Straks is het weer mijn beurt. Maak je daarna onmiddellijk uit de voeten,’ fluisterde de veroordeelde met aandrang. ‘Het is belangrijk!’
‘Maar waar woont die Veronica?’
‘Langs de Habadweg. Doe het, Simon!’
‘Wat lopen jullie daar te konkelfoezen?!’ riep plotseling de escorteleider. ‘Voortmaken!’
Ongerust tuurde hij naar het donkergrijze zwerk, terwijl hij blindelings de drager enkele zweepslagen toediende. Uit de immer bewegende onrustige mensenhagen stegen kreten van verontwaardiging en afkeuring op.
‘Voortmaken!’ brulde de decurion weer. Hij rekte zich even uit en ging op de tippen van zijn tenen staan om voor en achter poolshoogte te nemen hoe het eraan toe ging bij de andere ploegen met hun veroordeelde. Hij voelde aan dat hij zelf met zijn eigen decuria de zaken niet echt onder controle had. Er ging te veel dreiging uit van de opeengepakte nieuwsgierigen, waarboven die zware loden luchten gedrapeerd waren. Zijn soldaten waren dronken, alle acht. De sfeer was broeierig en leek met de minuut verhitter te worden. Hij proefde bloed, zweet, stank, zout. En er zat een verdomde houtsplinter in zijn duim, die hij er maar niet uit kreeg. Andermaal probeerde hij …

Toen gebeurde alles razendsnel.

Ter hoogte van de Oostelijke Weg weken de mensenrijen aan weerskanten plotseling uiteen. Gejoel en gebrul zwollen aan. Vijftien, twintig onherkenbaar gemaakte mannen verrasten de decuria totaal. In groepjes van twee, drie tegelijk en geholpen door omstanders vloerden ze ieder een soldaat, smakten die tegen de grond, ontnamen hem zijn speer en voeren daarna de veroordeelde mee in een dreigend terugdeinzende falanxorde, waarbij de mensenrijen aan de oostelijke kant zich vlot openden en weer sloten. Alles gebeurde in een handomdraai. De decurion had amper de tijd gekregen om op te kijken vooraleer hij met een mokerslag tegen de lever op de grond gekwakt en even overmeesterd werd. Simon van Cyrene, doodsbang voor het vooruitzicht dat ze misschien ook hem op een van de knekelheuvels zouden kruisigen – met die Romeinse dronkenlappen wist je maar nooit – keek pas na de coup ontzet om zich heen. Hij zag zijn escorte overeind krabbelen, beroofd van hun speren, grijpend naar hun hoofd, ballen, voorovergebogen, beduusd, duizelig, dronken en sommigen onder het bloed. Maar waar was … !?

Het werd Simon zwart voor de ogen. Hij viel op zijn beurt met de kruisbalken ter aarde neer.

De decurion had het meest tijd nodig om weer bij zijn positieven te komen. Hij braakte tot tweemaal toe en spoog een tand uit. De meeste van zijn mannen bleven versuft op de grond zitten.
‘Overeind!’ brulde hij dan. ‘Overeind!’
Hij sprong op, gevolgd door de anderen, terwijl het spottende gejoel alsmaar aanhield.
‘Opzij! Opzij!’
Niemand week. Van de kapers was ondertussen geen spoor meer te bekennen. De decurion koos eieren voor zijn geld. Hij vreesde verborgen dolken en messen onder de Joden. En hijzelf en zijn decuria waren van hun speren beroofd.
‘Vooruit!’ brulde hij dan, terwijl hij met zijn zweep Simon van Cyrene rechtop ranselde. ‘Vooruit! Naar de kruisheuvels! Vergelding!’
Hij merkte dat de groep voor hem al een dertigtal meter voorsprong had, en achter hem botste een andere groep al bijna tegen ze op. De decurion van die groep riep hem spottend toe: ‘Eentje kwijtgespeeld?’
De hoofdman haalde gekrenkt zijn schouders op. Hij ranselde vloekend en brakend op de weeklagende Simon en op zijn eigen soldaten in.

Drie kwartier later hing de genaamde Simon van Cyrene, door de Romeinse escorte opgevorderd uit de toeschouwers na de tweede val van de man met de doornenkroon, gekruld als een vraagteken van schroeiende pijn aan het kruis dat bedoeld was voor de met geweld gekaapte Jezus de Nazarener.

Bliksems scheurden de hemelen aan flarden en donders roerden de doodstrommen voor dertien kermende veroordeelden verspreid over de knekelheuvels op het grondgebied van Jozef van Arimathea. Eén knekelheuvel zou later Golgotha worden genoemd, of Calvarieberg, of Kruisberg. Het graf dat de grondeigenaar er toch al liggen had, zou met toelating van Pontius Pilatus gebruikt worden als laatste rustplaats voor de aflijvige Simon van Cyrene, die echter luttele tijd later ergens anders ondergebracht zou worden door dezelfde militie die de Nazarener uit de doodsstoet weggekaapt en ontvoerd had.

Ondertussen was Veronica engele Babbe buiten adem thuisgekomen. Verscheidene keren had ze achterom gekeken, uit angst voor mogelijke achtervolgers. Nog voor het onweer echt losbarstte, bereikte ze haar woning aan de Habadweg. Haar borst ging snel op en neer. Minutenlang nog bleef ze met het in haar sluier gewikkelde testament tegen haar hart geklemd zitten, niet één keer met haar oogleden knipperend. Daardoor was haar grote omslagdoek op borsthoogte rood geworden, net als haar sluier zelf.

Was de veroordeelde Nazarener tegen zijn wil in door de bende ontvoerd? Wellicht niet. Niemand verlangde ernaar om aan gekruiste balken genageld en met een speer doorboord te worden. Stak er meer achter de opvordering van een willekeurige toeschouwer? Was Simon van Cyrene betrokken? Wellicht niet. Het testament waarover de te kruisigen man hem informatie toefluisterde, zal hem waarschijnlijk meer geïnteresseerd hebben dan een bloederige dood aan balken.
De actie was voor rekening van de zogenaamde ‘stokheren’, een militante Joodse organisatie van elkesaieten. Twaalf van ze hadden bij het laatste avondmaal aangezeten. Zij hadden het decuria dat voor de Nazarener verantwoordelijk was, omgekocht met klinkende munt. Zij hadden ze ook dronken gevoerd, via tussenpersonen, enkele uren voor de kruisoptocht begon. Het was de leider van de elkesaïtische stokheren die de decurion had gevraagd om onderweg iemand willekeurig op te vorderen die even de plaats van de Nazarener in zou nemen. Dat diende te gebeuren voor de stoet de Oostelijke Weg zou dwarsen. Meer uitleg kregen de Romeinse soldaten niet; ze legden zich daarbij neer na een extra handvol smeergeld en knikten dat ze akkoord gingen.

De drie laatste gasten in café Retro hoorden en zagen het onweer naderen.
‘Het is weer te geweldig geweest,’ merkte patron Robert op, met een nijdige knik naar buiten.
‘Ik verhuis naar Thailand,’ besliste Simon.
‘En ik naar de Carabijnen, of hoe heten die hoelahoepeilanden ginder ook weer,’ zei Jozef. Hij graaide zijn rookspullen bijeen en stond op.
‘Hihi, voor die paar druppeltjes?’ sneerde Veronique. Ze kon haar r-klanken niet meer de baas. ‘Wat voor mannen zijn jullie toch?’
‘Subiet regent het oude wijven,’ articuleerde Simon, uitdrukkelijk in haar gezicht kijkend. Toch moest hij weer van haar wegkijken, want zijn mededeling werd gevolgd door een enorme hik. Hij greep naar zijn borst om de pijn te bezweren.
‘Een doodshik,’ constateerde Veronique met lijzige stem. Ze stak haar zesentwintigste sigaret op.
‘Nu, ik moet toch stilaan sluiten,’ zei Robert. Met brede strijkbewegingen begon hij het toogblad schoon te wrijven.
'Yes, let’s call it a day,’ sprak Jozef anderstalig.
Onwillig schuifelden ze het café uit. Het zag er menens uit met dat onweer, dat hun drinkplannen een uur te vroeg in de war stuurde.
‘Recht naar huis hé, gasten,’ riep Robert ze zoals gewoonlijk na.
‘Waar anders?’ antwoordde alleen Veronique, ook zoals gewoonlijk.

Met onvaste stappen gingen ze huns weegs. Ze zetten er wat spoed achter, want het gerommel naderde nu zienderogen.
‘Ik voel al een paar druppels.’
‘Godverdomme.’
Een felle bliksemschicht verlichtte de Vlaamse Ardennen. Simon wrikte zijn sleutel in het slot en mompelde wat tegen zijn drinkkompanen. Hij was het eerst thuis. Veronique en Jozef mompelden wat terug en staken er nog wat meer vaart in. Vlak nadat de deur dicht was geklapt, werd Simon andermaal door zo’n worgende hik overvallen. Een pijnbom deed zijn borst ontploffen. Hij greep naar zijn keel en zeeg neer.

‘Komaan schatje,’ zei Jozef.
Veronique gooide haar sigaret weg en nam zijn uitgestoken hand vast.
‘Een spurtje tot bij mij thuis?’
‘Your place or your place? Hihihi!’
Het hoekje om en twee straten verder ploften ze in de sofa neer.
‘We zijn eraan ontsnapt.’
‘Zeg dat wel. Straks breekt de hel los. Een Duvel?’
‘Merci, graag. Anders zaten we toch nog bij Robert.’
Veronique en Jozef nestelden zich met enkele Duvels tegen elkaar aan, terwijl de eerste waaiwinden die een onweer voorafgaan de Avelgemse boomkruinen en struikgewassen beroerden. Het geknetter werd menens.
Ze frunnikten wat met kleren, bepotelden elkaar af en toe en wisselden zatte moppen.
‘Ik moet dringend plassen,’ deelde Jozef na twee-en-een-halve Duvel mee.
‘Niet te lang wegzitten, liefke.’
‘Neenee … ‘ antwoordde hij dwaas. Hij pootte zijn kelk op het salontafeltje neer en stapte onzeker naar de wasplaats achter de keuken. Toen ze door de openstaande deuren het geklater van zijn water hoorde, net niet overstemd door het vochtige geruis van het onweer, kreeg ze opeens ook een felle aandrang. Niet te doen. Het water kwam haar zelfs in de mond. Maar dit huis had godgenageld maar één wc. Ze haastte zich naar buiten, de diepe duistere tuin in, waar grote droppen hemelwater op het gebladerte pletsten. Verdorie, ze was zatter dan ze dacht. En alles was ook natter dan ze dacht. Ze gleed voortdurend uit. Over het smalle tuinpad laverend, bereikte ze de grote rabarberstruiken achter in Jozefs tuin.
‘Au! Au au au!’
Het laatste stuk van dat verrekte tuinpad was met lege in de grond geschroefde flessen afgezoomd. Een van die flessen was gebroken. Veronique was er met haar volle gewicht en haar zomersandaaltje op gaan staan, zich voorover buigend om enkele rabarberbladen opzij te duwen teneinde er een ongezien plasplekje te improviseren. Schroeiende glasstekels doorboorden haar voetzool; de pijn snerpte tot in haar borst. Ze schrok zich rot en kukelde kermend in de rabarberstruik. Gulpen bloed welden uit haar sandaaltje op. Ze eyeballde ontzet tegen de bliksemschichten in, heftig met haar armen wiekend, op zoek naar een houvast in deze vochtige kosmos. Hierbij mepte ze met haar rechterpols ook nog eens op de schervenfles die daarnet haar voet had doorboord. Fluks knapten haar aders. Ze zonk met een zucht achterover in de rabarberweelde, waarvan de twee bovenste van elkaar wegbuigende bladeren langzaam rood kleurden. Haar bloed vermengde zich met de lauwe juliregen en biggelde tappelings en sappelings van de bladeren af. De beide sappen verzamelden zich nog even in de grote gleuf van het onderste blad vooraleer ze de aarde bereikten, drup na drup na drup.
‘Bab … bab … bab … ‘ klonk het.

Nadat Jozef zijn dronken lulletje had afgeschud en (zijns inziens) voorlopig weggeborgen, constateerde hij het verdwijnen van Veronique.
‘Godvers retrowijf.’
Hij haalde zijn schouders op, stak nog een sigaret op en pakte zijn Duvel weer vast. Het was niet de eerste keer. Drank deed sommige mensen wel vaker verwarren tussen beslissingen en opwellingen. Ze had hem zelfs al eens een blauw oog geslagen zonder dat ze wist waarom. Morgen misschien. Of overmorgen. Hij moest ook eens thuis kunnen blijven, verdomme. Die verrekte tuin vroeg aandacht. Hij goot haar bier bij het zijne en dronk rechtopstaand alles in één keer op.

Voorzichtig ontsluierde Veronica engele Babbe het testament. De bloedsporen op de rol en op haar sluier waren al bruin aan het worden. Vooraleer ze de vellen (blijkbaar waren er meerdere) open streek, viel haar blik op de sluier. Het smartelijke gelaat van de Nazarener stond er vrijwel geheel op afgedrukt. Gebiologeerd staarde ze naar de doek. Daarna boog ze zich over het bovenste vel, dat zich onwillig voortdurend weer opkrulde.

Had de Nazarener door de onverwachte wending van zaken spijt gekregen van zijn gift aan een van zijn vriendinnen?
Nadat zijn ergste wonden wat verzorgd waren – de hele militie zat ondertussen weer veilig en wel verschanst in de quasi-onbereikbare grotten van een rotsformatie ten oosten van Jeruzalem – , overlegde hij met zijn kompanen.
‘Was ik op de hoogte geweest van jullie plan, dan had ik natuurlijk de rol niet weggegeven,’ zei hij fel. ‘Waarom gaven jullie me geen informatie?’
‘Te riskant,’ repliceerde Judas. ‘We dienden te vaak een beroep te doen op tussenpersonen. Niemand is nog te vertrouwen heden ten dage. Hoe minder iedereen weet, hoe beter. De Romeinen hebben ook hun luistervinken. Zelfs onder ons. Eh … we wilden wat jou betreft ook het voordeel van de verrassing. Sorry. Eh … de rol?’
‘Ja … de rol,’ papegaaide de Nazarener nijdig. ‘Mijn testament. Het is nu in handen van die Veronica. Een vrouw. En … ‘
‘Dat is toch een goede vriendin van je?’
‘Ja. Jaja. Maar mijn geschriften zijn nu niet bepaald vrouwvriendelijk.’
‘Tja … ‘
‘Vrouwen weren we toch uit onze militie? We hebben er van in het begin al over gestemd … ‘
De Nazarener inspecteerde nu met pijnlijke grimassen en gesis tussen zijn tanden enkele wonden.
‘Verdomd … dat snijdt door merg en been … au … au … ‘
‘Dan moeten we daar iets aan doen,’ kwam Petrus tussenbeide.
‘Gezien de onverwachte ontwikkelingen en in het belang van onze zaak zullen de beide spitsen van onze militie helaas een bezoek aan Veronica in de Habadweg moeten brengen. Het zit er dik in dat ze mijn testament nu al gelezen heeft. Aangezien ik toch nog in leven ben en aangezien ik van mening ben dat een man een woord is en een vrouw een woordenboek, zullen we moeten ingrijpen.’
Judas en Petrus stonden prompt op. Het woord van de leider was wet.
‘Oordeel naargelang van de situatie,’ verordende de Nazarener nog, terwijl hij zelf bijna ononderbroken sissend en lucht inhalerend zijn talrijke wonden verder depte.
‘Gebruik geen nodeloos geweld. Pols de vrouw Veronica eerst. Ondervinden jullie dat ze een en ander gelezen heeft, handel dan. Jullie weten wat je dan te doen staat. Collateral damage, jammer genoeg. Altijd te betreuren. Deze wending had ik echter nooit kunnen voorzien. Ik strompelde een zekere dood tegemoet, en die vrouw betekende toen mijn laatste hoop om vooralsnog het testament in veiligheid te brengen. Anders was het in handen van de Romeinse vijand gekomen.’
‘Ze zouden het inderdaad op de Schedelberg ontdekt hebben,’ bevestigde Johannes, die in opdracht van Petrus de stoet gevolgd was tot op de terechtstellingsheuvels. ‘Ze hebben die Simon van Cyrene volledig ontkleed. Niets bleef verborgen. Ze dobbelden zelfs voor zijn mantel.’
‘Het ware goed dat die man onmiddellijk vlakbij begraven kon worden; ga ook eerst even langs bij Jozef van Arimathea, maar kijk goed uit of jullie niet gevolgd worden. Jozef heeft er een graf dat reeds af is. Betaal hem voor de bewezen dienst. Johannes: ga ook maar mee. O, en vraag of Jozef voor enkele druppels bloed van die Simon kan zorgen. Hij verdient het mijn bloedbroeder te worden, al is het dan postuum. Hij is jezusfactorpositief.’
‘Ja heer.’
‘Waarom heb je die rol niet vooraf aan iemand van ons toevertrouwd?’ wou Judas nog weten.
‘Alles gebeurde te vlug. Voor ik het wist, was ik overgeleverd aan de vijand. Die avondwandeling … ’
‘Welja, precies: en donderdagavond dan? We zaten dan toch samen aan tafel?’
‘Maar toen kon ik nog niet weten … ‘
De Nazarener zweeg abrupt en bleef Judas met een onbestemde blik in de ogen aankijken. De echo’s van de onweersdonders leken zich nu te verwijderen. Het geruis van hevige regen – een zeldzaam verschijnsel in deze streken – had eensklaps opgehouden. Een verfrissende bries met een aangename geur woei de grotten in.
‘Ga nu maar,’ zei hij dan met een korte hoofdknik. ‘Au … au … !’

In het diepste geheim ontving Jozef van Arimathea, de eigenaar van de grond waarop zich de knekelheuvels bevonden, een kleine delegatie van de elkesaïtische stokheren. Jozef, lid van het sanhedrin, dat zelf geen doodstraffen kon uitspreken (tenzij in geval van tempelschennis), was het allang oneens met de handelwijze van Pilatus betreffende de Nazarener. Hij onderhield geheime contacten met diverse oppositiegroepen. Jozef had voor zichzelf ook al een graftombe voorzien in zijn uitgestrekte tuin, niet ver van de knekelheuvels die hij aan de Romeinse bezetters verhuurde. Als laatste eerbetoon aan de opgevorderde die de plaats van hun militante Nazarener had ingenomen, stelde de delegatie voor (mits een afkoopsom) Simon van Cyrene na de kruisafneming in dat graf te begraven. Jozef van Arimathea ging na enig aandringen akkoord. Hij zou zelf de klus klaren. Hij ontving het geld in dank, maar verbond nog een voorwaarde aan de overeenkomst: hij wilde het sluierdoek van Veronica. Hij had namelijk de gebeurtenissen van de laatste uren van zeer nabij gevolgd. Het signalement dat van de Nazarener op die doek van Veronica was achtergebleven, had hem gebiologeerd. De stokherendelegatie beloofde er werk van te maken. En zo geschiedde. Terwijl Jozef de allerlaatste druppels bloed van Simon van Cyrene bij de afneming in een beker opving, zoals gevraagd door de elkesaïtische delegatie, overmeesterden in de woning aan de Habadweg drie onherkenbaar gemaakte mannen Veronica. Ze waren niet alleen uit op het testament; ook de sluierdoek namen ze mee. Veronica verzette zich hevig; ze verweerde zich als een duivelin. Petrus verloor uiteindelijk zijn zelfbeheersing en met hetzelfde zwaard als waarmee hij tijdens de rustpauze op die avondwandeling de hogepriesterknecht Malchus het rechteroor afgehouwen had, stak hij Veronica in het hart.

Het lichaam van Simon van Cyrene werd dus in de Arimathea-graftombe ondergebracht. Deze loco-gekruisigde vertoefde daar echter niet lang. Korte tijd daarna werd hij uit zijn graf weggehaald. Men wist niet door wie, maar het deed de ronde dat hij niet echt gestorven was aan het kruis. Hij zou als wandelende Jood voor eeuwig op aarde rondzwerven, op zoek naar het hem toegefluisterde testament.
De militie van de Nazarener dook maandenlang onder in de grotten ten oosten van de stad, tot de gemoederen ietwat bedaard waren, hoewel daar in die roerige tijden weinig sprake van kon zijn. Misschien verzorgden ze ondertussen ook de vreselijke wonden van de ondode Simon van Cyrene, die zij zelf zogezegd begraven hadden en even later weer in het diepste geheim ontvoerden?
De zwaardmoord op de vrouw aan de Habadweg werd toegeschreven aan de Romeinen: die zouden wraak genomen hebben op de onbekende ontvoerders van de Nazarener door de behulpzame Veronica te doden. Ze dachten op die manier de militie te treffen.

De zon streelde al vroeg een flank van de Kluisberg. Boven de velden dreven statige nevelsluiers. Avelgem ontwaakte, gereinigd door het onweer. Jozef, die al tweemaal kort na elkaar in de vroege ochtend zijn bed uit gejaagd werd wegens hevige plasdrang – die verdomde bellen duivels bier ook – besloot dan toch maar op te blijven. Hij stak zijn eerste van een lange serie sigaretten op, hulde zich in zijn kamerjas en stapte het tuinpad op om een frisse neus te halen. Er was gezondheid blijven hangen na het late onweer van gisteravond. Iets wat een eeuwig leven zou kunnen doen verhopen.

Kuchend, gedachteloos en met lodderige ochtendogen slenterde Jozef tot bij de glorieuze rabarberformatie achter in zijn tuin. Toen viel zijn blik op dat ene rabarberblad. Samen met het tegenoverliggende blad leek het een grote kelk te vormen. Hij stokte even in zijn bewegingen. In het ochtendlicht had het blad een roze weerschijn, maar bovenal toonde het onmiskenbaar de fotokopie van het gezicht van Veronique. De nerven vielen exact samen met haar gelaatstrekken. Of was het inbeelding? Speelden de Duvels hem nog parten? Wat beschutte het dak van rabarberbladen nog meer in de vroege ochtend van de tiende juli in Avelgem, voorportaal tot de Vlaamse Ardennen?
‘Verdoeme … ‘ deed Jozef.
Hij gooide zijn sigaret weg, bukte zich ontzet voor de struik en duwde de twee grootste bladeren opzij. Daardoor golfden er krampen over het gelaat. Terzelfder tijd leek een nevelsluier in de vorm van een gedaante in een lijkwade zich uit de struik los te maken en op te stijgen. Jozef merkte het niet. Met open mond en gesperde ogen staarde hij naar de afdruk van een tuniekjurkje in de vochtige aarde, zoals Veronique er gisteravond eentje gedragen had en waar hij nog aan had zitten frunniken. Het leek op de imprint van een gebroken ledenpop, hard ter aarde gesmakt, waarvan alleen de linkerarm een natuurlijke houding aannam.
Was hier de bliksem ingeslagen en had die van Veronique een schroeiplek gemaakt? Was dit het watermerk van een gevallen engel na een duchtig onweer? Amper zichtbaar, maar toch duidelijk aanwezig, zoals engelen zelf ook alleen bestaan en spreken via luisteren en fluisteren?

Jozef hapte naar adem. Er vlamde een pijnscheut door zijn borst, gevolgd door een splinterbom van honderden door merg en been snerpende partikeltjes. Hij probeerde op te staan, maar dat lukte niet. Naar omhoog kijken lukte evenmin. Zijn blikken zeilden amper één keer over de oostflank van de Kluisberg vooraleer hij met een diepe zucht opzij kantelde en door de reuzengrote rabarberstruik omarmd werd.

DROOMOORD

01

Het huis rust stevig op zijn heupen. Het lijkt niet uit zijn evenwicht te brengen. Aan de ene kant zit wat ook aan de andere kant zit. Het is drie verdiepingen hoog. Het huis steekt zijn tong uit via een spookachtig mooie voortuin. Je kan rechts en links ook om het huis heen. In de grote achtertuin staat een reusachtige boom. In de zomer roert hij schuimig zijn kruin. In de winter betast hij de hemel met zijn tentakels.

Er ligt een rugbystadion achter het huis. Van op de bovenste verdieping kan men in stukken en brokken de thuiswedstrijden van RC Daring Barbarians in de hoogste klasse volgen. De gedeeltelijke overkapping van het stadion hindert wel, in combinatie met felle zon, lees: schaduw. Van eender waar in het huis kan men ook de scores min of meer bijhouden, afgaand op de decibels die uit het stadion opstijgen.

De tuin, de boom, de struiken bieden troost voor de bewoner binnenin. Hij verlaat het huis niet, dat van buiten gezien symmetrisch oogt, maar dat van binnen niet is: A roept B niet op, links weerspiegelt rechts niet, boven herhaalt onder niet. De bewoner, Skix genaamd, is honkvast.

Het huis is een statement, gestut door een gigantische boom.

De bewoner zelf heeft ook maar één zekerheid: zijn naam. De naam is de enige zekerheid van de bewoner.

Omheen het huis is momenteel alles ziedend in beweging. Takken ranselen elkaar en zichzelf; bladeren verliezen zich in dat gehakketak en niets behoudt eenzelfde plaats als voorheen. In het huis is ook deining merkbaar. Het water in de toiletpotten op de gelijkvloerse verdieping en één hoog ondergaat een bescheiden golfslagje.

Nadert het huis en houdt er halt: Otto: nadert het huis en houdt er halt. Gewapend met zekerheden stapt hij op de voordeur af. De druk op de belknop veroorzaakt het zilveren gerucht van windklokken.

Grapparg schrikt op. Quasi lodderig heft hij zijn kop. Toch is hij een en al concentratie. Daarna kijkt hij even vragend naar Skix, die languit in de sofa ligt. Diens hoofd is bedekt door een boek in spreidstand: Oblomov van Gontsjarov. Een tweede keer zeilen klokkengeluidjes door de hal en de living. Skix schrikt wakker. Hij plukt het boek van zijn hoofd en veert langzaam op, zich afvragend of de geluiden zich in zijn hoofd afspeelden dan wel ergens anders. Op het ogenblik dat hij het boek op de ronde salontafel legt, wil leggen, golft er een elektrische ola door zijn hersenen. Die hersenstorm veroorzaakt een steekvlam in zijn bewustzijn, dat daardoor even uitgeschakeld wordt. Hij valt tussen schip en wal, zijn rug onzacht tegen meubilair bonkend. Zijn ogen sluiten zich wijd open en activeren schermbeveiliging: het noorderlicht? Flitsen? Sterren? Einders en vlaktes? Om zijn mond stolt een grimas die een minuut lang zijn gezicht als een masker in bedwang houdt. Zijn vingers, handen en armen zijn even niet langer van hem. Ook hier lijkt hij in een klemvaste houdgreep te zitten. Als een gekweld vraagteken ligt Skix zo’n drie minuten lang op de grond.

Grapparg vlijt zich languit naast Skix. Zijn ene oor is klaar om een derde belsignaal te interpreteren, maar dat komt er niet. Zijn andere oor leest het lichte gekreun dat met kleine tussenhalen uit de mensenmond ontsnapt. Hij reageert niet op de zachte plof van vallend drukwerk in de voorhal.
Otto belt geen derde keer aan. Hij is zeker van zijn stuk. Zijn gebaar naar de bel toe beschrijft een afwijkende beweging en verandert in een krabgebaar boven op zijn hoofd. Dan keert hij het huis de rug toe en stapt naar zijn volgende huisnummer, zonder nog om te zien. Wanneer ook dat nummer zijn businhoud ontvangen heeft, plukt hij zijn mobieltje uit zijn zak.

Skix komt weer tot bewustzijn in eenzelfde andere wereld. De steekvlam heeft een portie van zijn energie verschroeid. Hij blijft nog even liggen en hijst zich dan weer via zijn ellebogen in de sofa. Zijn rug doet concreet pijn; die is midscheeps getroffen door een aanvaring met meubilair. Daar groeit waarschijnlijk nu al een blauwe plek. Meubilaire rondingen zijn wel veiliger dan hoekige kanten, maar kunnen ook hard aankomen. Lezen zal voor later zijn: er zijn nabevingen. Oblomov ligt volumineus dichtgeslagen op de rand van de salontafel. Die valt net niet. Na verloop van seconden komt er een vage glimlach om Skix’ mond zweven. Grapparg vlijt zijn kop nu helemaal in rust op zijn voorpoten. Alles is weer een tijdlang in onzekere balans.

De bouwvakkers-gsm van Skix, bestand tegen vallen en stoten, zoemt. Omdat ook de trilfunctie geactiveerd is, draait hij een kwartrondje om zijn eigen as op de salontafel.
‘Skix.’
‘Otto hier. Alles kits?’
‘Alles kits. Even horizontaal, dat wel. Weinig schade. Belde je?’
‘Ik bel nu wel.’
‘Grapjas. Ik bedoel de deurbel. Daarnet.’
‘Ja, daarnet. Alleen reclame. Geen facturen.’
‘Dat dacht ik al. Ik … ‘
‘Even onbereikbaar geweest?’
‘Ja.’
‘Ik hoorde Grapparg niet blaffen. Tweemaal gebeld.’
‘Nee.’
‘Oké dan. Hij weet het best hé.’
‘Zeker weten. Nu moet ik nog even uitblazen, Otto.’
‘Tot binnenkort, Skix. Hou je haaks.’
‘Tja … haaks. Bye.’
‘Bye.’

London (Richmond) – Tijdens de match RC Daring Barbarians - White Sharks van jl. zaterdag deed zich vlak na de tweede scrum al een felle botsing voor tussen thuisspeler Skix en tegenstander Wodan Pretzlov. Beide robuuste heren knalden dermate op elkaar in, dat zij op berries van het veld gedragen dienden te worden. Pretzlov was even out, maar kon de strijd hervatten. Skix bleef definitief aan de zijlijn, klagend over duizeligheid. Hij zag er dan ook zwaar gehavend uit. Hij ging niet meer het veld op. Op weg naar de kleedkamers diende hij zelfs aan weerszijden geschraagd te worden. Uit goede bron is verder vernomen dat Skix nadere onderzoeken moet ondergaan in de gespecialiseerde vleugel van het Aloysius-ziekenhuis. Het is afwachten geblazen nopens de afloop van deze zaak. Duimen maar, want de Barbarians hebben Skix momenteel broodnodig … (UDL in Daily Courier, 12 november 1992)

02

De storm heeft het weer ondersteboven gekarnd. De volgende dag zit de lucht blauw als wintermelk. Bomen en struiken bewaren de stilte. Alles lijkt in verstarde stilstand gestold.
Jezebel S. versnippert de briefwisseling van de voorbije maand. Dat betreft geen noodzaak; ze vindt het vermalende gezoem van de snippermachine aangenaam om naar te luisteren. Zoals elke maand, jarenlang al, steekt er een kaart tussen van Skix. Daarop staat immer dezelfde tekst: waarom? Zo’n kaart brengt postbode Otto ongeveer elke tiende dag van de maand. (Hij bedient op zijn ronde zowel de straat van Skix als die van Wodan/Jezebel in de buitenwijk). Het betreft kaarten die gratis in de draairekken in postpunten te plukken zijn, met telkens andere afbeeldingen op. Alleen de handgeschreven tekst blijft altijd dezelfde. Skix neemt nooit de moeite zijn mededeling in een enveloppe te verpakken. Wodan reageert er schouderophalend op. Het kan hem niet meer verdommen wat Skix uitspookt. Jezebel is nu van hem.

Werktuiglijk stopt Jezebel de kaart in de snippergleuf en kijkt ondertussen naar buiten. Wodan is aan het werk in de tuin.
‘Hij is mijn snipperman voor de tuin,’ denkt ze glimlachend.
De oud-rugbyer werkt traag. Hij harkt met langzame halen en streken bijeen wat de storm gisteren bloemleesde en op de begane grond gooide. In een verdomhoekje van de tuin groeit gestaag een berg oude bladeren.
‘Daarom dus,’ mompelt ze.
Ze mompelt elke maand wel een daarom, dat op diverse zaken betrekking kan hebben.
De hoeveelste waaromkaart is het nu al?

Het grootste waarom/daarom echter deed zich voor twee jaar na Skix’ frontale botsing met Wodan Pretzlov. Skix raakte maar niet van zijn frequente epileptische aanvallen af (die begonnen waren twee weken na de fameuze match). Vrijgezel Wodan Pretzlov was toen al iets te uitdrukkelijk hulpverlenend in diens huis aanwezig, van in den beginne eigenlijk. Het leek op een aflossing van schuld, terwijl de frontale botsing in november 1992 alleen maar van sportieve aard was geweest, eigen aan rugby. Wodan achtte zich echter voor een stuk heel erg betrokken en frequenteerde het huis van Skix viermaal per week. Maar het leven van Jezebel en Skix werd grondig en totaal omgekarnd. Opnames en onderzoeken volgden elkaar in een snel tempo op. Allerlei dure en ingewikkelde ingrepen bleken noodzakelijk. De trap werd met een lift toegerust. Badkamer, slaapvertrek en living werden aangepast. Zachtheid alom. Veiligheid. Maar ook: adieu sport, vaarwel sociaal leven, goodbye ongedwongen sex. Van potige rugbyer tot onderdanig slachtoffer van de zwaartekracht.
Na een hoogoplopende ruzie annex stuipaanval met veel materiële schade hield Jezebel S. het voor bekeken in de honk van haar Skix. Een maand later verkaste ze op een avond naar Wodan in een aanpalende buitenwijk, met achterlating van afgeronde meubels, diverse handgrepen, alarmknoppen, een hulphond en een ontredderde ex-rugbyspeler met een stootbestendige bouwvakkers-gsm en een aanstormende whiskyverslaving. En toen begonnen de kaarten te komen: waarom?

Otto onderhoudt al enkele jaren de tuin van Skix: de voortuin en de achtertuin. Hij doet dat na zijn dagelijkse postronde. Nationale besparingen in crisistijd hebben hem tot parttime-kracht ‘gesaneerd’. Het postbedrijf (ooit moeders mooiste van Vadertje Staat) moest ‘gezond’ blijven, dus sneuvelden er mensen en jobs. Otto werkt nog vier driekwartdagen van de werkweek. Of zoiets. Tuinieren is zijn hobby. En zijn leven, zegt hij. Skix betaalt er hem voor. Zelf kan die het niet meer: zijn lichaam is te moe geworden van te veel aanvallen. Er zijn grenzen aan weerstand en incasseringsvermogen. Sport is hem quasi fataal geworden.

En plotseling steekt weer de wind op, enkele dagen later. Feller dan voorheen zelfs. Waarschuwingen doen de ronde. In de achtertuin van Skix sneuvelt een mythe: onder al dat stormgeweld vangt de kruin een te grote hoeveelheid lucht, wordt leenroerig, hapt naar adem en dondert naargeestig krakend om. Gelukkig kiest hij niet de richting van het woonhuis. Otto kan niet meer aan het gevaarte ontsnappen. Hij wordt vermorzeld, verpulverd, gehakt, geschuurd, gevild, gegeseld.

In zijn tas, die zoals gewoonlijk op de veranda staat, en waarin hij koffie en broodjes bewaart, treft men een twintigtal gereed geschreven waaromkaarten aan. Op elke kaart is reeds de bestemmeling ingevuld. Skix valt uit de lucht. Hij heeft nooit weet gehad van de kaarten.

Jezebel S. en Wodan P. krijgen bezoek. Een andere postbeambte, met een hogere functie wellicht. Een soort postpolitie. De kaarten op tafel.
‘Godverdomme,’ zegt Wodan. ‘Waarom? Waarom hij?’
En hij kijkt naar Jezebel.
Die ook ‘ja, waarom?’ vezelt.
‘Die Otto had liever dat je bij Skix gebleven was hé? De Skix die om de haverklap van zijn stokje gaat hé? Wiens tuin hij onderhield hé?!’
‘Maar … ‘
‘Onderhield … onderhoudt hij ook jouw tuin?? Ja hé!?
‘Maar Wodan … ‘
‘Godverdomse Otto! Dat is het hé! Hé Jezebel?! Ik ben hier al jaren de hoorndrager hé? Is ’t niet waar? Het is de W van waarom en de W van Wodan hé? Waarom die Wodan hé!? Je ziet hem in ’t geniep hé! Maar dat is niet genoeg voor die zak, die postzak! Godverdomme! Waarom? Hier! Daarom! Met de W van woest!!’

Voor de postpolitie ook maar iets kan doen, vliegt rugby-Wodan op haar af. Haar halsje knapt als een rietje.

En aldus blijft er niet veel over. Otto dood. Jezebel vermoord. Wodan weggeborgen. Skix …

MAAR …

Killmouski wandelde onopvallend over het zonovergoten Dennisplein.

‘Wat!? Wat is dat!? Hoe kan dat nu: onopvallend wandelen?? Doe dat eens voor, ja? Vooruit! En zonovergoten graag, dat we het allemaal onopvallend heel goed zien!’ tierde de docent Creatief Schrijven.
‘En nog iets … ‘ brieste hij door. ‘Wie … wie … o boeiende wie mag er dan wel op dat zonnige Dennisplein wonen hé?! Hé, schrijvelaar? Meneer Tennis misschien? In bed met mevrouw Ace? Is het van dat, ja? Laat me niet stikken van het lachen hé! Noem jij dat schrijven??’
‘Maar … ‘
‘En Killmouski? Killmouski!? Is dat een undercovernaam misschien? Ik noem dat een woordspeling met snorharen. Hoe bestaat het!’
‘Maar … ‘
‘Vooruit: opnieuw. Iets anders. Schone lei. Proper doekje. Verse luier. Nieuwe braakbal. Of zijn dat te moeilijke metaforen voor je?’

Vera verft haar teennagels rood. Negen maanden later wordt haar zoontje Brad geboren.

‘Maar waarom in hemelsnaam toch altijd weer van die filmsternamen, verdomme! Het was eeuwenlang Jan en Jantje geblazen, en heden ten dage is ’t van Bent en Brent en Jack en Puck en Suck en Brad en … godgenageld Bad Pritt allemaal!’ oreerde de docent Creatief Schrijven.
‘Maar … ‘
‘Te veel tv gekeken, ja? En waarom die ellendige tegenwoordige tijd gebruiken? Is er iets mis met de onvoltooid verleden tijd misschien? Een slechte jeugd gehad, ja? Ooit een schoothondje uit je kopje melk zien likken en nooit meer klaargekomen met de middeleeuwen uit je leven? Is het van dat?’
‘Maar … ‘
‘En rood … rood! Wie verft nu nog haar nagels rood! Bang voor blauw, pennenridder?’

Toen hij de slaapkamer binnenkwam, rezen zijn haren te berge.

‘Zijn haren!? Zijn haren godgenageld!? Moet er in een slaapkamer godverongelukt niet iets anders te berge rijzen? Wat voor Ikea-gedoe is dat nu weer?’ raasde de docent Creatief Schrijven.
‘Maar … ‘
‘Is dat die Killmouski met zijn snorharen weer misschien? Of ligt er een wijf in bed met baard en snor en zes tenen aan elke poot? Zeven pillen prozac heb ik nodig om dat proza onbeschadigd te doorstaan!’
‘Maar … ‘
‘Te veel Bouquetreeksboekjes verslonden? Is het dat? Gecontamineerd met pulp, ja? Is dat de trend? Een nieuwe Hemingway ben je niet hé vriend. Hoeveel woorden moet ik er nog aan vuilmaken? Zou je je niet beter concentreren op een ander aspect van de papierindustrie? Behangrollen verkopen bijvoorbeeld?’

Ter plekke afgestapt, merkten we dat de wagen met de nummerplaat CEH921 wel degelijk een purperen streep vertoonde.

‘Nu nog beter!’ brulde de docent Creatief Schrijven. ‘Afstappen!? Ter plekke dan nog wel?? Waar zou jij anders wel afstappen, hé?’
‘Maar … ‘
‘En dan die verrekte nummerplaat!’ fulmineerde hij door. ’Een cliché als een kathedraal met duivenstront op! De auto met nummerplaat peut-peut-peut-peut-peut-peut wordt ervan verwittigd dat zijn schroothoop verkeerd geparkeerd is en ter plekke in de weg staat! Getverdegetverdegetver!’
‘Maar … ‘
‘En dat purper dan, godgenageld! Moet je bij de paus op audiëntie misschien? Trek dan alvast maar een bruin remspoor in je onderbroek. En naar het autokerkhof met dat lelijk wrak! Wegslepen die handel! Gezakt voor de keuring. Opnieuw!’

‘Maar ik wil niet opnieuw!’
‘Eh?’
‘Ik wil niet opnieuw. Ik zit … ‘
‘Zeg: je betaalt toch om bij te leren hé!’
‘Maar nee! Mijn … ‘
‘Wil je schrijven of wil je niet schrijven?’
‘Maar ja!’
‘Ewel dan?’
‘Politioneel schrijven.’
‘Eh? Come again?’
‘Mijn directie schreef me in voor een cursus Politioneel Notities Nemen.’
‘Maar … ‘
‘Jaja … Vandaar die nummerplaat hé. En die slaapkamer. De rest was training. Flikkenproza hé.’
‘Sodeju … sodeju … ‘
‘In welk lokaal gaat dat door? Als ik vragen mag?’
‘Godverdegodverdegodver … ‘
‘Niet vloeken, of ik schrijf een proces-verbaal. Dat heb ik intussen wel al onder de knie. En in de vingers. En het is geen fictie! Ik ben in functie!’
‘Maar … ‘ stamelde de docent Creatief Schrijven verbouwereerd.

STOK

EEN PUNTIG VERHAAL

Ik had zelfs niet eens laveloos gezopen toen ik die zomeravond begin juli van een barkruk kukelde en mijn rechterbeen op twee plaatsen brak. Ook die verdomde trottoirband vlakbij deed me geen deugd. (We zaten immers buiten aan De Woede der Noormannen, onze stamkroeg).

Ik slaagde er nog in mijn auto te bereiken even verderop en naar huis te rijden. Een mens in nood is tot mirakels in staat. Zelfs thuis de trap op naar mijn bedstee kon nog, maar dan wel als een baviaan. Enkele uren onrustige woelslaap stelden het verdict uit. Ik werd wakker met diverse beperkingen.

De rest van mijn dagen zie ik de wereld ietwat meer in beweging dan voorheen. Het is echter niet de wereld die meer beweegt. Ik ben het. Ik mank. En ik lijk te blijven manken, na lange fases van gips, krukken en een stok. Ik vrees dat ik als gewoon loper afgedaan heb. Ik voeg me bij het leger der mensen met een beperking. Mijn kinderen noemen me soms ‘puntkomma’. Ik laat dit aan uw taalkundig-ritmische verbeelding over.

Stokoud.
Een stok wordt dus met ouderdom geassocieerd.

Toen ik een tijdlang een stok gebruikte om te stappen, merkte ik dat vooral kinderen me anders bekeken. Ikzelf was er vroeger ook bang voor, toen ik nog een uk was: voor die combinatie van grote mens plus stok. Driebenigen straalden dreiging uit. Die stok wees niet alleen op hun gebrek (god weet wat ze hadden uitgespookt om dat gebrek te verwerven!), maar ze konden met dat ding ook uithalen en slaan. Die ouwe Gusta uit het Visstraatje bijvoorbeeld plantte bij elke vermaledijde stap die ze op deze planeet zette de punt van haar stok pal voor haar scheve rechterpoot. Die trefzekerheid was op zich al verdacht en bedreigend. Daarenboven staken haar voeten altijd in pantoffels. Ook buiten. Misschien was ze een seriemoordenares.

Stokheer.
Een woord van troost voor de verstokten.

Een stok kan ook hoge cultuur betekenen en wijzen op een flamboyante levensstijl. De agrarische schrijver Stijn Streuvels was lid van de Avelgemse stokheren: een zootje dat van zichzelf vond dat ze de betere middenstand waren. En beschikte de Vlaamse oud-beroepsmilitair/dichter Hugues C. Pernath ook niet over een wandelstok uit diens fraaien kop hij middels een schroefdop op tijd en stond een neutje nuttigde?

Halfstok.

Een mens die zich noodgedwongen met behulp van een stok voortbeweegt, hangt halfstok. Hoe dan ook valt een zekere droefenis niet te ontkennen, hoe sympa en schrijverig zo’n stok er ook uit mag zien.

Stokvis? Geen geleuter.

Eierstokken. Vaak meervoud. Zoals kinderen en hoenderen.

House M.D.? Het bekende stokpersonage uit de zoveelste gelijknamige ziekenhuisserie? Laten we de tv maar voor wat hij is.

Ik had Johan & cie (zijnde zijn tweede gezin: verse vrouw annex grote kinderen aan ook andere lendenen dan de zijne ontsproten) al een tijdlang niet meer gezien. Hij was na zijn scheiding verhuisd naar een middelgrote binnenlandse stad en frequenteerde daardoor minder dan vroeger De Woede der Noormannen, van oudsher onze stamkroeg in Ҫeule-sur-Heulbecq, randgemeente van Kwatricq. Ons wederzijds enthousiasme bolde die zomeravond begin juli dus wat extra op. Vroeger hadden we wel al eens verbonden gesloten: we bekokstoofden samen openbare fratsen (de zogenaamde ‘stoten’) ter gelegenheid van het jaarlijkse dorpsfeest en we leukten lange tijd elke donderdagavond (zegge en schrijve: nacht) onze stamkroeg op. We publiceerden zelfs een hilarisch boek over onze biotoop en de Ҫeulenaars: ik leverde de hoogst onnozele teksten, hij tekende voor holbewonerachtige illustraties.

Een blij weerzien dus. Maar ik hield er een dubbele beenbreuk en een waggelgangetje aan over. Ik kukelde pardoes van die kruk. Mijn rechterbeen werd een hefboom, maar die kon mijn vege lijf niet kon torsen in deze houding. Bijna iedereen was toen weer aan de toog gaan plakken. Alleen Jean-Pierre kon me helpen, een vaste klant van De Woede der Noormannen, die sedert de betutteling van politiekers buiten op het trottoir moest gaan roken. Hij hielp me op een gewone stoel op het trottoir en bezwoer me niet zelf meer naar huis te rijden. Toen hij even ging plassen, deed ik dat toch, want niet de drank had me overmand. Ik had een eenmalige aanval van epilepsie gehad.

Terwijl ik juli en augustus horizontaal en strak ingegipst thuis doorbracht, ontsproten aan mijn brein en laptop twee avondvullende toneelstukken. Een over bloeddoping in de wielrennerij en het reilen en zeilen in een hotel, een over teambuilding en slecht leiderschap.
‘Puur winst uit je verlies,’ dacht ik. ‘Vergeet de vakantielanden en de stranden en ga thuis aan de slag, comfortabel liggend voor een scherm met vele zenders, mocht het al aan inspiratie ontbreken.’
Aldus geschiedde.

Het werd voorwaar nog een mooie zomer. Ik verlangde zelfs niet eens naar bezoek, tenzij men chocolade of whisky mee zou brengen. Ik leerde mijn krukken voor veel andere doeleinden gebruiken. Ik opende en sloot er de overgordijnen mee. Ik sloeg er eind augustus de druiven mee af die welig langsheen de muur maar net buiten mijn lichamelijke reikwijdte tierden. Ik bediende er de knoppen mee van de afstandsbediening die onveranderlijk buiten mijn onmiddellijke bereik rondslingerde. Ik hengelde ermee naar allerlei voorwerpen. Kortom: die hulpstukken betekenden een echte hulp.

Medio juli liet ik me door een van mijn dochters in de auto naar een kruidenierszaak brengen, waar ze twee repen chocolade kocht die ik stante pede in de auto verorberde. Medio augustus kwam een bevriend koppel me een peperdure fles whisky toeleveren in ruil voor een boek over de wereldbekende wielrenner Merckx, dat ik in opdracht van de uitgeverij geredigeerd had. Het waren twee hoogtepunten in mijn gipszomer, en ik kon er voldoende tevredenheid uit putten. Mijn beide theaterstukken werden ook prompt geregistreerd en uitgegeven door mijn theaterbureau en literair agent in de grote stad Antwork. Winst! Winst! Break a leg!

En zie. Voorwaar.
Begin september kon ik mijn krukken weer inleveren. Een stok zou alsnog volstaan. Ik vloog zelfs even later met mijn vrouw en zoon naar Turkije, voor een week vakantie tussen de Russische toeristen. De stok bood me overal voorrang in het poepchique hotel Rixos. Ik las er voor de derde keer een biografie over Dylan Thomas, schreef er een verhaal over Dylan Thomas en dronk er een aardig stukje weg in de richting van Dylan Thomas.

Terug thuis kon ik zonder noemenswaardige hindernissen mijn taken opnemen, hoewel de stok een noodzaak bleef. Ik veroverde een privéparkeerplaats vlak bij de toegang tot de hogeschool waar ik letterkunde en taal doceerde. Ik gebruikte uitsluitend de lift. Ik kon hinkend te vroeg of te laat ergens toekomen. Ondertussen ondervond ik ook de beperkingen die mensen met een beperking in openbare gebouwen ondervinden. Zij worden daardoor dubbel beperkt. Veel gebouwen werken niet echt mee in dat verband.

Begin november liet ik meestal mijn stok in de auto achter. Ik had van de specialistische traumatoloog een dubieus verdict gekregen. Goed en slecht nieuws, dat eender luidde: je hoeft niet geopereerd te worden/een operatie in fases ware misschien wel aangewezen/de slaagkans is gezien uw leeftijd een vraagteken/ik zal dus niet opereren//

De herfst kwam dus in het teken van kinesitherapie en steunzolen te staan. Terwijl het gebladerte der ouwe soldaten over straten en pleinen warrelde, krulde ik om de twee avonden als een vraagteken van pijn op de tafel bij Claude M., een kneder met de handen van een dokwerker ten tijde van de Boelwerf.

Nadat de nepfeesten van Halloween, Sint-Maarten en Sint-Niklaas achter de rug waren, en er geen verse mirakels gebeurd waren, en we een halfjaar verder op de kalender waren, informeerden steeds minder mensen naar de stand van manke zaken. Ik was dus zoetjesaan ingelijfd in het leger der mankepoten. En ik kon ook naar believen met mijn stok jongleren, zonder dat daar nog breukgedachten aan verbonden werden.

(Ik had er me altijd al over verwonderd hoe snel nieuws slijt en hoe slecht het geheugen van veel mensen werkt. In die tijd bijvoorbeeld verhuisde zesvoudige moordenaar Freddy Horion van gevangenis: hij verruilde Brugge voor Hasselt. In de berichtgeving was het van ‘meneer’ Horion. Godverdomme: ook na jaren verdient zo’n sujet toch dat ‘meneer’ niet? Analoge en andere voorbeelden legio!)

Ik had me ondertussen een hulpstok eerste categorie aangeschaft voor de ronde som van € 150. De ‘oude’ stok verhuisde naar de afdeling ‘Noodlottigheden’.
Hoe het nieuwe ding er niet uitzag?
Vurige vlammen die eromheen likten. (Te veel House M.D., zie televisie)
Een slang die zich kronkelend een weg naar de handgreep baande. (Ook alweer een te medicinaal cliché).
Een leeuwenkop als handgreep. (Te voorspelbaar).

Hoe dan wel?

Mijn steun en toeverlaat in manke dagen was vervaardigd uit azobéhout, oorspronkelijk chocoladebruin, maar ‘à la vintage’ aan het vergrijzen. De handgreep was een purperrood gekleurde bescheiden berenklauw. Ik had het gevoel hand in hand met een beer te lopen. In die handgreep zat een kokertje waarin ik mijn dagelijkse portie pastilles mee kon nemen: om hooikoorts voor te zijn, om mijn bloed te zuiveren, om gezond en rustig te blijven. Het uiteinde van dit hulpstuk zag er niet ziekelijk uit. Wel sportief. Hij kon wedijveren met bergstokken en de poles die bij nordic walking worden gebruikt.

Het Rattenkasteel was een mooie gastronomische biotoop net aan de periferie van randgemeente Ҫeule-sur-Heulbecq. Zelfs in het nabijgelegen chique Kwatricq hadden ze zoiets niet. Het Rattenkasteel was omwald en bebost. Het lag op een boogschot van het dorpscentrum, met zijn bloeiende cafés, warenhuisjes en pitazaken.
In de herfst en de winter afficheerde Het Rattenkasteel een zestal palingfestivals op vrijdagavond. Reserveren gewenst.

Op een avond in De Woede der Noormannen kregen Anje, Heloïse (twee vrouwelijke stamgasten) en ikzelf een palingdroom. We zouden ons gedrieën inschrijven voor zo’n vrijdagavond, eind november. Aldus geschiedde.

Die bewuste avond had ik eerst nog een afspraak bij kinesist Claude. Om de pijn van de behandeling te verbijten, dronk ik alvast bij voorbaat twee volwassen glazen whisky. Gesterkt door die hemelse nectar en het palingvooruitzicht strekte ik me op de marteltafel uit. Ik had geluk: Claude moest die avond nog uitrukken voor een patiënt. De foltering duurde iets korter dan gewoonlijk. In een opperbeste stemming verliet ik de kneed- en masseercatacomben van Claude M. Ik ging me thuis wat opfrissen, trok verse kousen aan en dronk nog een whisky om wat open te bloeien: ik vermoedde dat er veel volk op het palingfestival zou arriveren en wapende me daarom nog even met wat babbelwater. Ik was namelijk geen kampioen in begroetingen en wiewedaarhebben’s. Vervolgens reed ik, vergezeld van mijn nieuwe stok, naar Het Rattenkasteel. Daar had ik met Anje en Heloïse afgesproken om kwart voor acht in de bar.
Het was guur maar gezellig weer. De laatste lichting bladeren verliet in okeren sneeuwbuien de boomkruinen. Omdat ik niet al te stipt wou arriveren en me wou oefenen in het beleefde te laat komen, stuurde ik mijn auto via een ommetje eerst nog even naar café De Raaf. Op tien minuten zou het niet aankomen. Mijn nieuwe stok liet ik in de auto; een vorige versie had de laatste tijd al genoeg het gespreksonderwerp bepaald.
Ondertussen was de wind tot storm aangewakkerd. Het autoportier werd er bijna afgerukt toen ik het met mijn goede been verder open stompte teneinde me uit de auto te hijsen. Mijn rechterbeen functioneerde nog verre van normaal.

Freddy en vriend (een zachte jongen uit Bulgarije) verwelkomden me hartelijk en blij. Er waren drie vroege avondklanten. Het waren de laatste weken van café De Raaf.
‘Je houdt het binnenkort voor bekeken?’
Freddy knikte: ‘36 jaar jaar, maar nu is het sop de kolen niet meer waard. Een nuloperatie. We kochten een ‘gesloten’ burgerhuis in het centrum van Ҫeule-sur-Heulebecq. We hebben ook nog een appartementje in Bulgarije. Ik ga nog wat kleren voor de mensen ontwerpen.’

Ik dronk twee glazen bier hoog in de versnelling, terwijl iedereen het alweer over dat rookverbod in de cafés had. We rookten alle vijf om ter hardst; alleen patron Freddy was niet nicotineverslaafd. Gezelligheid sloeg op korte tijd zo stevig toe dat ik het bijna jammer vond dat ik in een zee van volk paling zou gaan verorberen. Ongetwijfeld zou Het Rattenkasteel barsten van de fijnproevers. Zoals gewoonlijk werd ik alweer door volksvrees beslopen, die groeide naarmate het tijdstip der afspraak naderde. Een kwiek afscheidsglas aangeboden door Freddy zelf kon ik natuurlijk niet afslaan. Misschien hielp dat. En wie weet was dit mijn laatste visite aan De Raaf.

Terug in de auto en onderweg naar het palingfestival schrok ik me in de eerste bocht die ik nam een bult door een hevige dreun vlakbij. Ik gooide mijn voet op de rem, verbeet de pijn en kwam slingerend tot stilstand. Het was die vermaledijde stok, godbetert. Hij was van de passagiersplaats gegleden en had met de handgreep een flinke klop tegen het portier veroorzaakt. Beeldde ik me in dat ik hierbij wat fluitend gesis hoorde? Vloekend zette ik me weer in beweging, me gelukkig prijzend dat er geen achter- of tegenliggers waren.

Tussen de bomen langsheen de omwalling en rond Het Rattenkasteel flonkerden lampen en lichten. Ze zwiepten dronken in de stormwind. Een festival van paling verdient voorwaar ook zijn festijn van licht.
Ik griste mijn bewusteloze stok van tussen de zetel en het portier en haastte me naar binnen, een halfuur te laat. Alomtegenwoordig geroezemoes wolkte me tegemoet. Ik las van de gezichten van Anje en Heloïse af dat ze mijn verlate entree niet fijn vonden. Ze zaten namelijk niet aan de bar (die blijkbaar niet in gebruik was), maar aan het meest centrale tafeltje in de zaak. De lege zitplaats leek te schateren en ieders aandacht te trekken.
‘Sorry … kinesist … ‘ mompelde ik, wat luchtkussen wisselend. Gelukkig werd hun aandacht wat afgeleid door mijn azobéhouten stok, die ze wel mooi vonden. Ik ging naast Anje zitten, waar bestek gereed lag. Heloïse zat tegenover haar.
‘Echt schrijverachtig,’ klonk het leukste oordeel.
‘En waar is de oude?’
‘In het haardvuur. Hij heeft zwetend en sissend de geest gegeven.’
‘Is dat een klauwtje? Hoe aardig! Mag ik es voelen?’
‘Een berenklauwtje, ja. Misschien slijp ik er onderaan nog een punt aan, om mee te schrijven, of om scampi’s en gamba’s aan te prikken op recepties. Geef beer es een handje.’
Ik jongleerde wat met mijn chocoladebruine vergrijzende aanwinst.
‘Haha.’
‘Opzitten en pootje geven. Straks komt de vis.’
‘Allez: tijd voor paling.’
Die chique stok wou echter helemaal niet tegen de tafel geleund blijven staan en kletterde voortdurend om. Negen belendende palingeters voerden daardoor gelijktijdig identieke hoofdbewegingen uit. Ik legde het stugge ding na vier keer dan maar onder de tafel. Pas daarna verkende ik glurend de omgeving. Gelukkig bestond Het Rattenkasteel uit diverse niveaus, zaaltjes, hoeken en kanten. Wijzelf zaten dicht bij de inkomhal en toiletten. Iedereen moest ons dus wel voortdurend passeren, maar we zaten niet echt in het vizier van de grotere ruimtes. Opgelucht nipte ik van mijn ‘maison’.

De landmeter, zijn vrouw en diens gezelschap, familie van de uitbaters, troonden op een voutenverdiepinkje. Ze deinden ietwat op en neer in mijn vizier toen ik ze gezamenlijk wat toewuifde ten teken van groet en herkenning. In de verte zag ik ook Mick en Pia zitten, die een bloeiende groenten-en-fruitzaak dreven in het centrum van Ҫeule-sur-Heulbecq. Hoe meer ik om me heen keek, hoe meer bekende dorpsgezichten ik ontwaarde in hoeken en kanten. Er was naast het palingfestival nog een ander feest aan de gang. Het Rattenkasteel was er groot genoeg voor.

Eerst was er bouillabaisse. Een goede zet.
Ik duwde met mijn goede voet mijn stok wat opzij, waardoor Heloïse even opkeek.
‘Sorry.’
‘Ik dacht: wat voel ik daar nu?’
Anje keek me even onderzoekend aan. Toen knikte ze begrijpend: ‘Ah, de berenstok. Ligt hij niet in de weg?’
‘Het is een zaak te gronde,’ sprak ik. ‘Hij ligt daar goed.’
‘Oh!’ deed Anje dan.
‘Ah!’ bevestigde Heloïse.
‘Anders moet ik er voortdurend uitleg bij geven. Het halve dorp heeft me de afgelopen weken al zien hinken.’

De heer en mevrouw dokter Brandt kwamen eraan, toch een opvallend uurtje te laat. Langzaam evolueerden ze door het complex, zegezeker op weg naar hun gereserveerde plaatsen. Opzij, opzij: paling voor de medicijnman!
‘Hij heeft nog consultaties gehad, zeker?’
‘Ja, een docteur is nooit … ‘
Er volgde nog een derde persoon als een aanhangwagentje. Die had zijn halflange grijze haar in een krulstaartje en groette veel minzamer dan dokter Jef Brandt zelf, die zich al lang geoefend had in een passeergrijns die als begroeting door kon gaan. Log bewogen ze doorheen mijn kijkveld.
‘Ze komen ook paling eten.’
‘Dat, Heloïse, is een volstrekt overbodige mededeling,’ wees ik haar streng terecht. ‘Je bête idolatrie voor het beroep van huisarts ofte geneesheer moet gegispt worden!’
‘O, krijg ik van de stok?’
‘Pas maar op voor the claw!’
‘Kijk, die klaploper is er ook weer bij, die Luc.’
‘Ja, een vriend des huizes. De dokter heeft graag een hielenlikker in zijn zog.’
‘Het schijnt dat die daar elk weekend zit.’
‘Of heeft hij niet genoeg aan zijn madame misschien?’
‘Oei oei oei … ‘
‘Hihihi … ‘
Ik vermoedde dat Anje naar Heloïse benen probeerde te schoppen, want ik hoorde mijn stok verschuiven.
Ondertussen begon ik aan mijn tweede portie bouillabaisse; mijn beide tafeldames wimpelden de kelnerin af. Een verse kelnerin kwam er alras aan.
‘Het wemelt hier van de kelnerinnen,’ glimlachte ik.
De drie dames keken me even verbaasd aan.
‘Wat drinken jullie bij de paling? Er is gebakken paling, à la provençale en in ’t groen. Met frietjes.’
‘Zullen we dan maar voor wit gaan?’ stelde ik voor. ‘Wit is altijd schoon.’
‘Witte wijn? In orde.’
‘Voor mij bubbels, niet plat,’ zei Anje.
‘In orde, mevrouw.’
Ik lepelde mijn bouillabaisse verder op. Even later deponeerde men een goedgevuld glas witte wijn voor mij neer. Mijn gezichtsveld begon kleiner te worden; ik gluurde al minder om mij heen en zag ook niet langer diverse kelnerinnen komen aanrukken.

Er verstreek weinig tijd tussen de gangen door. Plotseling werden drie dampende potten paling op onze tafel neergepoot: gebakken, in ’t groen, provençaals. De frites volgden onmiddellijk daarop.
‘Hier zit voorwaar tempo in,’ zei ik.
‘Ja, ze zijn hier rap.’
Een minuut lang hevelden we diverse potten naar elkaar over. Toen de carrousel stilviel, vielen we op de waterlekkernij aan.
Ondertussen hield ik met mijn voet af en toe even contact met mijn stok op de grond. Anje en Heloïse waren wel vaker te vinden voor een frats of een grap. Je wist maar nooit met ze. Het was ook het openbare debuutoptreden van mijn hulpstuk. Alles moest naar wens verlopen.
‘Ik vind dat ik mijn nagelnieuwe stok onheus bejegen,’ zei ik. ‘Door hem zomaar onder tafel op de grond te deponeren.’
‘Ja, hij verdient meer.’
De small talk werd verder vooral bepaald door de palingvariëteiten en de heen en weer passerende mensen op weg naar de toiletten of het rokersafdakje. Ik luisterde verstrooid naar de vrouwenpraat van Anje en Heloïse en genoot ervan. Misschien moest ik me nog meer oefenen in het spreken via automatische piloot.
Het tempo van de bediening bleef hoog. We kregen al heel vlug een tweede voer paling voorgeschoteld en zeer geregeld kwam men ook naar de stand van de wijn informeren. Ondertussen was ook Anje op de witte wijn overgeschakeld.

Mijn volksvrees nam zienderogen af. Ik had al een keer ‘Wie we daar hebben’ gezegd en minstens twee vijanden uitbundig begroet. De wereld was goed; de mensen een zegen: het moest altijd vrijdagavond zijn, tot in der eeuwigheid.

Omstreeks halftien vernauwden Heloïses ogen zich voor de eerste keer tot spleetjes. Ze begon op een tijgerin te gelijken. Hoe het met Anje gesteld was, kon ik minder goed detecteren, want die zat naast mij. We keken tien seconden later allebei tegelijkertijd verbaasd op, want we hadden duidelijk gehoord dat Heloïse even kreunde.

‘Gaat het, Loïs?’ informeerde Anje.
Heloïse sperde even haar ogen, glimlachte als in trance en knikte: ‘Ja hoor. Een opstootje van geluk. Lekkere wijn, gladde paling, de juiste mensen.’
‘Santé.’
Even had ik een kort visioen van een berenklauwtje dat zich een weg baande tussen de billen van Heloïse.
We klonken voor de zoveelste keer. Het geroezemoes om ons heen vertoonde her en der al scherpe uithalen en onverwachte pieken. Wijn begon de gemoederen te beroeren en te flamberen. Lachbuien dansten af en toe door de ruimtes. Er was ook drukker sanitair verkeer.
‘Wat zou iedereen nu aan elkaar vertellen?’
‘De helft ervan is ondertussen al niet meer waar.’
‘Met diezelfde mond eten ze paling.’
‘Ze zeven hun woorden met alcohol.’
‘Nee: spoelen.’
‘Look who’s talking.’
‘Gladde paling!’
‘Santé!’
‘Santé mijn ratje!’
‘Kijk, Andrea gaat nu al voor de derde keer haar neus poederen.’
‘Haar neus?’
‘Hihihi.’
‘Zie ze lopen; ze is aalvlug.’
Even haperde mijn blik aan een vochtvlek tussen zoldering en wand niet ver van mij vandaan. De vlek leek aanvankelijk de vorm van een vlinder te hebben, maar dat veranderde zienderogen en gaandeweg werd het een gedeukt gezicht. Ik hoorde Heloïse nu hardop neuriën. Ik stootte Anje aan, een beetje harder dan ik gepland had.
‘Steuntje nodig?’ vroeg ze.
‘Sorry. Te heftig. Kijk: zie jij dat ook? Net een … ‘
Ik knikte in de richting van de vlek.
‘Hm … een teken aan de wand. Ze is al zat hé?’
Dat laatste stukje siste Anje tussen haar tanden recht in mijn gezicht. Ik knikte van ja, weer in de richting van de die vlek. Belendende palingeters begonnen ook nieuwsgierig naar boven te kijken.
‘Frank De Winne zien passeren misschien?’ hoorde ik olijk opperen.

Ondertussen dook de beweeglijke heerlijke Heloïse even opzij, onder de tafel. Ze graaide naar mijn stok en zwierde er even wild mee heen en weer, als een majorette het ding in het midden vasthoudend. Op dat ogenblik zeilde de vrouw van dokter Brandt voorbij. De berenklauw trof haar midscheeps, ergens tussen lever en rechternier.
‘Ai! Ver … ! Au!’
De stok die mij rechtop hield, vouwde Mevrouw Brandt dubbel. Geschrokken dirigeerde Heloïse mijn stok weer richting grond, maar daarbij maaide ze onze wijnglazen van tafel. Alle drie. Die kukelden splinterend aan gruzelementen. De hele wereld keek om.
Onze biotoop stond nu in rep en roer.
Palingeters van aanpalende tafels sprongen op. Er strekten zich ettelijke handen en armen uit om de onfortuinlijke mevrouw Brandt naar de toiletten te loodsen. Kelnerinnen snelden toe en organiseerden omleidingen opdat niemand in de glasscherven zou trappen of over de witte wijn uit zou glijden.
Heloïse deponeerde mijn stok weer onder tafel en leek onder de vernietigende blikken ineen te schrompelen op haar stoel. Anje en ikzelf – medeplichtigen, zo leek het – pareerden de over en weer vliegende opmerkingen met spijtige ‘ja’’s, vergoelijkende ‘dat gebeurt’’s en machteloos schouderophalen. We leken wel alle verzamelde aandacht uit het hele Rattenkasteel naar ons toe te zuigen.

‘Wat was dat daar zo plotseling?’
‘Een robbertje schermen?’
‘Wiens ding is dat?’
‘Best dat er niet veel meer in was.’
‘De stukken vlogen tot hier!’
‘Beetje onder de olie, de madam, ja?’
‘Wie begint er nu zo in ’t wilde weg te … ‘

Dokter Brandt kwam nu ook poolshoogte nemen.
‘Ah! Er is een dokter in de zaal!’ riep een olijke palingeter.

Ik probeerde de hele reutemeteut en hun onnozele reacties te abstraheren door mijn aandacht weer op de vochtvlek te richten. Twee kelnerinnen dweilden ondertussen de vloer op dit ondermaanse.
De vochtvlek grijnsde me toe als een geest die door de wanden heen Ebenezer Scrooge op komt zoeken. Ik hoorde hoe Anje zich over Heloïse ontfermde. Die was in iets losgebarsten dat het midden hield tussen een slappe lach en een dronkenmanshuilbui.
De paling werd koud in de kommen. De charme van de aalvlugge lekkernij was verdwenen. De mensen speelden plotseling weer de hoofdrol. Dat wil zeggen: ze draaiden hun koppen weer, keken sporadisch nog eens om, en vezelden er verder duchtig op los. Onze tafel bleef een tijdlang het hoofdonderwerp van de gesprekken. We kregen verse glazen witte wijn.
‘Voor mevrouw ook?’ vroeg een van de kelnerinnen vinnig aan Heloïse.
‘Had ik maar mijn been niet gebroken, hé Heloïse?’ zei ik.
Ze glimlachte treurig en nipte van haar wijn.
‘Ik wou gewoon even de maat slaan van een geslaagde avond,’ zei ze. De invloed van de alcohol op haar articulatie kon niet worden ontkend.

De orde in Het Rattenkasteel was hersteld.

Plotseling hoorden we een eigenaardig fluitend gesis. Het kwam van onder onze tafel. Heloïse en Anje bewogen niet. Ze leken betoverd en wiegden bijna onmerkbaar heen en weer. Verbaasd sloeg ik het tafelkleed om en gluurde naar beneden. Mijn stok bleek als een cobra heen en weer te wiegen voor de benen van mijn tafelgenotes. Uit het berenklauwtje kwamen panfluitachtige tonen.
Met een kop als een biet dook ik weer boven water. Heloïse glimlachte verleidelijk naar me. Anje zat haar beaat aan te kijken.
‘Mijn gekreun van daarnet … ‘
Ik knikte begrijpend.
‘En dat dolle gezwaai met mijn stok daarna?’ wou ik nog weten.
‘Dat was om te vieren. Het is nog nooit zo lekker geweest.’
‘Ja, paling hé,’ glimlachte ik.

BAKKES

Ik hou van maandagen. Dat is altijd zo geweest. Dan voel ik extra energie. Elke week opnieuw komt dat terug, met de regelmaat van een boeddha. Hiermee sta ik waarschijnlijk haaks op zowat iedereen. Net zoals ik echt wel van ‘slecht weer’ hou: regen, wind, storm, boze buien.

Het was zo’n maandagavond met gezellig herfstweer. Het woei zichtbaar en hoorbaar. Fijn zo. Ik had drie dagen in Friesland en Nederland achter de rug, in het kader van een project met dichters en beeldend kunstenaars. Leeuwarden, Harlingen en Rotterdam waren meegevallen. Weidsheid van landschappen; grenzeloosheid van hotelkamers; wind toe. Als het hier in Harlingen stormt, liggen de toeristen te schudden in hun pensionbedden.
Dat werd dus weer even ontwennen. Gelukkig was het een maandag. En avond. Er was wat te doen.

Mijn glas wijn smaakt beter als ik het in mijn rechterhand hou.

Waarom ben ik in hemelsnaam ooit beginnen drinken?

‘Dit is mijn laatste dochter,’ zei Karel.
Even werden we door iets treurigs overmand, want we hadden samen iets gelijkaardigs gestudeerd, vele jaren geleden in de stad met de aloude universiteit. We waren alumni.
Zou zijn saus naar bloem smaken nu hij niet meer kookte?
We schuifelden weer naar binnen om de resultaten van de spelwedstrijd te aanhoren.

Het aulaperspectief. Hoe hoger je zit, hoe minder je blokt, hoe dieper je kijkt. Neerkijken op de ruggen van de uitslovers op de eerste rijen. De docerende prof een profje als een popje: als Mick Jagger op een te ver en te groot podium.

Ouwe studiereus K. en nazate Hinde kon ik nergens in mijn vizier ontwaren. Ik had halfweg de aulahelling plaatsgenomen, zoals ooit, altijd, vroeger, nu.

Correct opschrijven is niet zo’n kunst als schrijven.

Zelfs spreken. Neem nou de uitspraak: ‘Dit is mijn laatste dochter.’ Of betrof dat een verspreking? Mislukte humor?

Ik eindigde in de eerste vijf (klinkt beter dan ‘de vierde’), met een last van zes spelfouten. Bij de prijsuitreiking vooraan ontwaarde ik Karel helemaal bovenaan in de aula. Hij was rechtop blijven staan. Zijn Hinde zat glimlachend op de derde rij vooraan.

De oude competitiegedachte. Ik stam uit tijden waar testen nog ‘ombesten’ werden genoemd, of ‘proefwerken’. Heerlijke vreselijke woorden.

De laureaat stak ongevraagd een euforische speech af, waarbij zijn stem voortdurend oversloeg. Een kind zo blij als een kwetterende vogel op een tak.
Mijn prijs bestond uit een belachelijk kleine radio en een lelijk boek. De laatste dochter en haar vader waren inmiddels spoorloos. Jammer, want er was weer wijn. En nog meer van dat sterk fraais, toegeleverd door de organiserende provinciale televisiezender. En ik had ietwat geëxcelleerd. Een vierde plaats was erg, onbeduidend en gedoemd om vergeten te worden, maar ook egostrelend, hartverwarmend en onverdacht. Tel uit je winst.
Toen pas viel het me in dat Karel niet zo lang geleden weduwnaar was geworden.

Sommige versprekingen zijn dus geen versprekingen. Hoe vreemd ze ook klinken.

Zeg nooit nooit.

Ik heb het zelf druk gehad de laatste decennia: oorlogen, overstromingen, revoluties. Maar Karels vrouw is dood.

Tijdens de tweede receptie slaagde ik er in de radio en het boek ergens onbeheerd achter te laten, zodat ik die niet mee naar huis hoefde te nemen. Het was mijn offer aan Hinde, de moederloze. Zij zou die lelijke prullaria echter niet aantreffen en meenemen: ze was ondertussen immers al afwezig.

Aflijvigheid en afwezigheid.

Is correct spellen belangrijk?

Hoogtepunten kunnen dieptepunten betekenen. Een cliché als een kathedraal met duivenstront op: waar zijn we mee bezig?

Bloedrood was de vlag van de Russische revolutie. De felbevochten vrijheid bleek net zo vreselijk te zijn als de vorige onvrijheid.

We bleven met enkele prijswinnaars en verslagenen op de receptie hangen, die georganiseerd was door het provinciale televisiestation. Zoals vaak gebeurt, gedroegen de verslagenen zich als winnaars. Woorden kregen accenten; zinnen uitroeptekens. Interpunctie was tijdens het wedstrijddictee nochtans onbelangrijk geweest.

Oog om oog, tand om tand: blinde, tandeloze wereld.

Wat waren we hier eigenlijk godgenageld aan het vieren?

(hippopotomonstrosesquippedaliofobie? tourettesyndroom? ideeëloos? przewalskipaard? Boerenkoolstronkeradeel? ditjes-en-datjes? Belgenmop?)

Waarom stonden we hier alcoholhoudende dranken tegen onze ruggengraat te kletsen?

Sommigen hadden wekenlang voorbereid, gestudeerd, lijsten aangelegd. Anderen geen seconde. De winnaars kwamen uit de categorie van de secondelozen. We vierden dus aanleg en talent, niet arbeid en ijver.

‘Het is nog maar mijn eerste keer.’ (Lode)
‘Een drukke job hé; belet een en ander. En dan dat kind nog.’ (Claude)
‘Maar twee dagen gestudeerd. Nou: een weekend, pakweg. En dan nog.’ (Lode)
‘Ik heb het nochtans altijd anders geleerd.’ (Claude)
‘Wanneer is dat nu weer veranderd!?’ (Lode)
‘Dat klopt toch niet?!’ (Claude)
‘Het Groene Boekje zegt het anders.’ (Lode)
‘Het Witte … ‘ (Claude)
‘De Dikke … ‘ (Lode)

Ik was een top 5’er en kon dus onbeschroomd van groep naar groep fladderen. Zo ontdekte ik dat de laureaat van de provinciale spelwedstrijd aan het tourettesyndroom leed.

Perfectie is saai. Steven Hawking heeft 24 uur per dag lijfelijke verzorging nodig. Esopus had een bochel en werd de vader van het fabeldicht. Homerus was blind en schiep een formidabele wereld. Erasmus leed aan jicht en hield de kamer om zijn Lof der Zotheid te kunnen schrijven. Ronsard was doof en werd de recordhouder van de welluidendheid in de Franse bellettrie. Andersen was lelijk, wou de toneelbühne op, maar schreef uiteindelijk sprookjes. ‘Zo is de mens gebouwd, dat zijn ellendigste gebreken vaak de voorwaarden worden tot zijn schitterendste heerlijkheid.’

Dat laatste citaat is van Anton van Duinkerken, uit ‘De menschen hebben hun gebreken’. Who the fuck is Anton van D.? Dat essay, of een flard eruit, prijkte in een van onze leerboeken van het laatste jaar middelbare school, ook wel ‘de retorica’ genoemd. Dergelijke ouwelullenkoek werd toen nog door de strot van zeventienjarigen geramd, in de jaren dat de verbeelding aan de macht gekomen was. De timing zat verkeerd. Thans ben ik vergevingsgezind … geworden.

Tourette dus, en hij dronk gvd nog whisky ook. De regionale zender had zelfs voor sterkedrank gezorgd vanavond. Waren ze er misschien op de hoogte van dat de spelkampioen – die niet aan zijn proefstuk toe was wat ereplaatsen betrof – ook een notoir whiskyslurper was? Hadden ze sterke vermoedens gehad dat hij hier het hoogste schavot zou halen? Ik zag dat Lode en Claude ook de wijn ingeruild hadden voor een gouden godendrankje.

‘QUICK – OP JE BAKKES!’

Alles stokte even, een fractie van een seconde maar. Ik merkte dat de meesten op de hoogte waren van het schone gebrek van de spellingkampioen. Die stond nog immer glunderend en naglimmend met een stevige Jameson in de hand, die hij ten hemel hief als een gewijde kaars. Ik keek naar zijn bakkes – dat verdomde kingewas ontsierde het gelaat van vele intellectuelen, nog altijd, jaren na Castro, Che, Cat Stevens en andere pedagogen.

‘Mijn eerstgeborene is ook een prima speller,’ zei ik, terwijl ik ook een whisky van het aangereikte blad plukte. Ik breide er onmiddellijk een vraag aan, richting Jean-Luc, de laureaat: ‘Heb je stevig voorbereid? Gestudeerd?’
‘Is deze eerstgeborene hier aanwezig?’ informeerde Jean-Luc. Hij richtte zich in zijn volle lengte op.

Die boer saai. God maai. Maar waar skuil die papegaai?

‘POTEN EN KLOTEN!’

Enkelen draaiden hun gezicht weg om het even kort uit te kunnen proesten of op z’n minst onbevangen te glimlachen.
‘Nee,’ schudde ik met opeengeklemde kaken.
‘Ware het niet van dat domme streepje in New York, ik had maar twee fouten.’
‘Een streep door je rekening, Jean-Luc, haha.’
‘God zit in het detail, hé.’
‘Als Hij in het detail zit, dan mag je vitten.’
‘Een stom streepje te veel, gvd.’
Ik had wat moeite om er na de wijnvloed ook de Jameson doorheen te sluizen. Mijn lijf protesteerde tegen deze vurige aanval. De whisky zocht zich weerspannig een weg naar mijn maag. Ik huiverde.
‘Drie dagen,’ zei Jean-Luc, terwijl hij te dicht met zijn gezicht het mijne naderde.
‘Maar voorheen allicht jaren?’ veronderstelde ik.
De spelkampioen glimlachte bevestigend. Hoeveel keer was hij niet tweede en derde geworden? Hoe vaak niet had hij het onderspit moeten delven tegen de grijze meneer Dhaenens, die ook op nationaal vlak excelleerde en diverse keren het ereschavot mocht beklimmen?

Eindelijk bereikten de deugddoende nevelen van de whisky mijn brein, waar zich ook al wijnaroma’s hadden genesteld.

Erasmus schreef aan het eind van zijn Lof der Zotheid enkele zinnen die gingen over tijdens het drinken iets zeggen en gelukkig zijn dat je dat later weer vergeten kunt, of zoiets, zijn exacte woorden ontsnappen me momenteel, althans in de goede volgorde. Ik ben ze vergeten. Ik ben gelukkig.

Jean-Luc maakte plotseling slagzij, struikelend over een van de fauteuils die in de hal stonden. Als een dronken ledenpop kantelde hij weg uit ons vizier. Lode en Claude zeulden zijn grote lichaam weer rechtop. Zijn glas diende bijgevuld te worden; de inhoud (zo die er al was geweest) bleek ofwel verdampt ofwel verspild. Ook ik verleende enige houterige medewerking, ondertussen zelf een gulp whisky op zijn jas morsend, want ik had mijn glas in mijn hand.

Hebben ze in Amerika dan iets tegen liggende streepjes?
New Orleans. San Francisko. Saint Louis.

Er heerste weldra geen onderscheid meer tussen winnaars en overwonnenen. We vormden één gezellige spellingbende, min de afwezigen die ongelijk gehad hadden naar huis te gaan. Die wijn, die whisky: die hadden we verdiend, verdomme.
Jean-Luc bewaakte angstvallig zijn hoofdprijs, die op de fauteuil lag waaroverheen hij daarnet gekukeld was: de dikke Van Dale. Hij week niet van diens zijde en wenkte zelf de hostess om verse scheuten heildronk. Hij verzette geen voet meer na zijn val.
Drie fotografen hadden zijn gelaat vereeuwigd. Ook de tweede en de derde prijs mochten op diverse foto’s. Mijn vierde plaats volstond niet voor de eeuwigheid. Ik was nochtans in de eerste vijf. Er kon wel even een groepsfoto af, die ze achter onze rug toch zouden deleten.

Buiten klemde de duisternis het gebouw in. Wind gierde en loeide over landerijen en door steden. Het alfabet sluimerde in bibliotheken, scholen, huizen en dorpen. Hier was het alsnog springlevend.

Bestaat er zoiets als een dronken alfabet? Scheve letters? Kan het fonetisch schrift nevelen en vredig-vlezige articulatie weergeven? Een teveel aan welbevinden en roesmiddelen? Lijzigheid, slordigheid, overhaasting? Gestruikel en gestamel?

‘BAKKES!’

Johan Hendrik van Dale was een schriel mannetje dat elke ochtend vroeg opstond. Vooraleer hij aan zijn beroemde Dikke begon, was er al veel werk verricht. En na zijn dood gingen de werkzaamheden onverdroten verder, door zijn leerling Jan Manhave. De magere Johan Hendrik werd de naamgever van de bekende Dikke.

‘Ben je al eens in Sluis geweest, Jean-Luc?’
‘Eh … ja.’
‘Voor een eerbetoon aan de Dikke, hé.’
‘De Groene is heel wat dunner hé, haha.’
‘Ik zou … ‘
Met een onverwachte houterige tolbeweging draaide Jean-Luc Versingel om zijn eigen as (we dachten even dat hij andermaal wou vallen) en laveerde tussen de diehards door naar de toiletten, hier en daar mensen aanstotend, als een balletje in een flipperkast. Hij had zijn glas meegenomen. Zijn Dikke Woordenboek bleef nu onbeheerd achter.
‘Wauw: die laat er geen gras over groeien, zeg!’
‘Nee, alleen schaamhaar.’
‘Hihihi.’

In deze poel van ellende werd ik plotseling overmand door een grenzeloos gevoel. Ik verlangde eensklaps grondig naar een herontmoeting met Liesbeth van G. uit Rotterdam en Gea K. uit Leeuwarden, beiden beeldend kunstenares.
Waren het de Friese landschappen van Gea?
Waren het de Rott’damse hotelkamers van Liesbeth?
Was het de oneindige droefenis van Vlaanderen op een maandagavond die reeds te ver gevorderd was?

Ik tolde op mijn beurt ook om mijn eigen as en verdween zonder boe, bah, dubbelpunt of uitroepteken in de avond. Boomkruinen ziedden; struikgewas schuimde. Ik plaste in het wilde weg en kroop juichend achter het stuur van mijn Saab.

Van de klakkeloze letteren en de woede der leestekens, verlos mij, o Heer.
Een beeld zegt meer dan … blablabla …

Ik moest mezelf dwingen het station links te laten liggen en de neus van mijn auto richting thuis te volgen, waar ik terstond mijn e-mailverkeer activeerde. Rotjeknor en Leeuwarden ontvingen avondpost.

‘De vierde plaats,’ deelde ik mijn vrouw mee. ‘In de eerste vijf.’
‘Dat ruik ik,’ zei ze.

Regen tokkelde met een vast percussiepatroon op het dak. Het was acht uur. De telefoon zoemde. De net-nietwinnaar van de spelwedstrijd gisteravond belde.
‘Heb je het al gehoord?’
‘Wat zou ik al gehoord moeten hebben? Het is pas … ‘
‘Jean-Luc is dood.’
‘He?’
‘Jean-Luc heeft zich in zijn eigen tuin opgeknoopt.’
‘Dat meen je … ‘
‘Jaja: vanochtend vroeg. Ik werd opgebeld door de politie. Zijn vrouw … De politie … ‘
‘Maar potverdorie toch … Hoe kan dat nu?’
‘Aan een boomtak.’
‘Ik bedoel … ‘
‘De tak van een boom.’
‘Jaja.’
‘Ze zullen jou ook nog bellen.’
‘Wie?’
‘Ewel: de politie.’
‘Mij??’
‘Jij was toch vierde?’
‘Ja … maar …‘
‘Wij waren toch de laatste getuigen van zijn leven op aarde?’
‘Maar hoe is dat nu zo plots … ‘
‘Jaja … ‘
‘De tak van een boom?’
‘Een boomtak.’

Zoals bleek, enkele uren en gesprekken later: spellaureaat Jean-Luc Versingel had zich met behulp van een stoel, een touw en een boomtak ’s ochtends vroeg het leven benomen, in zijn eigen tuin.
Zoals bleek, enkele dagen en vele gesprekken later: hij was die ochtend vroeg opgestaan, nadat hij de avond ervoor laat thuisgekomen was. Zijn vrouw dacht dat hij eruit moest om te plassen. Dat bleef duren. Na een halfuur was hij nog niet terug. Toen ging ze naar beneden en keek ze door het venster.

De regionale zender had er een kluif aan. Zij hadden het wedstrijddictee georganiseerd.

Uit ‘goede bron’: hij leek in bidhouding tegen de boom te leunen.
Uit ‘goede bron’: het touw lag al geruime tijd gereed.
Uit ‘goede bron’: hij zou ooit gezegd hebben: er zal veel volk zijn op mijn vijftigste verjaardag.

Jean-Luc Versingel werd op zijn vijftigste gecremeerd, na een begrafenis waar vooral onbegrip heerste. Zijn doodsprentje werd verdorie nog ontsierd door een spelfout, maar alleen de specialisten zagen dat. Er ontbrak een liggend streepje in zijn voornaam.
‘Jean-Luc, met streepje,’ dacht ik, terwijl ik zijn gedachtenisprentje vooraan ging ophalen, een muntstuk in de schaal legde, in het voorbijgaan even zijn kist aanraakte en me dan met poten en kloten weer de Aloysiuskerk uit spoedde.
Ik had mijn blikken niet over de stoelenrijen laten zwenken op zoek naar spellingspecialisten.
Ik had zijn vrouw niet gezocht of gevolgd, ook niet toen zij naar voren werd geleid.
Ik had met mijn bakkes afwisselend naar een oneindige verte en naar de grond gestaard.

In de latere namiddag hoorde ik het PING! van binnenkomende mails.

Liesbeth had wellicht uren aan haar laptop doorgebracht. Ze zond me een overzicht van haar leven de laatste vijf jaar. Daarin speelde een mythomane man/minnaar de hoofdrol. Momenteel lag hij stervende in een Belgisch ziekenhuis, als slachtoffer van een criminele overval of afrekening, maar dat was niet eens zeker. Er waren zoveel leugens in zijn leven als er haren op zijn kop stonden. Haar verhaal was een nachtmerrie bij klaarlichte dag.

Gea bleek onlangs door een galerijhouder in Amsterdam financieel geplunderd te zijn. Ook de lokale kunststichting waar ze tot dan toe mee samenwerkte, had haar via kleine lettertjes en door slechte afspraken een som geld afhandig gemaakt. Ze wou als troost een week lang door de stad zwerven, allerlei slechte oude gewoontes weer oppikkend. En of ik zin had om daarbij te zijn.

Sommigen moesten eens goed op hun bakkes krijgen, van iemand met stevige poten en kloten aan zijn lijf.

Meer heb ik niet te zeggen: de tirette van mijn mond is dicht. Het is de eindstreep van alle woorden.

HOREN EN ZIEN

Loredana Van Eyck zat tussen de tientallen zomerkleuren in de tuin van haar ma. Ze hoorde de bloemen. Het blauw overheerste momenteel, in vele schakeringen. Ma had blijkbaar een blauwe periode. Het oranje, altijd ietwat vreemd of onverwacht in de natuur, hield zich op twee plekken bescheiden op de achtergrond. Een enkele felgele bloem (één volstond) schaterde uitbundig naar het perk waar al dat blauw in rood overging. Het water in de vijver was bedekt met groene bladeren, waarin reeds de allereerste okersporen van verval zichtbaar waren, en waaronder goudkleurige vissen voorbijgleden.

Loredana Van Eyck was blind.

De combinatie van een witte en een bruine vlinder, zoals die momenteel samen door de tuin dansten, zou een feest voor haar ogen geweest kunnen zijn. Maar Loredana Van Eyck was blind. Ze rook wel de kleuren. Ze droomde er ook van een concerto voor bloemen en planten te componeren.

Spreeuwen (in een herfstzwerm bijvoorbeeld) reageerden dertienmaal sneller dan mensen; vandaar de magnifieke patronen in die zwermen: puur communisme, pakweg in oktober boven Rome. Geen enkele vogel die de collectieve zwierigheid van het duizendtal verstoorde.

Zo snel was ook Loredana, maar dan moederziel alleen. Blinden vertoeven zelden in zwermen. Zo zag en voelde ook zij veel vlugger dan ziende stervelingen de dingen aankomen. Dat was natuurlijk het bekende verhaal. Ze zat bijvoorbeeld al weer veilig binnen toen het begon te regenen. Even later beluisterde ze glimlachend de percussie van de droppen op het dak van de veranda.

Loredana Van Eyck was bang voor haar gedachten omdat die vaak even later ook werkelijkheid werden. Neem nou de krant. Een zelfverklaarde kwaliteitskrant dan nog wel. Daarin stond het bericht (op de voorpagina; het was echt wel komkommertijd) ‘Concerto voor wortel, hoefblad en prei’ : een Brussels kunstenaar had een cd uitgebracht met muziek van planten en groenten. Voorheen bleek hij ook windschilderijen te hebben gemaakt. En onlangs nog had Loredana – voor de hoeveelste keer? – over zo’n concerto gefantaseerd.
Twee dagen later verscheen in diezelfde krant nog eens iets over de kunstenaar Panamarenko, over zijn volgehouden pensioen met name. Had Loredana daar niet pakweg twaalf uren geleden ook aan gedacht, zomaar, zonder aanleiding?
Ze repte daar met geen woord over tegen haar moeder, die haar elke dag de gesproken krant bezorgde, of er soms de hoofdberichten uit voorlas. Ze vond het op zich al onmogelijk zoiets aan anderen mee te delen.

En er deden zich nog vreemdere zaken voor. Mama veroorzaakte bij het voorlezen van de krant een chocoladesmaak in Loredana’s mond. Neerstrijkende of wegvliegende vogels deden haar rillen en het koud krijgen. Kamerplanten begonnen soms hardop te … nou, wat was dat? Hoe kon je dat noemen? Spreken? Roepen? Schreeuwen? Er zou een ander werkwoord voor moeten bestaan: voor het storende lawaai dat Loredana hoorde wanneer kamerplanten dorst hadden, te lang alleen gelaten werden of in te donkere hoeken moesten staan. Wolken waren watten om te voelen, te plukken en op te eten. Ze waste zich geregeld met maanlicht. Regenkabaal smaakte naar vanille; chocolade rook als een requiem. De nacht geurde elk uur weer anders. Alles kwam samen. Loredana werd er tureluurs van. Mochten de luiken voor haar ogen niet gesloten zijn, om zo te zeggen, dan hadden de mensen soms de chaos of toch minstens de overweldiging in haar ogenschijnlijk dode ogen kunnen zien.

Het lag dus in de lijn van de verwachtingen dat Loredana’s lijf en ziel daar werk van maakten. Ze begon extra ledematen te ontwikkelen. Ze kreeg alles dubbel, zodat ze uiteindelijk over vier armen en vier benen beschikte. Omdat Loredana Van Eyck daarbij al op voorhand de problemen voorzien had, had ze haar moeder een sluimerinjectie toegediend vooraleer de metamorfose duidelijk zichtbaar begon te worden. Zwijgen werd aldus het zesde zintuig van haar moeder. Met verstomming geslagen takelde ze op drie dagen tijd al heel vlug af. Weldra bevond ze zich in het rijk van de zielen. Op de derde dag wikkelde Loredana haar in suikerspinrag en at haar op. Ze smaakte naar oude westenwind. Hierbij maakte Loredana gebruik van haar vier nieuwe ledematen, die ook op een paar dagen tijd reeds flink ontwikkeld waren.

Zoals mama al vlug minder en minder was geworden, zo had Loredana zich al snel ontpopt tot een volwaardige achtpotige meid. Ze was nu een stuk minder blind geworden. Tevens had ze nu een beter overzicht dan voorheen gekregen. Elke poot aan haar lijf (in gedachten gebruikte ze het te korte woord ‘arm’ niet meer) vertegenwoordigde immers een zintuig: horen, zien, voelen, proeven, ruiken, gewaarworden, voorspellen en zwijgen.

In haar hoedanigheid van spinvrouw maakte Loredana Van Eyck onmiddellijk werk van een all-in website. De combinatie frambozenmassage – champagnerosé – fijnevleeswarenfantasie – topless passievruchtentherapie lokte weldra klanten-aan-huis, die Loredana stuk voor stuk murw masseerde, injecteerde, inpakte en leegzoog, bij hoge nood: opat. De verdorde en uitgedroogde restanten verbrandde ze achter in de bloementuin, die nu inmiddels al andere tinten vertoonde, want de heksen van de herfst waren al druk met hun bezems in de weer. Elk vuur was een knapperig concerto.

De frequentie van de rookkolommen en de reuk ervan trokken de aandacht van omwonenden en milieu-ijveraars. Een man, afgelopen zomer nog verkozen tot wijkburgemeester, beweerde zelfs gekerm en gehuil in de opstijgende rookzuilen gehoord te hebben. Loredana, die deze gevaarlijke bewering met haar zesde poot gewaarwerd, staakte even de vuren. In plaats daarvan wachtte ze het goede moment af om de kerel een bezoek te brengen en zijn bloed voorgoed te doen stollen. Dat gebeurde op een maanloze nacht, terwijl de wijkburgemeester naast zijn wettelijk geregelde vrouw te slapen lag. De vrouw hoorde of voelde niets, want ook zij kreeg van Loredana preventief een lichte injectie, die haar tot tegen de middag door liet slapen. De jeu-de-boulesclub waar ze lid van waren, maakte de vrouw met dwingend belgerinkel wakker. Ze stonden omstreeks halftwaalf met z’n zessen klaar voor een fietstochtje annex picknick. Toen ontdekten ze dat de man dood was.

De doodsoorzaak werd bepaald op hartstilstand. Niemand merkte de minutieuze prikgaatjes in de kwabachtige delen van het lichaam van het slachtoffer. Loredana had zich beperkt tot minuscule maar efficiënte prikken, om geen argwaan te wekken.

Op de dag van de begrafenis van de wijkburgemeester – er woei een zoete wind – kringelde er weer rook omhoog uit de tuin van Loredana Van Eyck. Omstreeks halftwaalf stak een steviger wind op. Toen de stoet in een aangrenzende straat passeerde, omwille van het milde weer te voet op weg naar de begraafplaats, werden de rouwende familieleden, vrienden en kennissen onaangenaam geprikkeld door de rook die hun richting uit gedreven werd en uitgerekend op hun neersloeg. Een bepaalde rooksliert omhulde de lijkwagen als een lijkwade. Dof gemor en opstandig tandengeknars stegen uit de rouwstoet op. Ze zou ervan lusten. Ze zouden haar eens. Wat dacht ze wel. Een bijzonder onkies moment. Had je dat nu nog geweten.

Ook Loredana hief haar hoofd en snoof diep, want ze werd gewaar dat de dode kerel in zijn kist op weg was naar zijn laatste rustplaats, niet ver hiervandaan. Grijnslachend dirigeerde ze de rookpluimen ook die richting uit.
‘Beetje feestelijke wierook,’ mompelde ze. ‘Rook in vrede, amen.’
Kauwend op de zoete wind dacht ze: ‘Waarom verbranden ze dat omhulsel toch niet?’
Ze pookte het vuur nog eens op.
‘Sommigen doen voorwaar tot na hun dood nog aan grondbezit. Typisch menselijk. IJdelheid. Hebberigheid. Al die verloren ruimte … ‘

Toen brak plotseling een helse paniek uit in de rouwgelederen. Dat begon in de lijkwagen zelf. Hard geklop weerklonk in de doodskist, onophoudelijk, dwingend, vergezeld van gesmoord gebrul. De mannen en de vrouw van de begrafenisonderneming sprongen ontzet en met grauwe gezichten uit de auto. De stoet stokte. Mensen gilden en vielen flauw. De weduwe krijste dat horen en zien haar vergingen en zakte bewusteloos in elkaar.
Voorbijgangers bleven met gesperde ogen en open mond verbijsterd toekijken. Twee mannen klapten nu omzichtig het achterportier van de doodswagen open.

Het kabaal bereikte ook Loredana.
‘Shit!’ zei ze. ‘Ik heb hem niet grondig genoeg geïnjecteerd. Mijn prikken waren blijkbaar niet sterk genoeg op langere termijn. En ik had hem verdorie toch beter helemaal genuttigd. Nu herkent hij ongetwijfeld de rook die hem prikkelt!’
IJlings werd nu de doodskist uit de wagen geschoven, terwijl dat geklop en gebrul maar aanhielden. Ondertussen had een van de bediendes van de begrafenisonderneming het breekijzer opgeduikeld dat altijd in de lijkwagen aanwezig was voor het geval dat …

Zo’n miraculeus geval dus …

De kist van de aflijvige wijkburgemeester was immers hermetisch dichtgemaakt.
‘Je weet maar nooit,’ had begrafenisondernemer sr. vijfendertig jaar geleden gezegd, nadat hij gehoord had over een Mexicaanse dode die in zijn kist ontwaakt was, nog tijdens de plechtige afscheidsviering.
Ondanks opperste nieuwsgierigheid en verstomming (met uitzondering van de inmiddels vijf bewustelozen, die zich ineengedoken zittend of liggend op straat bevonden) deinsde bijna iedereen tien meter achteruit toen de bediende het deksel van de kist open wrikte en het wanhopige geklop en gebrul eindelijk ophielden. Op die vreemde onnatuurlijke geluiden tijdens de teraardebestelling van haar echtgenoot hief de weduwe haar hoofd weer.

Met bloedende kneukels en in zijn paasbeste pak richtte zich de ondode man op, naar adem happend, huilend en schreeuwend als een bezetene. Zelfs de bediendes deinsden nu een paar meter achteruit. Na een twintigtal seconden kon de verrezene zich weer verstaanbaar maken.
‘José!!’ gilde hij hoestend, terwijl hij met verwilderde blik zijn ex-weduwe aanwees, die andermaal terstond flauwviel, ‘José!! Verdomde rook!! Wa … Water, godverdomme!!!’

Toen kwam met loeiende sirene en blauw zwieplicht een ambulance van de Mobiele Urgentie Groep eraan. Iemand had in de eerste golf van paniek de spoeddiensten gealarmeerd. Nadat de ambulance zich met krijsende remmen en ware doodsverachting als een wig tussen de staande, zittende en liggende mensen tot bij de lijkwagen had gemanoeuvreerd, begaf het hart van de wijkburgemeester het voor de tweede keer. Nog altijd zat hij rechtop in zijn kist, als een baby in een bad. Nu zakte hij echter plots als een lamme ledenpop opzij, net op het ogenblik dat eindelijk een vermetele het aangedurfd had met een flesje water te naderen.

De mannen van de MUG keken ontzet naar elkaar, naar de kist, de lijkwagen, de bewusten en bewustelozen op straat.
‘Hij is weer dood!!’ gilde de weduwe, die andermaal weer even bij bewustzijn was. ‘Weer dood!!’
‘Opzij!’ brulde een witjas dan.
‘Achteruit!’ blafte een andere witjas.
Ondanks allerlei gymnastische en technische ingrepen bleef de man (die inmiddels languit op straat lag, uitgespreid in lengte door de hulpdiensten) beweging- en levenloos. De mannen van de Mobiele Urgentie Groep gaven het op, misnoegd over hun nederlaag tegen de dood.
‘Opzij! Achteruit!’ blaften ze weer. Waarna ze, andermaal in opperste verbazing, vroegen: ‘Wat is hier in hemelsnaam eigenlijk allemaal gebeurd?’
Terwijl de begrafenisondernemer het onwaarschijnlijke verhaal deed, deponeerden de MUG’ers met behoedzame bewegingen het lijk weer in de kist. Ze waren op het ergste voorbereid. Op het trottoir zakte de kersverse weduwe ten derden male in elkaar.

Toen besloot Loredana in te grijpen. Als Mohammeds doodskist tussen aarde en hemel zweven kon, dan was dat ook in dit geval mogelijk. In een mum van tijd breide ze een groot web boven de vuurput in haar tuin, voorzien van een lange ankerdraad. Het web dreef mee met de aangewakkerde zoete wind en de rookslierten, tot het zich boven de rouwstoet bevond. Dan was er geen houden meer aan. Het net zakte vliegensvlug, pakte met zijn kleverige draden man en kist in en steeg snel weer met de buit op. De collectieve ontzetting was zo verpletterend, dat bij iedereen alle zintuigen stokten.
Loredana dirigeerde met de ankerdraad het gevaarte richting bloementuin. Boven de vuurput liet ze los. Man en kist ploften met een doffe smak in de kuil, as van voorheen afgestorvenen opwolkend. De vlammen waren blij met hun verse voedsel.

Niemand van de getuigen heeft de gebeurtenissen kunnen navertellen. Alle zintuigen waren voorgoed uitgeschakeld.

Loredana Van Eyck leefde nog lang, blind en gelukkig. Ze kreeg vele bezoekers op haar website.

KERSTENINGSTIJD & KAPITALISME 

Ma bukte zich onderworpen voor me neer om mijn winterkou­sen tot vlak onder mijn knieschijven op te sjorren. O, wat haatte ik dat. Die kousen kriebelden, lelijk en grijs, en haar koude handen kietelden onprettig. Een wit elastiek moest die dingen ophouden, en de rand van de kousen werd eroverheen geslagen. Als je liep, moest je keer op keer nakijken of alles nog op de goeie plaats zat. Dunne benen had je beter niet. Na een paar dagen gebruik was dat witte elastiekje vuilwit geworden, een week later zo grijs als de kousen zelf.

Erg, heel erg: de winter en de dooi en alles, alles wat daar­bij kwam kijken. Auto's die je met bruine kledder besproeiden. Het gorgelen en rochelen in afvoerpijpen en rioleringen. De vale zon met haar valse licht en toch moest je een muts op je kop en een sjaal rond je nek. Wanten met een duim erin. Ook hier weer een elastiekje dat pijnlijk in het vel van je pols beet en lang daarna nog een rode cirkel op je huid achterliet. In die tijd was ik vrijwel geheel uit elastiekjes opgetrokken.

Met haar twee vingers onder mijn kin hief ze nu mijn hoofd naar het licht.
'Je ogen zien weer rood.'
Ik ontweek haar blik. Ze bevochtigde haar zakdoek met speeksel en wreef daarmee in mijn ooghoeken.
'Au!'
Van in mijn ooghoek over mijn kaakbeen, onder mijn oog voor­bij, tot bijna tegen mijn oor. Het gloeide. Andere ooghoek, zelfde marteling, in tegengestelde richting. Dat deed ze zo tot driemaal toe.
'Au!'
'Moet dat nu? Je overdrijft.'
Ze stond op. Het kraakte in haar knieën.
'Zo. God toch, die ogen van je! Je bent net een konijn. Slaap je wel genoeg? Knoop je je jas dicht op straat?'

'Hihi, je hebt vannacht weer hardop gedroomd.'
Belinda deed ook haar duit in het zakje. Ze lag met haar ellebogen over de ontbijttafel uitgesmeerd. De kop warme melk stond dampend voor haar neus.
'Dee, deedee.'
Ik kon me nooit goed verweren tegen haar.
'En hoe kun jij dat weten als je niet eens in dezelfde kamer maft.'
'Slaapt, bedoel je,' zei ma. Ze verdween naar de keuken.
'Hihihi: deedee, dada. Jaja, ik hoorde het wel. Je moest huilen.'
'Diet waar, snotmeid! En zwijg maar, aan jou hadden we vroeger geblèt genoeg.'
Belinda slurpte het bovenste laagje van de melk af. Ma kwam door de accordeondeur weer naar binnen.
'Schieten jullie op? Schooltijd nadert.'
'Ja, ba.'
'Hé, 't is niet waar dat je alweer echt verkouden bent! Waar haal je het toch telkens vandaan.'
'Diét verkouden!' protesteerde ik. 'Alleen een verstobde deus. Heus!'
Haar ogen gloeiden weer. Ze werd erg kwaad als je niet toegaf dat je ziek was.
'Je sluit het venster toch als je boven zit?'
'Ja.' Mijn ogen prikten.
'En jas dicht op de speelplaats! Niet de stoere spelen, hé!'
Ging ze nu maar weg.
'Men zag je al vaker op straat met vliegende vanen.'

Men! Verdomde onmens men!

Mijn neus zat weer vol. Zakdoek. Goed voor één minuut. Het loste niet veel op. Begreep ze nou toch dat ik andere zorgen had.
'Je trekt de helft weer op, bah, veel zin heeft het niet.'
'Hmmppff.'
Ik werd rood. Belinda, melk op de bovenlip, fluisterde op de air van het schoollied: 'Snot, snot, snot.'
'Trut. Maak dat je wegkomt. Ga ergens anders blèren.'
Plop. Er viel een krant. Ma verdween naar het halletje.
'Snotjong.'
' - - - '

Twee minuten later stond ik voor de spiegel in het halletje. Mijn ogen waren rood aangelopen. De voorraad zakdoeken in het bergkastje was vlug aan het slinken. Dan maar weer van die vervelende papieren dingen genomen. In de klas kreukte de plastic verpakking. En wat moest je dan doen met die natte proppen?

Belinda en ik stapten zij aan zij op het trottoir. In onze ruggen prikten ma's alziende ogen, van achter het erkerraam. Aan de eerste straat die we in moesten slaan, holde ik voor­uit.
'Twaalf uur vijf!' riep Belinda me na.
'Jaja!'
De garagepoort van het schoenenmagazijn stond weer open.
Daar, op een binnenplaatsje met hangende planten en rode klompen aan de muur, lag die grote hond. Hij kwam grommend recht toen ik hem alleen maar bekeek.
'Boebeest! Boebeest!'

Ik liep vlug door, in één ruk tot aan de oranje bol. De klaar­over was al druk in de weer, zwaaiend met een spiegelei. Voor de schoolpoort bukte ik me en sjorde mijn winterkousen omhoog. Opspattende modderdroppen van snel passerende fietsen. Plassen op de strook tussen de fietsenstallingen. Sommigen kwamen van tien kilometer ver. De collectieve wanklank van de speel­plaats, acht uur vijfentwintig, wat waren we allen beweeglijk en gelukkig! Ik liet me ook opslorpen. Er waren er nog met van die winterkousen. Eentje had dat elastiek opzichtig dichtge­knoopt: je zag de bobbel onder zijn knieschijf duidelijk. Midden die zee van mensenkinderen haalde ik een papieren zakdoek boven. Aan elk van de drie muren die de speelplaats begrensden, hing een vuilnisbak. Ik gooide het keihard samen­geknepen balletje snotpapier bij de broodresten, de plastic verpakkingen van schoolwafels, bruine klokhuizen.

Op het sein van de bel, niemand had al ooit ontdekt waar dat pijnlijke geluid vandaan kwam, stond iedereen stokstijf. Halfnegen: van nu af was de tijd bevroren. Dik ingepakte onderwijzers kwamen in trosjes van drie of vier naar buiten. Ze gingen ieder voor een wit afgebakende strook postvatten.

1A 1B 2A 2B 2C 3A 3B 3C 4A 4B 4C 4D 5A 5B 6A 6B 6C 7

De onderwijzer met toezicht blies nu tweemaal op een fluitje. Allen kozen hun vaste plaats. Ik ging naar strook 5B, handen in de zakken, het hoofd zoals gewoonlijk een beetje schuin, de schouders opstekend tegen een windvlaag die van over de sportvelden via de toegangspoort tot de speelplaats pal aan kwam bollen.

In het klaslokaal scheurde de aangeduide jongen een blaadje van de kalender.

ALSTUBLIEFT. DANK U WEL. VERONTSCHULDIG ME. ZONDER DANK, MIJNHEER.

Het burgerlijk jaar. Het kerkelijk-liturgisch jaar. De seizoe­nenkrans. Romeinse tijd. Kersteningstijd. Een iguanodon.

De onderwijzer klapte een tuimelraam dicht. Hij wreef zich in de handen.
'Zo, jongens.'

De lampen waren de hele dag blijven branden. Na de middag werd het al vlug donker. Naast het klaslokaal bevond zich een rij hoge populieren. Vaak nestelde ik mijn ogen in hun takken. Ik deinde mee op de wiegende bewegingen die de wind in de kruinen veroorzaakte. De vierde boom in de rij helde iets naar voren. Misschien, na verloop van jaren, moest die koppigaard het wel opgeven: met een allerlaatste buiging zou hij de reeks verlaten. Dan zou ik al verdwenen zijn, via opeenvolgen­de klassen en speelplaatsen. Verder lieten de ramen in de klas weinig zicht toe: die bomen, de bovenste verdiepingen van het internaat bij de grote school en vier langwerpige brandglasra­men uiterst rechts, waar een kapel zou zijn.

HAND VERBRAND: WATER OP JE HAND. OOK BIJ PRET OPGELET.

Bij het begin van de lente zouden we op schoolreis gaan naar de nationale luchthaven Zaventem. Er hing al een kaart met de reisroute erop aan de wand. Elke vrijdag was er een halfuur voorzien om daarover te praten. Op de terugweg stopten we aan een groot pretpark. Tijdens de reis moesten we aandacht hebben voor alles en nog wat en dat opschrijven.

'Als je elke dag met van die rode ogen je bed uit komt, kun je natuurlijk niet op schoolreis mee, weet je. Ik maak volgende week een afspraak voor je met de dokter. Woensdagmiddag, dan zit je toch thuis te niksen.'
'Ja, ma.'
Lap! De vrije middag eraan. Maar ik wou voor geen geld ter wereld die reis missen. 'Kijk: ik ga vanavond nog bij de buren telefoneren. Dat moet nu maar eens afgelopen zijn. Altijd dat snotteren en die waterige ogen! Straks krijg je nog een dikke kop.'
'Ik wil best ook wel zo'n lange broek.'
Ma antwoordde daar niet op.

Die volgende woensdag ging ik naar de dokter, alleen. Het had hard gevroren en mijn voeten leken de koude uit de grond op te zuigen. Die kroop langs mijn benen omhoog tot aan mijn schouders en mijn oren. Alleen de strook tussen mijn knie­schijven en mijn enkels had het nog niet koud. Ik kromp ineen toen ik de deur in de poort openduwde. Ik belandde in een gangetje met veel deuren. Naast één ervan hingen drukknoppen.
Een andere stond open: het wachtkamertje. Er zat niemand. Ik ging zitten en stond onmiddellijk weer op. Ik haalde ma's gesloten enveloppe met het geheime briefje erin boven en ademde diep in en uit. Het deed pijn in mijn neus.
Ik klopte op de deur met de drukknoppen naast. Geen antwoord.

('Verkeerde lieveheer', vertelde de onderwijzer eens. 'Je loopt altijd met je hoofd naar links gebogen. Dat is niet goed voor je lichaam. Je moet je houding verzorgen.'
' - - - '
Ik glimlachte even, maar wist niet wat ik daarop moest ant­woorden.
'Wist je dat de meeste lieveheren aan het kruis het hoofd naar rechts buigen? Nee, hé? Ze luisteren naar de goede moordenaar. Je moet er eens speciaal op letten. Kijk, straks als we in de klas zijn ... ')

Ik klopte opnieuw aan en wachtte gespannen. Niets te horen.

('JE KON DE STILTE SNIJDEN'. Dat is een pracht van een zin, Marius! Dié moet op het bord komen. Kijkt allen maar eens heel goed!'
Marius was een kei in het schrijven van opstellen. En tekenen kon hij ook al. De onderwijzer schreef in mooi, rond schrift de zin op het bord en onderstreepte die dubbel.
'Even verder lezen, jongens. Het is nog niet gedaan! Luister goed')

Ik klopte nu twee keer kort na elkaar met veel aandrang op die deur. Ondertussen overwoog ik het om op een van die knoppen te drukken. Het bleef muisstil.

(Op zekere dag had de onderwijzer zijn fototoestel meege­bracht.
'Kijk,' zei hij, 'daar zal ik jullie allen op de luchthaven voor eeuwig mee vastleggen. Men zegt wel eens: iets vereeuwi­gen.'
'Hé, krijgen we dat kiekje dan ook, meester?'
'Hé, jàà!'
'Sstt! Sstt! Dat komt allemaal in orde. Natuurlijk, wat dach­ten jullie wel! Ik laat er achtentwintig van ontwikkelen. Goed? Dan moet ik daar wel een klein bedrag voor vragen, niet? Dat begrijpen jullie wel. De foto komt ook achteraan op het prikbord. Zoals jullie zien, hangen er al enkele foto's van vroegere schoolreizen. Allemaal stoere binken geworden, die kerels!'
'Hahaha')

Plotseling floepte een lampje boven de andere deur aan. Ik hoorde gestommel als van iemand die een trap af kwam. Die deur werd geopend. In het donkere gat verscheen een gezicht. Ik toonde de enveloppe. Een zee van licht gulpte nu door het gangetje.

(In de lente de hotsebots van de knikkers. Het stuiteren. In die hotsebots herkende je het toeval dat de kinderen parten speelde. Wie werd arm? Rijk? Eenheid: de knikker. De woede. Dat stuiterende tikketakke was het metrum van onze gezindheid. Winnen of verliezen kon je, en verlies was écht verlies. Je kon dat proberen te verwerken of razend worden. Verhoudingen kwamen tijdens de lentemaanden door de schuld van die knikkers overhoop te liggen. Ik bezat een plastic zakje met tien blauwe knikkers in waarmee ik tot op de allerlaatste dag voor de zomervakantie angstvallig over de speelplaats laveerde. Ik nam geen deel aan de ruilverkaveling die de grote speelruimte in haastig met krijt afgebakende partjes opsplitste en aan de reinaardij van de haantje-de-voorsten die dagelijks de mooiste exemplaren onder elkaar versjacherden. Ik had te doen met de eeuwige verliezers wier duim en wijsvinger net niet dat ene gelukzalige stootje op konden brengen. Ik, bezit­ter van tien blauwe knikkers, werd vrijwel dagelijks uitge­sliept door generatiegenoten die in mij een potentieel verlie­zer zagen. Ik ...

In de winter, omstreeks vier uur al, werd het gezellig donker. Lichtbellen haperden aan de gevels, om de twintig meter. De lampen, bevestigd aan telefoonpalen, gooiden een fletse plas licht naar beneden. Ze veroorzaakten onduidelijke schaduwen. Pas wanneer het echt goed donker werd, was je van hun nut overtuigd. De kortste afstand tussen twee palen be­droeg ongeveer dertig stappen. Bij de vijftiende bevond je je in quasi-volslagen duisternis. Er rustte een stolp van stilte op mijn doodlopende straat. Alleen de kinderen met de klokslagen van acht en twaalf en vier zorgden voor wat rumoer. Eén van hen was ik, lange jaren: krullenjongen met de varkensharen. Een stolp: toen mijn straat dood moest lopen en de slagbomen aan de overweg tot in der eeuwigheid werden neergelaten. Het talmende gezuig en gedreun van de pompen bij de watervloed in godweet­welk najaar van een jaartal dat nooit meer terugkwam. Soms een vrouw met achter op haar hoofd een beheerste knot. Gerinkel van glas in een boodschappentas.
'Hm, daar gaat Lydia weer.'
Hoofden achter stille vensters. Die dachten:'Morgen nog een weekje vooruit geschoven.'

O straat van mijn jeugd, trechter waarin alles met mondjesmaat verkleuren moest. Tijd bracht onraad voor mij, schrikkelkind. Mijn Belle Epoque nam ik door een gasmasker waar. Nog gehoord van de Zevensprong. Hoe de koning uit stelen ging. 's Ochtends bang wakker worden omdat die dag op school een vers op bevel gedeclameerd moest worden. Die gillende stoom­fluit van de trein onder een vriezemaan met achter de bewasem­de ramen te vroeg uit hun slaap gerukte gezichten. Soms kon ik huilen.)

‘Hm', gromde de dokter.

Op een dag, de wind joelde als een dolleman rond de schoolgebouwen, maar er hing al lente in de lucht, vormden we met 5A en 5B een grote rij. Er waren nog geen anderen op de speelplaats, want het was nog vroeg op de ochtend. De direc­teur zei iets en smeekte bescherming af voor de verre reis. Zijn woorden gingen in de wind verloren. Omdat er achteraan gemompel was, maakte hij zich onmiddellijk daarna hartstikke kwaad. Even mocht Geert niet mee de bus in, maar als aller­laatste leidde de directeur hem uiteindelijk toch aan het linkeroor de speelplaats over richting bus. De onderwijzers van 5 controleerden of niemand het toegelaten bedrag aan zakgeld overschreed.

Met hun knieën op de zachte kussens gezeten, kinderlijk ver­blijd de bus in kijkend, verklapten sommigen hoeveel centen ze meegekregen hadden en waar zich nog een stiekem sommetje bevond. Daarbij verhuisde hun kauwgummetje voortdurend heen en weer in hun mond.

De nationale luchthaven Zaventem. Niet de vliegmachines en de wilde verhalen trokken me aan. Niet het eindeloze van de startbanen of het weidse van de grasvelden.

Alles werd ons getoond. Er waren jongens die ijverig noteer­den. 's Middags openden we in de ruime hall onze lunchpakket­ten. Sommigen gingen in de cafetaria iets drinken, dat mocht. Ik zat met een vijftal klasgenoten op een cirkelvormige bank in de grote hall. Middenin stond een enorme plant. We zaten er met onze ruggen naartoe gekeerd. We jongleerden met muntstuk­jes. Er werd gewikt en gewogen hoeveel nog kon worden besteed, waaraan, hoe, wanneer. Ik hield een blinkende munt veilig in de warme holte van mijn broekzak verborgen. Die kon het begin van een onmetelijk fortuin worden. Daar kon ik dan een groot huis mee bouwen waar op het dak de heli's zouden opstijgen en landen. Tijdens de lunchpauze verkocht ik nog een pakje kauw­gum. Ik vroeg er een lagere prijs dan ik er zelf voor betaald had. De opbrengst liet ik ook in mijn broekzak glijden. Het was een prettig en nieuw besef: ik had nog nooit over zo veel geld beschikt.

De rest van de dag schoof daarom op de achtergrond voorbij. Wazig voltrokken zich de gebeurtenissen waarover ik later in een opstelletje met veel tekenende woorden zo mooi schrijven zou, tot grote nijd van Marius. Rond drie uur in de middag nam de onderwijzer de beloofde klasfoto. De wind rukte aan onze haren. Iedereen was lelijk. Het duurde en duurde tot allen eindelijk dicht genoeg opeengepakt stonden om op het kiekje te kunnen. We hielden onze hoofden schuin als verkeerde lieveheren, tegen de suizende wind. Ik bevond me uiterst rechts. Secondelang perste ik de verplichte glimlach eruit en goochelde ondertussen met de warme munten in de diepte van mijn broekzak. In het pretpark, later op de dag, hield ik me afzijdig. Ik voerde op de par­keerplaats tussen de bussen diepzinnige financiële gesprekken met Geert en Bruno.

Tijdens de terugreis, toen de regen de ramen martelde en elk zicht belette, deed Paul de ronde met de pet van de busgelei­der. Geert, Bruno en ikzelf, samenhokkend op de achterste bank, weigerden een bijdrage. Van toen af geloofde ik dat er een doem op mij rustte. Trouwens, de dag daarop trapte ik thuis in een spijker. Ma gaf me nog een extra labberdoedas omdat ik keihard gevloekt had.

Dit, en nog vele andere dingen, was een nauwkeurig uitgekiende straf, bewerkstelligd door De Grote Bouwheer, De Meester Van Het Heelal, De Oneindige Edelman, De Onmetelijk-Zwijgzame Uurwerkmaker, voor het weigeren een fooi aan de geleider te geven, het katapulteren van kiezeltjes naar wiedsters, het rokjetillen, het piemeltjevillen, het maken van Geheime Ge­dichten, het Weten van Allerhande Geheimen en nog vele, vele zonden.

Ach, het was een straatje zonder einde.

R@T

Rough: Rattenkop !

Tough: Schijtlijster !

Rough: Dooievisjesvreter !

Tough: Ossenmelker !

Rough: Kloothommel !

Tough: Melkmuil !

Rough: Angsthaas !

Tough: Pezewever !

Rough: Zeurpiet !

Tough: Pottenkijker !

Rough: Schreeuwlelijkerd !

Tough: Gebraden haan !

Rough: Slijmjurk !

Tough: Mierenneuker !

Rough: Slapjanus !

Tough: Lamstraal !

Rough: Stoethaspel !

Tough: Muggenzifter !

Rough: Dikdoener !

Tough: Veelvraat !

Rough: Die je zelf bent !

Tough: Jij ook !

(Rough neemt een vismes en fileert Tough. Tough rukt ondertussen diens hart eruit. Beiden gaan dood.)

ZOETE WRAAK

'Each man kills the thing he loves'

Leopold Tavernier arriveerde midden in het schooljaar als een vreemde eend in de bijt in onze klas. Hij had een dure slobberpull, een Franse r en potloden waar ongelofelijk mooie tekeningen uit vloeiden. Het magische woord dat hem vergezel­de, was 'Congo'. In de krant hadden we al foto's gezien van negers met afgehakte handen. Uit dat wrede Congo was Leopold Tavernier met zijn ouders halsoverkop weer naar België ge­vlucht. Daarom wou iedereen hem wel naast zich in de bank. Meester Gilbert velde een gemakkelijk salomonsoordeel: Leopold werd elke dag bij iemand anders geparkeerd.

'Zeg, zijn de negers overal zwart?'
'Heb je ginder maniok geproefd?'
'Wat doen ze daar eigenlijk met al dat zilverpapier?'
'Jongens, jongens!', zei meester Gilbert. 'Laat Leopold nu eens een beetje met rust, hé! Eh ... het zijn drukke dagen geweest voor hem, nietwaar Leopold? Als hij er zin in heeft, mag hij op het einde van het schooljaar een spreekbeurt houden over eh ... over het zwarte continent. Alles op zijn tijd.'
'Hij kan mooi tekenen, hé meester?'
'Ja, hoor. De rest werken we wel bij.'

Maar Leopold Tavernier, oud-koloniaaltje, moest helemaal niet 'bijgewerkt' worden. Met Pasen al bleek hij de kersverse primus van de klas te zijn; de zoontjes van de notaris en de dokter hadden het nakijken.
Er was nog iets om jaloers op te zijn. Leopold kreeg elke dag tien Belgische frank zakgeld mee naar school. Dat was een kolossaal bedrag. In onze financiële dromen rekenden we alle­maal in eenheden van halve en hele Belgische franken, sommigen zelfs in centiemen. Er waren nog van die belachelijk grote munten in omloop met een gaatje in het midden, net mini-cd's. De grootte van die munten was gelijk aan het formaat van onze armoede. Het gaatje middenin was een spottende vingerwijzing van de Mammon.

Leopold: 10 BEF X 7 = 70 BEF/week. En misschien incasseerde hij speciaal tarief op zondagen! Om van te duizelen. Iedereen verlangde naar de dag waarop Leopold buurjongen in zijn bank werd. Iedereen hield zijn afgunstige klep.

Toen al was ik een verwoed fi-la-te-list. Bijna elke dag bewasemde ik met open mond het winkelraam van Verduyn in de Breydel­straat: prullaria, schoolgerei, snoep, wenskaarten, maar vooral: postzegels! Die zaten verpakt in plastic mapjes: driehoekige Kaapse, langwerpige Chinese, smalle Togolese, minuscule uit Mauretanië. Kostprijs: 10 BEF voor zo'n mapje.
Daar moest ik eeuwen voor sparen.

Op school brak mijn Leopold-dag aan. Smekend keek ik hem in zijn koloniale ogen, die al zo veel wreeds en afgehakts hadden aanschouwd.
'Zeg, Leopold?'
'Ja?'
'Zo'n mapje postzegels bij Verduyn kost 10 frank.'
'Ja.'
'Ik spaar postzegels.'
'Ja?'
'Maar ik heb geen 10 frank.'
'Krijg je dan geen zakgeld?'
‘Pff ... '
'Heb je er al veel?'
'Wat?'
'Postzegels natuurlijk.'
'Ik wil die van bij Verduyn. Straks koopt iemand anders ze.'
Leopold zweeg.
'Tien frank, da's één dag zakgeld voor jou.'
'Jaja.'
'Allez!'
'Wat krijg ik in de plaats?'
Razendsnel dacht ik na. Wat voor waardevols bezat ik waar ik Leopold een plezier mee kon doen? Kon ik mijn zus verkopen?
'Mijn zuster vind je leuk.'
'Je zuster?!'
'Jaja.'
Toen kwam meester Gilbert roet in het eten gooien. Ik belandde voor een paar dagen in de schemerzone tussen eeuwige armoede en verhoopte kapitaalkracht.

'Leopold?'
'Ja?'
'Mijn zuster vind je echt wel leuk, hoor. Ik heb er over gepraat.'
'Waarover?'
'Over jou natuurlijk.'
'Hier.'
Totaal onverwacht hevelde Leopold vanuit de rijke diepten van zijn kontzak twee stukken van vijf frank naar mijn gretige handpalm over.
'Voor mij?!' deed ik verrast.
'Voor die postzegels.'
Ik plette de muntstukken zowat in mijn vuist.
'Hei, merci zeg! Je bent mijn beste vriend!'
Leopold glimlachte. Misschien was hij het vroeger gewend allerlei blinkends aan arme zwartjes uit te delen.
'Ik doe vanavond heel veel groeten aan mijn zuster.'
'Ja. Morgen om tien over acht sta ik aan de oranje knipperbol bij de schoolpoort.'
'Ik zal het haar zeggen. Joepie!'

Na het oorverdovende, bevrijdende gerinkel van de vier­uurbel holde ik regelrecht naar Verduyn: prullaria, pietlut­tigheden, tierlantijnen, dingsigheidjes, maar bovenal postze­gels. Het kersverse kapitaal dat koloniaal Leopold Tavernier in mijn firma had gepompt, gloeide ovenwarm in mijn handpalm. De transactie nam amper tien seconden in beslag. Verduyn verhoogde zijn middelen met BEF 10-; ikzelf werd de trotse bezit­ter van een vijftiental nagelnieuwe, exotische postzegels. Wat er voor Leopold, mijn sponsor, was weggelegd, zou de toekomst nog wel uitwijzen.

Die avond verschanste ik me met popelend hart op de kamer die ik met mijn twee broers deelde. Vol verwachting verscheurde ik de plastic verpakking, om tot mijn ontzetting te constateren dat alle zegels op een stuk karton vastgekleefd zaten. Ik kreeg al spijt van mijn aankoop. Met dat enorme kapitaal had ik honderden andere hebbedingetjes kunnen verwerven. Zenuwach­tig begon ik aan een hoek van de Kaapse postzegel te pulken. Lap, daar had je het al: hij scheurde.
'Godver!!'
China onderging hetzelfde lot. Togo volgde. Mauretanië, de hele reutemeteut. Mistroostig staarde ik naar het zootje. Voor losweken met stoom had ik het geduld niet opgebracht. Dit was mijn straf.
'Verduivelde Verduyn,' dacht ik nijdig. 'Dit is bedrog. Postzegels klééf je niet stomweg op karton vast.'
Wraaklustig verfrommelde ik mijn total-losscollectie en mikte die in de papiermand. Verduyn zou nog van mij horen! Ik schar­relde in mijn verzameling Vermoedelijk Belangrijke en/of Geheimzinnige Dingen en koos er een oude huissleutel uit. Die had ik enkele maanden geleden op straat gevonden. Mijn wraak zou zoet zijn, zonder dat het me ook maar één frank zou kos­ten.

Zoals in een overvalfilm: timing was belangrijk. Elke seconde was een fractie en een eeuwigheid. Het duurde gewoonlijk acht à tien seconden vooraleer Verduyn, een rijzige vijftiger in stofjas, in zijn winkel verscheen, als een djinn uit het halfduister opduikend. De opstelling van zijn laden, kasten, snoepkommen en rekken kende ik vanbuiten.

Ik sloeg ongenadig toe, de volgende dag al. Ik wachtte tot de kust veilig was. Er mocht niemand anders in de winkel zijn. Razendsnel ging ik naar binnen, graaide met bonzend hart zoveel repen chocola weg als ik met één handgreep pakken kon en propte de buit in mijn jaszak. Daarna bleef ik met ingehouden adem onbeweeglijk staan. In mijn linkerhand hield ik de oude huissleutel gereed. Verduyn deed er langer over dan gewoon­lijk. Zou ik nog eens ... ? Het bleef maar duren verdorie. Ik had nog rustig ...

'Ja, jongen?'
Met een ruk draaide ik me om. Hij kwam verdomme uit die zijdeur, waar hij anders nooit ofte nimmer ...
Ik liep bloedrood aan.
'Ja?'
Hij ging met zijn groot lichaam vlak voor mij postvatten.
'Eh ... die sleutel hier ... ' hakkelde ik. Ik toonde hem het ding.
'Wat is er van die sleutel?' vroeg hij. O djiezes, wat een dreigende klank in die stem!
'Eh ... hij lag hier op straat, vlak voor uw winkel. Ik dacht dat u hem misschien verloren had ... '
Verduyn kneep zijn ogen halfdicht en monsterde me van kop tot teen, terwijl hij bijna onmerkbaar ja knikte. Had hij het door? Het zweet brak me uit. De wraak was al niet zoet meer.
'Geef hier.'
Hij rukte het ding zowat uit mijn hand.
'Gevonden, hé?'
'Ja.'
'Hij ziet er zo oud uit.'
'Ja.'
'Op straat, hé?'
'Ja, meneer.'
'Mensen lopen toch niet op straat? Daar rijden de auto's. Mensen lopen op het trottoir. Als ze een sleutel verliezen, doen ze dat op het trottoir. En ze horen die dan vallen. Dan kunnen ze ... ‘
Ik luisterde al niet meer. In mijn hoofd bonkten gevangenis­deuren dicht en rinkelden sleutelbossen.
' ... je vader hiervan? Ken ik jouw vader? Ja hé? Je kon toch ... '
Help.

Toen werd in mijn hoofd eensklaps een besluit genomen waar ik zelf weinig mee te maken had: ik vluchtte. Halsoverkop vlucht­te ik Verduyn, prullaria, postzegels en snoep, uit. Ik holde enkele straten door en hield pas halt bij het Heilig-Hart­standbeeld, dat me met open armen op het Consciencepleintje verwelkomde. Ontredderd zeeg ik op een bank neer. Wat een ellendig, onnozel, stom leven leidde ik toch! Waarom was ik niet in Elisabethstad geboren en kreeg ik niet elke dag tien frank zakgeld? Waarom stond ik niet op foto's met een aapje op mijn schouder? Leopoldstad?

Leopold ... verdomme. Wat moest ik Leopold vertellen? En straks ... thuis: zou Verduyn weten waar ik woonde? Kende hij mijn vader echt? Ik betastte de repen chocolade. Ik kon de buit alleszins niet mee naar huis nemen. Voorzichtig dropte ik een na een de repen achter me in het gras. Dat betekende mijn totale nederlaag. Maar ook, een heel klein beetje: opluchting. Daarna stapte ik doodsbang naar huis. De koorts van schuld en wroeging deed mijn wangen gloeien. Mijn hart stuiterde voor me uit op het trottoir. Iedereen keek me bestraffend en afkeurend aan. Ik had zwaar gezondigd. Weldra zouden op de voorpagina's van de kranten foto's van me verschijnen, waarop ik met gebo­gen hoofd en afgehakte rechterhand te zien zou zijn. Men zou me niet eens geboeid naar mijn cel kunnen leiden.

Dagenlang liep ik op hete kolen. Niks gebeurde. Ik strafte alleen mezelf. Wat de fi-la-te-lie betreft: ik beschreef elke dag een omtrekkende beweging, zoals in de cowboyboeken, om Verduyn in het Breydelstraatje heen, met mijn muts tot diep over mijn oren getrokken. Ik kon de con­frontatie met mijn bron van ellende niet meer aan. En ik was er als de dood voor dat Verduyn me bij de lurven zou grijpen.

'Hei, heb je die postzegels al gekocht?'
Leopold keek me met grote, vragende ogen aan.
'Jaja.'
'En?'
'Mooi hoor.'
'Je zus zei dat ... '
'Mijn zus is een liegbeest.'
Oud-koloniaaltje Leopold Tavernier zweeg verbluft.
Over en out. De hele Leopold-dag zat ik ongemakkelijk in mijn bank te wiebelen. We wisselden geen woord meer. Leopold werd met de minuut slimmer. Het leven was onrechtvaardig. De rijken werden steeds rijker. De armen armer. In mijn kwartje zat nog altijd een gaatje.

'Hei, psstt!'
'Ja?'
'Als je zus me niet meer moet hebben, betaal je me die tien frank terug, hé?'
'Hm.'
Lap. Voilà. Dat was de voetnoot bij mijn Leopold-dag. Nu was ik ook al handelaar in blanke vrouwen. De Congo: postzegels, slachtpartijen, uitbuiting. Mijn volgende spreekbeurt zou niet over fi-la-te-lie gaan. Dat stond vast. Het zou een apologie worden: over hoe een eenvoudige, arme Vlaamse jongen door de passie voor zijn leerrijke hobby in de criminaliteit verzeilde.

WILD!

In het land waar het op dinsdag altijd regent, was het woensdag. De chef-kok van restaurant PAPILLO was slechtgemutst. De regen sausde die dag namelijk ook onverdroten naar beneden.
‘Ik lust je rauw, groentje!’ snauwde hij naar de kersverse dessertkok. Die had net per ongeluk (leek het) een klodder chocolade in een van de frituurmanden gekatapulteerd. Toch een fraai staaltje van culinaire ballistiek, voorwaar; het was van dezelfde orde als het omhoog gooien van pannenkoeken of het zwierige jongleren met pizza’s. De werkplek van Tore was immers ettelijke stokbroodlengtes verwijderd van de brand- en sishaard van chef-kok Rudy.
‘Slay no more,’ mompelde de polyglotte Meredith, een duvelinnetje-doet-al dat alle kook-, look- en rookproblemen in het keukenvagevuur van restaurant PAPILLO diende op te lossen en dit wonder boven wonder ook vaak deed. Ze trad ook als wrevelagente op tussen veeleisende gasten en overspannen keukenpersoneel. En bovenal slaagde ze er meestal ook in dat heethoofd van een Rudy te sussen.
‘Godverse keukenclown!’ foeterde Rudy. ‘Dat is hier nog maar een week en … ‘
‘Maar het was per ongeluk, chef!’ zei Tore.
‘Taarteklaai.’

Het was het wildseizoen van de pechvogels. Mensen wilden angsthazen en hoenderachtige bos- en veldbewoners opeten, geflankeerd door flonkerende wijnen waarin de okeren en paarse herfst zich weerspiegelde. Chef-koks zweetten zich een vetlaag minder; hun personeel moest het vaak ontgelden.

Het was in deze constellatie van leenroerige tijden voor afgeknald wild en likkebaardende mensen dat meneer Cyriel aan tafel 12 in het alom geprezen PAPILLO zich tegen zijn vriendin Amber liet ontvallen:
‘Tiens, al eens op gelet? De meeste chef-koks zijn mannen. Dieren koken en kindjes kopen … dat is te veel gebraad en gebroed ineens hé … hihihi … Vrouwen kunnen dat niveau blijkbaar … ‘

Verder was zaakvoerder Cyriel Deforche van de firma ClothPlus niet gekomen. Directiesecretaresse Amber had niet geaarzeld tussen het glas water of het glas rode wijn. Van het aangelaat van meneer Cyriel – een gesperde ster van verbijstering – biggelde nu een soortement bleek bloed. Overgeleverd aan een gamma van gevoelens keek hij schuldbewust naar het geultje tussen haar borsten, waar zich ook een riviertje rood een weg zocht. Ondertussen voelde hij vele ogen branden in hun richting.

‘Blijkbaar, Cyriel, blijkbaar ??!!’
Meneer Cyriel zweeg als vermoord, bang voor een tweede waterval, nou: wijndouche.
‘Heeft zo’n chef-lul als es een kind uit die lul geperst? Zijn buik opengereten met een van zijn keukenmessen om er een klein chefje uit te sleuren? En dan zeventien jaar lang voor dat bloederige ding gezorgd? Hé Cyriel? Heb je daar ooit al es aan gedacht?’
‘ … ‘
Meneer Cyriel reageerde nog steeds niet. Hij begon nu met langzame bewegingen de rode zee over zijn gezicht en kleren in te dijken en te deppen, terwijl Bach nu even manifester weerklonk: ergens had iemand ijlings aan een volumeknopje gedraaid. Amber negeerde het riviertje Bordeaux tussen haar tieten.

En toen zwierden de keukendeuren open en dicht, en kwamen de patrijzen eraan, terwijl chef-kok Rudy de ober even in de gaten hield door een patrijspoortje.

‘Amber … potverdorie toch … ‘ mompelde Cyriel, terwijl hij vanuit zijn ooghoeken de collateral damage in het restaurant probeerde op te nemen. Dat viel tegen: zowat iedereen zat ze aan te gapen. Gelukkig kwamen de gebraden vogels eraan. De ober negeerde het slagveldje volkomen en lichtte vrolijk de stolpen van boven de borden.
‘Alstublieft, mevrouw, meneer. Smakelijk.’
‘Hm.’
‘Dank u.’
Gedempt gepraat nam weer een aanvang, maar het was duidelijk dat het her en der nog over de overval met rode wijn ging.

‘Wat bezielt je toch … ‘
‘Besef je eigenlijk wat je gezegd hebt?’
Cyriel Deforche van ClothPlus verfrommelde zijn met wijn doordrenkt soepservet tot een bloederig propje.
‘’t Was maar om te lachen, Amber.’
‘’t Was inderdaad maar om te lachen, Cyriel, om zuur en groen te lachen. Zie ze nu loeren allemaal. Bah, ik heb helemaal geen trek meer.’
‘Ze kijken, Amber … ‘
‘Pff … ClothPlus is toch niet beursgenoteerd hé. Dàt ze kijken …’
‘Maar zie mij hier nu zitten!’
‘Jaja … de bevlekte ontvangenis hé. Eigen schuld, dikke bult.’
‘Kon je je dan niet beheersen? We zijn hier wel in de PAPILLO hé.’
‘Beheersen?! Bij zo’n godgeklaagde opmerking? Dat kon ik niet over mij laten gaan hé! Het is niet omdat … ’
‘Was dat nu zo erg, Amber?’
‘Stop maar dat ge-Amber; je wint er niets mee.’
‘Eet je niet?’
‘Nee.’
Amber bleef met starre laserblik de patrijs op het bord van haar werkgever doorboren. En de oneindige Vlaamse regen biggelde in naarstige straaltjes van de ramen van restaurant PAPILLO.

Meneer Cyriel haalde zijn schouders op. Hij knoopte zijn vest dicht om de ergste wijnvlekken aan het zicht te onttrekken en greep naar zijn bestek.
‘Ga je je zelfs niet excuseren?’
‘Hé?’
Mes en vork stokten in hun beweging; ze wezen falanxmatig schuin omhoog in de richting van het kreng dat nu nog een verontschuldiging eiste ook.
‘Maar wat zeg je nu toch?!’
Amber bleef gevaarlijk roerloos; alleen haar ogen vernauwden zich even tot spleetjes. Cyriel D. keek even naar het lege wijnglas en het volle glas water voor haar. Er was nog niemand opgedaagd om haar wijnglas bij te vullen. Zijn eigen wijnglas was halfvol en aan zijn glas water had hij nog niet genipt.
‘God-verrr-domme,‘ deed hij dan langzaam, hij nam er zijn tijd voor, de r rollend als een ingehouden brul, de tanden op elkaar geklemd, het kwam als een braakbal uit de diepten van zijn buik, hij leek het kapot te kauwen en in haar gezicht uit te spuwen. Vlak daarna zetten zijn mes en vork zich in beweging, in de richting die hij daarnet al verbouwereerd had uitgestippeld.

Niet de dode patrijs, maar de beide wangen van directiesecretaresse Amber waren de vleselijke porties waarin meneer Cyriel met onbedwingbare woede zijn mes en vork plofte. Hij schrok van zijn onbesuisde daad, sprong op, maar Amber was met een gruwelijke gil nog vlugger opgeveerd. In haar rechterwang stak een vork, in haar linker een mes.

Andermaal kleurde een en ander rood.

Verbijsterd keek iedereen toe hoe Amber met een robotachtige tolbeweging op de grond kukelde. Kreten van afgrijzen weerklonken alom. Toen kwam Meredith toegesneld, gevolgd door Rudy en Tore. Ze ging schrijlings op Ambers buik zitten, spreidde haar armen, zette er dan haar knieën op en trok vervolgens met één snelle beweging het bestek uit de beide kanten van het hoofd van het slachtoffer.

Ondertussen had ook een dappere gastronoom zich op meneer Cyriel gegooid. Ze lagen nu naast elkaar op de grond, terwijl de man Cyriels armen achter diens rug in bedwang hield.

Met bloedende konen werd het bestekslachtoffer door Meredith naar de keuken afgevoerd. Dat was niet naar de zin van enkele gasten, die verontwaardigd hun borden van zich afschoven en aanstalten maakten om de PAPILLO te verlaten. Uit die keuken viel immers niks goeds meer te verwachten.

Meneer Cyriel werd nu door de koks rechtop gezeuld en ook gevankelijk weggeleid.

Toen braken de stemmen los in het restaurant.

‘Die menseneter …! Heb je dat gezien? Die verdient de doodstraf.’
‘Zij is wel begonnen hé!’
‘Ja, maar moet ze daarom als een steak behandeld worden?’
‘Die zal heel lang niet gekust kunnen worden.’
‘Wat gaan ze er nu mee doen?’

Toen kwam plotseling meneer Cyriel weer tevoorschijn. Stilte alom.
‘Er is … er is toevallig geen dokter in de zaal hier?’
Enkelen schudden van nee. Cyriel Deforche verdween weer.

‘En de politie? Moet de politie hier niet zijn?’
‘Of de 100. Moeten wij de 100 niet bellen?’
'Misschien wel best ... '

Toen verscheen wrevelagente Meredith.
‘Storm in een glas water, nou: wijn,’ zei ze tegen iedereen in het algemeen. ‘Een eh … een woordenwisseling. De dokter is gebeld. Geniet u rustig verder, dames en heren. Met excuses vanwege chef-kok Rudy en het personeel. Het zal niet meer gebeu … ‘

In de keuken weerklonk een ijselijke gil.

De inderhaast gealarmeerde bevoegde diensten konden alleen nog maar de gastronomische dood van dessertkok Tore constateren. Chef-kok Rudy had diens hoofd secondelang in een van de grote borrelende sissende frituurmanden ondergedompeld. Regen biggelde tappelings van de keukenramen, waarachter zich een weergaloos panorama ontvouwde.

WINNETOU

Winnetou Degrande was noodgedwongen een navelstaarder. Hij zat al jaren in een rolstoel en keek dus nillens willens recht in de buiken en navels van de ‘lopers’, zoals hij de tweebenigen noemde. Vaak zeilden de blikken van die lopers zelf over hem heen. Dat hield twee mogelijkheden in.

1. Hij had net zo goed iets doods onder hun voeten kunnen zijn.

2. Ze probeerden luchtig om te gaan met zijn beperking en vooral niet naar zijn wielen te kijken die zijn lamme benen vervingen.

Om hem van een dezer mogelijkheden te vergewissen, diende Winnetou Degrande zelf beaat zijn hoofd te heffen en hen ogenschijnlijk onderdanig aan te kijken, als een hondje dat een koekje is beloofd als het eens gaat opzitten.

Aan de beperking van Winnetou was een ongelofelijk verhaal verbonden, niet zozeer omwille van het verhaal dan wel omwille van zijn naam. Zijn naam was er namelijk eerder dan zijn lot. Een pijl had Winnetou’s onderste ledematen definitief verlamd. Dat gebeurde toen hij elf jaar was. Elf jaar lang heette hij al Winnetou, Degrande. Nou, zo’n jongen met zo’n naam kon het in de jeugdjaren toch niet aan pijl-en-boog ontbreken?

De daders die hem zijn naam hadden berokkend (de vrouwelijke en de mannelijke verwekker, een Karl-Mayfan) kochten hem voor zijn tiende verjaardag een set van boog-en-pijlen waarop een klant- en kindvriendelijk embleem prijkte. Winnetou en zijn maten werden bedreven in de speelgoedversie van de schutterssport. Zo bedreven dat ze meer wensten. Dus begonnen ze ‘echte’ pijlen te snijden en te kerven in het gemeentepark. Zo’n echte pijl trof de inmiddels elfjarige Winnetou Degrande vol in de rug. Na vele hopeloze maanden in ziekenhuizen kreeg Winnetou dan maar wielen voorgeschreven. Van dan af leidde hij een zittend bestaan.

Op twintigjarige leeftijd werd hij dartskampioen op de Paralympics in Seoel. Hij mocht bij de koning op de koffie. Omdat precisie zijn vak leek te zijn, werd hij ook gevraagd voor het nationale rolstoelbasketbalteam. Dat hield hij even in beraad. Hij hield niet van opspattend zweet en lijfgeuren in volle actie.

Winnetou Degrande had een grondige hekel aan het etaleren van tatoeages. Niet aan tatoeages op zich. Hoewel. Sommige waren best wel te pruimen als een soort van (hoeveelste inmiddels? tiende?) kunst. Maar het ongevraagde showen van persoonlijke iconen op de huid van vooral armen, benen, ruggen en borsten vond hij een inbreuk op de intimiteit zijn. Als je je op pakweg twintig centimeter van zo’n blote heldhaftige bovenarm of beschilderde kuit bevond, was het net alsof je verplicht werd deel te nemen aan een intimiteit die je zelf helemaal niet wenste. Zo’n tatoeage hoestte je recht in je gezicht toe. Om nog maar te zwijgen over de kijkvervuiling in de meeste gevallen: onbeduidende, niet ter zake doende Japanse kronkels, afzichtelijke draken, belachelijk gevederde indianenkoppen en in het ergste geval de vrouwennamen en de doorpijlde harten.

Dat en het gedwongen navelstaren waren Winnetou doornen in het oog. Hij kreeg er een combinatie van voorgeschoteld op een dartstoernooi in Bournemouth: laaghangende bierbuiken en bovenarmse tatoeages.
‘Hoe komen die linksrijdende eilandbewoners toch aan die gigantische bovenarmen?’ vroeg hij zich herhaalde malen hardop af. ‘Vanwaar die grote vleesoppervlakken, waarop ze hun wansmakelijke gedrochten laten schilderen?’
‘Beer and biology hé,’ grinnikte Freek, een teamgenoot.
‘En jij bent ook niet van de smalste, na al die jaren karren,’ merkte Jill op, terwijl ze een gespierd gebaar maakte. Zij was de lopende mascotte van dartsvereniging Pickery Club, in de volksmond: de pik erin. De eigenaar van hun stamcafé heette namelijk Ivan Pickery. Hij had het af en toe met recht en reden over ‘mijn PC’, die hij sponsorde middels een tweedehands busje om gooitoernooien mee af te dweilen. Zowel zijn café als het busje waren voorzien op lopers en tweewieligen ofte navelstaarders. Van deze laatste categorie telde de Pickery Club er vier; een mooi staaltje voorwaar van diversiteit en flexibiliteit, de intellectuele modewoorden van de laatste jaren.

Bournemouth beloofde een mooi driedaags uitje te worden. Door veel spaghetti te eten, was ook de kas van de PC gespijsd. Jill had daarbovenop nog asjeblief 300 € gewonnen met een openbare partij strippoker, voor het goede doel. Er kwam zelfs wat subsidiegeld van overheidswege – a posteriori natuurlijk, na het indienen van een dossiertje – omdat het een schoolvoorbeeld betrof van gemixte sportbeoefening en internationalisering. De PC had daar door het vallen en opstaan van alsmaar oude en weer verse regeringen en excellenties handig gebruik van weten te maken.

Mastodonten van mannen en gevaartes van vrouwen namen aan het gooitoernooi deel. Alleen de Bulls uit Exeter telden ook een rolstoelgebruiker in hun rangen, een eenarmige dan nog wel. Zelfs zittend leek hij nog de afmetingen van een reus te hebben.
‘Dat is alvast één getatoeëerde arm minder,’ grinnikte Winnetou tegen Ivan.
‘Ja, maar wij bleekscheten vallen hier wel op door ons blanco velletje hé.’
‘Die Engelsen dragen permanent de oorlogskleuren.’
Winnetou keek strijdlustig om zich heen. In de Pickery Club werd hard op hem gerekend. Hij was immers sedert de Paralympics in Seoel hun kampioen. Na urenlang getok van de pijltjes op de dartborden prijkte PC op de vijfde plaats. Niet mis voor een ploegje van het vasteland, maar het kon beter. Jill wreef Winnetou’s rechterarm en die van de anderen in met een geheime mengeling waarvan ze alleen de ingrediënten ossengal en brollèrt (een Hongaars plantenextract) prijsgaf.

Winnetou kreeg het echter stilaan op de heupen in dit bos van tatoeages op blote basten. Bijna iedereen op dit eiland leek geprikt of geperforeerd. Zowel vrouwen als mannen sjokten met heelder fresco’s op hun vel rond.

Op de derde en laatste dag struikelde zo’n vleselijk gevaarte bij het achteruitstappen over Winnetou en zijn tweewielige vehikel: een kolos met zo’n potsierlijke indiaan in zijn bovenarm gekerfd.
‘Bloody … !!’
‘Godverdomme … schildersezel!’ riep Winnetou kwaad. Het was even zoeken naar de juiste bewoordingen. De Nederlandstalige omstanders barstten in lachen uit.
Schildersezel!?
Maar het Engelstalige gevaarte – dat langzaam uit zijn bedenkelijke positie weer oprees; hij had even beduusd als een reuzenbaby op Winnetou’s schoot gezeten – gaf geen blijken van goodwill. Hij vatte de schaterbui kennelijk als een belediging op.
‘What did you say, wheelman?’
‘ … ‘
‘Eh?’
Er viel een geladen stilte. De oeros stond nu op drie meter afstand van Winnetou.
‘Come on, man … ‘ probeerde Freek in zijn beste Engels te sussen.
‘You watch your steps, sir,’ voegde Jill hem toe.
‘Fuckin’ wheels … Do we shoot sitting ducks here or what?’

Winnetou’s ogen veranderden in gevaarlijke spleetjes, zoals ze er de fractie voor elke worp uitzagen. Hij kneep hard in zijn bundeltje pijltjes. Ze gloeiden in zijn hand.
‘Bull’s eye!’ riep hij plotseling. Zijn hand rees en hij mikte met volle kracht zijn drie pijltjes tegelijk in de bovenarm van de kerel.
‘Roos!’
De pijltjes boorden zich gezamenlijk in het ene oog op het zijprofiel van de foeilelijke indiaan.
‘Ten points for Belgium!’
Verbouwereerd keek het slachtoffer naar de pijltjes in zijn bovenarm; aanvankelijk vergat hij het uit te schreeuwen.
‘Bastard! Stupid Belgian bastard!!’

Toen waren alle rapen gaar.
De eindfase van het dartstoernooi in Bournemouth ontaardde in wat men iets later in de Engelse kranten de DARTS CLASH is gaan noemen. Eén Vlaamse krant bracht het bericht op bladzijde twee, getiteld OP JE VOGELPIK GETRAPT. De volgende dag namen alle andere kranten het bericht over. Er werd duchtig met het woord ‘pik’ gejongleerd. Winnetou Degrande prijkte plotseling op enkele voorpagina’s.

De minister trok prompt de beloofde subsidie in. De Pickery Club was geen voorbeeldig ambassadeur in het buitenland geweest, vond zij.
Gevraagd naar een reactie hierop, antwoordde Winnetou:
‘Van een pijlsnelle reflex gesproken.’
Hiermee (en met de hele zaak) scoorde hij bij de bevolking, die hem vijf dagen lang als een Bekende Vlaming beschouwde.

KID KATANGA

De moord op thrillerauteur Rick Syracuse was natuurlijk gloeiend heet nieuws. De man had immers zelf een aantal papieren moorden op zijn geweten. Zijn kerfstok was zijn schrijfstok. Het was bekend dat Rick Syracuse zijn moordverhalen in ouderwetse inkt drenkte en koppig weigerde zijn manuscripten digitaal of zelfs maar getypt bij zijn uitgeverij in te leveren. Men leerde ermee leven bij uitgeverij PlotPlus, want de moorden van Syracuse betekenden kassa.

Nou, in levenden lijve was hij nu dus zelf vermoord.
De eeuwenoude vragen luidden: wie, hoe, waarom?

Rick Syracuse had 49 jaren, 6 misdaadromans, 2 huwelijken en 3 zonen op zijn naam staan. Zijn schaapjes waren op het droge en zijn huis bevond zich op de buiten. In zijn laatste boek liet hij een bokser om allerlei extrasportieve redenen naar de andere wereld helpen.

Boksbeugel noch kogel hadden de auteur het tijdelijke met het eeuwige doen wisselen. Nee: hij was ten huize van zichzelf met een ingenieus lussensysteem van sporttape (merk Artihand) blijkbaar eerst overrompeld, daarna ingetapet en vervolgens gewurgd. Zijn Cross-vulpen stak tussen zijn dodelijke halsband en had als wurgdommekracht gefungeerd. Donkerblauwe inkt kleurde de achterkant van de halsband. Het was net alsof een spin haar slachtoffer had ingewikkeld en daarna geïnjecteerd met verlammend gif. Het leek ook een beetje op een boek met een wikkel rond …

Sid Maranga: ik hoorde minstens twee van zijn ribben kraken toen mijn rechter vol op zijn karkas inbeukte. In mijn gedachten schoot mijn vuist zo door zijn vlees heen, een zwart gat met rode sliertwanden veroorzakend. Beeldde ik het me in of wolkte er stof uit zijn vege lijf? Of was het een zwerm van zweetdruppels, zoals je wel eens vertraagd in een boksfilm ziet? Zijn ene nog niet dichtgetimmerde oog lichtte verbaasd even op. Ik voelde de weerslag van mijn aanval tot in mijn schouder en nek. Elke uithaal sloopte ook mijn lichaam. Verbazing werd razernij bij mijn tegenstander, maar vooraleer Sid Maranga daar gebruik van kon maken om me op zijn beurt een pandoering te geven, vertrok zijn gezicht zich in een pijngrimas. Hij reikte met zijn beide boksstompen tegelijk naar zijn kaduke ribbenkast en zakte vervolgens onder luid gejoel door de knieën.
Even later pakte de scheidsrechter mijn rechterarm en stak die omhoog: ik had mijn vijfde kamp gewonnen, op punten. Sid Maranga zat me in zijn hoek met zijn ene oog te vermorzelen. Het zag geel van haat en nijd. Ik grijnsde naar hem en stapte dan malende met mijn armen de ring rond. De ebony-ivory-trofee in de middengewichtklasse was dit jaar voor mij, Moe d’Arta.

‘Proficiat, meneer Moe d’Arta. Excuus dat ik zo kort na de kamp binnen kom vallen.’
‘Geen probleem,’ glimlachte ik. ‘We hadden afgesproken hé. De pers is al weer weg en het feest begint pas over anderhalf uur. Mijn manager, Marcus, bracht me op de hoogte. Dit hier is Marcus Camberledge.’
Auteur Rick Syracuse drukte ons de hand. Ik merkte dat de toppen van zijn rechterduim en –wijsvinger donkerblauw waren.
‘Mooie kamp,’ zei hij. ‘Echt van genoten.’
‘Ja hé? Champagne?’ zei Marcus.
‘Graag.’
‘Gaat u zitten, meneer Syracuse.’
‘Zeg maar Rick.’
Terwijl ik de laatste hand aan mijn toilet legde, en Marcus een fles ontkurkte, bekeek ik de misdaadschrijver in de spiegel. Waarom kwam deze grijze midlifer naar ons toe? Situeerde hij ons, boksmensen, misschien per definitie in de wereld van de misdaad?
Ik glimlachte even toen zijn spiegelbeeld me betrapte.
‘Vlug opgeknapt, meneer d’Arta!’
‘Zeg maar Moe.’
‘Moe.’
‘Ja, ik recupereer vlug.’
‘Is Sid Maranga nog in de omgeving?’ informeerde Rick Syracuse.
‘Nee, die is onmiddellijk na de kamp naar St.-Aloysius gebracht, voor een check-up,’ antwoordde Marcus met enig leedvermaak.
‘Ach zo.’

‘Oké, nu, ter zake: wat schuift dat, meneer Syracuse?’
Mijn manager wond er nooit doekjes om.
‘U valt wel met de deur in huis, meneer Camberledge.’
‘Dit is de wereld van het boksen hé. We bevinden ons in de ring. Hebben we het over vier of over vijf nullen? Hoeveel rondes?’
‘Aha.’ Rich Syracuse wreef zijn donkerblauwe duim- en vingertop over elkaar: het strijkorkestje van de kassa. ‘Mijn uitgever voorziet 3 000 euro als aanbetaling voor drie sessies van ongeveer een uur. Ik mag alles tapen en gebruiken. Ik neem ook notities met mijn beste vriend hier … mijn peperdure Cross-vulpen … (Syracuse toonde hen even het kleinood waaruit al vijf boeken waren gevloeid) … en wanneer het boek verschijnt, volgt nog eens 4 000 euro. Dat is, al zeg ik het zelf, goed betaald.’
‘Hm.’
Marcus Camberledge verkende even vluchtig mijn gezicht, terwijl hij de flûtes vulde. Ik was per slot van rekening de echte kostwinner, en dat besefte hij goed.
‘Prosit!’
‘Op de overwinning. Gezondheid.’
’7 000 dus hé? Eh … in een witte enveloppe telkens?’
‘Dat kan ik maken.’
‘Moe?’
‘Akkoord,’ deed ik, mijn glas in hun richting heffend. ‘Als niemand maar te weten komt wie … en hoe en zo … enfin … je weet wel … Het is geen biografie hé. Ik wil niet in een boekje terechtkomen. En zeker al niet in een misdaadboekje. Mijn leven is … Ik geef alleen info.‘
‘Nee nee: puur fictie,’ haastte Rick zich te zeggen. ‘Ik gebruik alleen de informatie uit het wereldje om alles echt en aanvaardbaar te maken. Research, hé. Kwestie van geloofwaardigheid.’
‘Frictie?’ echode Marcus verkeerdelijk.
‘Nee: fictie. Fantasie. Een onbestaande wereld.’
Ik ontdekte een zweem van minachting en spot om de lippen van Syracuse.
‘Ah ja … papier hé.’
‘Precies. Papier is gewillig. Ik schep een onbestaande, maar geloofwaardige wereld. Ik documenteer me daartoe ter plekke. De beste schrijvers doen het zo. Professioneel. En dat mag wat kosten.’
‘Hm. We hebben een deal, nietwaar Moe?’
‘Ja,’ knikte ik. ‘7 000.’

Auteur Rick Syracuse had vervolgens, gespreid over twee weken, drie gesprekken met mij. Over ‘het wereldje’. Ik was immers Moe d’Arta, de jonge beloftevolle blanke bokser die nu eens niks te maken had met achterbuurten, gevangenissen of schemerzones. Ik was de zoon van een jeugdboekenillustratrice en een tandarts. In en buiten de ring noemde men mij daarom Best Bite, wat de vrouwen natuurlijk vertaalden als Lekkere Brok. De pers nam dat graag over; het scheelde weer twee woorden in hun kolommen: Moe ‘Best Bite’ d’Arta. Het klonk wel aardig, zelfs met een mondstuk in.

In de interviews met Rick Syracuse vertelde ik honderduit. Eén van de hamkwesties was natuurlijk ook: waarom kiest iemand voor de bokssport? Een blanke buitenwijker dan nog wel? Zoals wel vaker in dergelijke gevallen – ik ben een doodgewone jongen – kwam ik bij een van mijn oude scholen terecht. De twee jaren terreur van Bully hadden bij mezelf en mijn afstuderende klasgenoten sporen nagelaten. Bully: een combinatie van (in deze milde volgorde) studieopzichter, leraar rooms-katholieke godsdienst, priester, passief sportfanaat (‘een gezonde geest …’ etc.), vopo, kapo, gestapo en volgens hardnekkige geruchten ooit legionair bij het vreemdelingenlegioen. Bully’s mond spuwde grote gevaarlijke woorden: discipline, orde, tucht, opvoeding, geloof, gezin. Zijn r’en rolden daarenboven gebrekkig en veroorzaakten waaiers van speeksel. Zijn handen en sleutelbossen zwierden los in het rond; hij had het vaak op de oren van de scholieren gemunt.
Twee jaar lang was hij onze tiran. Twee jaar lang teisterde hij onze afstudeergeneratie. Tijdens het allerlaatste trimester spookten we dan toch van alles uit: we reden met moto’s in het trappenhuis van de school rond, we vermaalden ijs in de rekenmachine van de schoolbar, we gooiden lampen en ramen aan diggelen, we spoelden Bully’s regenjas door het toilet, we trokken zijn dwaze posters van de studiezaalmuren en verscheurden die of we gingen in grote groepen in zitstaking tijdens de verplichte studie-uren, onder het kwelen of fluiten van protestsongs.

Zou hij mijn keuze in de hand hebben gewerkt? Ik incasseerde meerdere keren een loeiharde draai om mijn oren van hem. Hij was ook een niet-pratikerend sportfanaat. Het deed de ronde dat hij stiekem trainde, in zijn rooms-katholieke ondergoed. Waarschijnlijk belette (verbood?) zijn officiële priesterplunje hem aan openbare blote sporten deel te nemen. In mijn toenmalige gedachten zag ik hem altijd als een worstelaar, judoka of … bokser. Die vlezige nek … Die worstenvingers … Van gevechtssporten had hij echter (alweer omwille van dat geloof?) geen hoge pet op.

Toch kregen we toen af en toe boksles. Dat gebeurde door Piet Miel, een piepjonge gymleraar van amper anderhalve meter. Die voelde zich opperbest in de vierkante ring. Piet Miel was in die jaren ook nationaal kampioen aan de turnringen, wat hem bij ons de bijnaam Lord of the Rings opleverde. Die Piet zat zelf ook onder de knoet van Bully, zoals de meeste jongere leraren toen. Tijdens een van die bokslessen liep ik een bloedstorting in mijn voet op. Te enthousiast ‘gedanst’, weet je wel, à la Cassius Clay. Misschien dat daar ook …
‘Kan ik dat gegeven gebruiken in mijn boek?’ onderbrak Rick me.
‘Eh … ja. Die Bully moet het maar weten.’
‘Dat is ook al een tijdje geleden hé. En er passeerden zoveel leerlingen door eh … door zijn handen.’
‘Ja,’ beaamde ik, ondertussen proberend met het huidige gezicht van Bully voor te stellen, een decennium later. Dat lukte niet; ik kwam telkens op een dodenmasker uit. Wellicht een wensdroom.
‘Zolang als je mij dus maar buiten schot laat.’
‘Je hoeft je geen zorgen te maken, Moe. Je zult onherkenbaar zijn, als ik je al nodig zou hebben.’
‘Misschien is Bully al dood, wie weet.’
‘Misschien. Hoe dan ook: hij krijgt een andere naam in mijn verhaal, mocht hij al opduiken natuurlijk.’
‘Natuurlijk.’
En daarmee was het lot van Bully bezegeld. Bully, van wie ik me niet eens meer de echte naam herinnerde.
‘Dat je vader tandarts is … ‘
‘Ja … Vreemd hé?’
‘Stond … Staat hij achter je keuze?’
‘Ik ben eerst diëtist geworden. Om hem gerust te stellen. ‘Iets achter de hand’, ken je wel. Daarna ben ik mijn gang gegaan. Mama vormde geen partij; die zat en zit met haar neus in de prentenboeken.’
‘Zit het misschien al van vroeger in de familie?’
‘Mijn voorvaderen waren voermannen en landbouwers. Een betovergrootmoeder vermoordde haar eerste man, Bernard. Dat was in Amerika. Het is nooit bewezen en ze werd nooit veroordeeld, maar het is wel een publiek geheim.’
‘Aha, dus toch … ‘
‘Haha.’
‘Je ziet, Moe: het werkelijke leven is soms eh … intenser dan het in de boekjes wordt beschreven hé.’
‘Frictie,’ zei ik, met een gemene grijns naar Marcus kijkend, die tijdens de sessies met de misdaadauteur geen seconde van mijn zijde week.
‘Ik heb ooit een echte priester-bokser gekend,’ vertelde Marcus, mijn opmerking negerend. ‘Hij reed ook op de moto. Kwam ’s zondags pardoes zo zijn kerk binnengetuft. Organiseerde bokstrainingen voor probleemjongeren. Hij is al dood.’
Dat laatste zinnetje kwam er zeer vreemd uit, haaks op de vorige mededelingen.
‘Priesters zouden prima sporters zijn,’ zei Rick.
‘Ja? Waarom?’
‘Geen vrouwen omtrent.’
‘Meestal toch hé.’
‘En kinderen dan, godverdomme,’ mompelde Marcus, maar daar luidde de bel al. Deze ronde was afgelopen. Einde interview II. Nog één te gaan, overmorgen.

Na het derde gesprek, dat absoluut geen diepte-interview meer was, of een hengelen naar informatie en verhalen, maar meer een gezellig onderonsje met alweer champagne, namen we voorgoed afscheid van Rick Syracuse. We waren het erover eens dat verder contact overbodig was: in het belang van de boeken, in het belang van het boksen. Per slot van rekening had Rick niet de bedoeling een boek over de bokswereld te publiceren. En wij waren tevreden met de centen en de rust. Hij beloofde dat hij ons het boek zou laten zenden. Een titel wou hij liever nog niet kwijt, maar volgens Marcus had hij nog helemaal geen titel.

Misdaadroman nr. 6 van Rick Syracuse was een uppercut vanjewelste … die vol uiteenspatte in mijn gezicht en in dat van mijn manager Marcus Camberledge.
Het leek erop alsof de schrijver letterlijk uit de biecht en uit de school klapte, waarbij hij inderdaad – zoals hij gestipuleerd had – fictie gebruikte. Die namen alleen al, godverongelukt!

Zo werd er ene Giel Mylle ten tonele gevoerd, een pedofiele gymleraar die ene Lou Harpa tijdens diens scholierenjaren zonder succes benaderd zou hebben, waarna hij hem uit wraak enkele rake klappen tijdens het jiujitsu verkocht zou hebben, met o.a. een blauw oog als gevolg.
Ene Sully, priester-studieopzichter in dezelfde school, bleek Lou Harpa ook al gemolesteerd te hebben, nadat hij een soort biecht van hem had afgenomen over de praktijken van Giel Mylle.
Het hield niet op. De grootvader van Lou zou in de cel zitten wegens doodslag op een boekhouder. Klap op de vuurpijl: de manager van de beloftevolle blanke middengewichtbokser Lou Harpa zou tegenstander Kid Katanga hebben omgekocht om in de vijfde ronde van de nationale titelstrijd neer te gaan. Uiteindelijk zou deze Kid Katanga nog omgebracht worden.

Ik las KID KATANGA, misdaadroman nr. 6 van Rick Syracuse met kolkend bloed. Nog nooit had ik zo vlug een boek uitgelezen. Diezelfde avond belde ik Marcus op.
‘Alles opzij en eraan beginnen!’ gebood ik hem.
Rond middernacht belde hij me op.
‘Vreselijk … ‘ zei hij. Hij klonk gevaarlijk kalm. ‘Dat kan niet door de beugel.’
‘Maar wat doen we eraan?’
‘Nachtje over slapen?’
‘Dat wordt dan een onrustig nachtje. Verdomme: heb je dat nu nog meegemaakt? Die … die hypocriete pennenlikker!’

Anderhalve maand later werd Rick Syracuse dus ten huize van zichzelf netjes ingetapet en weggewurgd uit dit leven op aarde, deze misdadige planeet, onder andere met behulp van zijn dure vulpen, die hem uiteindelijk van alle zin voor realiteit afsnoerde.

De misdaadauteur werd door een van zijn eigen lezers vermoord. Aanvankelijk had men dat personage over het hoofd gezien. Een lichtgewicht, zogezegd. Maar eigenlijk was de ring de schrijver fataal geworden.

HE-MAN, ROBOCOP & SKELETOR

Het druivenpitje bleef even aarzelend zweven aan het wateroppervlak vooraleer het pijlsnel zonk. Het was daarnet met kracht uit de mond van JF gemikt, eigenaar van een niervormig vijvertje en een druivelaar. Medio september waren de druiven goed en zoet. Merels hadden er zich vrijwel de hele mooie zomer te goed aan gedaan. Zuur, zoet, klein, groot, groen of blauw: ze smikkelden het zonder onderscheid naar binnen. Witte vlekken op de bladeren signaleerden hun aanwezigheid. Er schoten gelukkig nog genoeg trossen over voor de mens, genaamd JF, eigenaar van dit stadstuintje.

Het druivenpitje zonk neer naast een robotje dat meer dan twintig jaar geleden ook al in de diepte was beland: Robocop. Even verderop op de bodem bevonden zich nog lijken: die van He-Man en Skeletor. Relicten uit heldhaftige dagen, toen de druivelaar nog bescheiden reikwijdte en draagkracht had: in de dagen van olim, toen JF junior nog de tuin onveilig maakte.

JF dronk Beyerskloof, een Suid-Afrikaanse rode wijn, toen het gebeurde.

De spreeuwen vielen in een grote zwerm aan. Als één grote kogel bestaande uit 101 vogels vuurden ze zichzelf op de druivelaar van JF af. Enkelen misten hun doel en schoten als een kamikaze pijlsnel het vijvertje in. Ze troffen He-Man, Robocop en Skeletor midscheeps. José Feliciano zelf werd driemaal getroffen. In elk oog en in zijn hart boorde zich een spreeuw met pijlsnelheid. Zijn wijn walste wild uit het glas en belandde in het water en op de druivelaar. Het glas splinterde uiteen op de stenen rand van het vijvertje. Dit vogelperspectief betekende onmiddellijk de dood van José Feliciano.

De drie verdwaalde vogels in het water hadden echter He-Man, Robocop en Skeletor weer tot actie gewekt. Met krachtige slagjes zwom het drietal naar de oppervlakte, hapte voor de allereerste keer naar eenentwintigste-eeuwse lucht en knikte even in verstandhouding naar elkaar. Toen hupten ze fluks de druivelaar in en beten een na een de nietsvermoedende gulzige vogels de kop af. Het donkerblauwe en paarse sap van de druiven vermengde zich met het bloed van de vogels en biggelde tappelings uit de struik op de grond en op de aflijvige JF, waar het de mooiste doodskleuren veroorzaakte.

SLUIS!

‘Verzaken aan je plicht kan een held van je maken. We zeggen en schrijven 1606, tijdens de kermisdagen in Sluis. Jantje van Sluis, de klokkenluider, was dronken geweest. Hij versliep zich die volgende ochtend. Zo vergat hij de klokken te luiden. Bij dat eerste klokgelui wilden de Spanjaarden ten aanval trekken. (Sluis was hun voorheen weer ontfutseld door de Hollanders. Ze wilden het terug). Dat bleef dus maar uit. Zo redde Jantje Sluis. Als dank mocht hij voor altijd de klokken in het Belfort van Sluis bespelen.’

Ik hield van water en wind. Daarom zocht ik vaak plaatsen op waar deze combinatie zich voordeed. Toen ik ontdekte dat er in deze woestenij ook aardige mensen woonden, frequenteerde ik meer en meer Nederland. Dit geschiedde bijvoorbeeld in Alkmaar, Amsterdam, Utrecht, Volendam, Leiden, Rotterdam, Dordrecht, Zwolle, Vlissingen en het vaakst Sluis: we woonden immers een tijdlang in het nabije Brugse Vrije.

Andermaal was ik in Sluis, het immer drukbeklante voorportaaltje tot Zeeuwse landschappen. Ik zat vanuit drankhuis Jopie naar het stadswater van Sluis te staren. Een man in oranje werkplunje dompelde middels een touw twee emmers in dat water, haalde die op en verdween ermee in een straatje waar vroeger sex-shops waren. Werkte zijn voorbeeld aanstekelijk? Ik vroeg onmiddellijk hierna mijn derde whisky. Omdat ik gedachteloos wenste te blijven, stelde ik me ook geen vragen over de zin van zijn bezigheden. Misschien waren zijn hersenen zo groot als die van een kip, en kaderde hij in een sociaal rampenplan van het stadje Sluis. Misschien had ik een visioen dat zich medio jaren zestig in de vorige eeuw afspeelde, toen mijn ouders nog maandelijks naar Albert Heijn in Sluis trokken om proviand in te slaan. Misschien betrof het een spookbeeld van een Spaanse krijgsgevangene, die ooit mee het kanaal had moeten graven.

Er passeerden twee vreselijk mooie schoolmeisjes. Het was bladervakantie. Ik duwde mijn gedachteloosheid weg en bestudeerde de deernen tot ze uit mijn zicht verdwenen waren. Een appeltjes- en een peertjesfiguur. Dat had ik onthouden uit een modegrillig programma op de zender Vitaya. Die sjablonen waren best bruikbaar. Trek je van kleren maar niks aan, schat.

Dode bladeren waaiden over de straat weg en mijn gedachten sloegen evenzeer een hoekje om. Het stadswater rimpelde; mijn verse whisky knisperde. Op een flink boogschot van hier stond het gedenkbeeld van de ‘Dikke van Dale’, in levenden lijve een ziekelijke, schriele man (Johan Hendrik) die in oude tijden elke ochtend veel te vroeg opstond en ondanks diverse aanbiedingen zijn Sluis niet wou verlaten. Ik zou om hem te eren gaan tafelen in viersterrenrestaurant De Dikke Van Dale, net buiten het centrum gelegen. Maar gezeten in het alleraardigst drankhuis Jopie kreeg ik veel meer zin om onder te duiken in een van de vele kleinere mosselrestaurantjes. In Sluis woekerden ze met ruimte. Er kon er nog altijd wel eentje bij, ongeacht de reservaties.

Aldus geschiedde. Ik veroverde een plaats aan het venster in A tot Z , waarbij ik enkele ouden van dagen te vlug de pas af was. Mijn vergelijkende studie van de vigerende mosselprijzen in de Sluisse horeca (de wet toepassend die oppervlakte per klant, aantal klanten, gezelligheid, kwaliteit en prijs combineerde, kwaliteit (Jumbo?) echter vooralsnog onbekend) deed me kiezen voor de 15,50 € per 1 ½ kilogram Zeeuws ziltig schelplekkers in A tot Z. Ik had her en der goedkopere mogelijkheden gezien, en ooit had ik hier in Zeeland ook nog 22€ per kilogram neergeteld. Alles was mogelijk. Heden echter verkoos ik rust en ruimte om de gegeerde zeevruchten naar binnen te werken. A tot Z leek me die te bieden, ten belope van 15,50 € voor het vaste voedsel. Mijn bereidheid strekte tot 20 € per kilogram, maar dit jaar konden de mosselboeren de prijzen blijkbaar binnen de perken houden. Misschien had het spookbeeld van Belgische mosselen hier een hand in. Of het succes van de kleine Franse mosselen (bouchots) in het nabije Auchan, Roncq.

Eerst zette ik dapper mijn whisky-cruise verder. Ik was immers zeer tevreden over mijn keuze en besluitkracht. Was ik niet doelgericht op deze plaats afgestevend? Alles liep gesmeerd. Ook al zat het restaurant eivol ouwelui die van alles wilden, niet hadden of te kort kwamen. Het verwonderde me niet dat er – naast bejaardentehuizen – op gezette tijdstippen restaurants in de fik vlogen. En dat koks vroeg stierven. Naarmate mijn ogen meer en meer wenden aan het interieure duister, ontwaarde ik meer en meer ouden van dagen, alle hoeken en kanten van A tot Z bevolkend. Ze doemden naast me op als djinns uit flessen en kruiken. Enkelen hadden zich al achter bekers dessertijs verschanst.

Voor een keer – o goed gevoel, o welbevinden – voelde ik me niet opgenaaid omdat kelners/obers/garçons (how do you call these people?) me voortdurend voorbij liepen, links lieten zitten of al helemaal niet opdaagden. Ik hoefde alleen maar wat met de overgebleven ijsschotsjes in mijn glas te rinkinken (die kregen niet echt de tijd om geheel te smelten) en de hele ouwe reutemeteut keek op, waardoor één dier kelners/obers/garçons niet anders kon dan toesnellen en bijvullen. Aldus hevelde ik vlotjes nog eens drie gouden zuiltjes geluk naar mijn inwendige mens over en verordende dan een portie mosselen.
‘Daar zijn we net van uit,’ deelde een ober me droogweg mee. ‘Maar er zijn nog sliptongetjes, en … ‘
Hij keek met gefronste wenkbrauwen naar een wandklok, waarna zijn bedenkelijke blik over de ouwelui-desserten zwiepte.
‘Gevorderd uur, meneer,’ vulde hij verder aan.
Ik zei niks. Ontzetting was mijn deel. Ik had de Sluisse horeca middels zes whisky’s welvarender gemaakt en nu dit. Een bittere, nuchtere vaststelling.
‘Daarnet nog zag ik een kerel mosselen uit het kanaal vissen,’ merkte ik op. ‘Hoe kan dat nu dat … ‘
‘Pardon?’
‘Ja: een man in oranje. En in Zeeland … ‘
‘Meneer: ik kan u de sliptongetjes aanbevelen. Zo klaar, hoor.’
‘Twee volle emmers. Met twee volle emmers verdween hij. Volgens mij … ‘
‘Maar ik volg u niet, meneer,’ onderbrak de ober kregelig. ‘De mosselen zijn op. Op is op. Toch?’
Woede welde in mij op.
‘Ik wil A tot Z zelf spreken.’
‘Wat?!’
De ober schoot in een lach (hoorde ik intussen niet ergens vlakbij Die kokkelkop is ver heen mompelen?) en wenkte zijn twee kompanen.
‘Bent u een stand-upcomedian? Is er misschien een candid camera in de buurt? U bent Belg, nietwaar? Is het niet?’
‘Dat zijn veel vragen ineens, Jantje. En woon je misschien in Leiden? O, je hebt je pinguïnmaten erbij gehaald, zie ik. Versterking. Sterkte. Dikke maatjes, hé? Staan jullie al in De Dikke?’
‘Ik heet niet Jantje, meneer.’
De andere twee bekeken me met medische belangstelling.
‘Jawel, en je zag pruimen hangen.’
‘Zou u niet beter … ‘
‘Ik ben geen lustobject. Ik wil zeevruchten afwerpen.’
Ik merkte plotseling dat ik een hele zaal toeschouwers had, die me met open gebitten aanstaarden.
‘Getverderrie!’ deed ik. ‘Kom ik van zover en krijg ik … ‘
‘Meneer … ‘
‘A tot Z: mijn voeten. Jullie wilden allicht het haantje-de-voorste in het alfabet zijn, hé? Waarom niet Van A tot Z? Hé?’
‘Meneer … ‘
‘Of Coq-au-Vin? Vol-au-Vent? De Wind Vanachter? Een nederig plaatsje achter in de Vette Van Dale?’

Flitsherinnering aan zachte dwang grenzend aan hardhandigheid manu militari. Ik trof mezelf even later op straat aan, die zich om mij heen bewoog als een darmkanaal. Alles deinde, zette uit, kromp. Het gedenkbeeld van De Schriele Dikke op het Walplein in de verte bood me een houvast.

‘Kies een vast punt in de verte als je optreedt, boven de hoofden heen.’ (Een of andere betweter uit mijn verleden.)

Ik hield de workaholic op het Walplein star in mijn vizier en stapte aldus geleid op onvaste benen naar de parkeergelegenheid à 2 €/dag … alwaar ik opgewacht werd door de Koninklijke Marechaussee. Dat betekende mijn redding.

‘Dikke, red mij!’ mompelde ik nog, terwijl ik – alweer met zachte hardhandigheid – in een voertuig werd gestopt.

Redding, jawel. Het lot van alcomobilist werd mij bespaard.
Ik werd gespaard van een auto-ongeval dat welhaast aan zekerheid grensde.
Ik werd daarenboven gespaard van de collectieve voedselvergiftiging die op die dag bij de mosseleters in restaurant A tot Z toegeslagen had. Niet minder dan drie ouwelui verwisselden daardoor het tijdelijke met het eeuwige, de rest hield dagenlang het bed in diverse ziekenhuizen in de Zeeuws-Vlaamse grensstreek.

Ik gedenk uit boetedoening Johan Hendrik van Dale in mijn toekomstige tafelgebeden.
Ik drink tevens op de gezondheid van Jantje van Sluis. Immers: ook ik werd van vreselijke dingen gered door drankmisbruik en het overslaan van een middagmaal.

VAN DE KOOK

De dag dat ik Gordon Lawson googelde, rees de zon al vroeg uit haar nachtpan: bakkend, schroeiend, blakerend. Het had al anderhalve maand haaientanden gesausd. In die periode lag ik met een gecompliceerde rechterbeenbreuk thuis, mijn buikvlees ondertussen als een vergiet geperforeerd door dagelijkse injecties. Om de tijd te doden en bij gebrek aan goeie films of docu’s bekeek ik op tv alle kookprogramma’s die ik maar binnengezapt kon krijgen. Misschien leerde ik nog wat bij. Koken zat in de lift. Op de jaarlijkse nationale boekenbeurs waren de grote mannen (tiens: de vrouwen? Tijdsgebrek?) de koks geweest: duizenden mensen hadden hun boeken gekocht. Literaire auteurs verdwenen erdoor in het niet. Thrillerschrijvers flambeerden wanhopig hun whodunits met recepten, drankzucht of gastronomie. Het leek wel alsof de hele wereld aan de kook was. Koks waren de nieuwe rockstars.

Nu monsterde ik die chef-koks en hun scheikunde op het scherm. Na enkele weken van pollepelkromtaal en overspannen keukendramatiek googelde ik Gordon Lawson: de bekende eenhandige én eenkleurige kok, zoals hij zich noemde. De kerel bestond het per dag maar één kleur aan zijn gerechten te geven, elke dag een andere. Zijn rechterhand was hij kwijtgespeeld na een bloederige keukenruzie in de jaren tachtig in Venezuela. Hij kon zich echter bijzonder goed behelpen. Hij had zelfs een tijdlang nog basket gespeeld met zijn lange lijf en zijn ene goeie poot, voor diverse goede doelen van de Wereldvoedselbank.

Met een kussen in mijn rug en mijn kapotte rechterbeen in witte geneesverpakking voor mij uitgestrekt op een verhoogde voetbank, besurfte ik de webstek van Gordon Lawson. Alleen al door met mijn vinger het touchpad van mijn laptop te beroeren, zweette ik als een das. Vreselijke bijgedachte: druppelde er wel eens kokszweet in gerechten? Om van andere lichaamssappen nog maar te zwijgen. Met mijn domotica-knoppenbakje ritste ik tussendoor ook de linkerhelft van het overgordijn dicht, wegens te fel zonlicht.

Gordon Lawson had voor vandaag 31 juli 20XX in zijn restaurant ‘De Kokskeerkring’ aan de periferie van Plymouth een purperen dag aangekondigd. Met één hand, uiteraard: zelfs zijn embleem vertoonde zijn handicap. Zijn gasten zouden donkergekleurde borden voorgeschoteld krijgen: paaps paars, rauw rouwend purper …

Plotseling werd mijn aandacht afgeleid door een hevig gezoem – opstandig en agressief. Een kwade wesp in geel-zwarte voetbalkleuren kroop tegen de daarnet dichtgeritste gordijnhelft op. Instinctmatig greep ik naar mijn bordje met appelcake op, dat mijn vrouw net voor haar vertrek naar haar namiddagshift binnen mijn bereik klaar had gezet. Bedrieglijk traag duikend en zwenkend als een helikoptertje stortte de wesp zich nu op mijn linkerhand. IJlings trok ik die terug; het bordje kletterde op de grond aan scherven. De boze wesp belandde daardoor pardoes op mijn halve voet die het gips nog vrijliet. Ik greep snel naar een van mijn krukken, maar het was al te laat: het beest had zich via de onderkant van mijn grote teen in de gleuf tussen gips en mensenvlees naar binnen gewroet. Een halve seconde later incasseerde ik de pijnlijkste injectie van de afgelopen anderhalve maand. Alles behalve mijn ingegipste been krulde van de pijn. Ik gilde het uit, moederziel alleen, wapperde met mijn handen, probeerde het uiteinde van mijn witte been te bereiken, forceerde en rekte mijn heupen en lendenen, gooide me op mijn rug, vertrok mijn gezicht in een munchschreeuw.

Toen de wesp weer tevoorschijn kwam, plette ik ze in haar zomerse streepjestruitje tussen mijn gezonde linkerhiel en mijn gipsen rechterwreef. De pijn gloeide ondertussen op, op een donkere plek onder aan mijn voet, onbereikbaar. Ik had het gevoel zelf versmacht te worden.

‘De stekels, de haren en de schubben eraf,’ beval Gordon. ‘Vooruit!’
Ik rukte gedwee voornoemd oneetbaars van en uit het lijf. Het was niet anders dan het pellen van een garnaal.
‘Sstt … niet weggooien!’ riep hij, toen hij merkte hoe ik naar de mond van het afvaltonnetje mikte. ‘Dat koken we nu. Daar trekken we een lekkere bouillon van.’
Vervolgens opende hij vakkundig het wespenlijf en peuterde er de darmkanaaltjes en dergelijke uit. Terwijl ik de schubben aan de kook bracht, perste Gordon een rodekool uit. Dat sap werd bij het kookvocht in het pannetje gevoegd. Vlak na het kookpunt gooiden we het wespenlijf erin. De vrolijke geel-zwarte strepen verdwenen onmiddellijk; in de plaats kwam een smakelijk sereen purper.
‘O … en de angel, Gordon?!’ vroeg ik. Het schoot me pas nu te binnen.
‘De angel? Maar die zit in je voet, kerel!’ glimlachte de eenkleurige kok. Hij pakte zijn vildersbijltje en hakte er in twee bewegingen mijn linkervoet mee af.
‘Maar het is mijn rechtervoet!’ schreeuwde ik. ‘Nu kan ik helemaal niet meer … ‘
‘Links smaakt beter!’, riep Gordon gezwind, en hij gooide van op minstens vijf meter afstand mijn linkerpoot – plop! – bij de wesp in de bouillon, die ook al vlug intens purper kleurde. De bekende kok was onmiskenbaar een goed basketspeler geweest.

GEORGE, SERIEMOORDENAAR

George (neem die vreemde Engelse linkse bocht in de mond bij het uitspreken van de klinker in de naam) was een ongewone seriemoordenaar. Zijn serie betrof namelijk alle series van al zijn collega’s. Dat zat zo: George nam van elke serie zelf één moord voor zijn rekening. In hoogsteigen persoon. Als kameleon en copycat had hij daar het talent voor. Alle seriemoordenaars kregen dus eigenlijk een moord te veel op hun kerfstok gegrift, zo ze al gevat werden en alles bekend hadden. En zodoende bleef George buiten schot, want het kon een seriemoordenaar helemaal niet schelen hoeveel hij er vermoord had. En als het hem wel kon schelen, dan was hij zelfs fier op het grote aantal. Daardoor kon George lang op de arbeidsmarkt actief blijven. Hij bezat als het ware een geheim monopolie. Wat dat betrof: geen recessie voor de kerel. Toch deed één bepaalde moord hem de das om.

Die vlinder was er te veel aan.

Hij kwam ook niet reeksgewijs het leven van George binnenfladderen, zoals die dat gewend was van de mensen. Hij hoefde bij het mensdom maar te plukken uit een serie. Die vlinder echter was een zeldzaam eenmalig unicum. Totaal onverwacht danste hij het bestaan van de menselijke seriemoordenaar binnen. De Vanessa Atalanta Recessionista was de enige bekende volledig zwarte vlinder. Zijn vleugels vertoonden niet het minste teken van kleur of design. Zijn poeder scheen zeer gegeerd te zijn door miniatuurschilders, anesthesisten, modeontwerpers en farmaceutische specialisten. Vooral tijdens periodes van schemering en deemstering, de crisistijden van elke dag, kwam de inktzwarte vlinder tevoorschijn. Toch kon hij ook totaal onverwacht overdag opduiken, gewoonlijk als voorbode op een onweer. Het was een geheimzinnig beestje, waarover nog vele onopgeloste vragen bestonden, net zoals over motten, nacht- en monarchvlinders. Sommige onderzoekers opperden dat de zwarte vlinder een dwaalgast was. Maar waar kwam hij dan vandaan? De maan?

George had de wondere wereld der mooie tuinen ontdekt. Zuid-Engeland, Picardië, Normandië, Vlaanderen: hij bereisde het allemaal. Mooie tuinen trokken mooie vrouwen aan, en vlinders. En George, ex-fotograaf, ex-taxichauffeur, pril in ruste. Nou, rust.

Onrust dreef George naar die parels van flora. In deze biotopen werd het kabbelen van zijn bloed een kolken. Het kon zich voordoen dat wie daar (letterlijk) zijn pad kruiste, in de nabije toekomst een onaangenaam lot beschoren was. De tuinbezoeken van George betroffen studierondes annex rustige achtervolgingsscènes. Wee de goedbewaarde of mooigeweeste vrouw die een dezer lusthoven betrad: zij waagde haar leven in een dodelijk lottospel.

Op een dinsdagnamiddag zat George very English te zijn op een bank bij de Lime Walk in Sissinghurst Castle Garden. Het was eind juni. Bloemkoolbewolking bolde tegen een strakblauwe lucht op. George knabbelde van een gezond granenkoekje. Een twintigtal mensen, vooral oudere koppels, kuierden her en der over de uitgestippelde paden. Plotseling bevroor George halfweg een voedergebaar. Zijn blikken zeilden hongerig over de gazons, paadjes en perkjes. Voelde hij wat? Rook hij wat?
Hij stopte de rest van het koekje in zijn mond en verliet de bank.

De vrouw die hij plotseling in het vizier kreeg, deed de adem in zijn keel stokken. Een lange zwarte jurk kon niet verhullen dat ze over een lichaam als een kathedraal beschikte. Waarom, in hemelsnaam, koos zo iemand voor zo’n verpakking? Bovenal viel ter hoogte van haar blanke borstpartij – een omgekeerde witte driehoek midden een zwarte zee van haren en textiel – de donkere vlek op. Bij het naderen (George: opzettelijk; zij: onopzettelijk) doemden geleidelijk aan de contouren van een zwarte vlinder op. Hij was volstrekt symmetrisch getatoeëerd op haar borstbeen, vlak boven haar beloftevolle verborgen broden en onder het wurgkuiltje bij haar keel, daar waar bij vele vrouwen vaak iets edelmetaalachtigs bungelt.

Om geen argwaan te wekken, sloeg seriemoordenaar George een zijpaadje in, vlak voor ze elkaar zouden kruisen. De zwarte schubvleugelige had hem van zijn stuk gebracht en bleef op zijn netvlies gebrand. Hij inhaleerde de warme lucht zo diep dat het pijn deed. Toen hij even stil bleef staan en de ogen sloot, warrelde de vlinder doorheen de donkere kamer van zijn hoofd. No design; only painted black. Hij telde 21, 22, 23 en keerde op zijn stappen terug. Ze was nog maar een tiental meter op de Lime Walk gevorderd. Haar rug vertoonde ook een grote blanke V, vlinderloos.

Toen sperde George zijn ogen in opperste verbazing: een inktzwarte vlinder bleef fladderend even boven het hoofdpad hangen, danste wat om het hoofd van de vrouw (die niks leek te merken) en streek dan op haar blanke V neer, waar hij met gespreide vleugels bleef zitten.
‘Soort zoekt soort?’ mompelde George dan half hardop, terwijl hij zijn ogen wat dichtkneep en tot op enkele meters de poedervleugelige vrouw naderde. Visioen van twee schouderbladen waarvan het vlees verwijderd was.

Visioen van twee schubvleugels op de rug van een vrouw.
Visioen van vlindervrouw met gespreide vleugels op een bord geprikt.

Volgens de indianen mocht je een wens doen wanneer je met je rechterhand een vlinder kon grijpen en die weer losliet.
Vlinders waren ook mensenzielen: er was het bekende verhaal van de Engelse regisseur die na zijn dood af en toe zijn schouwburg en zijn toneelgezelschap opnieuw bezocht in de gedaante van een vlinder.

George liet niet meer los. De zwarte vlinder evenmin. Lime Walk. Elizabethan Tower. Moat Walk. Cottage Garden. Rose Garden. White Garden. Priest’s House. The Orchard. Nog es Lime Walk. Had de vrouw ogen op haar rug gehad, dan had zij haar moordenaar gezien: een schriel kereltje dat al twintig jaar geleden oud geworden was, herodesbaardje zuinig over kin en kaakbeen verdeeld, dunne lippen, vogelkopje, grijs, opzij geharkt haar met hitlerscheiding, likkebaardende oogjes, des winters wellicht halflange regenjas met ceintuur in een knoop.

Het was nog een poos stappen naar het parkeerterrein in Jockey Lane, Cranbrook. Toen de bloemkoolwolken van kleur veranderden en dreigende gezichten begonnen te trekken, zochten dagjesmensen en seriemoordenaars de parkeerplaatsen weer op.

George begon aan het moeilijkste deel: de achtervolging. Hij verliet de broeierigheid van het parkeerterrein in het zog van de donkergroene Vauxhall met de twee X’en in de nummerplaat – makkelijk herkenbaar. Het spitsuur was inmiddels in volle gang. Kent, The Garden of England, wemelde van de auto’s. High Street. Biddenden Road. A28. Chart Road. Ashford. Van de vele oponthouden en bumper-bumperfases maakte George gebruik om zijn bovenlijf in politieplunje te wurmen en zijn namaaklegitimatie klaar te leggen. Flishinghurst. Glassenbury. So far, so good. Blackbush Wood. Waar woonde die vlindervrouw? George laveerde zijn ouwe Primavera achter de X-factor aan, handig slalommend. Een zonnige dag was ongemerkt en vrijwel naadloos in een bewolkte valavond overgevloeid; boven Kent hing een grijs gedrapeerd dat onweer kon betekenen.

Hopelijk reed ze niet richting Dover … de boot op … alhoewel … kosten noch moeite spaarde George zich … maar met dit halve fake-uniform … verdorie … misschien moest hij er zich straks weer uit wurmen …

Waar reed dat mens verdorie naartoe? Het werd blijkbaar noch Dover, noch binnenland. Wanneer ze goed en wel richting zuiden gelanceerd was, en George haar van op een afstand moeiteloos kon volgen, verliet ze plotseling de snelweg en koos ze weer voor de richting van waaruit ze gekomen was. Op de snelweg had George haar ook vreemde bewegingen zien maken, duidelijk zichtbaar in het tegenlicht van de zakkende zon. Wuifde ze naar iemand? Danste ze mee op radiomuziek? Zat er een bij in haar auto?

Weer Blackbush Wood. Verdorie. George kreeg het op zijn heupen. Had ze misschien iets vergeten in de Castle Garden tuinen? Hier was de omgeving ideaal om … Dat had hij drie kwartier geleden al gemerkt, in omgekeerde richting.
In een opwelling deed George diverse keren na elkaar zijn lichten flikkeren, in combinatie met stevig kleven. Zijn hart bonkte; hij hapte naar extra adem en kreeg weer dat vlindergevoel in zijn buik. De Vauxhall vertraagde. Hij zag hoe de vrouw even een hand opstak. Ze had het begrepen. Even later pinkoogde ze naar links en hield stil op een uitwijk- en pechzone. George zette zijn auto vlak achter de hare. Hij klemde zijn legitimatie zo stevig in zijn handpalm dat die een snijwondje veroorzaakte. Vooraleer hij het portier weer dichtsloeg, veegde hij het bloed op het pasje aan zijn broek af en likte hij zijn hand schoon. Er kwam nog een auto oprijden. Die hield zo’n vijftig meter verder halt. George temporiseerde even. Een vrouw wandelde met een prul naar een vuilnisbak. Daarna vouwde ze op de motorkap een kaart open. George zette zich in beweging.

Alexandra keek bedenkelijk naar de lucht en besloot de Castle Garden te verlaten. Het briesje dat haar rug even aaide, kon net zo goed het verkennertje zijn van een Engels junionweer op z’n best. Zijkijkend merkte ze dat ze de Kameleon nog altijd in haar zog had; hij struinde nu ook weer voor de tweede keer over de Lime Walk. Het hele circuit was hij haar gevolgd. Ze voelde zijn ogen zwarte gaten branden in haar rug. Dat zag er oké uit.

In de auto zorgde ze ervoor dat hij haar niet kwijtspeelde. Ter hoogte van Blackbush Wood belde ze de collega’s in hun auto op: DCS Clarke en DI’s Patton en Leary en DS Brooke. Niet de kleinste jongens. Op de snelweg wrong ze zich niet zonder moeite uit haar jurk. Een broek had ze al de hele namiddag aan; de rest volgde: het uniform van de vrouwelijke DSI.
‘De Kameleon krijgt een koekje van eigen deeg,’ flitste het bij dit manoeuvre door haar hoofd. ‘Hij zal vreemd opkijken.’
Ze beschreef de lus terug; hij volgde trouw en begon opvallend te kleven ter hoogte van Blackbush Wood. Toen knipperde hij met zijn lichten.

Achteruitkijkspiegels vormden nu de ogen op haar rug. Ze merkte dat de Kameleon even weifelde. Haar collega’s waren net de uitwijk- en pechzone opgereden. DS Brooke (in burger) ging zoals afgesproken iets in de vuilnisbak gooien en spreidde vervolgens een kaart op de kap open. De Kameleon leek geen onraad te bespeuren. Hij maakte nu aanstalten om op haar auto toe te stappen. Met bonzend hart en haar rechterhand op haar Automag V in de shoppingbag wachtte ze hem op. Ze opende het portier.

Zoals een oude stoomlocomotief een diepe zucht slaakte en een pluimwolk ejaculeerde, zo ontsnapte met een hevig geruis een grote klad inktzwarte vlinders uit de Vauxhall – eerst noodgedwongen langgerekt, dan als van nature samenhangend als een atoom. De turbulente compacte wolk kwam snel op George toegefladderd.
‘Een minitornado!’ flitste het door diens hoofd. ‘Toch bijen?!’
Verbijsterd zag hij de razende bol naderen. Vlak voor die bij hem arriveerde, nam het ding de vorm aan van een reusachtige vlinder met gespreide vleugels. George’s horizon werd inktzwart. Voor hij van de verbazing was bekomen, ontfermde de vlinderwolk zich over zijn vege lijf. Hij werd letterlijk ingepakt. Zijn keel werd dichtgesnoerd. Hij voelde geen pijn, alleen poeder, alom donker poeder. Van onder tot boven werd hij overpoederd. Zijn huid staakte het ademen; zijn hart werd zwart; zijn hersenen ontploften en hij suisde in alle richtingen de kosmos in.

Duizend zwarte zielen hadden wraak genomen op seriemoordenaar George.

Alexandra en haar collega’s constateerden eensklaps hevig vuur. Vlammen zo groot als populierenkruinen dansten verzengend om de Primavera en de man heen. Ze sprongen uit hun auto’s, maar de hitte hield ze op een afstand. Alles leek vuurvleugels gekregen te hebben. Materie steeg ten hemel op en liet vormloosheid op aarde achter. Alles gebeurde pijlsnel. De man richtte zich als een grote vuurvlinder nog eenmaal op. Toen, voorafgegaan door een steekvlam en een doffe knal, ontplofte de hele zaak.

DROOMVRIENDEN

Ulrich kwam eraan, in die oude grote onmogelijk gele wagen van ‘m, met zachtzinnig gesnor en lieftallig gepruttel, zwoegend met een stug stuurwiel. Van hieruit leek het althans op zwoegen, want zijn tong hing uit zijn mond. Aan kop en staart van dit opvallende voertuig hing een Russische merknaam. Boven dat gele Oostblokvehikel was de blauwe oktoberlucht gedrapeerd, met daarin de witte remsporen van een fraaie nazomer. Een weertje om spionnen uit te wisselen, een benefietgebeuren bij te wonen of aan zondagswetenschappen te doen. Wat ook vandaag de datum wezen mocht: dit waren omstandigheden om naar te fluiten.

Ulrich manoeuvreerde zich in een makkelijk gat (meeval van de zondagochtend) en reikte al naar de contactsleutel toen hij plotseling de garagepoort met het verbodsteken zag. Shit. Krosbie glimlachte lang en breed, bijna gemeen, achter de lichte regen van het transparante gordijn in zijn werkkamer. Ulrich was namelijk het hardwerkende type dat niet aarzelt je van op de eerste verdieping (durfnieten bevinden zich bij voorkeur op eerste verdiepingen) een emmertje vocht in je nek te kappen. De grote wagen verliet de rij weer, reed tot vlak voor Krosbies venster, gleed twintig meter achteruit en vulde een open ruimte in die van hieruit niet meer zichtbaar was. In ten minste twee onderdelen van zijn lijf kreeg Krosbie de kramp. Hij had welhaast anderhalve minuut in een weinig voorkomende houding doorgebracht: de schuld van de opstelling van de vele voorwerpen in zijn kamer.

Ulrich was ongeveer de dubbelganger van een bekend kunstschilder die in de jaren vijftig van de vorige eeuw zo’n beetje het mooie weer had gemaakt voor allerlei experimenten en hun aanhangers. De gelijkenis ging nu niet meer op, omdat de bekende schilder inmiddels drie decennia ouder was geworden.

Krosbie wijzigde de normale loop der gebeurtenissen en vatte post aan de deur voor Ulrich erin slaagde aan te bellen.
‘Morgen.’
‘Morning after. Of je meegaat bij Demis de werken afhaken?’
‘Mm … eh … de anderen?’
‘Miauw gaat ook. Staatssecretaris is onvindbaar. Kijk: Miauw komt er ook net aan.’
De zon ketste op een scheef geparkeerde auto af. Krosbie wuifde naar Miauw en zei gelijk tegen Ulrich dat hij er wel zin in had. Miauw bukte zich al om zijn lange lijf in die gele wagen te wurmen.
‘Twee seconden.’
‘Oké, schiet op, we wachten even.’
Krosbie ging weer naar binnen, drukte op enkele knoppen en vulde zijn koker met zelfgerolde sigaretten op. Als hij maar een broodkruimel op de rok van het universum was, dan kon hij nu net zo goed zijn kunstmaten Ulrich en Miauw vergezellen. ’s Zondags beschikte hij over een grotere weerstand tegen de dingen: tegen tijdverlies, tegen veel roken en meer drinken, tegen de mensen en wat die articuleerden.

Ze zouden dus de expositie (waar hij alleen helpend voorbereider van was geweest, zijn enige talenten betroffen schrijven en drukwerken maken) eindelijk opdoeken. Goed. Een gepaste ingreep, een tentoonstelling waardig. Met z’n drieën dus in die onmogelijk gele auto plaatsgenomen, auto waarvan het reservewiel nog op ouwerwetse wijze achterop het ‘koetswerk’ was bevestigd.

Demis was niet thuis of gaf niet thuis, want zijn handlanger Long Drink stond, heel toevallig maar niet onverwacht, op het trottoir van nee en van niet en van nergens te gebaren. Ulrich parkeerde zijn omslachtige voertuig ten derden male vandaag.
‘Verdomme.’
‘Tja … ‘
‘En volgende week kan ik niet.’
Ze stapten uit.
‘En?’
‘Niet thuis, die kerel. Of ergens binnen verschanst. Kom.’
‘De sleutel?’
‘Heb ik ook niet.’
Ze stevenden af op het café van de vereniging Krijt Op Tijd. Van daaruit hadden ze min of meer een panorama op Demis’ eventuele thuiskomst of uitbraak.

Demis werd die zondag wakker met een huizenhoge kater plus daarbovenop of daartegenaan het onaangename besef dat er die nacht, enkele uren geleden nog, iets ingrijpends, ja: iets onherstelbaars was gebeurd. Hij gebood zijn bovenlichaam overeind te komen van tussen de vetplooien, maar het bleef weigerend liggen, zwemmend in het water van de slaap. Ofschoon hij duchtig zweette, kroop de kilte langs zijn ruggengraat omhoog en greep hem bij het nekvel, ‘een stalagmiet’ dacht hij, vergat hij weer terstond. Die lastige cadans in zijn kop ging in een hevig geklop over, heide spijkers in de achterkant van zijn ziel en krammen in de voorkant van zijn geweten, mondde uit op dat verpletterende besef:

‘Duizend goden! Baard van Merlijn! Duizend dromen! Heilig Toledo! Jongens, jongens, jongens: die schilderijen! Die mooie schilderijen!’

Psychosomatiek!
Paniek!

Demis kreunde nu waarachtig en gemeend. Alles, alles: alle katers en houten koppen ter wereld, ja, maar niet dit. Niet dit! Dit niet!

De film van wat er die nacht was gebeurd, speelde zichzelf in verkeerd geordende sequenties voor zijn verbijsterde ogen af. Daartussen flitsten en ploften dringende tekstballonnen met aanmaningen:

- dat hij op moest staan omdat het zondag was, de dag des Heren
- dat hij ergens verwacht werd, maar waar ergens?
- en nog ergens anders
- dat er – wie ook weer? – op bezoek zou komen om …
- … om wat te doen?

‘O nee!’

Korte visioenen ook van De Nachtwacht in een Hollands bewaarcentrum.

< Het tafereel dient niet bij nacht gesitueerd te worden. Dat is een koppig misverstand. Het was op klaarlichte … >

‘Gelukkig hebben ze er niet in gekerfd. Misschien valt de schade nog te herstellen. Ah nee. O … !‘

Mecenas-parlementslid Demis weigerde het bed te verlaten. Beneden wachtte hem de still van een uit de hand gelopen feest. Een wrang tableau vivant. Iemand had, enkele uren geleden nog, die stomme spuitbus ontdekt. Long Drink had die hier rond laten slingeren. Een zware fout. Afgestraft. Demis had ze nog willen ‘uitkopen’, flapje van 50 euro, no harm done, twee, drie flapjes, maar de dader was te dronken om daarop in te gaan. Iemand (wie ook weer van die fijne vrienden?) had enkele schilderijen in de expositieruimte van het ruime huis ‘een beurt gegeven’; Ja: een beurt geven, Demis hoorde het hem nu weer zeggen. Die Jonathan was een varken.

Was de toegangsdeur wel op slot? De poort? Mijn god! Wat nu gezongen. Mooi orgelpunt voor een expositie alwaar jong talent uit eigen streek. Het zat er in dat hij, indien hij nu uit bed stapte en dat opake gordijn wegschoof, Long Drink beneden in de straat zag staan. Het zat er in. Demis bleef in bed. Jezus.

‘Ik vergoed alles,’ dacht volksvertegenwoordiger Demis plotseling. ‘Ja: ik betaal alles. En ik schotel dat stinkdier van een federale Jonathan een kosmische rekening voor. Kan hij op zijn beurt even duizelen. Een gastronomisch bedrag, zeg maar, want vrat zich hier ook te pletter gisteren. Dit kan niet zijn. Wat heb ik toch gedaan? Niet gedaan? Laten gebeuren? Zijn we dan toch extremisten?’

Demis reikte naar zijn greige ochtendjas op de grond. Demis zag in de spiegel dat Demis naar zijn greige ochtendjas reikte die op de grond lag.
‘Gefeliciteerd mecenas. Je hebt het verkorven.’
‘Electoraal fataal.’

Ulrich, Miauw, Krosbie en Staatssecretaris, of nee, die niet, ze zaten nu vast al op de uitkijk in het café aan de overkant. En Long Drink … Vandaag zouden ze ‘afhaken’. Zo was het afgesproken. Hoe laat was het, overigens? Demis bleef een volle minuut roerloos op de rand van zijn bed zitten. In dat grote lichaam legde het bloed onwillig zijn rondes af. Toen daalde hij de trap af, met een bonkende kop op een defensief lichaam, maakte een afhaakgebaar waar een sleutel hangen moest maar die hing er niet, slofte het gangetje door en trof die sleutel aan op de poort van de zijvleugel. Hel licht, hel Belgisch primitief licht kantelde naar binnen en doorstreepte de wanden. Het deed hem pijn aan de ogen, maar op dat ogenblik wenste hij door eeuwige blindheid geslagen te worden, want links van hem hingen drie door een razende spuitbus geïllustreerde schilderijen, waarvan één, god ja, ook nog waar, overmaat van ramp, een kans maakte om door W. de L. aangekocht te worden. Ramp! Onfeiten!

Het was Miauw die de kier ontdekte. Die zag ook altijd alles. Hij stootte zijn gezellen aan: ‘Sesam!’ Ze bukten zich wat of zetten stapjes opzij en tuurden.
‘Tiens tiens. Ik dacht dat hij ergens aperitiefvlinders aan het vangen was. Hij moest toch … ‘ (Long Drink, een Verboden Vrucht in de hand).
‘Eindelijk.’ (Ulrich)
Ze detecteerden een hand op heuphoogte en een hand op ooghoogte op het linkergedeelte van die grote poort; naarmate dat stuk verder binnenwaarts keerde, werd de matineuze verschijning van Demis meer zichtbaar.
‘Hij komt pas uit bed, jongens.’ (Miauw)
‘Goud in de mond.’ (Krosbie)
‘Pijn & Smart, voel het aan mijn eigen hart.’ (Weer Krosbie)

Demis wrikte nu de rechterhelft van de poort met een grendel in de grond vast. Daarna bleef hij even wennen aan de mystieke lichtinval die op zondag zoveel sterker was, de handen achter op de nieren rustend, een houding die zijn corpulentie een zeker aanzien gaf, gelijk de luchtwegen vrijer spel bezorgde. Want was er het moeilijke bloed, dan ook de moeizame lucht!

‘De expositie is toch afgelopen? Dat weet hij toch onderhand wel? Amen en uit?’
‘Zal zijn auto in de straat parkeren. Hij weet dat we komen afhaken, was zo afgesproken.’ (Rechterhand Long Drink, een kwakje morsend wegens begeleidend gebaar).

Demis, ook advocaat, was al inwendig zijn apologie aan het voorbereiden: … buiten mijn wil om … de drankduvel … weet hoe dat gaat … Long Drink … die spuitbus … had maar … vergevorderd uur …
Hij vermeed het in de richting van het café te kijken, draaide zijn lichaam om, manoeuvreerde het tussen de auto en de muur door en ging in de keuken anderhalve liter inktzwarte troost laten druppen. Naar die misdadige fresco’s wenste hij niet meer te kijken.

Vijf over elven al. Het werd weer warm. Wat werd het weer warm! Hij plantte een vijftal koppen op de tafel, want komen zouden ze, onvermijdelijk. Nog voor twaalven moest hij deze beker zien te ledigen. Tja: eigenlijk zat hij er compleet machteloos tegen aan te hikken. Hij kon dat federale varken van een Jonathan wel de nek omwringen. Ongetwijfeld zou Long Drink straks als eerste op het appel verschijnen, met die dwaze alcoholhoudende glimlach om de lippen. Ook zIJn nek …

Miauw en Ulrich kwamen hun onverkochte werkjes afhaken. Staatssecretaris zou dat morgen in de valavond doen. Krosbie zou allicht ook …
In een opwelling veerde Demis op om die poort weer te gaan sluiten. ‘k Heb niks te verbergen! Zijn stoel bonkte tegen de koelkast waarop vannacht een van die separatistische feestneuzen nog een zelfklever had aangebracht. Binnenin lag een huilende camembert met haar op. Niemand had er willen van proeven. Demis ging niet terug naar de zijvleugel, maar begon de klever eraf te pulken, terwijl zijn lippen wel bewogen hoewel aan dat geprevel geen verstaanbare praatballon ontsnapte. Er stond een schoon, bloot Belgisch sympa-wijfje op.
Het hoefde verder geen zondag te zijn om diep na te denken, waarbij het bewustzijn zo versmalt en weer verbreedt dat alle andere daden en dingen de mist in gaan:

Inbraak.
Schelmenstreek? (Picaro plus metgezel, kijk uit voor metgezellen!).
Nalatigheid annex vandalisme? (Sleutelvraag).
Vergeldingsmaatregel. (Politiek. De politiek).
Feest gebouwd dat eigen oncontroleerbaar monsterfeestje heeft gebaard, maar wat ’n miskraam!

De koffie drupte gestaag door.

Blauw en groen was deze dag in oktober. En er was de stem van hij die drie weken geleden zeide, de stem die op vrijdagavond, o maagdelijke vrijdagavond, dit kunstgebeuren hier ‘vernisseerde’, ‘insprak’:

‘ … een opvallende afwezigheid van realia en verwijzingen naar de realiteit in deze doeken, daar waar bij de andere kunstenaar dit opgevangen wordt door een zekere speelsheid in de abstractie en de keuze van het coloriet. Kijk: bij het bekijken van de eerste waande ik me in zuiderse sferen. Ja, een zekere vrolijkheid, zal ik zeggen: geamuseerdheid, valt hier niet te ontkennen. Ik zou zelfs … ‘

‘Nu is die geamuseerdheid zwart geworden,’ dacht Demis. ‘Red ons.’
Nu moest hij straks maar zien te vernisseren. Dat beloofde. Hij wenste even buiten deze verdomde realiteit te vertoeven, lang genoeg om Ulrich en Miauw van hun ontzetting? gruwel? gramschap? gequetstheid? te laten bekomen. Het had nu geen zin Jonathan, dat varken, telefonisch de huid vol te schelden. Te oordelen naar de toestand waarin die vannacht dit huis verlaten had, leek dit absoluut geen zin te hebben, nee. Nee. Of toch?

(De telefoon rinkelde één hoog, maar terwijl de hele residentiële wijk Romero al druk in de weer was met niksen, verroerde in dat grote huis niemand een vin. Niemand: Jonathan niet, nog op de bodem van zijn roes dromend dat hij al lang wakker was, zijn vrouw niet, in de andere kamer wegens tranquillizers ongewoon zwaar doorslapend, Beauregard niet, want die snuffelde de straat af op zoek naar zakken met broodjes erin die op zondag door de bakker wel eens foutief neder worden gezet).

Demis ging vloekend terug naar de keuken en gooide een bruistablet in een glas. De koffie was bijna klaar. Zijn hart sloeg een paar keer over toen hij het glas aan zijn mond zette, want in de zijvleugel van het huis weerklonken plotseling stemmen. De bekende stemmen, het bekende gemurmel van individuen onder elkaar, op weg, in zijn huis, naar hem. Met hem, en door hem, en in hem. Amen. Zweet. Besef van zweet. Iemand klopte even op het dak van de auto. Nu gingen ze het trapje op. Nee??

In één machtige hink-stap-slok kapseisde Demis de inhoud van het glas in zijn keelholte. Zijn lichaam, daarna, sidderde even.

‘Zo, jongens,’ zei Demis met waterige oogjes, terwijl hij met een harde klap een net geledigd glas op het tafelblad pootte.
‘Hallo. Goedemorgen. Of middag.’
Ze lieten altijd eerst Long Drink aan het woord, omdat die al van veel vroeger in Demis’ omgevingen vertoefde.
‘Haha.’
Demis noodde hun aan de keukentafel.
‘Eh … mm … even kijken. Koffie, wellicht?’
Hij gebaarde naar een apparaat dat rochelend op het aanrecht stond.
‘Graag.’
‘Ja.’
‘Jullie komen afhaken?’
Glimlachend beaamden ze deze woordspeling. Miauw streek een lucifer aan en zocht daarna een sigaret. Goeie truc, want ‘hier’ zei Demis, ‘maar ik doe nog niet mee, te vroeg.’
‘Vijf minuutjes labeur,’ sprak Long Drink. ‘We zijn hier al een poos, maar de poort was op slot … ‘ ‘Tja … lang op geweest vannacht. Paar feestvierders gehad, weetwel, die van … ‘
‘ … eentje hier in ’t café wezen drinken … ‘
‘Hm.’
Op de radio articuleerde iemand iets over ‘Atlantische regengebieden’. Demis draaide aan een knop en vond een onschadelijk concert.
‘Jongens … ‘ begon hij dan.
‘ … mijn kop gestoten tegen een troep hangende ajuinentrossen in de garage, hihihi … ‘
‘Jongens … ik heb daarstraks met veel tegenzin die baarmoeder van een bed verlaten (god zegene haar, zo helpe mij mijn geloof in god!), en met nog veel meer tegenzin die muil van een poort open gezet (de duivel hale al dat kerngezonde impressionisme van op straat!). Eh … ‘

Zelfs de prozaïsche gemeentepolitiek die hij ooit bedreef, had bij Demis nimmer de beeldspraak kunnen smoren. Hij rukte nu een sigaret uit het pakje dat Ulrich hem toestak en inhaleerde bij het aanreiken der vuren meteen erg diep, alsof hij zeker wou zijn van de schade die de rook in zijn longen, o tere inborst, aanrichtte. Ze keken hem aan. Niemand zag de geïnhaleerde rook weer tevoorschijn komen. Een grapje deed daarover de ronde, in verband met Demis’ corpulentie en zo, ja: massiviteit. En politiek natuurlijk.

‘Kijk, jongens, ik kan het niet meteen zo … zo correct onder woorden brengen. D’er is iets … ‘

Plotseling bracht Long Drink zijn grote hoofd naar voren, signalerend dat hij iets gehoord had.
‘Telefoon.’
Krosbie meende te merken dat Demis schrok.
‘Zal ik?’
‘Ja.’
Long Drink verdween naar de werkkamer aan de straatkant. Ze hoorden hem enkele seconden later zijn a’s, e’s en o’s articuleren. Kreten van verwondering? Stilte daarna. Demis trommelde enkele versvoeten in nerveus metrum op het tafelblad (Bezette Stad? Sakkerse Oostakkerse?) en besliste plotseling dat ze nog recht op koffie hadden.
‘Met dat hoofd als een onderzeeër … verdraaid … ik … ‘
Net boven Krosbie’s kopje verstarde hij in zijn gietgebaar, want Long Drink kwam weer binnen, zeggend dat hij er niets van begreep.
‘Wie was het?’
‘Willy de Lille. Met een hele litanie. Tja, ’t is ook zondag hé. Enfin: dat hij niet het werk koopt wat hij wel had willen kopen. Of zoiets. Is er dan iets verkocht? Ik weet van niks.’
Demis zuchtte diep en goot Krosbies kopje oeverloos vol.
‘Bijna, ja. Willy hé? Jammer voor jou, Ul. ’t Heeft er even in gezeten. Maar eh … ‘
‘Eigenlijk wil ik niks van wat hier hangt, verkopen,’ antwoordde Ulrich.
‘O?’ (Demis)
‘O nee?’ (Long Drink)
Krosbie kende Ul net lang genoeg om dat te kunnen aannemen.
‘Daar beslis jij natuurlijk over. Maar eh … ‘
Demis slurpte de bovenste laag van zijn dampende koffie af. De middagzon had nu zijn kopje als focus gekozen; Hiroshima-stofnesten sloegen over de rand ervan heen, onder het nasale geweld. Hij begon nog verschrikkelijker te zweten.
‘ … Hm … Er is een ernstig probleem gerezen sinds gisteravond, enfin: vannacht. Laten we correct zijn in onze informatie, Majesteit.’
‘O?’ (Miauw, sigaret weer uitduwend, hoest inslikkend).
Demis stond op.
Stond op, Demis.
‘Kom mee.’ (Waren zij dan blind geweest? Niet gezien dat … ??)
‘?’
‘Allemaal. Kom mee.’ (Zwakke imperatief als zwakke apologie).

Hij leidde hen naar de zijvleugel, waar allen reeds gepasseerd waren, waar Ulrich, Miauw en de afwezige Staatssecretaris, o jonge talenten uit Eigen Streek, hun ‘werken’ hangen hadden. Zei nog stilletjes ‘godver’ omdat hij immer in ochtendjas aan het opereren was. Constateerde hij.

De werkelijkheid omheen Demis, advocaat bovenste plank en volksvertegenwoordiger in de vrije uren, stortte toen op Bijbelse en Babelse wijze ineen. Pudding! Psychosomatiek deel 2! Diepzeegedachten! In alle straten van zijn hersenen ongeïdentificeerde tanks met inhoud!

Ja: binnenkantelend oktoberlicht, kerkgangers of aperitievelingen die de openstaande poort passeerden, zijn eigen echte auto met het BP van Belgisch Parlement erop, ja, dit alles, wel degelijk: maar niet de ongecontroleerde pre-Cobra inktzwarte cirkels en zonnen en bollen en strepen en vlekken op de werken van Ulrich en Miauw! Niet niet niet !!

Geen baldadigheden.
De doeken hingen er zoals ze er drie weken lang hadden gehangen.
Jonathan? Vannacht?
Wit varken?
Demis hoorde iemand informeren naar wààr hem het probleem zich nu eigenlijk voordeed.
‘Vochtigheid,’ hoorde hij zijn advocatenstem zeggen.
Cruise control.
‘Ja, de herfst nadert. Kijk maar.’
‘Wablief?’ (Een stem).
‘Vochtigheid,’ zei het weer, in hem, aan hem, door hem. ‘Ja: vochtigheid. Je … je doet er goed aan vandaag nog af te haken. Ja. Eh … komen jullie straks nog iets drinken? Ik ga luchtjes scheppen. Veel luchtjes.’

Demis ging onder de jamaïcablauwe oktoberlucht staan en wenste een Atlantisch regengebied helemaal voor zich alleen, het uitproestend boven dat nu tureluurs draaiende hoofd van hem. Zijn grote patriciërswoning was een Waddeneiland, zijn hoofd een dobber daarnaast zwalpend. Iets of iemand rukte eraan. Duizend boeken, duizend dromen! Wie, wat, waar, hoe?! Hij hoorde die jongelingen even gezamenlijk lachen. Inside joke. Zoals in vele verhalen kneep Demis zich in de wang. Demis kneep zich in de westelijke wang en gevoelde iets.
Er stak wat wind op en geelachtige stofwolkjes verlieten af en toe de kruin van de grote den midden in de tuin. Een mooi seizoen, voorwaar. Toen steeg dankbaarheid als een vlugge koortskromme in hem omhoog, zich in aangename lianen om zijn ruggengraat slingerend. Hij plantte beide handjes op zijn nieren, stapte zo het gazon over en riep al van onder de plataan:

‘JONGENS! NIET AFHAKE … !! BRENG DIE STOELEN MAAR WEER WEG! IK KOOP ALLES ZELF! IK KOOP ALLES!’

Bijna struikelde hij over een spuitbus die sinds de gemeenteraadsverkiezingen van vorige maand nog altijd op de onmogelijkste plaatsen rondslingerde.

‘ALLES?’ vroeg Krosbie in opperste verbazing.
‘Alles!’ bevestigde Demis grimmig.
Ulrich en Miauw bleven in hun afbraak- en afhaakhoudingen steken. Long Drink vergat met zijn oogleden te knipperen.
‘Aan tafel voor de onderhandelingen,’ gebood Demis gul. ‘Long Drink: u wacht een grootse taak: rol de aperitiefwagens naar binnen, de falanx der dranken! Krosbie: noteer. We gaan zaken doen, de vzw zetelt, en wel nu.’


‘Dromen … mijn beste, dromen … ‘ zei Y. van B. tot zijn generatiegenoot Demis. ‘Dromen, beste kerel, daar moet je opgevoed voor zijn. En dat … ‘
‘Hé?’
‘ … dat ontbreekt in onze samenleving totaal. To-tààl. Ik kan je het voorbeeld geven van een ver volkje, de naam ervan ontgaat me nu, de plaats ook overigens, enfin, eh … een volkje dus, dat dag en nacht met de dromencultuur bezig is. De kinderen worden bijvoorbeeld verplicht bij het ontwaken hun dromen aan elkaar toe te vertrouwen, fluisterend dan nog wel, meen ik gelezen te hebben. Er bestaan dus ook zogenaamde droomvrienden: instanties die je, via droomopvoeding, achter de hand kunt leren houden. Want elke droom waarin JIJ het slachtoffer bent, wel, Demis: zo’n droom, die kan jij zelf ten goede wenden. Krijg je bijvoorbeeld tijdens een droom een mes in je rug (wat een nachtmerrie kan betekenen), dan zul je je pas van die droom kunnen bevrijden (en hij KOMT terug, wees daar maar van overtuigd!) door zelf dat mes eruit te trekken. En bij het ontwaken zullen al je rugklachten verdwenen zijn. Enfin, begrijp me goed: ik lever misschien een te concreet, te mooi staaltje van het ingrijpen van zo’n droomvriend. Tja, van die schilderijen … kijk: ik heb de voorgeschiedenis van je droom dus niet meegemaakt. Eh … weet je bijvoorbeeld wel zeker dat je die expositie in je huis zelf werkelijk wou?’
Demis knikte niet overtuigend.
‘Enfin: alles zelf opkopen zou het probleem best wel eens op kunnen lossen. Ik geloof niet … ‘
‘Die spuitbus, godverdomme,’ zei Demis.
Y. van B. dacht enkele seconden na.
‘We hebben die spuitbus sinds de verkiezingscampagne uiteraard niet meer gebruikt. Ik had Long Drink gevraagd die te doen verdwijnen, maar we zijn er intussen allebei al ten minste vijf keer over gestruikeld.’
‘Tja … ‘ aarzelde Y. van B. ‘Tja … misschien ligt daar de knoop wel.’
‘Ja? Pardon?’
‘Het hangt er van af wat jullie ooit met dat ding hebben uitgespookt.’
Toen begon het ten oosten van Demis plotseling te dagen.
‘Ja,’ knikte hij, een krekel in zijn stem wurgend. ‘Ja ja … Je zult gelijk halen. Ja. Ho ho ho!’
Het sluimerende beest van durfal-durfniet werd weer in hem wakker; het dier dat hem goede parten speelde bij campagnes. Deze massieve kwajongen van vijftig-plus …
‘Ho ho ho !!’ riep hij weer, langgerekt, uitmondend op een ouderwetse Stuyvesant-hoest, maar in zijn matineuze oogjes glom de pret van weleer nog eens op.

Mooie kluif voor Y. van B., droomanalist op vrije dagen.
Mooie kluif aan de man die zichzelf in zijn bloedeigen droom zo genadeloos had afgestraft.

Zielenheil!
Tabula rasa!

KRANIG

Het korte droevige verhaal van de man wiens haar nooit nat werd, zelfs nadat hij in het water was gedoken. Deze man woonde bij een vrouw met mooi halflang haar, dat het ene ogenblik aan de westelijke kant, het ogenblik daarop aan de oostelijke kant van haar hoofd hing. Zo kreeg men altijd verrassende beelden en was men eigenlijk ook vaak afgeleid van het aan de gang zijnde gesprek. Maar het gaat niet over haar.

Het gaat over de droge man. De eigenschap die hij niet bezat, namelijk dat zijn haren in het water nat werden, zoals die van de anderen, bezorgde hem achter zijn rug om de bijnaam droogkloot. Het betrof een zeer belangrijk man die hoog in aanzien stond. Als aannemer had hij de stad bevolkt met fraaie gebouwen. Noch kappers, noch dokters, noch kruidenverkoopsters, noch psychiaters konden hem echter helpen. Ze vleiden of troostten hem met opgewekte vaagheden, valse voorspellingen of niet ter zake doende verzuchtingen. Er was niets aan te doen.

Hij was zo kaal als een kei. Altijd geweest.

Hij werd daar gaandeweg zo treurig door, dat hij zichzelf een lange nagel zonder kop door de schedel sloeg en zich van een hoge kraan te pletter liet vallen. De smak was zo hevig dat er terstond één dodelijk geschrokken grijs haar uit zijn schedel priemde. Het was zijn eerste en enige haar. Het regende die dag ook treurig.

Het was niet lang zoeken naar de doodsoorzaak van de droge man. Men sloeg de nagel op de kop.

DE VERBORGEN GESCHIEDENIS VAN DT

(Afrekening met personages)

De informatica was al zo specialistisch en oververhit geworden, dat de Secret Service terug wenste te grijpen naar het ouderwetse geheimschrift op papier. Walerik Decadt werd daarvoor aangesproken. Hij was namelijk de perfecte incarnatie van de stille, die ook de helft van zijn leven besteedde aan lezen. Hij vormde een combinatie van stugge NIMBY (Not In My Backyard), verstrooide WILF? (What Was I Looking For?), metroseksuele huismus die tot ‘s middags in kamerjassen rond baggerde, bedenkelijke vrijgezel met gealcoholiseerde levenswandel, kortom: de doctorandus die wel eens in een rondborstig huwelijk verzeilen en verzanden kon – alle ideale dekmantels. Dit alles deed zich namelijk voor in de perceptie van Gestudeerde Jan en Housecooking Sally.

Want veruit niets van dat alles was minder waar (: een zin als een geheimschrift op zichzelf). Walerik Decadt (die in gesprekken met toogfilosofen zichzelf een religeus noemde) zat totaal anders ineen. Maar dat wist bijna niemand. Dat mocht ook niemand weten. W.D. was een perfecte kameleon.

Hij kreeg van de SS (kunnen we ook niet helpen) drie dagen om het cryptisch schrift op poten te zetten. Walerik draalde niet en koos na enig prakkiseren voor een beproefd procedé. Iets dat pakweg het komende decennium altijd beschikbaar zou blijven, maar anderzijds toch niet meer de gillende tophitlijsten aanvoerde. Een boek. Een longseller, uiteraard. In elke bieb beschikbaar, zeker weten. In het Nederlands verkrijgbaar, dat stugge taaltje van de Lage Landen. Maar dat hoefde niet. Het speelde geen rol. Engels kon ook. Pakweg Duits. Dat boek was wereldwijd in een twintigtal vertalingen vlot verkrijgbaar. Boeken verzachtten de zeden van de harde spionagewereld. In de goede oude traditie van The Russia House en Connery/Barley.

Geheimagent W.D., codenaam Anaconda, was na vijfendertig koppen koffie tevreden over zijn keuze. Vooral de lengte (in de ogen van slechte lezers: dikte) en het onderwerp vielen mee. Alleen de titel van het boek stond hem tegen. Die klonk eigenlijk te geheimedienstachtig. Maar anderzijds betrof het dan ook weer geen idioot opgeschreven detectiveboek met een simpel op te lossen moord, door de auteur van achteren naar voren geschreven, bulkend van de bladvullende dialogen en onnodige omwegjes, God beware hem. Bij nader inzien werkte de titel ook wel symbolisch. Anaconda en zijn collega’s konden er al hun geheime boodschappen in kwijt. Op de lettervoorraad in het boek konden honderden systemen en codes geënt of gerasterd worden, ongeacht de taal waarin de fictie bedreven en beschreven was.

Walerik Decadt bedacht ook enkele scenario’s om medespionnen in te lichten:

· U hebt een DT-probleem ( … en dat sloeg ook ietwat op DecaDT … )

· Ga naar de boekhouder

· Het nieuwe pak is gearriveerd

· De duif valt

Dat was het sein voor betrokkene om op zoek te gaan naar het boek. Dat kon zich in een bibliotheek bevinden, waar Anaconda of een andere handlanger het in de leeszaal reeds had bewerkt. Hier speelde uiteraard altijd het risico van ‘vreemde’ ontlening. Gelukkig beschikten de grotere biebs over twee à drie exemplaren, omdat het verhaal zo’n succes had gekend. Het kon ook zijn dat het boek ergens gereed lag, eventueel rechtstreeks aan de bestemmeling gericht. Of het werd via de post verzonden – simpel als een duif. Er werd altijd voor een back-upexemplaar gezorgd in de gerechtelijke gebouwen, enfin: in het huis er vlak naast.

Heidi Hertekamp dwaalde rond in de randgemeentelijke bibliotheek Coyghem. Ze had nog exact één maand de tijd om zich de vernieuwde spelling eigen te maken. Die deadline was er omdat ze zich ingeschreven had voor de provinciale preselecties van wedstrijddictees, als aanloop tot een nationaal dictee in het parlement dat door de televisie zou worden uitgezonden. Heidi Hertekamp, fulltime jonge vrijster, was sterk voor spelling.
Nergens anders trof je meer spellingfouten aan dan in zo’n bieb: 99 % van de boeken was immers in een voorgaande of een van de oudere spellingen geschreven. Alleen de recentste boeken probeerden up-to-date te zijn, als de schrijver/uitgever zich tenminste al hadden bekeerd tot de nieuwste spelling. Het was dus een gevaarlijke omgeving voor Heidi Hertekamp. Ze kon gecontamineerd raken door foutieve woordbeelden. Toch was ze op zoek naar ontspannende lectuur: de waanzin van het spellingblokken had haar in zijn greep. Tijd voor ontsnapping, zoals kleurenschilders even in zwartgeverfde spiegels plachten te staren.

Ze fronste dan ook hoogst verbaasd haar wenkbrauwen toen ze in een bekende, lijvige turf hier en daar letters en woorden met potlood onderstreept zag die helemaal niet foutief waren. Zelfs nu niet, anno 09. Was hier een idiote kommaneuker aan het werk geweest? Benieuwd naar deze waanzin nam Heidi het boek mee naar huis.
Ze geraakte echter nooit thuis.

‘Getverderrie,’ mompelde X. Hij zat met een DT-probleem. Toen hij de bieb binnenkwam en via de boekenruggen C-D (en T natuurlijk) op het leeszaaltje in boekerij Coyghem afstevende, merkte hij dat hét boek (en enige exemplaar) reeds door iemand anders uit de rekken was gehaald. De vrouw bladerde vrij lang en nieuwsgierig door de bladzijden. X zag het onheil naderen: ze stapte godverongelukt met het boek naar de uitleenbalie. Er zat niets anders op dan haar te volgen.

Walerik Decadt maakte in ’t Laurentiushuis zijn zesde Rodenbach soldaat. Omdat het begon te regenen en hij daarenboven in zijn jaszak nog muntgeld aantrof, dronk hij nog een zevende godendrankje. ‘Laat maar zitten,’ gebaarde patron Lionel. Dat werden er dus even later acht.

Een inktzwarte Saab naderde de randgemeente Kooigem met grote snelheid. Hij rondde de bocht even voor het dorp en vlamde rechtdoor, voorbij de kerk. Daar stak net een kerel eerder moeizaam de straat over, komende uit ‘t Laurentiushuis. Een vrouw met een boek onder de arm keek om van boven haar net geopende autoportier. Een tweede man op het trottoir aan de overkant wiekte afwerend met zijn armen. De inktzwarte Saab verslond ze alle drie: eerst de overstekende kerel, dan de vrouw met het boek, daarna de man op het trottoir.

Ikzelf, schrijver dezes, was de dader. Ik zag mijn personages namelijk niet meer zitten en reed ze daarom egwoonwge in de vreneilnig. Het is verder aan de lezer om et rdaen nara ed ttile avn eht bkoe. Het kan ook zijn adt idt allse ni odpratch egbuedre avn ed Screet Srevcie. Nseit si nmaleijk awt eth ljkit.

SOMETHING RED, SOMETHING YELLOW

Zoals gewoonlijk sijpelden ze ’s ochtends met z’n tachtigen het grote gebouw van productiehuis ?CAKEJE? binnen vanuit diverse invalshoeken. Daardoor merkten ze het eerst niet van elkaar. Pas toen zoals elke dag groepjes en groepen ontstonden en de eerste noodgedwongen samenscholingen (‘vergaderingen’) zich voordeden, begon het ze op te vallen. En dat zorgde voor onuitgesproken verbijstering. Nochtans betrof het geen ‘speciale’ dag, pakweg Valentijnsdag of Secretaressedag.

Veel vrouwen droegen die dag iets roods, zes vrouwen droegen iets opvallend geels en een paar uitzonderingen liepen er doodgewoon bij. Nog een andere uitzondering betrof Loredana, die uitdrukkelijk zowel iets roods als iets geels droeg, maar helemaal niks met Spanje of een furie te maken had. Alleen Michèle was natuurlijk weer met saai blauw omhuld.

Er heerste dus duidelijk verbijstering. Dat kon je vooral aflezen aan de katachtige blikken waarmee de roden naar de gelen loerden en de gelen naar de roden. Het hele gamma van felle gevoelens kwam stilzwijgend aan bod: spot, meewarigheid, misprijzen, verwondering, haat, nieuwsgierigheid, woede, leedvermaak, jaloersheid, onrust. Loredana vertoonde een zweempje van triomfantelijkheid. Maar (en dat was bekend) die kon goed acteren. Er werd echter vooral gezwegen over kleren en kleuren.

De mannen constateerden dat kleurgedoe natuurlijk ook. Maar omdat ze een vrouwelijk complot vermoedden (waarbij de vrouwen zelfs in twee kampen opgesplitst leken te zijn), durfde niemand van ze hardop te interpelleren. Je wist maar nooit dat het hier oorlogskleuren betrof, waarvan de niet-vrouwen het slachtoffer konden worden. Of een gigantisch-gedurfde weddenschap. Daarenboven was er vanavond een receptie gepland. Alleen redacteur Jahweh durfde het aan even bij researcher Sheree te informeren of er vandaag misschien iets in Tibet stond te gebeuren. Ze keek hem schuldig aan en schudde van nee.

Alle roden, gelen, rood-gelen en neutralen droegen echter eenzelfde iets op zich of met zich mee. Het was een brief. In het hemelsblauw uitgeprint.

Lieveling

Ik hoop dat ik je zo aan mag spreken. Vergeef me deze te korte brief waarin ik zoveel zou willen zeggen. Reeds lang verlang ik naar jou. (Vergeef me ook de herhaling). De wanhoop nabij schrijf ik je deze brief. Schrik niet; oordeel niet. Ik heb het beste met je voor. Het zit zo: ik ben een gezonde kerel met een goede smaak. Dat meen ik te mogen stellen. Die goede smaak is er de oorzaak van dat ik mijn oog op jou heb laten vallen en daar niet meer van af raak. Ik zie je bijna elke dag op het werk. Het is geen droom; je bent echt. Maak mijn dromen ’s nachts ook waar. Ik gooi het eruit: ik zie je graag. Wil je met mij naar bed? Draag nu donderdag iets opvallend geels als je dat wil. Een duidelijk rood signaal betekent nee. In het eerste geval maak ik me diezelfde dag nog kenbaar bij jou. Je zult het je niet beklagen. In het andere geval blijf ik een van jouw vele stille aanbidders hier in de firma en loop ik mijn verdere leven met een donkerrood bloedend hart rond. Je bent immers de Vrouw van mijn Leven. Ik hoop op geel!

Een hopeloos verliefde collega X

De hele verdere dag verliep onder hoogspanning. Er was immers ook een avondreceptie op til: redacteur Camiel verliet ?CAKEJE? voor een televisiezender. Hij zou met drank en hapjes uitgewuifd worden. Diverse ploegen en researchers trokken eropuit, maar keerden ook zo vlug mogelijk naar de uitvalsbasis van ?CAKEJE? terug. Arendsogen alom.

In de kantine zat Jahweh omstreeks het derde middaguur met chirurgische aandacht in zijn koffie te roeren. Hij had de indruk dat er in diverse kleinere kliekjes al verstolen over het kleurrijke thema gedebatteerd was. Périnne bijvoorbeeld was vanmiddag roodgloeiend van woede (?) de refter uit gestoven. Loredana werd wenend in de toiletten aangetroffen. Vandaag vielen ook de puur mannelijke samenscholingen op, weshalve er ook puur vrouwelijke ontstonden. Verder dan ‘De vrouwen zijn weer bezig’ was men echter niet gekomen.

De saaiblauwe Michèle kwam ook een takefiveje nemen. Er trok weer bewolking over het gezicht van koffiemadam Machteld toen Michèle zoals gewoonlijk een cappuccino vroeg.
‘Dat is het ontbijt voor de Italianen, de echte,’ merkte ze voor de tiende keer vinnig op. ‘Het is verdorie drie uur in de namiddag.’
‘We zijn hier in België, en ik kan dat woord nog correct schrijven ook,’ repliceerde Michèle, uitdrukkelijk naar de gelamineerde prijslijst wijzend.
‘Seut,’ dacht Machteld, maar ze slikte dat in en boog zich over de scheikunde van een cafetariacappuccino.
‘Ha, Michèle,’ deed Jahweh. ‘Niet in het rood? Niet in het geel? Weet jij wat er gaande is vandaag? Mis ik iets? Of is dat allemaal voor de receptie van Camiel?’
‘Niet morsen op je mooie jurkje,’ mompelde Machteld daartussendoor.
Even liet Michèle haar blikken over haar eigen saaie blauwe outfitje glijden. In scholen of kloosters zou ze helemaal niet opgevallen zijn.
‘Dat moet lukken hé, Jahweh, dat iedereen vandaag zo van diezelfde kleuren draagt … allez, de meesten toch.’
‘Ja … eigenaardig. Jij niet? Weet jij van niks?’
‘Niemand heeft wat gezegd. Eh … ‘ Michèle onderbrak zichzelf om haar cappuccino van de toog te gaan plukken. Ze ging tegenover Jahweh zitten.
‘Ja?’
‘Misschien vertel ik het toch beter niet.’
‘Eh … wat? Ik eh … ik kan zwijgen hoor. Is er iets aan de hand? Het is een weddenschap hé? Heb ik gelijk?’
Michèle roerde de smurrie door haar koffie en glimlachte wrang.
‘Of heb je zwijgplicht? Sarah heeft je verboden er iets over te zeggen zeker? Is het zo?’
‘O, nee … ‘
Toen haalde Michèle in een opwelling de brief boven. Die zat zo klein mogelijk gevouwen in een van de geheime plooien van haar outfit. Van achter haar horecaverschansing spiedde Machteld als een roofvogel mee; ze had natuurlijk alles gehoord.
‘Lees maar.’
Michèle streek het ding wat glad en gaf het aan Jahweh.
‘Waw,’ deed Jahweh na lectuur.

Het bleef wel een halve minuut lang stil. Machteld was gestold in haar laatste gebaar. Michèle keek naar niets, naar buiten, haar blikken zwevend over een saai gazon. Jahweh, die zelfs bij de aanschaf van een notenkraker rekening hield met de wetten van de fysica, dacht er niet aan haar te laten gaan vooraleer hij het fijne van de zaak wist. Bedachtzaam stak hij haar de brief opnieuw toe, terwijl Machteld honderd foto’s ontwikkelde in de doka van haar hoofd.
‘Eh … er heerst hier vandaag een oorverdovende stilte,’ poneerde hij dan. ‘Men zwijgt hardop. Veel vrouwen hebben blijkbaar eenzelfde anonieme brief gekregen. Gebeurde dat met de post? Waar is … ?’
‘Ja. De enveloppe ligt thuis.’
‘Geen afzender natuurlijk? Nee. Zal wel niet. En de poststempel?’
‘Hier in de stad verzonden. Gisteren.’
‘Tja … wat denk jij zelf, Michèle?’
‘Ik … Ik doe daar niet aan mee. Zoals je ziet.’
‘Zoals ik zie,’ beaamde Jahweh.
(En hij dacht erbij: Knoop jezelf in hemelsnaam eens op een andere manier op, Michèle, blauw is zo … zo blauwkousachtig. En dat voor een productiehuis!)
‘Het is nog ver van 1 april hé.’
‘Nee. Ja. Heeft iemand je vandaag er al over aangesproken? Soms is een dader … eh, ik zal het anders stellen: wie met veel gesnuif naar de dader informeert, heeft zelf de scheet gelaten.’
‘Maar ze lopen zelf allemaal op eieren! Meer dan de helft kleurt verdorie rood of geel! Er loopt zelfs een rood-geel kieken tussen!’
‘Maar rood betekent toch … eh … heb je er geen opmerkingen over gekregen? Jij hebt immers helemaal niks roods aan hé. Vrijwel de enige … ‘
‘Wie zegt dat mijn tanga niet rood is?’ sneerde Michèle totaal onverwacht. Daar had Jahweh even niet van terug. Hij vermeed angstvallig zijn blikken tot op bedoelde hoogte (nou: laagte) te laten zakken. Het bleef even stil.
‘Ik denk toch dat Camiel er voor iets tussen zit,’ zei Jahweh dan.
‘We zullen het misschien rap te weten komen, hé,’ antwoordde Michèle. ‘Ik moet er weer vandoor nu.’
In een ijltempo slurpte ze haar cappuccino halfleeg en verdween als de wiedeweerga.

Het feestelijke uur der gouden zuiltjes geluk was aangebroken, ter gelegenheid van het vertrek van redacteur Camiel. Het atrium in ?CAKEJE? liep omstreeks 17 u 30 al vlug vol: niemand had zich na de officiële werkuren nog naar huis gespoed in verband met andere kleren. Het atrium kleurde dan ook intens rood en geel.

Zou er nu nog iets kleurrijks gaan gebeuren?
Was een dader(es) zich nu grondig aan het verkneukelen?
Was er misschien candid camera in het spel?
Zou iemand plotseling op een stoel klauteren en verkondigen dat hij/zij een leuke weddenschap had gewonnen?

Men hield feestvarken Camiel in de gaten, maar van die kant kon het blijkbaar niet komen. De man werd geheel in beslag genomen door afscheidnemende vrienden en vijanden die schouderklopjes uitdeelden en toespraakjes hielden en door interpellaties over de televisiezender waar hij voor zou gaan werken.
De receptie verliep zoals de aard van het receptiebeestje was, met name: de mens. De toegepaste meetkunde van de sociogramwetenschap (een apocriefe afdeling van de betweterkunde ofte betuttelanis) draaide weldra vierkant in het rond. Natuurlijk zorgde de liquide daarvoor: een aanvaardbaar en betaalbaar afgeleide van echte champagne, want het waren oliecrisistijden. Minkukeltjes probeerden te zeggen waar het op stond tegen hun onmiddellijke chefs. Omhooggevallen hoofddrollen lieten zich bediening door hun pluimstrijkers en slijmjurken welgevallen. Onafhankelijke vrijbuiters fladderden van groep tot groep in de waan dat ze populair waren. Maar de spanning bleef voelbaar. Ook de grote bazen bleken geen vat te hebben op het kleurengedoe.

Jahweh Desimpel, lid van de exclusieve en geheime weddenschapclub IDYOM (I Dare You Owe Me) keek op zijn horloge. Omstreeks 19 uur zouden de clubleden Herman Cappoen en Akkemay Vandecasteele arriveren om poolshoogte te nemen van het percentage roodgeelheid. Ze waren hier nog nooit geweest. Hij grinnikte: zijn 500 euro waren binnen. En Akkemay zou dus ook als stripteaseuse moeten optreden. Ter plekke. Het beloofde nog een leuke avond te worden.

Tussen de ruggen door wadend, zijn glas als een splijtzwammetje voor zich uit torsend, zocht Jahweh de saaiblauwe Michèle weer even op. Toen hij bij haar groepje aanmeerde, vroeg ze:
‘Scheet gelaten, Jahweh?’

IJSDOOD

Mevrouw Jezebel Gheysens had een bijzonder eigenaardig karaktertrekje. Ze veroorzaakte graag wanorde in de wereld, zodat haar eigen puinhoopje thuis minder op zou vallen. Zo schiep ze er een waar genoegen in stiekem warenhuizen overhoop te halen. Per bezoek verhuisde ze diverse producten van hun ene vaste naar een compleet andere plaats. Rolmops zette ze tussen schoolboeken. Broccoli deponeerde ze tussen whiskyflessen. Schoensmeer parkeerde ze broederlijk naast het ijs in de vrieskasten. Ravioli trof zichzelf volgens zijn eigen verbazing tussen de parfums aan. Op een van haar baldadige uitstapjes (mevrouw Jezebel Gheysens frequenteerde diverse warenhuizen in een wijde omtrek) werd ze echter zelf getroffen door een moleculair misverstand en zwaartekrachtig onheil. Met dodelijke afloop. Na hevige regen die anderhalve dag had geduurd, had het twee opeenvolgende dagen en nachten beenhard gevroren. Op het zeil van de vrachtwagen die voor haar reed, lieten grote, messcherpe ijsschotsen los. Regenwater had zich in het zeil opgehoopt en was later bevroren. Een van die bevrorenregenprojectielen belandde tegen hoge snelheid op haar gezinswagen. De voorruit werd verbrijzeld. Vervolgens werd Jezebel onthoofd door dat grote ijsmes. Misschien was het de wraak van duizenden ontevreden klanten, die hun weg niet meer vonden in de vertrouwde rangorde van de warenhuisrekken. Of was het de wraak van de voorwerpen: regen die een andere vorm aannam en onder deze vermomming een moordaanslag pleegde op de warenhuisdaderes? Het ongeval gebeurde op een verlaten weg. De vrachtwagenchauffeur had niks gemerkt en was doorgereden. Toen men de kaduke auto en de onthoofde mevrouw erin ontdekte, was het ijs al voor een flink stuk gesmolten. Men stond voor een raadsel.

-Ik richtte niet minder dan zeventien firma's op.
-Allemaal opslag en overslag?
-Nee. Ik ga prat op een waaier van activiteiten.
-Zoals daar zijn? Met permissie.
-Eh . . . tapijten. Vreemde dieren. Vleeswarenmachines. Textiel.
(-Kaas! Oude kaas!
-Nee, Eliott, nee)
-Containergewijs?
-Niet altijd. Dat groeide gestaag.
-Topmanagers willen graag in de politiek.
-Ik heb een andere roeping.
-Dat merk ik.
-Ik voel me naast manager ook headhunter.
-Jaagt u regelmatig?
-Ik wil de beste krachten op de beste plaatsen in mijn bedrijven.
-Wordt er soms op u gejaagd?
-Ik ben af en toe opgejaagd, haha.
-Mag ik u feliciteren met uw werkwijze?
-U bedoelt?
-Dat spervuur van vragen. Ik voel me zowat een röntgenfoto.
-Hahaha.
-Vooral als detective in dienst van de stad.
-Even andersom is ook best leuk.
-O?
-Vraagt u maar door. Het ontspant me. Ik vind het leuk dat de rollen nu omgekeerd zijn.
-Voelt u zich een mecenas?
-In zekere zin.
-Dewelke?
-Ik verschaf werk. Toegegeven: soms al eens zwart.
-Hebt u vijanden?
-Hoge bomen vragen veel lucht. Eh . . . wind.
-Baart het milieu u zorgen?
-Wie met oudjaar 'gezondheid' zegt, moet het gelag willen betalen.
-Dat hebt u proper geformuleerd. Vindt u politiek belangrijk?
-Ik lees drie kranten per dag.
-De opiniebladzijden, neem ik aan?
-Ook die. Plus de krantenpraat.
-Beursnoteringen?
-Mijn boekhouders hebben daar aparte brilletjes voor.
-Leuk voor ze.
-Vooral voor mij.
-Voelde u zich nooit geroepen iets anders te ondernemen?
-Apotheker, ballonvaarder, astronaut, even zelfs priester.
-Dat ligt al zo ver uiteen als Martina Navratilova en paus Johannes XXIII.
-Ook u formuleert wonderbaarlijk.
-Hebt u lijfwachten?
-Nee.
-Worden we afgeluisterd?
-Nee.
-Weet iemand dat ik hier ben?
-Niet echt.
-Ook uw schoonzoon niet?
-Alleszins niet. Bij god: nee.
-Zult u de andere sollicitanten nog opbellen?
-Misschien.
-Ik zou u van het bestaan van een tovenares kunnen overtuigen.
-Ik ben alweer een en al nieuwsgierigheid.
-Mag ik nog es dat spel kaarten?
-Alstublieft.
-Kiest u een willekeurige kaart uit het pakje.
-Hierzo.
-Toon ze me. U mag ook kijken.
-Het is de hartendame.
-Ja. Nu belt u de tovenares.
-Haha. Ik ken het nummer niet.
-Ik dicteer het je. Oké. We zijn zover. Geef me nu uw gsm.
-Alstublieft.
-Is de tovenares thuis?
- . . .
-Ik wil de tovenares spreken.
- . . .
-Dat klopt.
- . . .
-Nu geef ik u de telefoon. Luistert u goed.
-Hartendame - hartendame - hartendame - hartendame . . .
- . . .
-U zegt niets? U ziet plotseling zo bleek.
-Het was een vrouwenstem.
-U bent de sigaar, hé?
-Eh . . .
-U kent toch die stem?
- . . .
-En nu ter zake.
-Ter zake?
-U weet dat ik het weet?
-Eh . . . wat bedoelt u?
-Van u en mijn vrouw.
(-Serpent! Serpent!
-Serpent! Serpent!)
-Eh . . . kwam u daarvoor . . .
-Denkt u dat ik een oen ben?
-Maar ik wou u . . .
-Blaaskaak.
-Zij heeft zelf . . .
-Adderengebroed.
-Ik wil echt wel . . .
-U herkende toch de stem van de tovenares wel? U belde haar zelf zo vaak op.
-Ik eh . . .
-Legedozendirecteurtje van mijn kloten.
-Denkt u even goed na vooraleer u . . .
-Wilt u een hoorndrager van me maken?
-Maar ik . . . zij . . .
-Ik ben stadsdetective, sukkel, remember. Dringt dat nu tot u door?
-U wou toch heel graag . . .
- . . . heel graag wou ik u de verrassing van uw miserabel leven bezorgen, ja. Een verwittigd man was er twee waard.
-Ik heb het nooit zo gewild!
-Had u vroeger moeten bedenken.
-Kan ik iets voor u . . . Kunnen we iets . . . !?
(-Kaasje! Haasje-repje!
-Kop dicht, ongedierte)
-Laat ik uw taal spreken, stukje onbenul: de vogel is verdronken.
-Maar u gaat toch niet . . . Ik smeek u . . .
-Nog een laatste whisky, mijn beste?
-Dat kunt u niet maken!
-Zie: ik maak alles nieuw.
-Kunnen we niet tot een schikking komen?
-Een laatste wilsbeschikking, ja. Geldt ook voor die stomme vogel.
-Wat gaat u met me doen?!
-Iets wat u nooit na zult kunnen vertellen. U zult het geheim goed bewaren.
-Bij god, u bent goed gek.
-Mijn vrouw is op de hoogte; ik nam haar mee naar de Ardennen. Daarna naar de afdeling Universitaire Proefdieren.
-U kunt mij ook vergeven! Ik wil alles in het werk stellen om . . . U krijgt de job! Nu!
-Stop die in je reet, breedsmoelkikker.
-Maar . . .
-Erwtensoep, hé? Hahaha. Thuis is het bouillabaisse. Anderhalve seconde, hé? Hahaha. Nu zal het ietwat langer duren.
-Doet u dat niet!
-O jawel. De plicht roept. Die ene daad in een mensenleven, weet u wel. Kamikaze. Anarchist.
-Alstublieft!
-Bang voor een dode adder? Wat zullen ze opkijken in de afdeling Universitaire Proefdieren! Vergeet de diepgevroren schapenbout, het minispuitje of de nagel zonder kop. Een gulle gift vanwege een oudgediende. Beetje gif ook, nietwaar?
-Dat kunt u niet menen!
-De taxidermist wacht al op mij.
-Doe geen dingen waar je . . .
-O jawel. Zeer zeker. Ziet u mijn containertje staan? Rechtstreekse import uit de donkere Ardennen.
-U bent niet meer bij uw zinnen!
-De dood komt als een dief in de namiddag.
-Maar . . .
-Uw eigen woorden.
(-Kra! Kra!
-Kra! Kra!)
-Laat me alles uitleggen!!
-Uw tijd is om.
-Speelt u nu een spel of . . .
-Ik ben bloedstollend ernstig. Nu is het mijn beurt om headhunter te spelen. En u bent een zeer slechte detective.
-Ik smeek je . . .
-Zo, dat was het.

De sollicitant legt zijn aktetas op tafel, klapt die open en haalt er een dode adder uit. Eliott de raaf vliegt krijsend weg. De sollicitant springt op en wurgt de headhunter met de dode adder.

                                                                                              EINDE

-Noemt u dat dan een held?
-Nee, oorlogsmisdadiger. Hij werd dan ook door de goden gestraft met tien jaar verbanning annex beproevingen.
-De Joden?
-Nee: de goden.
-Weet u wel zeker dat u voor onze firma wil komen werken?
-Een functie in uw managementkader ambieer ik al lang.
-De firma is een oud huis van vertrouwen.
-Niet alle containers worden op hun inhoud gecontroleerd.
-Dat is normaal. Een deel van de handelspraktijken gebeurt in vertrouwen en via documenten.
-Koopt u dan soms een container waarvan de inhoud u niet bekend is?
-Dat gebeurt.
-Frequent?
-Vaker is de inhoud wel bekend: kleren, bananen, olie. We openen die niet, maar drijven er handel mee.
-Koopt u dan nooit eens een kat in een zak?
-Het is zoals zakdoekje-leggen of iene-miene-mutte: bij wie aangetikt of aangeklopt wordt, die moet opendoen.
(-Tiercelijn! Tiercelijn!
-Tiercelijn! Tiercelijn!)
-Tiercelijn was toch de raaf in Reinaert de Vos?
-Ja, de boodschapper.
-Eliott kent zijn geschiedenis, voorwaar. Oké. Kat in zak. En dan?
-Die kan pech hebben.
-Concreet?
-De container kan een dubbele wand hebben.
- . . . of een compleet ingerichte keuken met wassalon.
-Haha. U drijft het wel ver.
-Kwaad opzet valt toch moeilijk te onderscheiden van pechtoeval?
-Het rad der fortuin kan inderdaad ook een marteltuig zijn.
-Alles is omkeerbaar?
-Laat ik u een wedervraag stellen: is het Heilig Land ook een veilig land?
-Ik pas. Maar ik heb een wederwedervraag.
-Doet u maar. Of is het een vraag met een strik rond?
-Zo u wil. Alle Russische immigranten die in Israël van het vliegtuig stappen, zijn musici.
-Ja?
-Eh . . . Ze hebben hun instrument bij zich: viool, fluit, accordeon, hobo, . . .
-Ja.
-Maar wie heeft niets bij zich?
-Eh . . .
-Denkt u aan uw containers.
-Eh . . . u kaatst de bal terug, hé? Ik zou het niet weten.
-Pianisten.
-O. Juist. Ja.
-Ik wil nu niet op pianisten schieten.
-U zou een prima manager van een luchthaven zijn.
-Toch maar liever van Elvis Presley. Hij is een ietsje beweeglijker dan een luchthaven.
-Elvis has left the building.
-Helaas voor mij speelt hij nu harp in plaats van gitaar.
-Ja, jammer.
-Was u zelf ooit sollicitant?
-In zekere zin.
-Wanneer, als ik vragen mag?
-Eerder examinandus. Examens, weet u wel. Ik solliciteerde naar punten.
-Met goed gevolg?
-De professoren waren op voldoende wijze tevreden.
-Aha. En daarna . . .
-Daarna de economie in, nietwaar.
-Ook met goed gevolg?

-Toekijken kan ik niet; ik wil of in de coulissen of op de planken.
-We eindigen allemaal tùssen planken.
-Of in een urne. Life's but a walking shadow.
-Pardon, u zegt?
-You never walk alone. Een evergreen uit de voetbaltribunes.
-O, Dickens?
-Nee, Shakespeare.
-O, die. Saaie apostel. Gek taaltje kraamde die uit.
-Theater is nou niet per se mijn kopje thee.
-Rijdt u te paard? Speelt u golf?
-Die genoegens gaan alsnog aan mijn neus voorbij.
-Bent u sterk in improviseren?
-Ik wil het proberen.
-Doet u het?
-Als ik langer dan anderhalve seconde aan het woord mag zijn.
-Dicht u eens iets voor de vuist weg.
  -Mijn vader had een paard en lang haar.
  -Typisch voor die tijd, tenzij dat paard.
  -Nu is hij een geknipte zestiger.
  -Ook mama speelt soms nog gitaar.
  -Maar haar paardenstaart is van de kaart.
  -Mijn broer kan dit alles bevestigen.
-Indrukwekkend. Wil u nu een kommetje erwtensoep?
-Echt niet, dank u. Ik hou het bij de whisky.
-Idem dito.
-A whisky a day . . .
-Het mag voor u ook best een graadje meer hebben, hé?
-Middelmaat is niet boeiend. Middle-of-the-road is dodelijk.
-Nee. Ja.
-De uitersten op de koortsmeetsysteemstrook zijn dat wel.
-Pas op: struikel niet.
-Pardon? Waarover?
-Struikel niet over dat lange woord.
-Ah, onmogelijk. Is men in deze firma misschien verknocht aan erwtensoep?
-Ja. Het is een traditie gegroeid met de jaren.
-Pauze is gelijk aan erwtensoep?
-Ja. We bestellen er elk jaar vier containers van.
-Misschien drong u daarom op erwtensoep aan?
-Ik wou u letterlijk van de firma laten proeven.
-O.
-Het is ook beleefdheid. Of gewoontevorming. Blij dat u voor whisky koos.
-Er is wat aan de hand met containers de laatste tijd.
-Om de haverklap. Zeg dat wel.
-Vooral die uit Midden-Amerika, vindt u niet?
-Eh . . . ja.
-Vaak weet men niet wat er te voorschijn komt: heroïne, illegalen, dodelijke virussen, afhaal- en meeneem-Chinezen, . . .
-Opslag en overslag van goederen is onze specialiteit.
-Via containers?
-Vooral.
-Het is prettig als een firma gespecialiseerd is in opslag.
-Haha.
-Containers zijn de moderne paarden van Troje.
-O?
-Odysseus vulde het paard eigenlijk met door pest besmette soldaten. Meestal dode. Binnen de stad Troje was men niet op de hoogte van de pestepidemie die het invasieleger van Agamemnon getroffen had.
-En zo . . .
-En zo viel Troje natuurlijk. Odysseus paste als allereerste biologische oorlogsvoering toe.

-O? Lust hij dat?
-Nee, maar hij vreet alles na vervaldatum.
-Dat is erg handig.
-Schenk ik u nog wat bij?
-Ach . . .
-Hierzo. Geneer u niet. Ikzelf . . .
-Dank u.
-Weet u: sommige sollicitanten sneuvelen door overdreven beleefdheid. Kruiperigheid, welhaast.
-Men houdt zich dan wel bij voorkeur op de vlakte.
-Maar een oordeel vellen over zo'n grijze muis is dan wel een karwei. Je weet niet wie je voor je hebt.
-Dat kan ik me levendig voorstellen.
-Zo. Lekker, dat. Waarover hebben we het nu nog niet gehad?
-De Boerenkrijg. De Beeldenstorm. De Stomme van Portici. Het Marshall-plan.
-Haha, u maakt een grapje.
-Ik hou de moed er altijd in. Grapje.
-Mooie aktentas hebt u daar. Wat steekt erin, als ik vragen mag?
-Een dode adder.
-Dat meent u niet.
-Jawel.
-Wat gaat u daarmee doen?
-Ik heb vandaag nog een afspraak met de taxidermist.
-O. Een hobby?
-Wat mij betreft wel.
-Ik zal u maar niet vragen uw aktentas te openen.
-Geen gevaar: de adder is echt dood, hoor.
-Heeft u nog andere dieren die u . . .
- . . . laat volproppen met het eeuwige leven? Nee. Het is een eenmalig geval.
-Zijn eeuwige jachtvelden situeren zich dus bij u thuis.
-Ja. Maar hij was al groggy voor ik hem vond.
-O?
-Hij kronkelde halfbewusteloos over een Ardens weggetje toen ik hem niet meer ontwijken kon. Auto plus adder is gelijk aan dode adder.
-En u bracht hem naar onze platte palingstreek mee?
-Ja. Een souvenir.
-Nou, geef mij dan maar een opgezette vogel. Eh . . .
(-Serpent! Serpent!
-Jij niet, Eliott!)
-Hahaha. Een pechvogel.
-Was u in de Ardennen onlangs?
-Ja. Een werkbezoek. U weet dat onze stad verbroederd is met een Ardense zusterstad.
-O ja.
-Ik sprak er de gemeenteraad toe over mijn huidige job.
-U kon er het nuttige met het aangename paren.
-Ach, ik ben niet zo'n bostoerist.
-Wat vindt u van dit kantoor?
-Ik merk dat u van kunst houdt.
-O? Daar is toch niets van te zien hier?
-Dat is het nu net: kiezen is verliezen. Als iets hier hangt of staat, is een ander iets er niet. Geniaal. Ik volg u ook helemaal.
-Als u me nu vleit, dan gebeurt dat magistraal.
-Ik smeer u geen stroop aan de baard.
-U moest advocaat geworden zijn.
-Heden ten dage kan men de straten plaveien met advocaten.
-Of, beter nog: pleitbezorger.
-Ik hou liever zelf toespraken dan dat ik ze voor iemand anders schrijf.
-U treedt graag voor het voetlicht?

-Oké. Wat verwacht u van een boek?
-Boek?
-Eh . . . verhaal, roman.
-Een veelbelovende openingszin. Ooit collectioneerde ik die.
-U lijdt aan verzamelwoede.
-De meesten verzamelen geld en vrije tijd. Of proberen dat toch.
-Herinnert u zich nog goeie openingszinnen?
-Als de dag van gisteren. Zal ik . . . ?
-Graag. Ik ben een en al oor.
-'Van de woede der Noormannen, verlos ons, o Heer'.
-Mm.
-Een historisch verhaal uiteraard.
-Uiteraard.
-'Imagine a cold, windy night'.
-U houdt echt van slecht weer, hé?
-Slecht weer is goed weer voor mij.
-Als u dat vaak hardop denkt, loopt u kans op een pak rammel.
-Dat besef ik.
-Waarover ging dat boek?
-Een perfecte moord.
-O, dat onderwerp sneden we al aan.
-Ja.
-Welk boek heeft uw leven beïnvloed?
-Geen enkel. Maar ik ben gefascineerd door een onvoltooid verhaal.
-?
-De schrijver stierf halfweg bladzijde 205, woensdagmiddag 8 juni 1870. Een beroerte.
-O?
-The Mystery of Edwin Drood, een misdaadverhaal van Charles Dickens.
-De dood komt als een dief in de nacht.
-Of de dag. Het gebeurde in de late namiddag.
-Eh . . . ja.
-Eigenlijk heeft Dickens met zijn totale schrijverij mijn leven beïnvloed, bij nader inzien.
-Hoezo?
-Nadat ik zowat alles van hem gelezen had, hield ik zelf op met dagboeken bij te houden.
-Waarom? Kon hij het beter? Haha.
-Een schrijver die zo veel opschrijft, elke dag, werkt ontmoedigend. Ik zag het niet meer zitten. Al die lettertjes en petites histoires.
-Welwel. Ga door.
-Sommige schrijvers probeerden later nog een vervolg en een slot aan The Mystery of Edwin Drood te breien. Zonder succes.
-U ook?
-O nee.
-Hanteert u momenteel nog de pen?
-Nee, de pc.
-Ja. Wat schrijft u?
-Ik pleeg in mijn vrije tijd wel eens een gedicht of een kort verhaal.
-Heeft u al gepubliceerd?
-Met mate.
-Tiens, ik heb nog niets van u gelezen.
-Het gebeurt sporadisch en op kleine schaal.
-Waarom vermeldt u dat niet op uw cv?
-Het voegt niets toe aan het profiel dat u voor ogen hebt.
-Maar het kan een extra argument betekenen.
-Voor sommige werkgevers betekent het vooral 'tijdverlies'. Of 'gebrek aan inzet en concentratie'. Dichters zijn niet zo gegeerd op de arbeidsmarkt.
-Nou, ik hou van kunst. Dat kan ik u meegeven.
-Dat verheugt me.
-Poëzie vind ik wel moeilijker.
-Dat is de aard der zaak.
-Maar een gedicht fietst er bij mij wel in.
-O.
-En een kunstwerk aan de muur geeft cachet.
-Dat is zo.
-In de familie hebben we . . . (gsm-signaal. Air: 'London Bridge is falling down, falling down'). Een ogenblikje.
- . . .
-Ja? . . . Mm . . . Mm . . . Nee . . . Mm . . . Mm . . . Misschien . . . Oké ...
-Sorry. Een vennoot.
-Alvast geen slapende vennoot.
-Gelukkig niet. Waar waren we ook alweer gebleven?
-Eh . . . staatssubsidies voor kunstenaars.
-O ja? Moeten die voor u?
-Helemaal niet. Kunst moet vrij blijven.
-Soms moet men vrijheid kopen. Met geld kan dat toch?
-Staatscenten voor kunst zie ik niet zo zitten.
-Waarom niet?
-Als het experimentele kunst is, merkt iedereen op: moet daar ons belastinggeld tegenaan gegooid worden? Die rommel. Dat kan ik ook.
-En . . . ?
-En als het meerderheidskunst is, bevestigend en veilig dus, speelt dat dan weer in de kaart van Vadertje Staat. Overbodige fotokopieën van een behoudsgezind bestel.
-Mm . . .
-Denk aan het Russische sociaalrealisme of de nazikunst uit het Derde Rijk.
-De kunstenaar moet het dus zelf zien te rooien?
-Privégiften hoeft hij om den brode niet te weigeren.
-Een zienswijze. Hebt u ook een kunstcollectie?
-Elk boek is een kunstwerk; ik beschik over een ruime bibliotheek thuis.
-Goed zo. 'Toon mij uw boeken en ik zal u zeggen wie gij zijt'.
-Dat heb ik nog gehoord. Nee: gelezen.
-Nou, iets anders nu.
(-Oude kaas! Oude kaas!
-Eliott toch!)
-De raaf heeft blijkbaar honger.
-Aldoor. Vanavond krijgt hij een portie olijven.

-Business as usual?
-Boter bij de vis; boter op het hoofd.
-Ik volg u helemaal. Gunt u een concurrent zijn overwinning?
-Zo ik niet mee in de competitie zat: ja.
-En anders?
-Anders is het even blazen geblazen. Desnoods blozen.
-Een gezonde reactie. Geeft u de verliezer nog een natrap?
-Niemand heeft al ooit geklaagd over mijn traptechniek.
-Kunt u medelijden aan de dag leggen voor pechvogels?
-De bal is rond voor iedereen. Helaas, soms, helaas.
-Bent u van het type 'Een goede daad per dag'?
-Dat type is eerder des jeugdbewegings. Ik ben ietwat gezegender in leeftijd.
-U beschouwt dat als een voordeel?
-Wijn, violen en mannen worden beter naarmate ze ouder worden.
-Dank u. Het seksmuseum of het Stedelijk Museum?
-Eerst een hotel zoeken; daarna zien we wel.
-Wat hoopt u na dit gesprek?
-Dat het vandaag geen blauwe maandag is. Was.
-Na zo'n kruisverhoor zult u zich voorzeker wel even ontspannen?
-De bourgogne staat alweer klaar. Jawel.
-O, en de vrouw . . . ?
-De vrouw is uit winkelen. Oeps!
-O?
-Het is niet wat u denkt, haha.
-Hahaha. Wat zijn we even stout.
(-Kaasje-oud! Kaasje-oud!
-Straks, Eliott, geduld)
-U hebt toch nog wat tijd?
-Time is on my side.
-U citeert?
-Een klassieker uit ver bevlogen tijden.
-I see. Ziet u een missie naar het buitenland zitten?
-Ik rij vlot links en spreek probleemloos Duits aan de rechterkant van mijn mond. Mijn thuis is waar mijn hoofd naar staat, bis. Excuus voor de herhaling.
-Uw goed recht. Hebt u een strafblad?
-Ja.
-Mag ik daar meer over weten?
-Ja. Er staat niets meer op.
-Prima. Eh . . . : niets 'meer'?
-De jeugdzonden zijn geschrapt.
-Eigenlijk ben ik toch benieuwd.
-Ik plaste ooit tegen de muur van een kathedraal en werd betrapt.
-Ja, en?
-Toen kreeg ik Smaad en Weerspannigheid aan mijn been.
-Waarom?
-Ik verzette me tegen de aantijging Openbare Zedenschennis.
-Twee vliegen in een klap, dus?
-Precies.
-Dat waren uw wilde jaren, neem ik aan?
-Dat betrof vooral de weerspannigheid der blaze.
-Eh . . . een kathedraal?
-Ja. Vlak bij een bistrootje. Ik was toen net benoemd als Hoofd Afdeling Universitaire Proefdieren, begrijpt u.
-Alle begrip. Proefdieren. Eh . . . Was u lang bij die proefdieren?
-Drie jaar.
-En daarna . . .
-Tot nader order: wie momenteel voor u zit.
-Wel, dat kunnen we geen vlakke carrière noemen, hé?
-Men wil hogerop. Meer is in ons.
-Even een totaal onder ander . . . verdorie, ander onderwerp: junkfood.
-Oude kleren en oud papier werden in hamburgers verwerkt.
-U valt met de deur in huis.
-Ik ontdekte dat als stadsdetective.
-Proefdieren?
-Even vreesde ik ervoor.
-En?
-Kleren en papier worden sedert mijn optreden apart gesorteerd.
-U mag zich nu zelf wederom graag tot het nuttigen van een hamburger laten verleiden?
-Ja, maar liever pluk ik friet uit een puntzakje, na eerst kopje-onder gegaan te zijn in de mayonaise. Ik bedoel de friet.
-Aha.
-Gun het cliché zijn bestaan: de donut staat tot de politieagent zoals de hamburger staat tot de stille. Of de friet dus.
-De stille, zegt u?
-Jargon voor de uniformloze.
-U kickt niet op uniformen?
-Men kan me alleen herkennen aan mijn zwarte schoenen. The rest is silence.
-Houdt u een dagboek bij?
-Eind 1999 hield ik dat voor bekeken.
-Tijdgebrek?
-Tabula rasa. Schone lei.-Hield u dat lang vol?
-Sedert een bootreis in 1969.
-Dertig jaar lang dus.
-De behoefte om alles op te schrijven, is niet zo dwingend meer.
-Het leven is zo al kort genoeg, nietwaar?
-Een dagboek kan ook een bezwarend document vormen. Alles wat u schrijft, kan tegen u gebruikt worden.
-Als het eerlijk is ten minste. En was dat zo?
-Ik beperkte me tot de naakte feiten.
-Hebt u iets met boten?
-Ja, maar vraag me niet wat.

-Hoe is het om in een kooi te wonen? En blijft de buitenwereld permanent gestreept als je uit de kooi bent, zoals nu?
(-Mooi! Mooi!
-Mooi! Mooi!)
-Voilà: nu weet u het.
-Voor de helft, ja. Krijgt hij nu een blokje oude kaas?
-Straks. Op twee vragen tegelijk antwoorden kan Eliott niet.
-Zoals de meeste mensen.
-Bent u een feestneus?
-Niet in de klassieke zin van het woord.
-Geen carnaval voor u?
-Ik laat me nog liever administratief aanhouden.
-Oudjaar?
-Geen confetti in mijn kruin of aan mijn krent.
-Hebt u bij uzelf al eens racistische gevoelens geconstateerd?
-Ik praat ongaarne met dronken Duitsers. Voetbalgeweldenaars vind ik een minderwaardig zootje ongeregeld. Een lage levensvorm.
-Of, nog gevaarlijker: geregeld.
-Ja, ergens loopt er een spoor van hersenen door, helemaal onderaan.
-De gekleurde medemens roept anders geen wrevel bij u op?
-U zegt het zelf: medemens.
-Goed. Hebt u een stopwoord?
-Ik hoop van niet.
-Genoot u een strenge opvoeding?
-Genieten is hier niet zozeer van toepassing.
-Voedde u uw eigen kinderen gezagsvriendelijk op?
-Bedoelt u: antiautoritair?
-Allebei.
-Nou: ik voedde ze, en liet ze vooral gerust. Ze werden alsmaar groter.
-Zijn ze uws inziens goed beland?
-Jazeker. Na de onvermijdelijke buiklandingen, eigen aan bepaalde leeftijden.
-Voelde u zich goed in uw vel als stadsdetective?
-Ja hoor. Nog altijd.
-O?
-Tot nader order ben ik dat nog altijd. Dit is een sollicitatiegesprek.
-Precies.
-En er zijn nog andere kandidaten voor deze job, eh . . . functie.
-Precies. Hoe schat u uw eigen kansen in?
-Op de klassieke arbeidsmarkt ben ik gezien mijn leeftijd afgeschreven. Hier liggen de zaken even anders, naar ik mag hopen.
-Het door ons vooropgestelde profiel gewaagde inderdaad niet van een leeftijdsbeperking.
-Gelukkig voor mij.
-Over fitheid hebt u niet te klagen?
-Ik zie elke dag blij tegemoet. Dat geldt tevens voor de ledematen en de heupen.
-Offert u weekends op voor uw werk?
-Wee de tunnelmens die zich van de ene zaterdag naar de volgende zondag sleept.
(-Rep je! Rep je!
-Klep dicht, Eliott!)
-De vogel is wel gevat, moet ik zeggen.
-Welke vraag zou u als stadsdetective nooit aan een verdachte stellen?
-Waar was u de nacht van vrijdag op zondag?
-Haha. Laten we de rollen even omdraaien en . . .
-Nam u ooit een modderbad?
-Eh . . . wablieft?
-Nam u ooit een modderbad?
-Wat bedoelt u? O, ik snap . . .
-Dat is de meest onverwachte vraag die u nooit aan mij zou stellen.
-Inderdaad. Heb ik dus ook niet . . . Ach, ter zake. Kunt u een geheim bewaren?
-Desnoods levenslang.
-Dat is prima. Bent u nieuwsgierig van aard?
-Alleen beroepshalve.
-Volgt u de actualiteit?
-De actualiteit volgt mij.
-Wat is momenteel een doorn in uw oog?
-Het neertellen van miljarden voor een beroepsvoetballer.
-O. Hoe heet die kerel?
-Figo. Morgen kan hij zich dodelijk verslikken in een visgraat.
-Nou en?
-Een deel van de wereldbevolking kan zich niet eens vis veroorloven, bijgod.

-Zeer bizar. Daar moet je in Indië voor zijn.
-Het was een marteling voor knieën, ellebogen en schouders.
-En werd hij heilig daardoor?
-Het volk wil brood en spelen. Hij leefde ook zes maanden op gras.
-Is er nog van dat fraais?
-Hij bleef twee en een half jaar rechtop staan, geleund op het plankje van een schommel.
-O. Ziet u er een personage voor een film of een boek in?
-Nee. Een karikatuur. Of bezienswaardigheid.
-Is de Heilige Maagd Maria daadwerkelijk aan kinderen verschenen?
-Zij is vooral verdwenen. Een kenmerk van heiligheid.
-Houdt u van graffiti?
-De betere in hun soort. En op de juiste plaats.
-Citeert u er twee, a.u.b.
-Eén: Kilroy was here. Twee: Wij hebben toch gezegd dat wij op de muren zouden schrijven!
-Is de paus echt onfeilbaar volgens u?
-De paus is een merlijnfiguur: hij draait de klok terug naar toen de wereld nog zo plat als een vijg was. -O?
-Van een platte wereld kun je makkelijk afvalligen stoten.
-Komt hij dan ook uit de toekomst?
-Hij ziet er alleszins altijd vreselijk oud uit.
-Wil u hem ontmoeten?
-Nee. Mijn agenda staat al bol van de audiënties.
-Hebt u last van zenuwen?
-Ik ben nog nooit veroordeeld voor zenuwfeiten.
-Kunt u begrip aan de dag leggen voor de seriemoordenaar?
-Een zekere regelmaat valt niet te ontkennen. Het opeten van andermans organen roept wel vragen op.
-Welk beroep wil u hoegenaamd niet uitoefenen?
-Tandarts, deurwaarder, lijkschouwer, wetsdokter.
-Wat dan wel?
-Manager voor Maria Callas of Elvis Presley.
-Hebt u momenteel een diepe gedachte?
-Ja. Over anonimiteit.
-Spreek op.
-Anonimiteit kan een dekmantel voor onbenul zijn of een bewust gekozen levenswijze. Soms ben ik razend nieuwsgierig daarnaar.
-Welwel.
-Ja. Soms vraag ik me af waarom iemand een pseudoniem kiest. Vooral bij schrijvers heb je dat.
-Je zult bijvoorbeeld maar als Jantje Verdomme of Erwin Scheet geboren zijn.
-Ja. Of als Mietje Achternicht.
-Overwoog u zelf nooit een schuilnaam?
-Ik strijd met open vizier.
-Dat is toe te juichen. Geeft u toe aan leedvermaak?
-Alleen als er weer eens een mythe sneuvelt of een heilig huisje ineenstuikt.
-Een voorbeeld?
-Mag dat stom zijn?
-Ik sta open voor alles. Sla me met verstomming.
-De leeuw is niet de koning der dieren. De leeuw valt zijn of haar prooi in groep aan. De leeuw is een lafaard en een luiaard.
-Zoekt u het nu niet te ver?
-Ik geef liever geen voorbeeld uit de mensenwereld.
-Op de vlag van de Vlamingen prijkt een leeuw.
-En ook op een heuvel in Waterloo.
-Wat is uw probleem daarmee?
-Leeuwen tref je hier niet aan.
-Is dat dan de pretentie van een klein land?
-Dat heb ik niet zelf gezegd. Ik wil geen tweede Salman Rushdie worden.
-Een haan dan als symbool? Een lelie?
-Voor mijn part een kiwi.
(-Raaf! Raaf!
-O ja, Eliott, o ja)
-We dwalen af.
-Omwegen kunnen verheldering brengen.
-Kunt u een zinvolle vraag bedenken voor mijn raaf Eliott hier?
-Ja.
-Ga je gang. Eliott, luister.

-Hebt u gerevolteerd op school?
-In de toiletten floot ik 'We shall overcome'.
-O?
-Ik kon niet zingen.
-Een verlegen baasje?
-Bij de apostelen was ik Johannes geweest; bij de voetbalploeg een verre verdediger; op de speelplaats pendelde ik tussen de cowboys en de indianen.
-Wat werd het dan?
-Gewoonlijk afvallige cowboy of dissidente indiaan.
-O, toch al een kopje toen? Stijfkopje?
(-Koppie-koppie!
-Jij niet, Eliott!)
-De rol van dolende ridder of geheimzinnige schim in het struikgewas lag me beter.
-Misschien had u toch beter voor het acteren gekozen.
-Ik schrijf liever zelf de wetten dan dat ik ze uitvoeren moet.
-Wie heeft uw denkbeelden beïnvloed?
-De schrijvers en de dichters, denk ik.
-In deze volgorde?
-Vooral de dichters.
-Ofschoon die dus ook schrijver zijn.
-Woorden schieten altijd te kort.
-Wat trekt u in de dichters aan?
-Van sommigen: hun poëzie.
-En daarin?
-De verhevigde taal. De verdichte vorm. Verhaaltjes op zich boeien me niet.
-O nee?
-Er is niets nieuws onder de zon.
-Ballet? Opera?
-Ik zeg niet nee.
-Fotografie?
-Binnen het kader van een eeuwigheid: ja. Het hoofd van de mens is een doka. Laat ons ontwikkelen.
-Wat vindt u van experimenten in de kunst?
-Kunst moet altijd experimenteel zijn.
-We hadden het daar al een beetje over.
-Een beetje, ja.
-Alle gegevens zijn belangrijk in dit sollicitatiegesprek.
-Daar ben ik me terdege van bewust.
-Hebt u ergens verschrikkelijk spijt van?
-Dat ik ooit met roken ben begonnen.
-O?
-Ja, dat speelt een rol in leven, liefde en dood.
-U kunt er elke dag mee kappen.
-Ja.
-U doet het niet?
-Vooralsnog niet. Achillespees. Het is dom en pretentieus van mij. Alsof ik het eeuwige leven heb.
-Tja.
-Ik hoop elke dag: dit is de dag.
-Ja?
-Ooit komt de dag. Misschien morgen. Morgen misschien.
-In welke gevallen neemt u een blad voor de mond?
-Als ik voel dat men meer weet.
-Welke is de meest menselijke manier van executie?
-De guillotine, als het toestel perfect werkt.
-En de vreselijkste?
-Ophanging en brandstapel. Ik verdraag geen touw om mijn hals.
-De middeleeuwen spreken u niet erg aan?
-Tandpijn moet verschrikkelijk geweest zijn. Eten met de handen is dan wel weer fijn.
-Wat beschouwt u als bizar?
-Slangenmensen. Recordpogers. Degenslikkers. De Indische Rolling Saint.
-Pardon?
-Heeft niets met The Rolling Stones te zien.
-Verhelder even.
-De Rolling Saint wentelde zich duizenden kilometers ver om zijn eigen as op weg naar een of ander heiligdom boven op een berg.
-Doorheen alles?
-Over, tussen en doorheen alles. Het bleef maar duren.

-Contaminaties. Bloedserieuze uitspraken van mensen die niet weten waar Abraham het zout haalt.
-Een voorbeeld, graag?
-Haha.
-Nee? U lacht.
-Vooruit dan maar, andermaal: jagen is een kluifje naar mijn hond.
-Hànd, hé?
-Eh . . . u bent . . .
-Hahaha. Hebbes. Wel grappig.
(-Vos! Vos!
-Shut up, Eliott!)
-Mag men van u het onmogelijke verwachten?
-Voor zover dit mogelijk is: ja.
-Waar krijgt u het heel erg op de heupen van?
-Jodelen.
-Geen hoedje met een veer op voor u?
-Nog liever een pukkel op mijn pief.
-Pief?
-Neus.
-O, maar u hoeft dat hoedje niet te dragen, hoor.
-Dan ook de piefpukkel niet.
-Haha. Een contaminatie?
-Alweer niet.
(-Wrattenpad! Wrattenpad!
-Ha, die Eliott!)
-Wat voor dier wil u in uw wapenschild voeren?
-De eenhoorn.
-O, waarom?
-Hij bestaat net zo min als mijn wapenschild.
-Voelt u zich goed in een massa?
-Ik voel me dan eigenlijk vooral massaal.
-Zou u graag beroemd willen zijn?
-Vooral erkend. Niet zo zeer herkend.
-Dat scheelt een slok op een borrel.
-Nu u het zegt . . .
-Alstublieft.
-Dank u. Prosit.
-Proost. Wat gaat de tijd vlug, vindt u niet?
-Inderdaad, zowel voor de slak als voor de hst.
-Heeft het leven nog geheimen voor u?
-Drie.
-Die zijn?
-Leven, liefde en dood.
-Grote thema's, voorwaar.
-Ja, maar zeer concreet.
-Was u . . . Is u goed voor wiskunde?
-Getallen en cijfers zijn ook woorden. Vooral woorden.
-Worstelde u nooit daarmee?
-Er was een leeftijd waarop ik dacht dat achtentachtig meer was dan honderd.
-Waarom?
-Het klonk langer, indrukwekkender.
-Pure logica.
-Ja, hé? Maar ik had buiten de waard gerekend.
-Haha. Waren er nog van die dingen?
-Een brik halfvolle melk is bij aankoop niet halfvol.
-Om je te bescheuren.
-En er is nog iets.
-Vertel op.
-Mijn vrouw is jarig op 20 december.
-Ja, en?
-Dat is helemaal op het einde van het jaar.
-Dat klopt.
-Daardoor dacht ze vroeger dat ze uit de solden kwam. Een overgeschoten kindje dat niemand moest hebben en maar liggen bleef.
-Hahaha. En dat met kerst en nieuwjaar voor de deur!
-Ja, maar twee weken daarvoor was de goede man al langs geweest.
-Ook nog waar. Ach, kinderen, hé? Hebt u een gelukkige jeugd gehad?
-Wastobbes, kasseien, fletse straatlampen, elastieken kousenophouders, soldatenradio, vellen op de melk.
-Broers? Zussen?
-Voor zo ver het oog reiken kon. Twee vrouwelijke en twee mannelijke fotokopieën van mezelf.
-Was u de oudste?
-Nog altijd.

-De zeestorm in Zorba de Griek, de Ierse kuststorm in Ryan's Daughter; doorheen diverse westerns wervelt ook een knot ragebolachtig prairiegras voorbij als voorspel op een revolverduel. Beregezellig desolaat!
-U moest filmregisseur worden.
-Liever producent.
-Whatever. Of was u toch graag acteur geweest?
-Het nabauwen van andermans teksten lijkt me niet echt bevredigend. Papegaaienwerk.
-Een klassiek toneelspeler misschien?
-Evenmin.
(-Eliott! Eliott!
-Hou je waffel, Eliott)
-Bent u bijgelovig?
-Nee.
-Rituelen? Slaapt u bijvoorbeeld met uw navel naar de aarde gericht?
-Dat weet ik niet, want dan slaap ik.
-Op welk ander zintuig dan ogen en oren doet u het meest een beroep?
-Ik ruik. Ik bedoel . . .
-Haha. Ja. Welke geur hebt u het liefst?
-Benzine. Een pas aangestreken lucifer. Niet in deze combinatie, welteverstaan.
-Gaat u soms een weddenschap aan?
-Alleen als ik kan winnen.
-Kunt u me verbazen?
-Ik meen van wel.
-Hoezo?
-Ik zou u van het bestaan van de tovenaar kunnen overtuigen.
-Ik ben een en al nieuwsgierigheid.
-Mag ik een spel kaarten van u? En straks gebruik ik ook even uw telefoontoestel, met permissie.
-Ga uw gang. Alstublieft.
-Kiest u een willekeurige kaart uit het pakje.
-Hierzo.
-Toon ze me. U mag ze ook zien.
-Schoppen vier.
-Ja. Nu bel ik de tovenaar.
-Haha.
-Is de tovenaar thuis?
- . . .
-Ik wil de tovenaar spreken.
-. . . . . . . . .
-Dat klopt.
-. . . . . . . . . . . .
-Nu overhandig ik u de telefoon. Luistert u goed.
-Schoppen vier - schoppen vier - schoppen vier - schoppen vier . . .
-Dat is formidabel. Kunt u me de truc verklaren?
-Die staat beschreven in de autobiografische roman 'Het spinsel van de eenzaamheid' van Paul Auster.
-Ken ik niet.
-Nu wel.
-Daar neem ik notitie van. Ik wil er het fijne van weten.
-Blij u even verbaasd te hebben.
-Hebt u soms plankenkoorts?
-Ik maak pijlen van mijn plankenkoorts.
-Koestert u sympathie voor de dynastie? Het koningshuis?
-Het moet erg zijn als een hondje af en toe uitgelaten te worden.
-Het zijn toch de anderen die opzitten en pootjes geven?
-Dat is maar schijn.
-O?
-Ja. Zoals in het dolfinarium de zeehond de oppasser goed heeft getraind. Telkens hij met de speelbal jongleert op zijn snoet, gooit de man met een vis. Het publiek applaudisseert voor de oppasser.
-Het is een zienswijze. Tiens.
-Zeker weten.
-Kan een leger de vrede bewaren?
-Nog zo'n slapende hond.
-Waar moet u hard om lachen?

-Verwondering gegarandeerd.
-Zijn er dingen of zaken die tot uw grote spijt aan het verdwijnen zijn?
-Vlinders, sproeten en kroontjesvulpennen.
-Hebt u vliegangst?
(-Haastje-repje! Serpent!
-Zo is 't genoeg, Eliott!)
-De claustrofobie is op dat moment groter.
-Viert u Kerstmis?
-Met mate. De weekheid der dagen kan een valstrik zijn.
-Ja?
-Voor toegevingen. Slechte beslissingen.
-Bestaat de perfecte moord?
-Lucht in de halsslagader spuiten. Of met een minispuitje insuline tussen de tenen. Echt wel een minispuitje, dat beklemtoon ik.
-Dus niet de diepgevroren schapenbout of de nagel zonder kop door de schedel gedreven?
-O nee: te literair.
-Niet perfect, dus.
-Helemaal niet.
-Is er leven na de dood?
-Er is alleszins leven voor de dood. Ik zou het echt niet weten.
-Maakt u dat onrustig?
-Ik lig er soms wakker van.
-Houdt u van Mozart?
-Dat hangt van het tijdstip af.
-. . . antwoordde de mens diplomatisch.
-Bach bijvoorbeeld is een bad voor de hersenen.
-Welke categorie van mensen haat u zonder meer?
-De tappers van moppen, de buigers en neerbuigenden, opscheppers.
-Zowat de hele mensheid dus.
-Het scheelt niet veel.
-Oosten, westen, zuiden, noorden?
-Westen en noorden.
-Aarde, lucht, water, vuur?
-Water en lucht.
-Hoe kanaliseert u uw agressie?
-Schaken, volleybal, woorden.
-Woorden?
-Scheldwoorden.
-Wat is uw belangrijkste wapen?
-Humor.
-Bent u eerder een zondagskind dan wel een schrikkelkind?
-Mocht 29 februari op een zondag vallen, dan zou ik geboren worden.
-Wat mist u het meest in uw leven?
-Een tweelingzus.
-Gelooft u in de zin van dit bestaan op deze aarde?
-De beroemdste vrouw ter wereld is een schilderij.
-Vindt u zichzelf intelligent?
-Ik weet wat ik niet weet.
-Wat weet u dan niet?
-Wat ik graag zou weten.
-Wat heeft onze samenleving te kort volgens u?
-Gebrek aan haast. Het gaat te traag.
-In welk landschap zou u wel willen wonen?
-Een stadslandschap.
-En daarbuiten?
-Friese platheid, laaghangende wolken, wadden, slikken, schorren, kusten, eilanden als Shetland.
-Verzamelt u vreemde voorwerpen?
-Verkeerde lieveheren. Daar hebben we het al over gehad.
-Nog iets?
-Beroemde stormscènes uit films.
-Hoe gaat dat in zijn werk?
-Ik leg die vast op dvd's.
-Kunt u daar een korte bloemlezing van geven?

-Daar is iets voor te zeggen. Andere vraag: waartegen kan u zich absoluut niet verweren?
-Ik kan me geen houding geven bij mannen die wenen.
-Mannen mogen toch wenen?
-Dat heb ik niet beweerd.
-Inderdaad. Daar hebt u dus moeite mee?
-Ja. Een man die weent, is heel ver heen, mag men aannemen.
-En?
-It's sometimes the lager weeping.
-O?
-Kinderen en dronkaards vertellen de waarheid.
-U hebt het over dronken mannen dus, als ik het goed begrijp?
-Mannen wenen alleen openbaar als ze zat zijn. De rest is verborgen.
-Is u dat zelf ooit overkomen?
-Ja.
-Wil u dat vertellen?
-Nee.
-Ook goed. Wenst u zelf nog een bepaald onderwerp aan te snijden?
-Ja: knoflook.
-Knoflook, verdorie!?
(-Zeventien! Zeventien!
-Verdomme, zwijg toch eens, pluimvee!)
-Sorry. Knoflook!?
-Precies. A la recherche du temps perdu.
-Nou, eh . . . vertel het maar.
-Een Franse schrijver opende tantes koekjesdoos. Dat was de aanzet tot een literair oeuvre van wereldformaat.
-Hm . . .
-Geuren zijn belangrijk. Onthoudt u dat.
-Ruikt u nu knoflook?
-Nee: ik proef het woord.
-Hoe komt u daar nu plotseling op?
-Ik wil u confronteren met iets onverwachts. U stelde me zelf de vraag.
-Inderdaad, eigen schuld. Tiens: knoflook.
-Net zo goed was het rabarber.
-U hebt me liggen, hé?
-Dat lag niet in mijn bedoeling. Laten we wel wezen.
-U wil echt niet even pauzeren?
-Nee, hoor. Ik neem alvast nog een slokje.
-O, ja. Alstublieft.
-Dank u. Gezondheid.
-Santé, andermaal.
-Als ik u vragen mag: sloeg u ooit een modderfiguur?
-Niet dat ik weet.
-Gaat u a.u.b. heel ver terug in uw verleden.
-Misschien op school.
-Shoot!
-De leraar aardrijkskunde vroeg een plaatsnaam die met een Z begint.
-Waarom?
-Om breedtegraden te leren. Hij situeerde landen op breedtegraden.
-Wat antwoordde u?
-Zürich.
-Nou, en?
-Hij wou natuurlijk 'Zwitserland' horen.
-Ah, zo. Natuurlijk. Makkelijker te situeren, hé?
-Het stonk ook altijd in dat klaslokaal.
-Hoezo?
-Er hing een vreemde geur. Iets van opgeslotenheid. De stank van . . . aardbol.
-Tja. De wereld ons dorp, hé. De shit moet je erbij nemen.
-Het was een muffe geur, nee: reuk, die claustrofobie veroorzaakte.
-En dat in een geografievaklokaal, of all places.
-Ja. Brr.
-Kat of hond?
-Poes.
-Waarom?
-Katten blaffen niet.
-Londen of Parijs?
-Herfst in Londen; lente in Parijs.
-Op welke plaatsen wenst u liever niet gezien te worden?
-Kermissen, abattoirs, Blankenberge, pretparken, alle biotopen voor onderbroekenlol, Benidorm.
-Zegt een adellijke titel u iets?
-Ik koester wel eens een luchtkasteel.
-Hoe reageert u op een domme vraag?
-Wist u dat de Russen hun frambozen pletten in spierwitte melk?
-O, met een wedervraag dus?

-Ach, hij beschikt over zeventien woorden.
-Zoals de wolf zijn staart in zeventien standen kan tonen.
-Is dat zo?
-Dat meen ik te weten.
-Nou. Wolven.
-U herkent ze aan hun schapenvachten.
-Haha. U bent nu halfweg uw leven. Wat wil u nog verwezenlijken?
-Ik wil deze job.
-Die zit. En daarbuiten?
-Als een mens geen dromen meer heeft, kan hij het wel schudden. Ik wil een boek schrijven, een boom planten, een film maken en de wereld rondreizen in een zeppelin op zoek naar een onontdekt eiland.
-Hoe luidt uw grafschrift?
-Zo, dat was het. Geen gotische letter aub.
-Is dat alles?
-Ja. Vier woorden, twee leestekens. Goedkoop voor wie achterblijft. Een samenvatting voor de goede verstaander.
-Wil u niet liever in een urne belanden?
-Alleszins. Zekerheid voor alles. Maar met dezelfde inscriptie. Men heeft vat op een urne, nietwaar.
-Onze firma doet ook aan nazorg bij een eventueel overlijden.
-Dat is bijzonder leuk om te horen. Maar een overlijden is nooit eventueel.
-Inderdaad niet. Aan weerskanten van het gelijk hebt u gelijk, om even uzelf te citeren. Ik hoop dat u me niet te cynisch vindt?
-Was de kat een koe geweest, je kon ze melken bij de kachel. Een afleidingsmanoeuver. Het genoegen is geheel aan mijn kant.
-Gelooft u in het bestaan van engelen?
-Ik vraag me af welk geslacht ze hebben. Wellicht geen.
-O?
-Onbelangrijk. Engelen kunnen de ziel van iemand ontsluieren alleen door te luisteren.
-Dat is mooi gezegd.
-Het komt niet van mezelf.
-Van wie dan wel?
-Ene Swedenborg.
-Ken ik niet.
-Nu wel.
-Ik hoef u niet te vragen of u van kunst houdt?
-Nee.
-Wat trekt u daarin aan?
-De schok der verandering.
-U bedoelt?
-Interessante kunst verwondert of choqueert. Al de rest is kopie, ambacht, vernuft, talent of esthetica, zeg maar: virtuositeit.
-Is kunst nuttig?
-In de mate dat ze de meerderheid en de veiligheid verontrust: ja. Kunst moet niet bevestigen. De categorieën 'mooi' of 'lelijk' en 'goed' of 'kwaad' kunnen hier niet van toepassing zijn.
-Anderhalve seconde. Oké. Nipt.
-It's a matter of the heart.
-Ga door.
-Een hart mag evenmin beoordeeld worden op 'rechts' of 'links', 'goed' of 'kwaad'. Er moesten andere woorden voor zijn.
-Dewelke?
-Vooralsnog onbekend, dus ongebruikt.
-U bent wel zeer abstract bezig nu.
-Ja: kunst en hart, ziel en liefde.
-Waar zit de ziel van de mens?
-Schrik niet: in de linkeroorlel.
-Hahaha!
-Dat schiereilandje kippenvel. Wie aan zijn linkeroorlel frunnikt, raadpleegt zijn ziel. Een vaak onontdekt eiland.
-Waar ergert u zich bovenal aan?
-Dom hoor: aan domheid.
-Ja?
-Omdat domheid zichzelf niet herkent.
-Hoe herkent u die dan?
-Ik ben niet dom: aan hoogdravendheid en onwetendheid.
-Vindt u dat zo erg?
-Het is een compartiment van de hel. Maak het maar mee.
-Sommigen zijn nu eenmaal minder bedeeld dan de anderen.
-Maar ik heb het over domheid bij mensen van wie je het niet verwacht.
-Nam u dan zelf nooit eens de verkeerde beslissingen?
-Wie zijn kop niet uitsteekt, krijgt geen slaag. Brààf!

-Zeker weten?
-Ik wil mijn toegangsticket helemaal opgebruiken.
-Haha. U bent een man met . . .
-. . . ballen? Sorry.
-Sorry?
-Niks speciaals. Ik zei iets lulligs.
-Dat zal ik dan maar officieel ontkennen. Droeg u ooit een baard?
-Gezichtsbeharing was schering en inslag medio jaren zeventig.
-Koestert u sympathie voor nationalistisch gedachtegoed?
-Amper sympathie: de wereld is een dorp met vele buren.
-U bedoelt?
-Sommigen zien groen van nijd, anderen dan weer blauw van de kou.
-U loopt niet achter vlaggen aan?
-Of ik zou me van stoet moeten hebben vergist.
-Stel: de regering recruteert geheimagenten. Gaat u in op een dergelijke sollicitatiemogelijkheid?
-Nee.
-Waarom niet?
-Omdat men eigenlijk maskers vraagt die zichzelf wensen te ontmaskeren.
-Ontmaskeren?
-Ja: ten opzichte van de regering.
-U denkt aan Sidney Reilly nu?
-Bijvoorbeeld. Hij vond zijn einde in Finland. Mooi land, maar ietwat doods.
-Wat is volgens u een held/heldin?
-Iemand die ongezien een bovenmenselijke daad stelt.
-Wat vindt u bovenmenselijk?
-Je eigen persoon wegcijferen, ontkennen of verbazen.
-De anarchist?
-In laatste instantie.
-En in eerste?
-Bijvoorbeeld de getalenteerde die zich voor de ongetalenteerde opoffert. De gezonde voor de zieke. -De kamikaze?
-Zo u wil, want de keizer was ziek. Maar hier waren de weduwen de heldinnen. Vrouwen zijn krachtiger dan mannen.
-Gaat u verder op dat laatste in.
-Ze praten er niet over. Verstolen verwezenlijkingen dwingen respect af.
-De slagvelden werden door mannen bevolkt, hé?
-En worden. Ja.
-Waar waren, eh . . . zijn de vrouwen dan?
-Onbemand maakt onbemind.
-Iets in mij zegt me dat u ook een ladiesman bent.
-Lady's man of ladiesman?
-Pardon?
-Pardaf. Enkelvoud of meervoud?
-Eh . . . vallen de vrouwen voor u?
-Niet op een slagveld.
-U antwoordt diplomatisch.
-Toegegeven: ik win tijd.
-Wel? Als vrouwen meer stelen dan mannen: bent u al eens door een vrouw gestolen?
-Sommige vrouwen zijn nieuwsgierig.
-Komaan, iedere man heeft toch in zijn leven . . .
-This is strictly business, sir. Sir!
-Oh yes. Nothing personal.
(-Serpent! Serpent!
-Och zwijg toch, ongedierte!)
-Sorry, hoor. Een vogel is ook maar een vogel.
-Hij lijkt mij wel degelijk het gesprek te volgen.

-Door kwaad te worden op de pretentieuze mensen die alsmaar plannen voor de toekomst smeden. Ze kunnen verdorie zo doodvallen!
-Men moet toch altijd vooruitkijken in het leven?
-Niemand doet meer aan termijndenken dan ik. Vandaar mijn opstoten van doodsangst.
-Aha. I see.
(-Boompje groot, baasje dood!
-Shut up, Eliott)
-De tijdscapsule brengt u bij voorkeur naar welke periode terug?
-Ik twijfel tussen bronstijdperk en Italiaanse renaissance.
-De apenplaneet of de Sixtijnse Kapel dus, haha.
-U zegt het.
-Hebt u begrip voor kamikazepiloten?
-Volkomen.
-Waarom?
-Al hun weduwen gaven hen gelijk. De geest is sterker dan het lichaam.
-Zou u dat zelf doen?
-In al zijn zinloosheid is het zinvol. Een eenmalige anarchistische daad om een totalitair bestel in stand te houden.
-Toch vreemd, op de keper beschouwd.
-Zelfmoord als wapen?
-Nee. Wat u daarnet opmerkte.
-Paradoxen zijn interessant.
-Wat denkt u over de grote, kleine Napoleon?
-Dat handje in zijn jasje ter hoogte van de borststreek rustte wellicht op zijn portefeuille.
-Hihi, of op zijn tabaksbuidel. We springen van de hak op de tak, hé?
-Het is een deugddoende geestesoefening.
-Als ik zeg 'rabarber', wat associeert u daar dan op? Vlug!
-Meer rabarber.
-U bent van geen kleintje vervaard, hé?
-Alle kleintjes maken een groot.
-Houdt u van verrassingen?
-Alleen aangename. Overigens: ik heb nog een verrassing voor u.
-O?
-Laat het een verrassing blijven.
-Daar kan ik inkomen. Ik ben benieuwd. Hebt u nog wat tijd?
-Ik heb alle tijd van de wereld.
-Ik niet. Maar het schiet goed op. Gebruikt u vaak scheldwoorden?
-Verrassende vraag. Soms. Ik ken mijn Bijbel.
-Een voorbeeldje, graag.
-Adderengebroed.
-Hoe weert of wapent u zich tegen valselijke aantijgingen?
-Wat je zegt, ben je zelf. Men projecteert heel vaak zichzelf.
-Zei ik 'valselijke'?
-Ja.
-Moest het niet zijn 'valse'? 'Valselijke' klinkt zo ouderwets.
-Of zo Bijbels, toegegeven. 'Valselijk beschuldigd' kan wel.
-Oké. Dit is de Dreyfusaffaire niet.
-'Valselijk geuite aantijgingen' ware beter geweest.
-Het zij zo. Ook een headhunter maakt al eens een fout.
-Het weze u vergeven.
-Dank u. Wil u niet even pauze nemen?
-Hoegenaamd niet: ik zit de hele match uit.

-Ha, Neil Young, ken ik.
-O ja?
-Mijn schoonzoon . . . ach. Speelt u muziek? Een instrument?
-Mijn vrouwelijke ouder speelde viool. Haar vader deed aan toneel. Ik dank de liefde voor de letteren aan hen.
-O, de muziek van het woord dus?
-Dat hebt u goed begrepen.
-Waarmee kan men u een groot plezier doen?
-Een schouderklop, een knipoog, een bemoedigende duim.
-Al vaak meegemaakt?
-Ja, maar niet bij de mensen waarvan ik het had verwacht.
-Bent u een familyman?
-Mijn gezin is mijn kerk, mijn sauna, mijn eiland en mijn firma.
-Maar u bent niet vaak thuis?
-Thuis is waar mijn hoofd naar staat. De wereld is rond: ik kom altijd terug.
-Zegt u 'ja' tegen een vrouw die ook 'ja' zegt?
-Dat heb ik dan als eerste gezegd.
-Gaat u wel eens stevig uit de bol?
-Hoe groter geest, hoe groter beest.
-Waar kan u echt onder lijden?
-Heimwee en nostalgie.
-Naar . . . ?
-Algemeen. Weltschmerz. Spleen. Wereldsmart.
-O, romanticus?
-Ja, maar niet in een bos of op een berg. Geef mij maar de stad.
-U had het ook al over woestijnen.
-De stad is vaak een woestenij van eenzame zielen.
-Wat moet er dan gebeuren?
-Zielsverwanten hopen te ontmoeten.
-Vormen die dan geen bedreiging voor uw gezin?
-Mijn gezin is een oase van begrip.
-Weet u dat zeker?
-Daar hebben mijn vrouw en ik voor gezorgd.
-Hebt u een vriendin?
-Als synoniem met 'tweede bedgenoot': nee. Vriendinnen? Zestien.
-Bent u bij uzelf al geconfronteerd met zelfdodingsneigingen?
-Nee. Wel met doodsangst.
-Ja?
-Vrijwel elke dag.
-O?
-Ja. Het besef: het kan plotseling gedaan zijn.
-Hoe is dat dan?
-Extreme nederigheid doet zich dan voor. Soms moet ik dan de neiging onderdrukken naar een kerk te hollen.
- . . . waar u de kans loopt het bewustzijn te verliezen.
-Ook dat nog.
-Hoe lost u dat op?

-O?
-Nog anderen blazen er boze geesten of kwelduivels weg.
-Eliott is maar een doodgewone raaf, hoor.
-Akkoord. Maar de aanwezigheid van een vogel hier vond ik aanvankelijk . . . eigenaardig.
-Toch liet u niets blijken.
-Een goede headhunter komt onverwacht uit de hoek. Ik was voorbereid. En het went ondertussen wel.
-U vleit me.
(-Kaasje-repje!
-Ja, het ging even over jou, vogel)
-Aandacht voor onverwachte attractoren?
-. . . en incalculeren dat ze eender waar eender wanneer opduiken kunnen.
-Ooit was het hier eens omgekeerd: ik kreeg een sollicitant met blauw haar over de vloer. Stel je voor. Blauwe hoofdharen, bedoel ik.
-O. Als ik zo vrij mag zijn: hoe ging u daarmee om?
-Ik raadde hem groen aan.
-Haha.
-Uit sympathie voor de kwetsbare eenzaat. Eenling.
-Heeft u hem aan een job kunnen helpen?
-Een functie bedoelt u. Ja. Hij is ondertussen mijn schoonzoon geworden.
-Heilig Toledo!
-Maar genoeg daarover: this is strictly business.
-Nothing personal.
-Voelt u zich op de rooster gelegd?
-Nee. Ik kijk wel uit.
-Eh?
-Als ik dat gevoel zou hebben, zou het betekenen dat ik schuldig ben.
-Hoe voelt u zich dan momenteel?
-Ik voel me doorgelicht. Maar daarvoor ben ik hier ook.
-Bent u goed verzekerd?
-De enige verzekering die ik nog niet heb, is een verzekering tegen verzekeringen.
-Haha. Dat moet ik onthouden. Hoe reageert u op een slechte theatervoorstelling?
-Met duimapplaus.
-U zit het stuk volledig uit?
-Tot mijn toegangsticket volledig is opgebruikt.
-Welke vraag zou u aan God willen stellen?
-Zo Hij bestaat, zou ik Hem vragen: houdt U van Mozart?
-Wat zou Hij daar volgens u op antwoorden?
-Hij zou zich diplomatisch opstellen en zeggen: Voorwaar, vaak op vrijdag.
-Welke oneliner vergeet u nooit?
-Het verzameld oeuvre van Oscar Wilde, een eersteklassendief.
-En nu ernstig?
-Een kwade Neil Young, weglopend van een meute persmuskieten na een snertinterview: 'Eat a peach'.

-U houdt ook van storm en regen, naar ik vernomen heb?
-Dat is een aspect van positieve onrust.
-Dat geeft u extra energie?
-Herfstigheid en wind en hemelwater geven me ideeën en inspiratie.
-Dat zullen velen niet graag horen.
-Ik ben al vaker in gedachten gelyncht.
-Aan een zonnig zuiden heeft u dus geen boodschap?
-Ooit speel ik wel eens petanque met kokosnoten.
(-Kaasje! Kaasje!
-Straks, Eliott)
-Shall I make you an offer you can't refuse?
-No sir, I don't want to sleep with the fishes.
-Haha. Gelooft u in het bestaan van samenzweringen en complotten?
-Sommigen willen wel tot een clubje behoren.
-U niet?
-Ik heb daar geen behoefte aan.
-Waar bent u beducht voor?
-Voor de politieke politie, voor geruchten en voor dwepers.
-Denkt u dat u afgeluisterd wordt?
-Dat is zo zeker als twee plus twee vier is.
-Hoezo?
-Internet.
-Wie doet dat?
-De politieke politie.
-Welke gedachten hebt u daarbij?
-Ha: het paard van Troje.
-Geen gevoelens van protest?
-Ach.
-Hoe luidt uw motto?
-We never sleep.
-Het majesteitsmeervoud dus?
-Oog, ogen: twee vooraan, een derde dat nooit gesloten is, nog enkele op de rug.
-Hm, geen fraai zicht, dat. Maar wel doeltreffend. Handelt u impulsief?
-Men kan alles van veel kanten tegelijk bekijken.
-Verklaar dat even in het licht van mijn vraag.
-Wat de ene impulsief noemt, is voor een ander energiek, of snel.
-En?
-Snelheid kan een zinvol manoeuvre zijn.
-Traagheid dan ook?
-Laat ik het 'bedachtzaamheid' noemen.
-Vindt u het niet vreemd dat Eliott op mijn schouder zit?
-De zitplaats is niet vreemd, nee. Eerder . . . bekend.
-U bedoelt?
-De linkerschouder is de poort naar de andere wereld.
-Dat klinkt opmerkelijk.
-Sommigen gooien centen over die schouder het water in.

-De logica was me telkens te vlug af.
-Wat kan u vertederen?
-De charmes van dagelijksheid. De geur van zeep op vrijdag. Herfst in de tuin. Het zondagspak van Meat Pie Johny en het feestkapsel van Housecooking Sally.
-Is dat de biedermeier in u?
-Nee: de welwillende. Vredigheid kan zalf zijn voor de ziel. Even adem happen in de vaart der volken. Dit kan samengaan met een killersmentaliteit.
-Haha. Ruik ik hier poëzie?
-Zolang u me maar geen 'poëet' noemt.
-O nee?
-Dat is een scheldnaam.
-'Dichter' dan?
-Desgewenst.
-Goed. Onder ander . . . Ander onderwerp, bedoel ik. Hebt u voeling met de jeugd?
-Ik meen van wel.
-Ook buiten uw eigen kinderen om?
-Ja.
-Hoezo?
-Ik sta open voor hun cultuur en oordeel niet. Ik gun ze de tijd om ouder te worden.
-Is dat alles?
-Meer kan ik niet doen.
-Hm . . . inderdaad . . . eh . . .
-U kunt me in dit verband het voordeel van de twijfel geven.
-Dat is niet nodig. U klinkt voldoende overtuigend.
-Liever zo, dan plechtig te verkondigen: 'Ik ben zo jong als ik me voel'.
-Daar hebt u gelijk in. Een cliché als een bouwvallige kathedraal met duivenstront op.
-En daar zou u ook niks mee weten. Ik bedoel . . .
-Inderdaad niet. Waar kijkt u eerst naar bij een vrouw?
-Is dat een strikvraag?
-Ja.
-Hebt u die vraag al niet eerder gesteld?
-Daarom is het ook een strikvraag.
-De onderste lip.
-En bij een man?
-Ik zou het niet weten. Eh . . . wellicht de schoenen.
-Dat was geen strikvraag.
-Daarom antwoordde ik ook eerlijk.
-Wat benijdt u bij door u bewonderde mensen?
-Hun talent om uren met elkaar te praten.
-Kunt u dat zelf niet?
-Als een paar glazen me een kontje geven: ja.
-Nu ook?
-De whisky smaakt voortreffelijk. Hij helpt zowel u als mij.
-Is alcohol ooit een probleem voor u geweest?
-Ik vormde eerder zijn probleem.
-Uw huis gaat in vlammen op. U mag één voorwerp redden . . .
-Mijn agenda.
-Wie van alle dode mensen wil u nog eens spreken?
-De vader van mijn moeder.
-Waarom?
-Ik leid een moderne, nee: hedendaagse versie van zijn leven.
-Wat moet ik me daarbij voorstellen?
-Turbulent, intens, gevarieerd.
-Is hij gelukkig gestorven?
-In een handomdraai kwam men hem halen; hij was al hoogbejaard.
-Hebt u hem goed gekend?
-Als mezelf.
-Bent u overal en altijd te vertrouwen?
-Dat hangt af van wie de tegenpartij uitmaakt.
-Hoe staat u zelf bij anderen aangeschreven?
-Als onrustig.
-Speelt dat in uw kaart?
-Vaak wel. Onrust is ook energie.

(-Koppie-koppie!
-Groot gelijk, Eliott)
-Zou u een moord begaan voor een heilig doel?
-Ik voel geen roeping als kruisvaarder.
-Is ascese aan u besteed?
-Bijwijlen. Overdaad aan ascese schaadt. Regelmaat is goed. Drink regelmatig.
-Een voorbeeld?
-Rustig thuis, flesje wijn, drie kinderen, een vrouw, een teeveefeuilleton: dat noem ik ascese. Ideaal voor een nationale feestdag bijvoorbeeld. Of andere doem- of gedenkdagen.
-O ja?
-Daarbuiten bruisen of bruisten New York en Berlijn, de roaring twenty's en de rock-'n-rollende sixties.
-Het kluizenaarsbestaan trekt u niet aan?
-Kluizenaars zijn verborgen luiaards of boetedoeners. Soms zijn ze heel beroemd, heel rijk of heel slecht geweest.
-Kunt u voorbeelden geven?
-Charles de Foucauld in de woestijn; de ABBA-zangeres Anni-Frid in een voorstad van Stockholm; Cat Stevens in moslimgewaden; Cassius Clay-Mohammed Ali gegijzeld door Parkinson.
-U lijkt wel een encyclopedie.
-In mijn hoofd is het zo rustig als in een bibliotheek.
-Droomt u ervan ooit naar de maan te reizen?
-Dat wil ik graag een droom laten blijven.
-Kunt u de twintigste eeuw samenvatten?
-Harttransplantaties, neergekogelde presidenten, maanlandingen, oorlogen, af en toe wat vrede, zuinigjes verkaveld over de wereld.
-We komen er niet goed uit, hé?
-Het panorama is boeiend, maar verontrustend.
-Is er hoop? Troost?
-Men kan maar op één plaats tegelijk pijn hebben.
-Welke ministerpost zou u best wel willen bekleden?
-Die van eerste minister, maar ik val in herhaling.
-O ja? Dat herinner ik me niet.
-Toch wel, toen ik antwoordde: 'Ik versta de kunst van het delegeren.'
-Ah, op die manier. Geen specifieke portefeuille dus?
-Economie interesseert me in hoge mate.
-Ja. Dat poneerde u voorheen al.
-Met permissie: u lokt het ook uit.
-Dit is een test, hé. U scoort bij de vleet. Hebt u honger?
-Honger is een gevoel dat opzij gezet kan worden.
-Anders laat ik iets aanrukken.
-Ik neem des avonds mijn hoofdmaaltijd; een dag is al kort genoeg.
-Dat klinkt goed.
-Maar ik wil u niet naar de mond praten ... over honger gesproken.
-Hebt u zelf al een vraag tussendoor?
-Zeker. Toen u het over 'scoren' had, bedoelde u dat ook negatief?
-Ik gebruikte de term neutraal.
-Ik kan ook minpunten scoren.
-Zo is het. Gelooft u in uzelf?
-Aan weerskanten van het gelijk zit een gelovige. Ik geloof mijn eigen oren en ogen.
-Uw denkbeelden omtrent anarchie?
-Alleen de anarchist bestaat, bij gratie van de maatschappij.
-Zoals geweldloosheid alleen ten opzichte van geweld bestaat?
-Zoiets, ja. De anarchist stelt één grote daad in zijn leven. Daarbij is hij doodsbang.
-Een roemloos einde dus?
-Inderdaad. Zoals elk passieverhaal.
-Gelooft u in hypnose?
-Ik probeerde het af en toe zelf toe te passen.
-En?