BAKKES

Ik hou van maandagen. Dat is altijd zo geweest. Dan voel ik extra energie. Elke week opnieuw komt dat terug, met de regelmaat van een boeddha. Hiermee sta ik waarschijnlijk haaks op zowat iedereen. Net zoals ik echt wel van ‘slecht weer’ hou: regen, wind, storm, boze buien.

Het was zo’n maandagavond met gezellig herfstweer. Het woei zichtbaar en hoorbaar. Fijn zo. Ik had drie dagen in Friesland en Nederland achter de rug, in het kader van een project met dichters en beeldend kunstenaars. Leeuwarden, Harlingen en Rotterdam waren meegevallen. Weidsheid van landschappen; grenzeloosheid van hotelkamers; wind toe. Als het hier in Harlingen stormt, liggen de toeristen te schudden in hun pensionbedden.
Dat werd dus weer even ontwennen. Gelukkig was het een maandag. En avond. Er was wat te doen.

Mijn glas wijn smaakt beter als ik het in mijn rechterhand hou.

Waarom ben ik in hemelsnaam ooit beginnen drinken?

‘Dit is mijn laatste dochter,’ zei Karel.
Even werden we door iets treurigs overmand, want we hadden samen iets gelijkaardigs gestudeerd, vele jaren geleden in de stad met de aloude universiteit. We waren alumni.
Zou zijn saus naar bloem smaken nu hij niet meer kookte?
We schuifelden weer naar binnen om de resultaten van de spelwedstrijd te aanhoren.

Het aulaperspectief. Hoe hoger je zit, hoe minder je blokt, hoe dieper je kijkt. Neerkijken op de ruggen van de uitslovers op de eerste rijen. De docerende prof een profje als een popje: als Mick Jagger op een te ver en te groot podium.

Ouwe studiereus K. en nazate Hinde kon ik nergens in mijn vizier ontwaren. Ik had halfweg de aulahelling plaatsgenomen, zoals ooit, altijd, vroeger, nu.

Correct opschrijven is niet zo’n kunst als schrijven.

Zelfs spreken. Neem nou de uitspraak: ‘Dit is mijn laatste dochter.’ Of betrof dat een verspreking? Mislukte humor?

Ik eindigde in de eerste vijf (klinkt beter dan ‘de vierde’), met een last van zes spelfouten. Bij de prijsuitreiking vooraan ontwaarde ik Karel helemaal bovenaan in de aula. Hij was rechtop blijven staan. Zijn Hinde zat glimlachend op de derde rij vooraan.

De oude competitiegedachte. Ik stam uit tijden waar testen nog ‘ombesten’ werden genoemd, of ‘proefwerken’. Heerlijke vreselijke woorden.

De laureaat stak ongevraagd een euforische speech af, waarbij zijn stem voortdurend oversloeg. Een kind zo blij als een kwetterende vogel op een tak.
Mijn prijs bestond uit een belachelijk kleine radio en een lelijk boek. De laatste dochter en haar vader waren inmiddels spoorloos. Jammer, want er was weer wijn. En nog meer van dat sterk fraais, toegeleverd door de organiserende provinciale televisiezender. En ik had ietwat geëxcelleerd. Een vierde plaats was erg, onbeduidend en gedoemd om vergeten te worden, maar ook egostrelend, hartverwarmend en onverdacht. Tel uit je winst.
Toen pas viel het me in dat Karel niet zo lang geleden weduwnaar was geworden.

Sommige versprekingen zijn dus geen versprekingen. Hoe vreemd ze ook klinken.

Zeg nooit nooit.

Ik heb het zelf druk gehad de laatste decennia: oorlogen, overstromingen, revoluties. Maar Karels vrouw is dood.

Tijdens de tweede receptie slaagde ik er in de radio en het boek ergens onbeheerd achter te laten, zodat ik die niet mee naar huis hoefde te nemen. Het was mijn offer aan Hinde, de moederloze. Zij zou die lelijke prullaria echter niet aantreffen en meenemen: ze was ondertussen immers al afwezig.

Aflijvigheid en afwezigheid.

Is correct spellen belangrijk?

Hoogtepunten kunnen dieptepunten betekenen. Een cliché als een kathedraal met duivenstront op: waar zijn we mee bezig?

Bloedrood was de vlag van de Russische revolutie. De felbevochten vrijheid bleek net zo vreselijk te zijn als de vorige onvrijheid.

We bleven met enkele prijswinnaars en verslagenen op de receptie hangen, die georganiseerd was door het provinciale televisiestation. Zoals vaak gebeurt, gedroegen de verslagenen zich als winnaars. Woorden kregen accenten; zinnen uitroeptekens. Interpunctie was tijdens het wedstrijddictee nochtans onbelangrijk geweest.

Oog om oog, tand om tand: blinde, tandeloze wereld.

Wat waren we hier eigenlijk godgenageld aan het vieren?

(hippopotomonstrosesquippedaliofobie? tourettesyndroom? ideeëloos? przewalskipaard? Boerenkoolstronkeradeel? ditjes-en-datjes? Belgenmop?)

Waarom stonden we hier alcoholhoudende dranken tegen onze ruggengraat te kletsen?

Sommigen hadden wekenlang voorbereid, gestudeerd, lijsten aangelegd. Anderen geen seconde. De winnaars kwamen uit de categorie van de secondelozen. We vierden dus aanleg en talent, niet arbeid en ijver.

‘Het is nog maar mijn eerste keer.’ (Lode)
‘Een drukke job hé; belet een en ander. En dan dat kind nog.’ (Claude)
‘Maar twee dagen gestudeerd. Nou: een weekend, pakweg. En dan nog.’ (Lode)
‘Ik heb het nochtans altijd anders geleerd.’ (Claude)
‘Wanneer is dat nu weer veranderd!?’ (Lode)
‘Dat klopt toch niet?!’ (Claude)
‘Het Groene Boekje zegt het anders.’ (Lode)
‘Het Witte … ‘ (Claude)
‘De Dikke … ‘ (Lode)

Ik was een top 5’er en kon dus onbeschroomd van groep naar groep fladderen. Zo ontdekte ik dat de laureaat van de provinciale spelwedstrijd aan het tourettesyndroom leed.

Perfectie is saai. Steven Hawking heeft 24 uur per dag lijfelijke verzorging nodig. Esopus had een bochel en werd de vader van het fabeldicht. Homerus was blind en schiep een formidabele wereld. Erasmus leed aan jicht en hield de kamer om zijn Lof der Zotheid te kunnen schrijven. Ronsard was doof en werd de recordhouder van de welluidendheid in de Franse bellettrie. Andersen was lelijk, wou de toneelbühne op, maar schreef uiteindelijk sprookjes. ‘Zo is de mens gebouwd, dat zijn ellendigste gebreken vaak de voorwaarden worden tot zijn schitterendste heerlijkheid.’

Dat laatste citaat is van Anton van Duinkerken, uit ‘De menschen hebben hun gebreken’. Who the fuck is Anton van D.? Dat essay, of een flard eruit, prijkte in een van onze leerboeken van het laatste jaar middelbare school, ook wel ‘de retorica’ genoemd. Dergelijke ouwelullenkoek werd toen nog door de strot van zeventienjarigen geramd, in de jaren dat de verbeelding aan de macht gekomen was. De timing zat verkeerd. Thans ben ik vergevingsgezind … geworden.

Tourette dus, en hij dronk gvd nog whisky ook. De regionale zender had zelfs voor sterkedrank gezorgd vanavond. Waren ze er misschien op de hoogte van dat de spelkampioen – die niet aan zijn proefstuk toe was wat ereplaatsen betrof – ook een notoir whiskyslurper was? Hadden ze sterke vermoedens gehad dat hij hier het hoogste schavot zou halen? Ik zag dat Lode en Claude ook de wijn ingeruild hadden voor een gouden godendrankje.

‘QUICK – OP JE BAKKES!’

Alles stokte even, een fractie van een seconde maar. Ik merkte dat de meesten op de hoogte waren van het schone gebrek van de spellingkampioen. Die stond nog immer glunderend en naglimmend met een stevige Jameson in de hand, die hij ten hemel hief als een gewijde kaars. Ik keek naar zijn bakkes – dat verdomde kingewas ontsierde het gelaat van vele intellectuelen, nog altijd, jaren na Castro, Che, Cat Stevens en andere pedagogen.

‘Mijn eerstgeborene is ook een prima speller,’ zei ik, terwijl ik ook een whisky van het aangereikte blad plukte. Ik breide er onmiddellijk een vraag aan, richting Jean-Luc, de laureaat: ‘Heb je stevig voorbereid? Gestudeerd?’
‘Is deze eerstgeborene hier aanwezig?’ informeerde Jean-Luc. Hij richtte zich in zijn volle lengte op.

Die boer saai. God maai. Maar waar skuil die papegaai?

‘POTEN EN KLOTEN!’

Enkelen draaiden hun gezicht weg om het even kort uit te kunnen proesten of op z’n minst onbevangen te glimlachen.
‘Nee,’ schudde ik met opeengeklemde kaken.
‘Ware het niet van dat domme streepje in New York, ik had maar twee fouten.’
‘Een streep door je rekening, Jean-Luc, haha.’
‘God zit in het detail, hé.’
‘Als Hij in het detail zit, dan mag je vitten.’
‘Een stom streepje te veel, gvd.’
Ik had wat moeite om er na de wijnvloed ook de Jameson doorheen te sluizen. Mijn lijf protesteerde tegen deze vurige aanval. De whisky zocht zich weerspannig een weg naar mijn maag. Ik huiverde.
‘Drie dagen,’ zei Jean-Luc, terwijl hij te dicht met zijn gezicht het mijne naderde.
‘Maar voorheen allicht jaren?’ veronderstelde ik.
De spelkampioen glimlachte bevestigend. Hoeveel keer was hij niet tweede en derde geworden? Hoe vaak niet had hij het onderspit moeten delven tegen de grijze meneer Dhaenens, die ook op nationaal vlak excelleerde en diverse keren het ereschavot mocht beklimmen?

Eindelijk bereikten de deugddoende nevelen van de whisky mijn brein, waar zich ook al wijnaroma’s hadden genesteld.

Erasmus schreef aan het eind van zijn Lof der Zotheid enkele zinnen die gingen over tijdens het drinken iets zeggen en gelukkig zijn dat je dat later weer vergeten kunt, of zoiets, zijn exacte woorden ontsnappen me momenteel, althans in de goede volgorde. Ik ben ze vergeten. Ik ben gelukkig.

Jean-Luc maakte plotseling slagzij, struikelend over een van de fauteuils die in de hal stonden. Als een dronken ledenpop kantelde hij weg uit ons vizier. Lode en Claude zeulden zijn grote lichaam weer rechtop. Zijn glas diende bijgevuld te worden; de inhoud (zo die er al was geweest) bleek ofwel verdampt ofwel verspild. Ook ik verleende enige houterige medewerking, ondertussen zelf een gulp whisky op zijn jas morsend, want ik had mijn glas in mijn hand.

Hebben ze in Amerika dan iets tegen liggende streepjes?
New Orleans. San Francisko. Saint Louis.

Er heerste weldra geen onderscheid meer tussen winnaars en overwonnenen. We vormden één gezellige spellingbende, min de afwezigen die ongelijk gehad hadden naar huis te gaan. Die wijn, die whisky: die hadden we verdiend, verdomme.
Jean-Luc bewaakte angstvallig zijn hoofdprijs, die op de fauteuil lag waaroverheen hij daarnet gekukeld was: de dikke Van Dale. Hij week niet van diens zijde en wenkte zelf de hostess om verse scheuten heildronk. Hij verzette geen voet meer na zijn val.
Drie fotografen hadden zijn gelaat vereeuwigd. Ook de tweede en de derde prijs mochten op diverse foto’s. Mijn vierde plaats volstond niet voor de eeuwigheid. Ik was nochtans in de eerste vijf. Er kon wel even een groepsfoto af, die ze achter onze rug toch zouden deleten.

Buiten klemde de duisternis het gebouw in. Wind gierde en loeide over landerijen en door steden. Het alfabet sluimerde in bibliotheken, scholen, huizen en dorpen. Hier was het alsnog springlevend.

Bestaat er zoiets als een dronken alfabet? Scheve letters? Kan het fonetisch schrift nevelen en vredig-vlezige articulatie weergeven? Een teveel aan welbevinden en roesmiddelen? Lijzigheid, slordigheid, overhaasting? Gestruikel en gestamel?

‘BAKKES!’

Johan Hendrik van Dale was een schriel mannetje dat elke ochtend vroeg opstond. Vooraleer hij aan zijn beroemde Dikke begon, was er al veel werk verricht. En na zijn dood gingen de werkzaamheden onverdroten verder, door zijn leerling Jan Manhave. De magere Johan Hendrik werd de naamgever van de bekende Dikke.

‘Ben je al eens in Sluis geweest, Jean-Luc?’
‘Eh … ja.’
‘Voor een eerbetoon aan de Dikke, hé.’
‘De Groene is heel wat dunner hé, haha.’
‘Ik zou … ‘
Met een onverwachte houterige tolbeweging draaide Jean-Luc Versingel om zijn eigen as (we dachten even dat hij andermaal wou vallen) en laveerde tussen de diehards door naar de toiletten, hier en daar mensen aanstotend, als een balletje in een flipperkast. Hij had zijn glas meegenomen. Zijn Dikke Woordenboek bleef nu onbeheerd achter.
‘Wauw: die laat er geen gras over groeien, zeg!’
‘Nee, alleen schaamhaar.’
‘Hihihi.’

In deze poel van ellende werd ik plotseling overmand door een grenzeloos gevoel. Ik verlangde eensklaps grondig naar een herontmoeting met Liesbeth van G. uit Rotterdam en Gea K. uit Leeuwarden, beiden beeldend kunstenares.
Waren het de Friese landschappen van Gea?
Waren het de Rott’damse hotelkamers van Liesbeth?
Was het de oneindige droefenis van Vlaanderen op een maandagavond die reeds te ver gevorderd was?

Ik tolde op mijn beurt ook om mijn eigen as en verdween zonder boe, bah, dubbelpunt of uitroepteken in de avond. Boomkruinen ziedden; struikgewas schuimde. Ik plaste in het wilde weg en kroop juichend achter het stuur van mijn Saab.

Van de klakkeloze letteren en de woede der leestekens, verlos mij, o Heer.
Een beeld zegt meer dan … blablabla …

Ik moest mezelf dwingen het station links te laten liggen en de neus van mijn auto richting thuis te volgen, waar ik terstond mijn e-mailverkeer activeerde. Rotjeknor en Leeuwarden ontvingen avondpost.

‘De vierde plaats,’ deelde ik mijn vrouw mee. ‘In de eerste vijf.’
‘Dat ruik ik,’ zei ze.

Regen tokkelde met een vast percussiepatroon op het dak. Het was acht uur. De telefoon zoemde. De net-nietwinnaar van de spelwedstrijd gisteravond belde.
‘Heb je het al gehoord?’
‘Wat zou ik al gehoord moeten hebben? Het is pas … ‘
‘Jean-Luc is dood.’
‘He?’
‘Jean-Luc heeft zich in zijn eigen tuin opgeknoopt.’
‘Dat meen je … ‘
‘Jaja: vanochtend vroeg. Ik werd opgebeld door de politie. Zijn vrouw … De politie … ‘
‘Maar potverdorie toch … Hoe kan dat nu?’
‘Aan een boomtak.’
‘Ik bedoel … ‘
‘De tak van een boom.’
‘Jaja.’
‘Ze zullen jou ook nog bellen.’
‘Wie?’
‘Ewel: de politie.’
‘Mij??’
‘Jij was toch vierde?’
‘Ja … maar …‘
‘Wij waren toch de laatste getuigen van zijn leven op aarde?’
‘Maar hoe is dat nu zo plots … ‘
‘Jaja … ‘
‘De tak van een boom?’
‘Een boomtak.’

Zoals bleek, enkele uren en gesprekken later: spellaureaat Jean-Luc Versingel had zich met behulp van een stoel, een touw en een boomtak ’s ochtends vroeg het leven benomen, in zijn eigen tuin.
Zoals bleek, enkele dagen en vele gesprekken later: hij was die ochtend vroeg opgestaan, nadat hij de avond ervoor laat thuisgekomen was. Zijn vrouw dacht dat hij eruit moest om te plassen. Dat bleef duren. Na een halfuur was hij nog niet terug. Toen ging ze naar beneden en keek ze door het venster.

De regionale zender had er een kluif aan. Zij hadden het wedstrijddictee georganiseerd.

Uit ‘goede bron’: hij leek in bidhouding tegen de boom te leunen.
Uit ‘goede bron’: het touw lag al geruime tijd gereed.
Uit ‘goede bron’: hij zou ooit gezegd hebben: er zal veel volk zijn op mijn vijftigste verjaardag.

Jean-Luc Versingel werd op zijn vijftigste gecremeerd, na een begrafenis waar vooral onbegrip heerste. Zijn doodsprentje werd verdorie nog ontsierd door een spelfout, maar alleen de specialisten zagen dat. Er ontbrak een liggend streepje in zijn voornaam.
‘Jean-Luc, met streepje,’ dacht ik, terwijl ik zijn gedachtenisprentje vooraan ging ophalen, een muntstuk in de schaal legde, in het voorbijgaan even zijn kist aanraakte en me dan met poten en kloten weer de Aloysiuskerk uit spoedde.
Ik had mijn blikken niet over de stoelenrijen laten zwenken op zoek naar spellingspecialisten.
Ik had zijn vrouw niet gezocht of gevolgd, ook niet toen zij naar voren werd geleid.
Ik had met mijn bakkes afwisselend naar een oneindige verte en naar de grond gestaard.

In de latere namiddag hoorde ik het PING! van binnenkomende mails.

Liesbeth had wellicht uren aan haar laptop doorgebracht. Ze zond me een overzicht van haar leven de laatste vijf jaar. Daarin speelde een mythomane man/minnaar de hoofdrol. Momenteel lag hij stervende in een Belgisch ziekenhuis, als slachtoffer van een criminele overval of afrekening, maar dat was niet eens zeker. Er waren zoveel leugens in zijn leven als er haren op zijn kop stonden. Haar verhaal was een nachtmerrie bij klaarlichte dag.

Gea bleek onlangs door een galerijhouder in Amsterdam financieel geplunderd te zijn. Ook de lokale kunststichting waar ze tot dan toe mee samenwerkte, had haar via kleine lettertjes en door slechte afspraken een som geld afhandig gemaakt. Ze wou als troost een week lang door de stad zwerven, allerlei slechte oude gewoontes weer oppikkend. En of ik zin had om daarbij te zijn.

Sommigen moesten eens goed op hun bakkes krijgen, van iemand met stevige poten en kloten aan zijn lijf.

Meer heb ik niet te zeggen: de tirette van mijn mond is dicht. Het is de eindstreep van alle woorden.

HOREN EN ZIEN

Loredana Van Eyck zat tussen de tientallen zomerkleuren in de tuin van haar ma. Ze hoorde de bloemen. Het blauw overheerste momenteel, in vele schakeringen. Ma had blijkbaar een blauwe periode. Het oranje, altijd ietwat vreemd of onverwacht in de natuur, hield zich op twee plekken bescheiden op de achtergrond. Een enkele felgele bloem (één volstond) schaterde uitbundig naar het perk waar al dat blauw in rood overging. Het water in de vijver was bedekt met groene bladeren, waarin reeds de allereerste okersporen van verval zichtbaar waren, en waaronder goudkleurige vissen voorbijgleden.

Loredana Van Eyck was blind.

De combinatie van een witte en een bruine vlinder, zoals die momenteel samen door de tuin dansten, zou een feest voor haar ogen geweest kunnen zijn. Maar Loredana Van Eyck was blind. Ze rook wel de kleuren. Ze droomde er ook van een concerto voor bloemen en planten te componeren.

Spreeuwen (in een herfstzwerm bijvoorbeeld) reageerden dertienmaal sneller dan mensen; vandaar de magnifieke patronen in die zwermen: puur communisme, pakweg in oktober boven Rome. Geen enkele vogel die de collectieve zwierigheid van het duizendtal verstoorde.

Zo snel was ook Loredana, maar dan moederziel alleen. Blinden vertoeven zelden in zwermen. Zo zag en voelde ook zij veel vlugger dan ziende stervelingen de dingen aankomen. Dat was natuurlijk het bekende verhaal. Ze zat bijvoorbeeld al weer veilig binnen toen het begon te regenen. Even later beluisterde ze glimlachend de percussie van de droppen op het dak van de veranda.

Loredana Van Eyck was bang voor haar gedachten omdat die vaak even later ook werkelijkheid werden. Neem nou de krant. Een zelfverklaarde kwaliteitskrant dan nog wel. Daarin stond het bericht (op de voorpagina; het was echt wel komkommertijd) ‘Concerto voor wortel, hoefblad en prei’ : een Brussels kunstenaar had een cd uitgebracht met muziek van planten en groenten. Voorheen bleek hij ook windschilderijen te hebben gemaakt. En onlangs nog had Loredana – voor de hoeveelste keer? – over zo’n concerto gefantaseerd.
Twee dagen later verscheen in diezelfde krant nog eens iets over de kunstenaar Panamarenko, over zijn volgehouden pensioen met name. Had Loredana daar niet pakweg twaalf uren geleden ook aan gedacht, zomaar, zonder aanleiding?
Ze repte daar met geen woord over tegen haar moeder, die haar elke dag de gesproken krant bezorgde, of er soms de hoofdberichten uit voorlas. Ze vond het op zich al onmogelijk zoiets aan anderen mee te delen.

En er deden zich nog vreemdere zaken voor. Mama veroorzaakte bij het voorlezen van de krant een chocoladesmaak in Loredana’s mond. Neerstrijkende of wegvliegende vogels deden haar rillen en het koud krijgen. Kamerplanten begonnen soms hardop te … nou, wat was dat? Hoe kon je dat noemen? Spreken? Roepen? Schreeuwen? Er zou een ander werkwoord voor moeten bestaan: voor het storende lawaai dat Loredana hoorde wanneer kamerplanten dorst hadden, te lang alleen gelaten werden of in te donkere hoeken moesten staan. Wolken waren watten om te voelen, te plukken en op te eten. Ze waste zich geregeld met maanlicht. Regenkabaal smaakte naar vanille; chocolade rook als een requiem. De nacht geurde elk uur weer anders. Alles kwam samen. Loredana werd er tureluurs van. Mochten de luiken voor haar ogen niet gesloten zijn, om zo te zeggen, dan hadden de mensen soms de chaos of toch minstens de overweldiging in haar ogenschijnlijk dode ogen kunnen zien.

Het lag dus in de lijn van de verwachtingen dat Loredana’s lijf en ziel daar werk van maakten. Ze begon extra ledematen te ontwikkelen. Ze kreeg alles dubbel, zodat ze uiteindelijk over vier armen en vier benen beschikte. Omdat Loredana Van Eyck daarbij al op voorhand de problemen voorzien had, had ze haar moeder een sluimerinjectie toegediend vooraleer de metamorfose duidelijk zichtbaar begon te worden. Zwijgen werd aldus het zesde zintuig van haar moeder. Met verstomming geslagen takelde ze op drie dagen tijd al heel vlug af. Weldra bevond ze zich in het rijk van de zielen. Op de derde dag wikkelde Loredana haar in suikerspinrag en at haar op. Ze smaakte naar oude westenwind. Hierbij maakte Loredana gebruik van haar vier nieuwe ledematen, die ook op een paar dagen tijd reeds flink ontwikkeld waren.

Zoals mama al vlug minder en minder was geworden, zo had Loredana zich al snel ontpopt tot een volwaardige achtpotige meid. Ze was nu een stuk minder blind geworden. Tevens had ze nu een beter overzicht dan voorheen gekregen. Elke poot aan haar lijf (in gedachten gebruikte ze het te korte woord ‘arm’ niet meer) vertegenwoordigde immers een zintuig: horen, zien, voelen, proeven, ruiken, gewaarworden, voorspellen en zwijgen.

In haar hoedanigheid van spinvrouw maakte Loredana Van Eyck onmiddellijk werk van een all-in website. De combinatie frambozenmassage – champagnerosé – fijnevleeswarenfantasie – topless passievruchtentherapie lokte weldra klanten-aan-huis, die Loredana stuk voor stuk murw masseerde, injecteerde, inpakte en leegzoog, bij hoge nood: opat. De verdorde en uitgedroogde restanten verbrandde ze achter in de bloementuin, die nu inmiddels al andere tinten vertoonde, want de heksen van de herfst waren al druk met hun bezems in de weer. Elk vuur was een knapperig concerto.

De frequentie van de rookkolommen en de reuk ervan trokken de aandacht van omwonenden en milieu-ijveraars. Een man, afgelopen zomer nog verkozen tot wijkburgemeester, beweerde zelfs gekerm en gehuil in de opstijgende rookzuilen gehoord te hebben. Loredana, die deze gevaarlijke bewering met haar zesde poot gewaarwerd, staakte even de vuren. In plaats daarvan wachtte ze het goede moment af om de kerel een bezoek te brengen en zijn bloed voorgoed te doen stollen. Dat gebeurde op een maanloze nacht, terwijl de wijkburgemeester naast zijn wettelijk geregelde vrouw te slapen lag. De vrouw hoorde of voelde niets, want ook zij kreeg van Loredana preventief een lichte injectie, die haar tot tegen de middag door liet slapen. De jeu-de-boulesclub waar ze lid van waren, maakte de vrouw met dwingend belgerinkel wakker. Ze stonden omstreeks halftwaalf met z’n zessen klaar voor een fietstochtje annex picknick. Toen ontdekten ze dat de man dood was.

De doodsoorzaak werd bepaald op hartstilstand. Niemand merkte de minutieuze prikgaatjes in de kwabachtige delen van het lichaam van het slachtoffer. Loredana had zich beperkt tot minuscule maar efficiënte prikken, om geen argwaan te wekken.

Op de dag van de begrafenis van de wijkburgemeester – er woei een zoete wind – kringelde er weer rook omhoog uit de tuin van Loredana Van Eyck. Omstreeks halftwaalf stak een steviger wind op. Toen de stoet in een aangrenzende straat passeerde, omwille van het milde weer te voet op weg naar de begraafplaats, werden de rouwende familieleden, vrienden en kennissen onaangenaam geprikkeld door de rook die hun richting uit gedreven werd en uitgerekend op hun neersloeg. Een bepaalde rooksliert omhulde de lijkwagen als een lijkwade. Dof gemor en opstandig tandengeknars stegen uit de rouwstoet op. Ze zou ervan lusten. Ze zouden haar eens. Wat dacht ze wel. Een bijzonder onkies moment. Had je dat nu nog geweten.

Ook Loredana hief haar hoofd en snoof diep, want ze werd gewaar dat de dode kerel in zijn kist op weg was naar zijn laatste rustplaats, niet ver hiervandaan. Grijnslachend dirigeerde ze de rookpluimen ook die richting uit.
‘Beetje feestelijke wierook,’ mompelde ze. ‘Rook in vrede, amen.’
Kauwend op de zoete wind dacht ze: ‘Waarom verbranden ze dat omhulsel toch niet?’
Ze pookte het vuur nog eens op.
‘Sommigen doen voorwaar tot na hun dood nog aan grondbezit. Typisch menselijk. IJdelheid. Hebberigheid. Al die verloren ruimte … ‘

Toen brak plotseling een helse paniek uit in de rouwgelederen. Dat begon in de lijkwagen zelf. Hard geklop weerklonk in de doodskist, onophoudelijk, dwingend, vergezeld van gesmoord gebrul. De mannen en de vrouw van de begrafenisonderneming sprongen ontzet en met grauwe gezichten uit de auto. De stoet stokte. Mensen gilden en vielen flauw. De weduwe krijste dat horen en zien haar vergingen en zakte bewusteloos in elkaar.
Voorbijgangers bleven met gesperde ogen en open mond verbijsterd toekijken. Twee mannen klapten nu omzichtig het achterportier van de doodswagen open.

Het kabaal bereikte ook Loredana.
‘Shit!’ zei ze. ‘Ik heb hem niet grondig genoeg geïnjecteerd. Mijn prikken waren blijkbaar niet sterk genoeg op langere termijn. En ik had hem verdorie toch beter helemaal genuttigd. Nu herkent hij ongetwijfeld de rook die hem prikkelt!’
IJlings werd nu de doodskist uit de wagen geschoven, terwijl dat geklop en gebrul maar aanhielden. Ondertussen had een van de bediendes van de begrafenisonderneming het breekijzer opgeduikeld dat altijd in de lijkwagen aanwezig was voor het geval dat …

Zo’n miraculeus geval dus …

De kist van de aflijvige wijkburgemeester was immers hermetisch dichtgemaakt.
‘Je weet maar nooit,’ had begrafenisondernemer sr. vijfendertig jaar geleden gezegd, nadat hij gehoord had over een Mexicaanse dode die in zijn kist ontwaakt was, nog tijdens de plechtige afscheidsviering.
Ondanks opperste nieuwsgierigheid en verstomming (met uitzondering van de inmiddels vijf bewustelozen, die zich ineengedoken zittend of liggend op straat bevonden) deinsde bijna iedereen tien meter achteruit toen de bediende het deksel van de kist open wrikte en het wanhopige geklop en gebrul eindelijk ophielden. Op die vreemde onnatuurlijke geluiden tijdens de teraardebestelling van haar echtgenoot hief de weduwe haar hoofd weer.

Met bloedende kneukels en in zijn paasbeste pak richtte zich de ondode man op, naar adem happend, huilend en schreeuwend als een bezetene. Zelfs de bediendes deinsden nu een paar meter achteruit. Na een twintigtal seconden kon de verrezene zich weer verstaanbaar maken.
‘José!!’ gilde hij hoestend, terwijl hij met verwilderde blik zijn ex-weduwe aanwees, die andermaal terstond flauwviel, ‘José!! Verdomde rook!! Wa … Water, godverdomme!!!’

Toen kwam met loeiende sirene en blauw zwieplicht een ambulance van de Mobiele Urgentie Groep eraan. Iemand had in de eerste golf van paniek de spoeddiensten gealarmeerd. Nadat de ambulance zich met krijsende remmen en ware doodsverachting als een wig tussen de staande, zittende en liggende mensen tot bij de lijkwagen had gemanoeuvreerd, begaf het hart van de wijkburgemeester het voor de tweede keer. Nog altijd zat hij rechtop in zijn kist, als een baby in een bad. Nu zakte hij echter plots als een lamme ledenpop opzij, net op het ogenblik dat eindelijk een vermetele het aangedurfd had met een flesje water te naderen.

De mannen van de MUG keken ontzet naar elkaar, naar de kist, de lijkwagen, de bewusten en bewustelozen op straat.
‘Hij is weer dood!!’ gilde de weduwe, die andermaal weer even bij bewustzijn was. ‘Weer dood!!’
‘Opzij!’ brulde een witjas dan.
‘Achteruit!’ blafte een andere witjas.
Ondanks allerlei gymnastische en technische ingrepen bleef de man (die inmiddels languit op straat lag, uitgespreid in lengte door de hulpdiensten) beweging- en levenloos. De mannen van de Mobiele Urgentie Groep gaven het op, misnoegd over hun nederlaag tegen de dood.
‘Opzij! Achteruit!’ blaften ze weer. Waarna ze, andermaal in opperste verbazing, vroegen: ‘Wat is hier in hemelsnaam eigenlijk allemaal gebeurd?’
Terwijl de begrafenisondernemer het onwaarschijnlijke verhaal deed, deponeerden de MUG’ers met behoedzame bewegingen het lijk weer in de kist. Ze waren op het ergste voorbereid. Op het trottoir zakte de kersverse weduwe ten derden male in elkaar.

Toen besloot Loredana in te grijpen. Als Mohammeds doodskist tussen aarde en hemel zweven kon, dan was dat ook in dit geval mogelijk. In een mum van tijd breide ze een groot web boven de vuurput in haar tuin, voorzien van een lange ankerdraad. Het web dreef mee met de aangewakkerde zoete wind en de rookslierten, tot het zich boven de rouwstoet bevond. Dan was er geen houden meer aan. Het net zakte vliegensvlug, pakte met zijn kleverige draden man en kist in en steeg snel weer met de buit op. De collectieve ontzetting was zo verpletterend, dat bij iedereen alle zintuigen stokten.
Loredana dirigeerde met de ankerdraad het gevaarte richting bloementuin. Boven de vuurput liet ze los. Man en kist ploften met een doffe smak in de kuil, as van voorheen afgestorvenen opwolkend. De vlammen waren blij met hun verse voedsel.

Niemand van de getuigen heeft de gebeurtenissen kunnen navertellen. Alle zintuigen waren voorgoed uitgeschakeld.

Loredana Van Eyck leefde nog lang, blind en gelukkig. Ze kreeg vele bezoekers op haar website.

KERSTENINGSTIJD & KAPITALISME 

Ma bukte zich onderworpen voor me neer om mijn winterkou­sen tot vlak onder mijn knieschijven op te sjorren. O, wat haatte ik dat. Die kousen kriebelden, lelijk en grijs, en haar koude handen kietelden onprettig. Een wit elastiek moest die dingen ophouden, en de rand van de kousen werd eroverheen geslagen. Als je liep, moest je keer op keer nakijken of alles nog op de goeie plaats zat. Dunne benen had je beter niet. Na een paar dagen gebruik was dat witte elastiekje vuilwit geworden, een week later zo grijs als de kousen zelf.

Erg, heel erg: de winter en de dooi en alles, alles wat daar­bij kwam kijken. Auto's die je met bruine kledder besproeiden. Het gorgelen en rochelen in afvoerpijpen en rioleringen. De vale zon met haar valse licht en toch moest je een muts op je kop en een sjaal rond je nek. Wanten met een duim erin. Ook hier weer een elastiekje dat pijnlijk in het vel van je pols beet en lang daarna nog een rode cirkel op je huid achterliet. In die tijd was ik vrijwel geheel uit elastiekjes opgetrokken.

Met haar twee vingers onder mijn kin hief ze nu mijn hoofd naar het licht.
'Je ogen zien weer rood.'
Ik ontweek haar blik. Ze bevochtigde haar zakdoek met speeksel en wreef daarmee in mijn ooghoeken.
'Au!'
Van in mijn ooghoek over mijn kaakbeen, onder mijn oog voor­bij, tot bijna tegen mijn oor. Het gloeide. Andere ooghoek, zelfde marteling, in tegengestelde richting. Dat deed ze zo tot driemaal toe.
'Au!'
'Moet dat nu? Je overdrijft.'
Ze stond op. Het kraakte in haar knieën.
'Zo. God toch, die ogen van je! Je bent net een konijn. Slaap je wel genoeg? Knoop je je jas dicht op straat?'

'Hihi, je hebt vannacht weer hardop gedroomd.'
Belinda deed ook haar duit in het zakje. Ze lag met haar ellebogen over de ontbijttafel uitgesmeerd. De kop warme melk stond dampend voor haar neus.
'Dee, deedee.'
Ik kon me nooit goed verweren tegen haar.
'En hoe kun jij dat weten als je niet eens in dezelfde kamer maft.'
'Slaapt, bedoel je,' zei ma. Ze verdween naar de keuken.
'Hihihi: deedee, dada. Jaja, ik hoorde het wel. Je moest huilen.'
'Diet waar, snotmeid! En zwijg maar, aan jou hadden we vroeger geblèt genoeg.'
Belinda slurpte het bovenste laagje van de melk af. Ma kwam door de accordeondeur weer naar binnen.
'Schieten jullie op? Schooltijd nadert.'
'Ja, ba.'
'Hé, 't is niet waar dat je alweer echt verkouden bent! Waar haal je het toch telkens vandaan.'
'Diét verkouden!' protesteerde ik. 'Alleen een verstobde deus. Heus!'
Haar ogen gloeiden weer. Ze werd erg kwaad als je niet toegaf dat je ziek was.
'Je sluit het venster toch als je boven zit?'
'Ja.' Mijn ogen prikten.
'En jas dicht op de speelplaats! Niet de stoere spelen, hé!'
Ging ze nu maar weg.
'Men zag je al vaker op straat met vliegende vanen.'

Men! Verdomde onmens men!

Mijn neus zat weer vol. Zakdoek. Goed voor één minuut. Het loste niet veel op. Begreep ze nou toch dat ik andere zorgen had.
'Je trekt de helft weer op, bah, veel zin heeft het niet.'
'Hmmppff.'
Ik werd rood. Belinda, melk op de bovenlip, fluisterde op de air van het schoollied: 'Snot, snot, snot.'
'Trut. Maak dat je wegkomt. Ga ergens anders blèren.'
Plop. Er viel een krant. Ma verdween naar het halletje.
'Snotjong.'
' - - - '

Twee minuten later stond ik voor de spiegel in het halletje. Mijn ogen waren rood aangelopen. De voorraad zakdoeken in het bergkastje was vlug aan het slinken. Dan maar weer van die vervelende papieren dingen genomen. In de klas kreukte de plastic verpakking. En wat moest je dan doen met die natte proppen?

Belinda en ik stapten zij aan zij op het trottoir. In onze ruggen prikten ma's alziende ogen, van achter het erkerraam. Aan de eerste straat die we in moesten slaan, holde ik voor­uit.
'Twaalf uur vijf!' riep Belinda me na.
'Jaja!'
De garagepoort van het schoenenmagazijn stond weer open.
Daar, op een binnenplaatsje met hangende planten en rode klompen aan de muur, lag die grote hond. Hij kwam grommend recht toen ik hem alleen maar bekeek.
'Boebeest! Boebeest!'

Ik liep vlug door, in één ruk tot aan de oranje bol. De klaar­over was al druk in de weer, zwaaiend met een spiegelei. Voor de schoolpoort bukte ik me en sjorde mijn winterkousen omhoog. Opspattende modderdroppen van snel passerende fietsen. Plassen op de strook tussen de fietsenstallingen. Sommigen kwamen van tien kilometer ver. De collectieve wanklank van de speel­plaats, acht uur vijfentwintig, wat waren we allen beweeglijk en gelukkig! Ik liet me ook opslorpen. Er waren er nog met van die winterkousen. Eentje had dat elastiek opzichtig dichtge­knoopt: je zag de bobbel onder zijn knieschijf duidelijk. Midden die zee van mensenkinderen haalde ik een papieren zakdoek boven. Aan elk van de drie muren die de speelplaats begrensden, hing een vuilnisbak. Ik gooide het keihard samen­geknepen balletje snotpapier bij de broodresten, de plastic verpakkingen van schoolwafels, bruine klokhuizen.

Op het sein van de bel, niemand had al ooit ontdekt waar dat pijnlijke geluid vandaan kwam, stond iedereen stokstijf. Halfnegen: van nu af was de tijd bevroren. Dik ingepakte onderwijzers kwamen in trosjes van drie of vier naar buiten. Ze gingen ieder voor een wit afgebakende strook postvatten.

1A 1B 2A 2B 2C 3A 3B 3C 4A 4B 4C 4D 5A 5B 6A 6B 6C 7

De onderwijzer met toezicht blies nu tweemaal op een fluitje. Allen kozen hun vaste plaats. Ik ging naar strook 5B, handen in de zakken, het hoofd zoals gewoonlijk een beetje schuin, de schouders opstekend tegen een windvlaag die van over de sportvelden via de toegangspoort tot de speelplaats pal aan kwam bollen.

In het klaslokaal scheurde de aangeduide jongen een blaadje van de kalender.

ALSTUBLIEFT. DANK U WEL. VERONTSCHULDIG ME. ZONDER DANK, MIJNHEER.

Het burgerlijk jaar. Het kerkelijk-liturgisch jaar. De seizoe­nenkrans. Romeinse tijd. Kersteningstijd. Een iguanodon.

De onderwijzer klapte een tuimelraam dicht. Hij wreef zich in de handen.
'Zo, jongens.'

De lampen waren de hele dag blijven branden. Na de middag werd het al vlug donker. Naast het klaslokaal bevond zich een rij hoge populieren. Vaak nestelde ik mijn ogen in hun takken. Ik deinde mee op de wiegende bewegingen die de wind in de kruinen veroorzaakte. De vierde boom in de rij helde iets naar voren. Misschien, na verloop van jaren, moest die koppigaard het wel opgeven: met een allerlaatste buiging zou hij de reeks verlaten. Dan zou ik al verdwenen zijn, via opeenvolgen­de klassen en speelplaatsen. Verder lieten de ramen in de klas weinig zicht toe: die bomen, de bovenste verdiepingen van het internaat bij de grote school en vier langwerpige brandglasra­men uiterst rechts, waar een kapel zou zijn.

HAND VERBRAND: WATER OP JE HAND. OOK BIJ PRET OPGELET.

Bij het begin van de lente zouden we op schoolreis gaan naar de nationale luchthaven Zaventem. Er hing al een kaart met de reisroute erop aan de wand. Elke vrijdag was er een halfuur voorzien om daarover te praten. Op de terugweg stopten we aan een groot pretpark. Tijdens de reis moesten we aandacht hebben voor alles en nog wat en dat opschrijven.

'Als je elke dag met van die rode ogen je bed uit komt, kun je natuurlijk niet op schoolreis mee, weet je. Ik maak volgende week een afspraak voor je met de dokter. Woensdagmiddag, dan zit je toch thuis te niksen.'
'Ja, ma.'
Lap! De vrije middag eraan. Maar ik wou voor geen geld ter wereld die reis missen. 'Kijk: ik ga vanavond nog bij de buren telefoneren. Dat moet nu maar eens afgelopen zijn. Altijd dat snotteren en die waterige ogen! Straks krijg je nog een dikke kop.'
'Ik wil best ook wel zo'n lange broek.'
Ma antwoordde daar niet op.

Die volgende woensdag ging ik naar de dokter, alleen. Het had hard gevroren en mijn voeten leken de koude uit de grond op te zuigen. Die kroop langs mijn benen omhoog tot aan mijn schouders en mijn oren. Alleen de strook tussen mijn knie­schijven en mijn enkels had het nog niet koud. Ik kromp ineen toen ik de deur in de poort openduwde. Ik belandde in een gangetje met veel deuren. Naast één ervan hingen drukknoppen.
Een andere stond open: het wachtkamertje. Er zat niemand. Ik ging zitten en stond onmiddellijk weer op. Ik haalde ma's gesloten enveloppe met het geheime briefje erin boven en ademde diep in en uit. Het deed pijn in mijn neus.
Ik klopte op de deur met de drukknoppen naast. Geen antwoord.

('Verkeerde lieveheer', vertelde de onderwijzer eens. 'Je loopt altijd met je hoofd naar links gebogen. Dat is niet goed voor je lichaam. Je moet je houding verzorgen.'
' - - - '
Ik glimlachte even, maar wist niet wat ik daarop moest ant­woorden.
'Wist je dat de meeste lieveheren aan het kruis het hoofd naar rechts buigen? Nee, hé? Ze luisteren naar de goede moordenaar. Je moet er eens speciaal op letten. Kijk, straks als we in de klas zijn ... ')

Ik klopte opnieuw aan en wachtte gespannen. Niets te horen.

('JE KON DE STILTE SNIJDEN'. Dat is een pracht van een zin, Marius! Dié moet op het bord komen. Kijkt allen maar eens heel goed!'
Marius was een kei in het schrijven van opstellen. En tekenen kon hij ook al. De onderwijzer schreef in mooi, rond schrift de zin op het bord en onderstreepte die dubbel.
'Even verder lezen, jongens. Het is nog niet gedaan! Luister goed')

Ik klopte nu twee keer kort na elkaar met veel aandrang op die deur. Ondertussen overwoog ik het om op een van die knoppen te drukken. Het bleef muisstil.

(Op zekere dag had de onderwijzer zijn fototoestel meege­bracht.
'Kijk,' zei hij, 'daar zal ik jullie allen op de luchthaven voor eeuwig mee vastleggen. Men zegt wel eens: iets vereeuwi­gen.'
'Hé, krijgen we dat kiekje dan ook, meester?'
'Hé, jàà!'
'Sstt! Sstt! Dat komt allemaal in orde. Natuurlijk, wat dach­ten jullie wel! Ik laat er achtentwintig van ontwikkelen. Goed? Dan moet ik daar wel een klein bedrag voor vragen, niet? Dat begrijpen jullie wel. De foto komt ook achteraan op het prikbord. Zoals jullie zien, hangen er al enkele foto's van vroegere schoolreizen. Allemaal stoere binken geworden, die kerels!'
'Hahaha')

Plotseling floepte een lampje boven de andere deur aan. Ik hoorde gestommel als van iemand die een trap af kwam. Die deur werd geopend. In het donkere gat verscheen een gezicht. Ik toonde de enveloppe. Een zee van licht gulpte nu door het gangetje.

(In de lente de hotsebots van de knikkers. Het stuiteren. In die hotsebots herkende je het toeval dat de kinderen parten speelde. Wie werd arm? Rijk? Eenheid: de knikker. De woede. Dat stuiterende tikketakke was het metrum van onze gezindheid. Winnen of verliezen kon je, en verlies was écht verlies. Je kon dat proberen te verwerken of razend worden. Verhoudingen kwamen tijdens de lentemaanden door de schuld van die knikkers overhoop te liggen. Ik bezat een plastic zakje met tien blauwe knikkers in waarmee ik tot op de allerlaatste dag voor de zomervakantie angstvallig over de speelplaats laveerde. Ik nam geen deel aan de ruilverkaveling die de grote speelruimte in haastig met krijt afgebakende partjes opsplitste en aan de reinaardij van de haantje-de-voorsten die dagelijks de mooiste exemplaren onder elkaar versjacherden. Ik had te doen met de eeuwige verliezers wier duim en wijsvinger net niet dat ene gelukzalige stootje op konden brengen. Ik, bezit­ter van tien blauwe knikkers, werd vrijwel dagelijks uitge­sliept door generatiegenoten die in mij een potentieel verlie­zer zagen. Ik ...

In de winter, omstreeks vier uur al, werd het gezellig donker. Lichtbellen haperden aan de gevels, om de twintig meter. De lampen, bevestigd aan telefoonpalen, gooiden een fletse plas licht naar beneden. Ze veroorzaakten onduidelijke schaduwen. Pas wanneer het echt goed donker werd, was je van hun nut overtuigd. De kortste afstand tussen twee palen be­droeg ongeveer dertig stappen. Bij de vijftiende bevond je je in quasi-volslagen duisternis. Er rustte een stolp van stilte op mijn doodlopende straat. Alleen de kinderen met de klokslagen van acht en twaalf en vier zorgden voor wat rumoer. Eén van hen was ik, lange jaren: krullenjongen met de varkensharen. Een stolp: toen mijn straat dood moest lopen en de slagbomen aan de overweg tot in der eeuwigheid werden neergelaten. Het talmende gezuig en gedreun van de pompen bij de watervloed in godweet­welk najaar van een jaartal dat nooit meer terugkwam. Soms een vrouw met achter op haar hoofd een beheerste knot. Gerinkel van glas in een boodschappentas.
'Hm, daar gaat Lydia weer.'
Hoofden achter stille vensters. Die dachten:'Morgen nog een weekje vooruit geschoven.'

O straat van mijn jeugd, trechter waarin alles met mondjesmaat verkleuren moest. Tijd bracht onraad voor mij, schrikkelkind. Mijn Belle Epoque nam ik door een gasmasker waar. Nog gehoord van de Zevensprong. Hoe de koning uit stelen ging. 's Ochtends bang wakker worden omdat die dag op school een vers op bevel gedeclameerd moest worden. Die gillende stoom­fluit van de trein onder een vriezemaan met achter de bewasem­de ramen te vroeg uit hun slaap gerukte gezichten. Soms kon ik huilen.)

‘Hm', gromde de dokter.

Op een dag, de wind joelde als een dolleman rond de schoolgebouwen, maar er hing al lente in de lucht, vormden we met 5A en 5B een grote rij. Er waren nog geen anderen op de speelplaats, want het was nog vroeg op de ochtend. De direc­teur zei iets en smeekte bescherming af voor de verre reis. Zijn woorden gingen in de wind verloren. Omdat er achteraan gemompel was, maakte hij zich onmiddellijk daarna hartstikke kwaad. Even mocht Geert niet mee de bus in, maar als aller­laatste leidde de directeur hem uiteindelijk toch aan het linkeroor de speelplaats over richting bus. De onderwijzers van 5 controleerden of niemand het toegelaten bedrag aan zakgeld overschreed.

Met hun knieën op de zachte kussens gezeten, kinderlijk ver­blijd de bus in kijkend, verklapten sommigen hoeveel centen ze meegekregen hadden en waar zich nog een stiekem sommetje bevond. Daarbij verhuisde hun kauwgummetje voortdurend heen en weer in hun mond.

De nationale luchthaven Zaventem. Niet de vliegmachines en de wilde verhalen trokken me aan. Niet het eindeloze van de startbanen of het weidse van de grasvelden.

Alles werd ons getoond. Er waren jongens die ijverig noteer­den. 's Middags openden we in de ruime hall onze lunchpakket­ten. Sommigen gingen in de cafetaria iets drinken, dat mocht. Ik zat met een vijftal klasgenoten op een cirkelvormige bank in de grote hall. Middenin stond een enorme plant. We zaten er met onze ruggen naartoe gekeerd. We jongleerden met muntstuk­jes. Er werd gewikt en gewogen hoeveel nog kon worden besteed, waaraan, hoe, wanneer. Ik hield een blinkende munt veilig in de warme holte van mijn broekzak verborgen. Die kon het begin van een onmetelijk fortuin worden. Daar kon ik dan een groot huis mee bouwen waar op het dak de heli's zouden opstijgen en landen. Tijdens de lunchpauze verkocht ik nog een pakje kauw­gum. Ik vroeg er een lagere prijs dan ik er zelf voor betaald had. De opbrengst liet ik ook in mijn broekzak glijden. Het was een prettig en nieuw besef: ik had nog nooit over zo veel geld beschikt.

De rest van de dag schoof daarom op de achtergrond voorbij. Wazig voltrokken zich de gebeurtenissen waarover ik later in een opstelletje met veel tekenende woorden zo mooi schrijven zou, tot grote nijd van Marius. Rond drie uur in de middag nam de onderwijzer de beloofde klasfoto. De wind rukte aan onze haren. Iedereen was lelijk. Het duurde en duurde tot allen eindelijk dicht genoeg opeengepakt stonden om op het kiekje te kunnen. We hielden onze hoofden schuin als verkeerde lieveheren, tegen de suizende wind. Ik bevond me uiterst rechts. Secondelang perste ik de verplichte glimlach eruit en goochelde ondertussen met de warme munten in de diepte van mijn broekzak. In het pretpark, later op de dag, hield ik me afzijdig. Ik voerde op de par­keerplaats tussen de bussen diepzinnige financiële gesprekken met Geert en Bruno.

Tijdens de terugreis, toen de regen de ramen martelde en elk zicht belette, deed Paul de ronde met de pet van de busgelei­der. Geert, Bruno en ikzelf, samenhokkend op de achterste bank, weigerden een bijdrage. Van toen af geloofde ik dat er een doem op mij rustte. Trouwens, de dag daarop trapte ik thuis in een spijker. Ma gaf me nog een extra labberdoedas omdat ik keihard gevloekt had.

Dit, en nog vele andere dingen, was een nauwkeurig uitgekiende straf, bewerkstelligd door De Grote Bouwheer, De Meester Van Het Heelal, De Oneindige Edelman, De Onmetelijk-Zwijgzame Uurwerkmaker, voor het weigeren een fooi aan de geleider te geven, het katapulteren van kiezeltjes naar wiedsters, het rokjetillen, het piemeltjevillen, het maken van Geheime Ge­dichten, het Weten van Allerhande Geheimen en nog vele, vele zonden.

Ach, het was een straatje zonder einde.

R@T

Rough: Rattenkop !

Tough: Schijtlijster !

Rough: Dooievisjesvreter !

Tough: Ossenmelker !

Rough: Kloothommel !

Tough: Melkmuil !

Rough: Angsthaas !

Tough: Pezewever !

Rough: Zeurpiet !

Tough: Pottenkijker !

Rough: Schreeuwlelijkerd !

Tough: Gebraden haan !

Rough: Slijmjurk !

Tough: Mierenneuker !

Rough: Slapjanus !

Tough: Lamstraal !

Rough: Stoethaspel !

Tough: Muggenzifter !

Rough: Dikdoener !

Tough: Veelvraat !

Rough: Die je zelf bent !

Tough: Jij ook !

(Rough neemt een vismes en fileert Tough. Tough rukt ondertussen diens hart eruit. Beiden gaan dood.)

ZOETE WRAAK

'Each man kills the thing he loves'

Leopold Tavernier arriveerde midden in het schooljaar als een vreemde eend in de bijt in onze klas. Hij had een dure slobberpull, een Franse r en potloden waar ongelofelijk mooie tekeningen uit vloeiden. Het magische woord dat hem vergezel­de, was 'Congo'. In de krant hadden we al foto's gezien van negers met afgehakte handen. Uit dat wrede Congo was Leopold Tavernier met zijn ouders halsoverkop weer naar België ge­vlucht. Daarom wou iedereen hem wel naast zich in de bank. Meester Gilbert velde een gemakkelijk salomonsoordeel: Leopold werd elke dag bij iemand anders geparkeerd.

'Zeg, zijn de negers overal zwart?'
'Heb je ginder maniok geproefd?'
'Wat doen ze daar eigenlijk met al dat zilverpapier?'
'Jongens, jongens!', zei meester Gilbert. 'Laat Leopold nu eens een beetje met rust, hé! Eh ... het zijn drukke dagen geweest voor hem, nietwaar Leopold? Als hij er zin in heeft, mag hij op het einde van het schooljaar een spreekbeurt houden over eh ... over het zwarte continent. Alles op zijn tijd.'
'Hij kan mooi tekenen, hé meester?'
'Ja, hoor. De rest werken we wel bij.'

Maar Leopold Tavernier, oud-koloniaaltje, moest helemaal niet 'bijgewerkt' worden. Met Pasen al bleek hij de kersverse primus van de klas te zijn; de zoontjes van de notaris en de dokter hadden het nakijken.
Er was nog iets om jaloers op te zijn. Leopold kreeg elke dag tien Belgische frank zakgeld mee naar school. Dat was een kolossaal bedrag. In onze financiële dromen rekenden we alle­maal in eenheden van halve en hele Belgische franken, sommigen zelfs in centiemen. Er waren nog van die belachelijk grote munten in omloop met een gaatje in het midden, net mini-cd's. De grootte van die munten was gelijk aan het formaat van onze armoede. Het gaatje middenin was een spottende vingerwijzing van de Mammon.

Leopold: 10 BEF X 7 = 70 BEF/week. En misschien incasseerde hij speciaal tarief op zondagen! Om van te duizelen. Iedereen verlangde naar de dag waarop Leopold buurjongen in zijn bank werd. Iedereen hield zijn afgunstige klep.

Toen al was ik een verwoed fi-la-te-list. Bijna elke dag bewasemde ik met open mond het winkelraam van Verduyn in de Breydel­straat: prullaria, schoolgerei, snoep, wenskaarten, maar vooral: postzegels! Die zaten verpakt in plastic mapjes: driehoekige Kaapse, langwerpige Chinese, smalle Togolese, minuscule uit Mauretanië. Kostprijs: 10 BEF voor zo'n mapje.
Daar moest ik eeuwen voor sparen.

Op school brak mijn Leopold-dag aan. Smekend keek ik hem in zijn koloniale ogen, die al zo veel wreeds en afgehakts hadden aanschouwd.
'Zeg, Leopold?'
'Ja?'
'Zo'n mapje postzegels bij Verduyn kost 10 frank.'
'Ja.'
'Ik spaar postzegels.'
'Ja?'
'Maar ik heb geen 10 frank.'
'Krijg je dan geen zakgeld?'
‘Pff ... '
'Heb je er al veel?'
'Wat?'
'Postzegels natuurlijk.'
'Ik wil die van bij Verduyn. Straks koopt iemand anders ze.'
Leopold zweeg.
'Tien frank, da's één dag zakgeld voor jou.'
'Jaja.'
'Allez!'
'Wat krijg ik in de plaats?'
Razendsnel dacht ik na. Wat voor waardevols bezat ik waar ik Leopold een plezier mee kon doen? Kon ik mijn zus verkopen?
'Mijn zuster vind je leuk.'
'Je zuster?!'
'Jaja.'
Toen kwam meester Gilbert roet in het eten gooien. Ik belandde voor een paar dagen in de schemerzone tussen eeuwige armoede en verhoopte kapitaalkracht.

'Leopold?'
'Ja?'
'Mijn zuster vind je echt wel leuk, hoor. Ik heb er over gepraat.'
'Waarover?'
'Over jou natuurlijk.'
'Hier.'
Totaal onverwacht hevelde Leopold vanuit de rijke diepten van zijn kontzak twee stukken van vijf frank naar mijn gretige handpalm over.
'Voor mij?!' deed ik verrast.
'Voor die postzegels.'
Ik plette de muntstukken zowat in mijn vuist.
'Hei, merci zeg! Je bent mijn beste vriend!'
Leopold glimlachte. Misschien was hij het vroeger gewend allerlei blinkends aan arme zwartjes uit te delen.
'Ik doe vanavond heel veel groeten aan mijn zuster.'
'Ja. Morgen om tien over acht sta ik aan de oranje knipperbol bij de schoolpoort.'
'Ik zal het haar zeggen. Joepie!'

Na het oorverdovende, bevrijdende gerinkel van de vier­uurbel holde ik regelrecht naar Verduyn: prullaria, pietlut­tigheden, tierlantijnen, dingsigheidjes, maar bovenal postze­gels. Het kersverse kapitaal dat koloniaal Leopold Tavernier in mijn firma had gepompt, gloeide ovenwarm in mijn handpalm. De transactie nam amper tien seconden in beslag. Verduyn verhoogde zijn middelen met BEF 10-; ikzelf werd de trotse bezit­ter van een vijftiental nagelnieuwe, exotische postzegels. Wat er voor Leopold, mijn sponsor, was weggelegd, zou de toekomst nog wel uitwijzen.

Die avond verschanste ik me met popelend hart op de kamer die ik met mijn twee broers deelde. Vol verwachting verscheurde ik de plastic verpakking, om tot mijn ontzetting te constateren dat alle zegels op een stuk karton vastgekleefd zaten. Ik kreeg al spijt van mijn aankoop. Met dat enorme kapitaal had ik honderden andere hebbedingetjes kunnen verwerven. Zenuwach­tig begon ik aan een hoek van de Kaapse postzegel te pulken. Lap, daar had je het al: hij scheurde.
'Godver!!'
China onderging hetzelfde lot. Togo volgde. Mauretanië, de hele reutemeteut. Mistroostig staarde ik naar het zootje. Voor losweken met stoom had ik het geduld niet opgebracht. Dit was mijn straf.
'Verduivelde Verduyn,' dacht ik nijdig. 'Dit is bedrog. Postzegels klééf je niet stomweg op karton vast.'
Wraaklustig verfrommelde ik mijn total-losscollectie en mikte die in de papiermand. Verduyn zou nog van mij horen! Ik schar­relde in mijn verzameling Vermoedelijk Belangrijke en/of Geheimzinnige Dingen en koos er een oude huissleutel uit. Die had ik enkele maanden geleden op straat gevonden. Mijn wraak zou zoet zijn, zonder dat het me ook maar één frank zou kos­ten.

Zoals in een overvalfilm: timing was belangrijk. Elke seconde was een fractie en een eeuwigheid. Het duurde gewoonlijk acht à tien seconden vooraleer Verduyn, een rijzige vijftiger in stofjas, in zijn winkel verscheen, als een djinn uit het halfduister opduikend. De opstelling van zijn laden, kasten, snoepkommen en rekken kende ik vanbuiten.

Ik sloeg ongenadig toe, de volgende dag al. Ik wachtte tot de kust veilig was. Er mocht niemand anders in de winkel zijn. Razendsnel ging ik naar binnen, graaide met bonzend hart zoveel repen chocola weg als ik met één handgreep pakken kon en propte de buit in mijn jaszak. Daarna bleef ik met ingehouden adem onbeweeglijk staan. In mijn linkerhand hield ik de oude huissleutel gereed. Verduyn deed er langer over dan gewoon­lijk. Zou ik nog eens ... ? Het bleef maar duren verdorie. Ik had nog rustig ...

'Ja, jongen?'
Met een ruk draaide ik me om. Hij kwam verdomme uit die zijdeur, waar hij anders nooit ofte nimmer ...
Ik liep bloedrood aan.
'Ja?'
Hij ging met zijn groot lichaam vlak voor mij postvatten.
'Eh ... die sleutel hier ... ' hakkelde ik. Ik toonde hem het ding.
'Wat is er van die sleutel?' vroeg hij. O djiezes, wat een dreigende klank in die stem!
'Eh ... hij lag hier op straat, vlak voor uw winkel. Ik dacht dat u hem misschien verloren had ... '
Verduyn kneep zijn ogen halfdicht en monsterde me van kop tot teen, terwijl hij bijna onmerkbaar ja knikte. Had hij het door? Het zweet brak me uit. De wraak was al niet zoet meer.
'Geef hier.'
Hij rukte het ding zowat uit mijn hand.
'Gevonden, hé?'
'Ja.'
'Hij ziet er zo oud uit.'
'Ja.'
'Op straat, hé?'
'Ja, meneer.'
'Mensen lopen toch niet op straat? Daar rijden de auto's. Mensen lopen op het trottoir. Als ze een sleutel verliezen, doen ze dat op het trottoir. En ze horen die dan vallen. Dan kunnen ze ... ‘
Ik luisterde al niet meer. In mijn hoofd bonkten gevangenis­deuren dicht en rinkelden sleutelbossen.
' ... je vader hiervan? Ken ik jouw vader? Ja hé? Je kon toch ... '
Help.

Toen werd in mijn hoofd eensklaps een besluit genomen waar ik zelf weinig mee te maken had: ik vluchtte. Halsoverkop vlucht­te ik Verduyn, prullaria, postzegels en snoep, uit. Ik holde enkele straten door en hield pas halt bij het Heilig-Hart­standbeeld, dat me met open armen op het Consciencepleintje verwelkomde. Ontredderd zeeg ik op een bank neer. Wat een ellendig, onnozel, stom leven leidde ik toch! Waarom was ik niet in Elisabethstad geboren en kreeg ik niet elke dag tien frank zakgeld? Waarom stond ik niet op foto's met een aapje op mijn schouder? Leopoldstad?

Leopold ... verdomme. Wat moest ik Leopold vertellen? En straks ... thuis: zou Verduyn weten waar ik woonde? Kende hij mijn vader echt? Ik betastte de repen chocolade. Ik kon de buit alleszins niet mee naar huis nemen. Voorzichtig dropte ik een na een de repen achter me in het gras. Dat betekende mijn totale nederlaag. Maar ook, een heel klein beetje: opluchting. Daarna stapte ik doodsbang naar huis. De koorts van schuld en wroeging deed mijn wangen gloeien. Mijn hart stuiterde voor me uit op het trottoir. Iedereen keek me bestraffend en afkeurend aan. Ik had zwaar gezondigd. Weldra zouden op de voorpagina's van de kranten foto's van me verschijnen, waarop ik met gebo­gen hoofd en afgehakte rechterhand te zien zou zijn. Men zou me niet eens geboeid naar mijn cel kunnen leiden.

Dagenlang liep ik op hete kolen. Niks gebeurde. Ik strafte alleen mezelf. Wat de fi-la-te-lie betreft: ik beschreef elke dag een omtrekkende beweging, zoals in de cowboyboeken, om Verduyn in het Breydelstraatje heen, met mijn muts tot diep over mijn oren getrokken. Ik kon de con­frontatie met mijn bron van ellende niet meer aan. En ik was er als de dood voor dat Verduyn me bij de lurven zou grijpen.

'Hei, heb je die postzegels al gekocht?'
Leopold keek me met grote, vragende ogen aan.
'Jaja.'
'En?'
'Mooi hoor.'
'Je zus zei dat ... '
'Mijn zus is een liegbeest.'
Oud-koloniaaltje Leopold Tavernier zweeg verbluft.
Over en out. De hele Leopold-dag zat ik ongemakkelijk in mijn bank te wiebelen. We wisselden geen woord meer. Leopold werd met de minuut slimmer. Het leven was onrechtvaardig. De rijken werden steeds rijker. De armen armer. In mijn kwartje zat nog altijd een gaatje.

'Hei, psstt!'
'Ja?'
'Als je zus me niet meer moet hebben, betaal je me die tien frank terug, hé?'
'Hm.'
Lap. Voilà. Dat was de voetnoot bij mijn Leopold-dag. Nu was ik ook al handelaar in blanke vrouwen. De Congo: postzegels, slachtpartijen, uitbuiting. Mijn volgende spreekbeurt zou niet over fi-la-te-lie gaan. Dat stond vast. Het zou een apologie worden: over hoe een eenvoudige, arme Vlaamse jongen door de passie voor zijn leerrijke hobby in de criminaliteit verzeilde.

WILD!

In het land waar het op dinsdag altijd regent, was het woensdag. De chef-kok van restaurant PAPILLO was slechtgemutst. De regen sausde die dag namelijk ook onverdroten naar beneden.
‘Ik lust je rauw, groentje!’ snauwde hij naar de kersverse dessertkok. Die had net per ongeluk (leek het) een klodder chocolade in een van de frituurmanden gekatapulteerd. Toch een fraai staaltje van culinaire ballistiek, voorwaar; het was van dezelfde orde als het omhoog gooien van pannenkoeken of het zwierige jongleren met pizza’s. De werkplek van Tore was immers ettelijke stokbroodlengtes verwijderd van de brand- en sishaard van chef-kok Rudy.
‘Slay no more,’ mompelde de polyglotte Meredith, een duvelinnetje-doet-al dat alle kook-, look- en rookproblemen in het keukenvagevuur van restaurant PAPILLO diende op te lossen en dit wonder boven wonder ook vaak deed. Ze trad ook als wrevelagente op tussen veeleisende gasten en overspannen keukenpersoneel. En bovenal slaagde ze er meestal ook in dat heethoofd van een Rudy te sussen.
‘Godverse keukenclown!’ foeterde Rudy. ‘Dat is hier nog maar een week en … ‘
‘Maar het was per ongeluk, chef!’ zei Tore.
‘Taarteklaai.’

Het was het wildseizoen van de pechvogels. Mensen wilden angsthazen en hoenderachtige bos- en veldbewoners opeten, geflankeerd door flonkerende wijnen waarin de okeren en paarse herfst zich weerspiegelde. Chef-koks zweetten zich een vetlaag minder; hun personeel moest het vaak ontgelden.

Het was in deze constellatie van leenroerige tijden voor afgeknald wild en likkebaardende mensen dat meneer Cyriel aan tafel 12 in het alom geprezen PAPILLO zich tegen zijn vriendin Amber liet ontvallen:
‘Tiens, al eens op gelet? De meeste chef-koks zijn mannen. Dieren koken en kindjes kopen … dat is te veel gebraad en gebroed ineens hé … hihihi … Vrouwen kunnen dat niveau blijkbaar … ‘

Verder was zaakvoerder Cyriel Deforche van de firma ClothPlus niet gekomen. Directiesecretaresse Amber had niet geaarzeld tussen het glas water of het glas rode wijn. Van het aangelaat van meneer Cyriel – een gesperde ster van verbijstering – biggelde nu een soortement bleek bloed. Overgeleverd aan een gamma van gevoelens keek hij schuldbewust naar het geultje tussen haar borsten, waar zich ook een riviertje rood een weg zocht. Ondertussen voelde hij vele ogen branden in hun richting.

‘Blijkbaar, Cyriel, blijkbaar ??!!’
Meneer Cyriel zweeg als vermoord, bang voor een tweede waterval, nou: wijndouche.
‘Heeft zo’n chef-lul als es een kind uit die lul geperst? Zijn buik opengereten met een van zijn keukenmessen om er een klein chefje uit te sleuren? En dan zeventien jaar lang voor dat bloederige ding gezorgd? Hé Cyriel? Heb je daar ooit al es aan gedacht?’
‘ … ‘
Meneer Cyriel reageerde nog steeds niet. Hij begon nu met langzame bewegingen de rode zee over zijn gezicht en kleren in te dijken en te deppen, terwijl Bach nu even manifester weerklonk: ergens had iemand ijlings aan een volumeknopje gedraaid. Amber negeerde het riviertje Bordeaux tussen haar tieten.

En toen zwierden de keukendeuren open en dicht, en kwamen de patrijzen eraan, terwijl chef-kok Rudy de ober even in de gaten hield door een patrijspoortje.

‘Amber … potverdorie toch … ‘ mompelde Cyriel, terwijl hij vanuit zijn ooghoeken de collateral damage in het restaurant probeerde op te nemen. Dat viel tegen: zowat iedereen zat ze aan te gapen. Gelukkig kwamen de gebraden vogels eraan. De ober negeerde het slagveldje volkomen en lichtte vrolijk de stolpen van boven de borden.
‘Alstublieft, mevrouw, meneer. Smakelijk.’
‘Hm.’
‘Dank u.’
Gedempt gepraat nam weer een aanvang, maar het was duidelijk dat het her en der nog over de overval met rode wijn ging.

‘Wat bezielt je toch … ‘
‘Besef je eigenlijk wat je gezegd hebt?’
Cyriel Deforche van ClothPlus verfrommelde zijn met wijn doordrenkt soepservet tot een bloederig propje.
‘’t Was maar om te lachen, Amber.’
‘’t Was inderdaad maar om te lachen, Cyriel, om zuur en groen te lachen. Zie ze nu loeren allemaal. Bah, ik heb helemaal geen trek meer.’
‘Ze kijken, Amber … ‘
‘Pff … ClothPlus is toch niet beursgenoteerd hé. Dàt ze kijken …’
‘Maar zie mij hier nu zitten!’
‘Jaja … de bevlekte ontvangenis hé. Eigen schuld, dikke bult.’
‘Kon je je dan niet beheersen? We zijn hier wel in de PAPILLO hé.’
‘Beheersen?! Bij zo’n godgeklaagde opmerking? Dat kon ik niet over mij laten gaan hé! Het is niet omdat … ’
‘Was dat nu zo erg, Amber?’
‘Stop maar dat ge-Amber; je wint er niets mee.’
‘Eet je niet?’
‘Nee.’
Amber bleef met starre laserblik de patrijs op het bord van haar werkgever doorboren. En de oneindige Vlaamse regen biggelde in naarstige straaltjes van de ramen van restaurant PAPILLO.

Meneer Cyriel haalde zijn schouders op. Hij knoopte zijn vest dicht om de ergste wijnvlekken aan het zicht te onttrekken en greep naar zijn bestek.
‘Ga je je zelfs niet excuseren?’
‘Hé?’
Mes en vork stokten in hun beweging; ze wezen falanxmatig schuin omhoog in de richting van het kreng dat nu nog een verontschuldiging eiste ook.
‘Maar wat zeg je nu toch?!’
Amber bleef gevaarlijk roerloos; alleen haar ogen vernauwden zich even tot spleetjes. Cyriel D. keek even naar het lege wijnglas en het volle glas water voor haar. Er was nog niemand opgedaagd om haar wijnglas bij te vullen. Zijn eigen wijnglas was halfvol en aan zijn glas water had hij nog niet genipt.
‘God-verrr-domme,‘ deed hij dan langzaam, hij nam er zijn tijd voor, de r rollend als een ingehouden brul, de tanden op elkaar geklemd, het kwam als een braakbal uit de diepten van zijn buik, hij leek het kapot te kauwen en in haar gezicht uit te spuwen. Vlak daarna zetten zijn mes en vork zich in beweging, in de richting die hij daarnet al verbouwereerd had uitgestippeld.

Niet de dode patrijs, maar de beide wangen van directiesecretaresse Amber waren de vleselijke porties waarin meneer Cyriel met onbedwingbare woede zijn mes en vork plofte. Hij schrok van zijn onbesuisde daad, sprong op, maar Amber was met een gruwelijke gil nog vlugger opgeveerd. In haar rechterwang stak een vork, in haar linker een mes.

Andermaal kleurde een en ander rood.

Verbijsterd keek iedereen toe hoe Amber met een robotachtige tolbeweging op de grond kukelde. Kreten van afgrijzen weerklonken alom. Toen kwam Meredith toegesneld, gevolgd door Rudy en Tore. Ze ging schrijlings op Ambers buik zitten, spreidde haar armen, zette er dan haar knieën op en trok vervolgens met één snelle beweging het bestek uit de beide kanten van het hoofd van het slachtoffer.

Ondertussen had ook een dappere gastronoom zich op meneer Cyriel gegooid. Ze lagen nu naast elkaar op de grond, terwijl de man Cyriels armen achter diens rug in bedwang hield.

Met bloedende konen werd het bestekslachtoffer door Meredith naar de keuken afgevoerd. Dat was niet naar de zin van enkele gasten, die verontwaardigd hun borden van zich afschoven en aanstalten maakten om de PAPILLO te verlaten. Uit die keuken viel immers niks goeds meer te verwachten.

Meneer Cyriel werd nu door de koks rechtop gezeuld en ook gevankelijk weggeleid.

Toen braken de stemmen los in het restaurant.

‘Die menseneter …! Heb je dat gezien? Die verdient de doodstraf.’
‘Zij is wel begonnen hé!’
‘Ja, maar moet ze daarom als een steak behandeld worden?’
‘Die zal heel lang niet gekust kunnen worden.’
‘Wat gaan ze er nu mee doen?’

Toen kwam plotseling meneer Cyriel weer tevoorschijn. Stilte alom.
‘Er is … er is toevallig geen dokter in de zaal hier?’
Enkelen schudden van nee. Cyriel Deforche verdween weer.

‘En de politie? Moet de politie hier niet zijn?’
‘Of de 100. Moeten wij de 100 niet bellen?’
'Misschien wel best ... '

Toen verscheen wrevelagente Meredith.
‘Storm in een glas water, nou: wijn,’ zei ze tegen iedereen in het algemeen. ‘Een eh … een woordenwisseling. De dokter is gebeld. Geniet u rustig verder, dames en heren. Met excuses vanwege chef-kok Rudy en het personeel. Het zal niet meer gebeu … ‘

In de keuken weerklonk een ijselijke gil.

De inderhaast gealarmeerde bevoegde diensten konden alleen nog maar de gastronomische dood van dessertkok Tore constateren. Chef-kok Rudy had diens hoofd secondelang in een van de grote borrelende sissende frituurmanden ondergedompeld. Regen biggelde tappelings van de keukenramen, waarachter zich een weergaloos panorama ontvouwde.

WINNETOU

Winnetou Degrande was noodgedwongen een navelstaarder. Hij zat al jaren in een rolstoel en keek dus nillens willens recht in de buiken en navels van de ‘lopers’, zoals hij de tweebenigen noemde. Vaak zeilden de blikken van die lopers zelf over hem heen. Dat hield twee mogelijkheden in.

1. Hij had net zo goed iets doods onder hun voeten kunnen zijn.

2. Ze probeerden luchtig om te gaan met zijn beperking en vooral niet naar zijn wielen te kijken die zijn lamme benen vervingen.

Om hem van een dezer mogelijkheden te vergewissen, diende Winnetou Degrande zelf beaat zijn hoofd te heffen en hen ogenschijnlijk onderdanig aan te kijken, als een hondje dat een koekje is beloofd als het eens gaat opzitten.

Aan de beperking van Winnetou was een ongelofelijk verhaal verbonden, niet zozeer omwille van het verhaal dan wel omwille van zijn naam. Zijn naam was er namelijk eerder dan zijn lot. Een pijl had Winnetou’s onderste ledematen definitief verlamd. Dat gebeurde toen hij elf jaar was. Elf jaar lang heette hij al Winnetou, Degrande. Nou, zo’n jongen met zo’n naam kon het in de jeugdjaren toch niet aan pijl-en-boog ontbreken?

De daders die hem zijn naam hadden berokkend (de vrouwelijke en de mannelijke verwekker, een Karl-Mayfan) kochten hem voor zijn tiende verjaardag een set van boog-en-pijlen waarop een klant- en kindvriendelijk embleem prijkte. Winnetou en zijn maten werden bedreven in de speelgoedversie van de schutterssport. Zo bedreven dat ze meer wensten. Dus begonnen ze ‘echte’ pijlen te snijden en te kerven in het gemeentepark. Zo’n echte pijl trof de inmiddels elfjarige Winnetou Degrande vol in de rug. Na vele hopeloze maanden in ziekenhuizen kreeg Winnetou dan maar wielen voorgeschreven. Van dan af leidde hij een zittend bestaan.

Op twintigjarige leeftijd werd hij dartskampioen op de Paralympics in Seoel. Hij mocht bij de koning op de koffie. Omdat precisie zijn vak leek te zijn, werd hij ook gevraagd voor het nationale rolstoelbasketbalteam. Dat hield hij even in beraad. Hij hield niet van opspattend zweet en lijfgeuren in volle actie.

Winnetou Degrande had een grondige hekel aan het etaleren van tatoeages. Niet aan tatoeages op zich. Hoewel. Sommige waren best wel te pruimen als een soort van (hoeveelste inmiddels? tiende?) kunst. Maar het ongevraagde showen van persoonlijke iconen op de huid van vooral armen, benen, ruggen en borsten vond hij een inbreuk op de intimiteit zijn. Als je je op pakweg twintig centimeter van zo’n blote heldhaftige bovenarm of beschilderde kuit bevond, was het net alsof je verplicht werd deel te nemen aan een intimiteit die je zelf helemaal niet wenste. Zo’n tatoeage hoestte je recht in je gezicht toe. Om nog maar te zwijgen over de kijkvervuiling in de meeste gevallen: onbeduidende, niet ter zake doende Japanse kronkels, afzichtelijke draken, belachelijk gevederde indianenkoppen en in het ergste geval de vrouwennamen en de doorpijlde harten.

Dat en het gedwongen navelstaren waren Winnetou doornen in het oog. Hij kreeg er een combinatie van voorgeschoteld op een dartstoernooi in Bournemouth: laaghangende bierbuiken en bovenarmse tatoeages.
‘Hoe komen die linksrijdende eilandbewoners toch aan die gigantische bovenarmen?’ vroeg hij zich herhaalde malen hardop af. ‘Vanwaar die grote vleesoppervlakken, waarop ze hun wansmakelijke gedrochten laten schilderen?’
‘Beer and biology hé,’ grinnikte Freek, een teamgenoot.
‘En jij bent ook niet van de smalste, na al die jaren karren,’ merkte Jill op, terwijl ze een gespierd gebaar maakte. Zij was de lopende mascotte van dartsvereniging Pickery Club, in de volksmond: de pik erin. De eigenaar van hun stamcafé heette namelijk Ivan Pickery. Hij had het af en toe met recht en reden over ‘mijn PC’, die hij sponsorde middels een tweedehands busje om gooitoernooien mee af te dweilen. Zowel zijn café als het busje waren voorzien op lopers en tweewieligen ofte navelstaarders. Van deze laatste categorie telde de Pickery Club er vier; een mooi staaltje voorwaar van diversiteit en flexibiliteit, de intellectuele modewoorden van de laatste jaren.

Bournemouth beloofde een mooi driedaags uitje te worden. Door veel spaghetti te eten, was ook de kas van de PC gespijsd. Jill had daarbovenop nog asjeblief 300 € gewonnen met een openbare partij strippoker, voor het goede doel. Er kwam zelfs wat subsidiegeld van overheidswege – a posteriori natuurlijk, na het indienen van een dossiertje – omdat het een schoolvoorbeeld betrof van gemixte sportbeoefening en internationalisering. De PC had daar door het vallen en opstaan van alsmaar oude en weer verse regeringen en excellenties handig gebruik van weten te maken.

Mastodonten van mannen en gevaartes van vrouwen namen aan het gooitoernooi deel. Alleen de Bulls uit Exeter telden ook een rolstoelgebruiker in hun rangen, een eenarmige dan nog wel. Zelfs zittend leek hij nog de afmetingen van een reus te hebben.
‘Dat is alvast één getatoeëerde arm minder,’ grinnikte Winnetou tegen Ivan.
‘Ja, maar wij bleekscheten vallen hier wel op door ons blanco velletje hé.’
‘Die Engelsen dragen permanent de oorlogskleuren.’
Winnetou keek strijdlustig om zich heen. In de Pickery Club werd hard op hem gerekend. Hij was immers sedert de Paralympics in Seoel hun kampioen. Na urenlang getok van de pijltjes op de dartborden prijkte PC op de vijfde plaats. Niet mis voor een ploegje van het vasteland, maar het kon beter. Jill wreef Winnetou’s rechterarm en die van de anderen in met een geheime mengeling waarvan ze alleen de ingrediënten ossengal en brollèrt (een Hongaars plantenextract) prijsgaf.

Winnetou kreeg het echter stilaan op de heupen in dit bos van tatoeages op blote basten. Bijna iedereen op dit eiland leek geprikt of geperforeerd. Zowel vrouwen als mannen sjokten met heelder fresco’s op hun vel rond.

Op de derde en laatste dag struikelde zo’n vleselijk gevaarte bij het achteruitstappen over Winnetou en zijn tweewielige vehikel: een kolos met zo’n potsierlijke indiaan in zijn bovenarm gekerfd.
‘Bloody … !!’
‘Godverdomme … schildersezel!’ riep Winnetou kwaad. Het was even zoeken naar de juiste bewoordingen. De Nederlandstalige omstanders barstten in lachen uit.
Schildersezel!?
Maar het Engelstalige gevaarte – dat langzaam uit zijn bedenkelijke positie weer oprees; hij had even beduusd als een reuzenbaby op Winnetou’s schoot gezeten – gaf geen blijken van goodwill. Hij vatte de schaterbui kennelijk als een belediging op.
‘What did you say, wheelman?’
‘ … ‘
‘Eh?’
Er viel een geladen stilte. De oeros stond nu op drie meter afstand van Winnetou.
‘Come on, man … ‘ probeerde Freek in zijn beste Engels te sussen.
‘You watch your steps, sir,’ voegde Jill hem toe.
‘Fuckin’ wheels … Do we shoot sitting ducks here or what?’

Winnetou’s ogen veranderden in gevaarlijke spleetjes, zoals ze er de fractie voor elke worp uitzagen. Hij kneep hard in zijn bundeltje pijltjes. Ze gloeiden in zijn hand.
‘Bull’s eye!’ riep hij plotseling. Zijn hand rees en hij mikte met volle kracht zijn drie pijltjes tegelijk in de bovenarm van de kerel.
‘Roos!’
De pijltjes boorden zich gezamenlijk in het ene oog op het zijprofiel van de foeilelijke indiaan.
‘Ten points for Belgium!’
Verbouwereerd keek het slachtoffer naar de pijltjes in zijn bovenarm; aanvankelijk vergat hij het uit te schreeuwen.
‘Bastard! Stupid Belgian bastard!!’

Toen waren alle rapen gaar.
De eindfase van het dartstoernooi in Bournemouth ontaardde in wat men iets later in de Engelse kranten de DARTS CLASH is gaan noemen. Eén Vlaamse krant bracht het bericht op bladzijde twee, getiteld OP JE VOGELPIK GETRAPT. De volgende dag namen alle andere kranten het bericht over. Er werd duchtig met het woord ‘pik’ gejongleerd. Winnetou Degrande prijkte plotseling op enkele voorpagina’s.

De minister trok prompt de beloofde subsidie in. De Pickery Club was geen voorbeeldig ambassadeur in het buitenland geweest, vond zij.
Gevraagd naar een reactie hierop, antwoordde Winnetou:
‘Van een pijlsnelle reflex gesproken.’
Hiermee (en met de hele zaak) scoorde hij bij de bevolking, die hem vijf dagen lang als een Bekende Vlaming beschouwde.

KID KATANGA

De moord op thrillerauteur Rick Syracuse was natuurlijk gloeiend heet nieuws. De man had immers zelf een aantal papieren moorden op zijn geweten. Zijn kerfstok was zijn schrijfstok. Het was bekend dat Rick Syracuse zijn moordverhalen in ouderwetse inkt drenkte en koppig weigerde zijn manuscripten digitaal of zelfs maar getypt bij zijn uitgeverij in te leveren. Men leerde ermee leven bij uitgeverij PlotPlus, want de moorden van Syracuse betekenden kassa.

Nou, in levenden lijve was hij nu dus zelf vermoord.
De eeuwenoude vragen luidden: wie, hoe, waarom?

Rick Syracuse had 49 jaren, 6 misdaadromans, 2 huwelijken en 3 zonen op zijn naam staan. Zijn schaapjes waren op het droge en zijn huis bevond zich op de buiten. In zijn laatste boek liet hij een bokser om allerlei extrasportieve redenen naar de andere wereld helpen.

Boksbeugel noch kogel hadden de auteur het tijdelijke met het eeuwige doen wisselen. Nee: hij was ten huize van zichzelf met een ingenieus lussensysteem van sporttape (merk Artihand) blijkbaar eerst overrompeld, daarna ingetapet en vervolgens gewurgd. Zijn Cross-vulpen stak tussen zijn dodelijke halsband en had als wurgdommekracht gefungeerd. Donkerblauwe inkt kleurde de achterkant van de halsband. Het was net alsof een spin haar slachtoffer had ingewikkeld en daarna geïnjecteerd met verlammend gif. Het leek ook een beetje op een boek met een wikkel rond …

Sid Maranga: ik hoorde minstens twee van zijn ribben kraken toen mijn rechter vol op zijn karkas inbeukte. In mijn gedachten schoot mijn vuist zo door zijn vlees heen, een zwart gat met rode sliertwanden veroorzakend. Beeldde ik het me in of wolkte er stof uit zijn vege lijf? Of was het een zwerm van zweetdruppels, zoals je wel eens vertraagd in een boksfilm ziet? Zijn ene nog niet dichtgetimmerde oog lichtte verbaasd even op. Ik voelde de weerslag van mijn aanval tot in mijn schouder en nek. Elke uithaal sloopte ook mijn lichaam. Verbazing werd razernij bij mijn tegenstander, maar vooraleer Sid Maranga daar gebruik van kon maken om me op zijn beurt een pandoering te geven, vertrok zijn gezicht zich in een pijngrimas. Hij reikte met zijn beide boksstompen tegelijk naar zijn kaduke ribbenkast en zakte vervolgens onder luid gejoel door de knieën.
Even later pakte de scheidsrechter mijn rechterarm en stak die omhoog: ik had mijn vijfde kamp gewonnen, op punten. Sid Maranga zat me in zijn hoek met zijn ene oog te vermorzelen. Het zag geel van haat en nijd. Ik grijnsde naar hem en stapte dan malende met mijn armen de ring rond. De ebony-ivory-trofee in de middengewichtklasse was dit jaar voor mij, Moe d’Arta.

‘Proficiat, meneer Moe d’Arta. Excuus dat ik zo kort na de kamp binnen kom vallen.’
‘Geen probleem,’ glimlachte ik. ‘We hadden afgesproken hé. De pers is al weer weg en het feest begint pas over anderhalf uur. Mijn manager, Marcus, bracht me op de hoogte. Dit hier is Marcus Camberledge.’
Auteur Rick Syracuse drukte ons de hand. Ik merkte dat de toppen van zijn rechterduim en –wijsvinger donkerblauw waren.
‘Mooie kamp,’ zei hij. ‘Echt van genoten.’
‘Ja hé? Champagne?’ zei Marcus.
‘Graag.’
‘Gaat u zitten, meneer Syracuse.’
‘Zeg maar Rick.’
Terwijl ik de laatste hand aan mijn toilet legde, en Marcus een fles ontkurkte, bekeek ik de misdaadschrijver in de spiegel. Waarom kwam deze grijze midlifer naar ons toe? Situeerde hij ons, boksmensen, misschien per definitie in de wereld van de misdaad?
Ik glimlachte even toen zijn spiegelbeeld me betrapte.
‘Vlug opgeknapt, meneer d’Arta!’
‘Zeg maar Moe.’
‘Moe.’
‘Ja, ik recupereer vlug.’
‘Is Sid Maranga nog in de omgeving?’ informeerde Rick Syracuse.
‘Nee, die is onmiddellijk na de kamp naar St.-Aloysius gebracht, voor een check-up,’ antwoordde Marcus met enig leedvermaak.
‘Ach zo.’

‘Oké, nu, ter zake: wat schuift dat, meneer Syracuse?’
Mijn manager wond er nooit doekjes om.
‘U valt wel met de deur in huis, meneer Camberledge.’
‘Dit is de wereld van het boksen hé. We bevinden ons in de ring. Hebben we het over vier of over vijf nullen? Hoeveel rondes?’
‘Aha.’ Rich Syracuse wreef zijn donkerblauwe duim- en vingertop over elkaar: het strijkorkestje van de kassa. ‘Mijn uitgever voorziet 3 000 euro als aanbetaling voor drie sessies van ongeveer een uur. Ik mag alles tapen en gebruiken. Ik neem ook notities met mijn beste vriend hier … mijn peperdure Cross-vulpen … (Syracuse toonde hen even het kleinood waaruit al vijf boeken waren gevloeid) … en wanneer het boek verschijnt, volgt nog eens 4 000 euro. Dat is, al zeg ik het zelf, goed betaald.’
‘Hm.’
Marcus Camberledge verkende even vluchtig mijn gezicht, terwijl hij de flûtes vulde. Ik was per slot van rekening de echte kostwinner, en dat besefte hij goed.
‘Prosit!’
‘Op de overwinning. Gezondheid.’
’7 000 dus hé? Eh … in een witte enveloppe telkens?’
‘Dat kan ik maken.’
‘Moe?’
‘Akkoord,’ deed ik, mijn glas in hun richting heffend. ‘Als niemand maar te weten komt wie … en hoe en zo … enfin … je weet wel … Het is geen biografie hé. Ik wil niet in een boekje terechtkomen. En zeker al niet in een misdaadboekje. Mijn leven is … Ik geef alleen info.‘
‘Nee nee: puur fictie,’ haastte Rick zich te zeggen. ‘Ik gebruik alleen de informatie uit het wereldje om alles echt en aanvaardbaar te maken. Research, hé. Kwestie van geloofwaardigheid.’
‘Frictie?’ echode Marcus verkeerdelijk.
‘Nee: fictie. Fantasie. Een onbestaande wereld.’
Ik ontdekte een zweem van minachting en spot om de lippen van Syracuse.
‘Ah ja … papier hé.’
‘Precies. Papier is gewillig. Ik schep een onbestaande, maar geloofwaardige wereld. Ik documenteer me daartoe ter plekke. De beste schrijvers doen het zo. Professioneel. En dat mag wat kosten.’
‘Hm. We hebben een deal, nietwaar Moe?’
‘Ja,’ knikte ik. ‘7 000.’

Auteur Rick Syracuse had vervolgens, gespreid over twee weken, drie gesprekken met mij. Over ‘het wereldje’. Ik was immers Moe d’Arta, de jonge beloftevolle blanke bokser die nu eens niks te maken had met achterbuurten, gevangenissen of schemerzones. Ik was de zoon van een jeugdboekenillustratrice en een tandarts. In en buiten de ring noemde men mij daarom Best Bite, wat de vrouwen natuurlijk vertaalden als Lekkere Brok. De pers nam dat graag over; het scheelde weer twee woorden in hun kolommen: Moe ‘Best Bite’ d’Arta. Het klonk wel aardig, zelfs met een mondstuk in.

In de interviews met Rick Syracuse vertelde ik honderduit. Eén van de hamkwesties was natuurlijk ook: waarom kiest iemand voor de bokssport? Een blanke buitenwijker dan nog wel? Zoals wel vaker in dergelijke gevallen – ik ben een doodgewone jongen – kwam ik bij een van mijn oude scholen terecht. De twee jaren terreur van Bully hadden bij mezelf en mijn afstuderende klasgenoten sporen nagelaten. Bully: een combinatie van (in deze milde volgorde) studieopzichter, leraar rooms-katholieke godsdienst, priester, passief sportfanaat (‘een gezonde geest …’ etc.), vopo, kapo, gestapo en volgens hardnekkige geruchten ooit legionair bij het vreemdelingenlegioen. Bully’s mond spuwde grote gevaarlijke woorden: discipline, orde, tucht, opvoeding, geloof, gezin. Zijn r’en rolden daarenboven gebrekkig en veroorzaakten waaiers van speeksel. Zijn handen en sleutelbossen zwierden los in het rond; hij had het vaak op de oren van de scholieren gemunt.
Twee jaar lang was hij onze tiran. Twee jaar lang teisterde hij onze afstudeergeneratie. Tijdens het allerlaatste trimester spookten we dan toch van alles uit: we reden met moto’s in het trappenhuis van de school rond, we vermaalden ijs in de rekenmachine van de schoolbar, we gooiden lampen en ramen aan diggelen, we spoelden Bully’s regenjas door het toilet, we trokken zijn dwaze posters van de studiezaalmuren en verscheurden die of we gingen in grote groepen in zitstaking tijdens de verplichte studie-uren, onder het kwelen of fluiten van protestsongs.

Zou hij mijn keuze in de hand hebben gewerkt? Ik incasseerde meerdere keren een loeiharde draai om mijn oren van hem. Hij was ook een niet-pratikerend sportfanaat. Het deed de ronde dat hij stiekem trainde, in zijn rooms-katholieke ondergoed. Waarschijnlijk belette (verbood?) zijn officiële priesterplunje hem aan openbare blote sporten deel te nemen. In mijn toenmalige gedachten zag ik hem altijd als een worstelaar, judoka of … bokser. Die vlezige nek … Die worstenvingers … Van gevechtssporten had hij echter (alweer omwille van dat geloof?) geen hoge pet op.

Toch kregen we toen af en toe boksles. Dat gebeurde door Piet Miel, een piepjonge gymleraar van amper anderhalve meter. Die voelde zich opperbest in de vierkante ring. Piet Miel was in die jaren ook nationaal kampioen aan de turnringen, wat hem bij ons de bijnaam Lord of the Rings opleverde. Die Piet zat zelf ook onder de knoet van Bully, zoals de meeste jongere leraren toen. Tijdens een van die bokslessen liep ik een bloedstorting in mijn voet op. Te enthousiast ‘gedanst’, weet je wel, à la Cassius Clay. Misschien dat daar ook …
‘Kan ik dat gegeven gebruiken in mijn boek?’ onderbrak Rick me.
‘Eh … ja. Die Bully moet het maar weten.’
‘Dat is ook al een tijdje geleden hé. En er passeerden zoveel leerlingen door eh … door zijn handen.’
‘Ja,’ beaamde ik, ondertussen proberend met het huidige gezicht van Bully voor te stellen, een decennium later. Dat lukte niet; ik kwam telkens op een dodenmasker uit. Wellicht een wensdroom.
‘Zolang als je mij dus maar buiten schot laat.’
‘Je hoeft je geen zorgen te maken, Moe. Je zult onherkenbaar zijn, als ik je al nodig zou hebben.’
‘Misschien is Bully al dood, wie weet.’
‘Misschien. Hoe dan ook: hij krijgt een andere naam in mijn verhaal, mocht hij al opduiken natuurlijk.’
‘Natuurlijk.’
En daarmee was het lot van Bully bezegeld. Bully, van wie ik me niet eens meer de echte naam herinnerde.
‘Dat je vader tandarts is … ‘
‘Ja … Vreemd hé?’
‘Stond … Staat hij achter je keuze?’
‘Ik ben eerst diëtist geworden. Om hem gerust te stellen. ‘Iets achter de hand’, ken je wel. Daarna ben ik mijn gang gegaan. Mama vormde geen partij; die zat en zit met haar neus in de prentenboeken.’
‘Zit het misschien al van vroeger in de familie?’
‘Mijn voorvaderen waren voermannen en landbouwers. Een betovergrootmoeder vermoordde haar eerste man, Bernard. Dat was in Amerika. Het is nooit bewezen en ze werd nooit veroordeeld, maar het is wel een publiek geheim.’
‘Aha, dus toch … ‘
‘Haha.’
‘Je ziet, Moe: het werkelijke leven is soms eh … intenser dan het in de boekjes wordt beschreven hé.’
‘Frictie,’ zei ik, met een gemene grijns naar Marcus kijkend, die tijdens de sessies met de misdaadauteur geen seconde van mijn zijde week.
‘Ik heb ooit een echte priester-bokser gekend,’ vertelde Marcus, mijn opmerking negerend. ‘Hij reed ook op de moto. Kwam ’s zondags pardoes zo zijn kerk binnengetuft. Organiseerde bokstrainingen voor probleemjongeren. Hij is al dood.’
Dat laatste zinnetje kwam er zeer vreemd uit, haaks op de vorige mededelingen.
‘Priesters zouden prima sporters zijn,’ zei Rick.
‘Ja? Waarom?’
‘Geen vrouwen omtrent.’
‘Meestal toch hé.’
‘En kinderen dan, godverdomme,’ mompelde Marcus, maar daar luidde de bel al. Deze ronde was afgelopen. Einde interview II. Nog één te gaan, overmorgen.

Na het derde gesprek, dat absoluut geen diepte-interview meer was, of een hengelen naar informatie en verhalen, maar meer een gezellig onderonsje met alweer champagne, namen we voorgoed afscheid van Rick Syracuse. We waren het erover eens dat verder contact overbodig was: in het belang van de boeken, in het belang van het boksen. Per slot van rekening had Rick niet de bedoeling een boek over de bokswereld te publiceren. En wij waren tevreden met de centen en de rust. Hij beloofde dat hij ons het boek zou laten zenden. Een titel wou hij liever nog niet kwijt, maar volgens Marcus had hij nog helemaal geen titel.

Misdaadroman nr. 6 van Rick Syracuse was een uppercut vanjewelste … die vol uiteenspatte in mijn gezicht en in dat van mijn manager Marcus Camberledge.
Het leek erop alsof de schrijver letterlijk uit de biecht en uit de school klapte, waarbij hij inderdaad – zoals hij gestipuleerd had – fictie gebruikte. Die namen alleen al, godverongelukt!

Zo werd er ene Giel Mylle ten tonele gevoerd, een pedofiele gymleraar die ene Lou Harpa tijdens diens scholierenjaren zonder succes benaderd zou hebben, waarna hij hem uit wraak enkele rake klappen tijdens het jiujitsu verkocht zou hebben, met o.a. een blauw oog als gevolg.
Ene Sully, priester-studieopzichter in dezelfde school, bleek Lou Harpa ook al gemolesteerd te hebben, nadat hij een soort biecht van hem had afgenomen over de praktijken van Giel Mylle.
Het hield niet op. De grootvader van Lou zou in de cel zitten wegens doodslag op een boekhouder. Klap op de vuurpijl: de manager van de beloftevolle blanke middengewichtbokser Lou Harpa zou tegenstander Kid Katanga hebben omgekocht om in de vijfde ronde van de nationale titelstrijd neer te gaan. Uiteindelijk zou deze Kid Katanga nog omgebracht worden.

Ik las KID KATANGA, misdaadroman nr. 6 van Rick Syracuse met kolkend bloed. Nog nooit had ik zo vlug een boek uitgelezen. Diezelfde avond belde ik Marcus op.
‘Alles opzij en eraan beginnen!’ gebood ik hem.
Rond middernacht belde hij me op.
‘Vreselijk … ‘ zei hij. Hij klonk gevaarlijk kalm. ‘Dat kan niet door de beugel.’
‘Maar wat doen we eraan?’
‘Nachtje over slapen?’
‘Dat wordt dan een onrustig nachtje. Verdomme: heb je dat nu nog meegemaakt? Die … die hypocriete pennenlikker!’

Anderhalve maand later werd Rick Syracuse dus ten huize van zichzelf netjes ingetapet en weggewurgd uit dit leven op aarde, deze misdadige planeet, onder andere met behulp van zijn dure vulpen, die hem uiteindelijk van alle zin voor realiteit afsnoerde.

De misdaadauteur werd door een van zijn eigen lezers vermoord. Aanvankelijk had men dat personage over het hoofd gezien. Een lichtgewicht, zogezegd. Maar eigenlijk was de ring de schrijver fataal geworden.

HE-MAN, ROBOCOP & SKELETOR

Het druivenpitje bleef even aarzelend zweven aan het wateroppervlak vooraleer het pijlsnel zonk. Het was daarnet met kracht uit de mond van JF gemikt, eigenaar van een niervormig vijvertje en een druivelaar. Medio september waren de druiven goed en zoet. Merels hadden er zich vrijwel de hele mooie zomer te goed aan gedaan. Zuur, zoet, klein, groot, groen of blauw: ze smikkelden het zonder onderscheid naar binnen. Witte vlekken op de bladeren signaleerden hun aanwezigheid. Er schoten gelukkig nog genoeg trossen over voor de mens, genaamd JF, eigenaar van dit stadstuintje.

Het druivenpitje zonk neer naast een robotje dat meer dan twintig jaar geleden ook al in de diepte was beland: Robocop. Even verderop op de bodem bevonden zich nog lijken: die van He-Man en Skeletor. Relicten uit heldhaftige dagen, toen de druivelaar nog bescheiden reikwijdte en draagkracht had: in de dagen van olim, toen JF junior nog de tuin onveilig maakte.

JF dronk Beyerskloof, een Suid-Afrikaanse rode wijn, toen het gebeurde.

De spreeuwen vielen in een grote zwerm aan. Als één grote kogel bestaande uit 101 vogels vuurden ze zichzelf op de druivelaar van JF af. Enkelen misten hun doel en schoten als een kamikaze pijlsnel het vijvertje in. Ze troffen He-Man, Robocop en Skeletor midscheeps. José Feliciano zelf werd driemaal getroffen. In elk oog en in zijn hart boorde zich een spreeuw met pijlsnelheid. Zijn wijn walste wild uit het glas en belandde in het water en op de druivelaar. Het glas splinterde uiteen op de stenen rand van het vijvertje. Dit vogelperspectief betekende onmiddellijk de dood van José Feliciano.

De drie verdwaalde vogels in het water hadden echter He-Man, Robocop en Skeletor weer tot actie gewekt. Met krachtige slagjes zwom het drietal naar de oppervlakte, hapte voor de allereerste keer naar eenentwintigste-eeuwse lucht en knikte even in verstandhouding naar elkaar. Toen hupten ze fluks de druivelaar in en beten een na een de nietsvermoedende gulzige vogels de kop af. Het donkerblauwe en paarse sap van de druiven vermengde zich met het bloed van de vogels en biggelde tappelings uit de struik op de grond en op de aflijvige JF, waar het de mooiste doodskleuren veroorzaakte.

SLUIS!

‘Verzaken aan je plicht kan een held van je maken. We zeggen en schrijven 1606, tijdens de kermisdagen in Sluis. Jantje van Sluis, de klokkenluider, was dronken geweest. Hij versliep zich die volgende ochtend. Zo vergat hij de klokken te luiden. Bij dat eerste klokgelui wilden de Spanjaarden ten aanval trekken. (Sluis was hun voorheen weer ontfutseld door de Hollanders. Ze wilden het terug). Dat bleef dus maar uit. Zo redde Jantje Sluis. Als dank mocht hij voor altijd de klokken in het Belfort van Sluis bespelen.’

Ik hield van water en wind. Daarom zocht ik vaak plaatsen op waar deze combinatie zich voordeed. Toen ik ontdekte dat er in deze woestenij ook aardige mensen woonden, frequenteerde ik meer en meer Nederland. Dit geschiedde bijvoorbeeld in Alkmaar, Amsterdam, Utrecht, Volendam, Leiden, Rotterdam, Dordrecht, Zwolle, Vlissingen en het vaakst Sluis: we woonden immers een tijdlang in het nabije Brugse Vrije.

Andermaal was ik in Sluis, het immer drukbeklante voorportaaltje tot Zeeuwse landschappen. Ik zat vanuit drankhuis Jopie naar het stadswater van Sluis te staren. Een man in oranje werkplunje dompelde middels een touw twee emmers in dat water, haalde die op en verdween ermee in een straatje waar vroeger sex-shops waren. Werkte zijn voorbeeld aanstekelijk? Ik vroeg onmiddellijk hierna mijn derde whisky. Omdat ik gedachteloos wenste te blijven, stelde ik me ook geen vragen over de zin van zijn bezigheden. Misschien waren zijn hersenen zo groot als die van een kip, en kaderde hij in een sociaal rampenplan van het stadje Sluis. Misschien had ik een visioen dat zich medio jaren zestig in de vorige eeuw afspeelde, toen mijn ouders nog maandelijks naar Albert Heijn in Sluis trokken om proviand in te slaan. Misschien betrof het een spookbeeld van een Spaanse krijgsgevangene, die ooit mee het kanaal had moeten graven.

Er passeerden twee vreselijk mooie schoolmeisjes. Het was bladervakantie. Ik duwde mijn gedachteloosheid weg en bestudeerde de deernen tot ze uit mijn zicht verdwenen waren. Een appeltjes- en een peertjesfiguur. Dat had ik onthouden uit een modegrillig programma op de zender Vitaya. Die sjablonen waren best bruikbaar. Trek je van kleren maar niks aan, schat.

Dode bladeren waaiden over de straat weg en mijn gedachten sloegen evenzeer een hoekje om. Het stadswater rimpelde; mijn verse whisky knisperde. Op een flink boogschot van hier stond het gedenkbeeld van de ‘Dikke van Dale’, in levenden lijve een ziekelijke, schriele man (Johan Hendrik) die in oude tijden elke ochtend veel te vroeg opstond en ondanks diverse aanbiedingen zijn Sluis niet wou verlaten. Ik zou om hem te eren gaan tafelen in viersterrenrestaurant De Dikke Van Dale, net buiten het centrum gelegen. Maar gezeten in het alleraardigst drankhuis Jopie kreeg ik veel meer zin om onder te duiken in een van de vele kleinere mosselrestaurantjes. In Sluis woekerden ze met ruimte. Er kon er nog altijd wel eentje bij, ongeacht de reservaties.

Aldus geschiedde. Ik veroverde een plaats aan het venster in A tot Z , waarbij ik enkele ouden van dagen te vlug de pas af was. Mijn vergelijkende studie van de vigerende mosselprijzen in de Sluisse horeca (de wet toepassend die oppervlakte per klant, aantal klanten, gezelligheid, kwaliteit en prijs combineerde, kwaliteit (Jumbo?) echter vooralsnog onbekend) deed me kiezen voor de 15,50 € per 1 ½ kilogram Zeeuws ziltig schelplekkers in A tot Z. Ik had her en der goedkopere mogelijkheden gezien, en ooit had ik hier in Zeeland ook nog 22€ per kilogram neergeteld. Alles was mogelijk. Heden echter verkoos ik rust en ruimte om de gegeerde zeevruchten naar binnen te werken. A tot Z leek me die te bieden, ten belope van 15,50 € voor het vaste voedsel. Mijn bereidheid strekte tot 20 € per kilogram, maar dit jaar konden de mosselboeren de prijzen blijkbaar binnen de perken houden. Misschien had het spookbeeld van Belgische mosselen hier een hand in. Of het succes van de kleine Franse mosselen (bouchots) in het nabije Auchan, Roncq.

Eerst zette ik dapper mijn whisky-cruise verder. Ik was immers zeer tevreden over mijn keuze en besluitkracht. Was ik niet doelgericht op deze plaats afgestevend? Alles liep gesmeerd. Ook al zat het restaurant eivol ouwelui die van alles wilden, niet hadden of te kort kwamen. Het verwonderde me niet dat er – naast bejaardentehuizen – op gezette tijdstippen restaurants in de fik vlogen. En dat koks vroeg stierven. Naarmate mijn ogen meer en meer wenden aan het interieure duister, ontwaarde ik meer en meer ouden van dagen, alle hoeken en kanten van A tot Z bevolkend. Ze doemden naast me op als djinns uit flessen en kruiken. Enkelen hadden zich al achter bekers dessertijs verschanst.

Voor een keer – o goed gevoel, o welbevinden – voelde ik me niet opgenaaid omdat kelners/obers/garçons (how do you call these people?) me voortdurend voorbij liepen, links lieten zitten of al helemaal niet opdaagden. Ik hoefde alleen maar wat met de overgebleven ijsschotsjes in mijn glas te rinkinken (die kregen niet echt de tijd om geheel te smelten) en de hele ouwe reutemeteut keek op, waardoor één dier kelners/obers/garçons niet anders kon dan toesnellen en bijvullen. Aldus hevelde ik vlotjes nog eens drie gouden zuiltjes geluk naar mijn inwendige mens over en verordende dan een portie mosselen.
‘Daar zijn we net van uit,’ deelde een ober me droogweg mee. ‘Maar er zijn nog sliptongetjes, en … ‘
Hij keek met gefronste wenkbrauwen naar een wandklok, waarna zijn bedenkelijke blik over de ouwelui-desserten zwiepte.
‘Gevorderd uur, meneer,’ vulde hij verder aan.
Ik zei niks. Ontzetting was mijn deel. Ik had de Sluisse horeca middels zes whisky’s welvarender gemaakt en nu dit. Een bittere, nuchtere vaststelling.
‘Daarnet nog zag ik een kerel mosselen uit het kanaal vissen,’ merkte ik op. ‘Hoe kan dat nu dat … ‘
‘Pardon?’
‘Ja: een man in oranje. En in Zeeland … ‘
‘Meneer: ik kan u de sliptongetjes aanbevelen. Zo klaar, hoor.’
‘Twee volle emmers. Met twee volle emmers verdween hij. Volgens mij … ‘
‘Maar ik volg u niet, meneer,’ onderbrak de ober kregelig. ‘De mosselen zijn op. Op is op. Toch?’
Woede welde in mij op.
‘Ik wil A tot Z zelf spreken.’
‘Wat?!’
De ober schoot in een lach (hoorde ik intussen niet ergens vlakbij Die kokkelkop is ver heen mompelen?) en wenkte zijn twee kompanen.
‘Bent u een stand-upcomedian? Is er misschien een candid camera in de buurt? U bent Belg, nietwaar? Is het niet?’
‘Dat zijn veel vragen ineens, Jantje. En woon je misschien in Leiden? O, je hebt je pinguïnmaten erbij gehaald, zie ik. Versterking. Sterkte. Dikke maatjes, hé? Staan jullie al in De Dikke?’
‘Ik heet niet Jantje, meneer.’
De andere twee bekeken me met medische belangstelling.
‘Jawel, en je zag pruimen hangen.’
‘Zou u niet beter … ‘
‘Ik ben geen lustobject. Ik wil zeevruchten afwerpen.’
Ik merkte plotseling dat ik een hele zaal toeschouwers had, die me met open gebitten aanstaarden.
‘Getverderrie!’ deed ik. ‘Kom ik van zover en krijg ik … ‘
‘Meneer … ‘
‘A tot Z: mijn voeten. Jullie wilden allicht het haantje-de-voorste in het alfabet zijn, hé? Waarom niet Van A tot Z? Hé?’
‘Meneer … ‘
‘Of Coq-au-Vin? Vol-au-Vent? De Wind Vanachter? Een nederig plaatsje achter in de Vette Van Dale?’

Flitsherinnering aan zachte dwang grenzend aan hardhandigheid manu militari. Ik trof mezelf even later op straat aan, die zich om mij heen bewoog als een darmkanaal. Alles deinde, zette uit, kromp. Het gedenkbeeld van De Schriele Dikke op het Walplein in de verte bood me een houvast.

‘Kies een vast punt in de verte als je optreedt, boven de hoofden heen.’ (Een of andere betweter uit mijn verleden.)

Ik hield de workaholic op het Walplein star in mijn vizier en stapte aldus geleid op onvaste benen naar de parkeergelegenheid à 2 €/dag … alwaar ik opgewacht werd door de Koninklijke Marechaussee. Dat betekende mijn redding.

‘Dikke, red mij!’ mompelde ik nog, terwijl ik – alweer met zachte hardhandigheid – in een voertuig werd gestopt.

Redding, jawel. Het lot van alcomobilist werd mij bespaard.
Ik werd gespaard van een auto-ongeval dat welhaast aan zekerheid grensde.
Ik werd daarenboven gespaard van de collectieve voedselvergiftiging die op die dag bij de mosseleters in restaurant A tot Z toegeslagen had. Niet minder dan drie ouwelui verwisselden daardoor het tijdelijke met het eeuwige, de rest hield dagenlang het bed in diverse ziekenhuizen in de Zeeuws-Vlaamse grensstreek.

Ik gedenk uit boetedoening Johan Hendrik van Dale in mijn toekomstige tafelgebeden.
Ik drink tevens op de gezondheid van Jantje van Sluis. Immers: ook ik werd van vreselijke dingen gered door drankmisbruik en het overslaan van een middagmaal.

VAN DE KOOK

De dag dat ik Gordon Lawson googelde, rees de zon al vroeg uit haar nachtpan: bakkend, schroeiend, blakerend. Het had al anderhalve maand haaientanden gesausd. In die periode lag ik met een gecompliceerde rechterbeenbreuk thuis, mijn buikvlees ondertussen als een vergiet geperforeerd door dagelijkse injecties. Om de tijd te doden en bij gebrek aan goeie films of docu’s bekeek ik op tv alle kookprogramma’s die ik maar binnengezapt kon krijgen. Misschien leerde ik nog wat bij. Koken zat in de lift. Op de jaarlijkse nationale boekenbeurs waren de grote mannen (tiens: de vrouwen? Tijdsgebrek?) de koks geweest: duizenden mensen hadden hun boeken gekocht. Literaire auteurs verdwenen erdoor in het niet. Thrillerschrijvers flambeerden wanhopig hun whodunits met recepten, drankzucht of gastronomie. Het leek wel alsof de hele wereld aan de kook was. Koks waren de nieuwe rockstars.

Nu monsterde ik die chef-koks en hun scheikunde op het scherm. Na enkele weken van pollepelkromtaal en overspannen keukendramatiek googelde ik Gordon Lawson: de bekende eenhandige én eenkleurige kok, zoals hij zich noemde. De kerel bestond het per dag maar één kleur aan zijn gerechten te geven, elke dag een andere. Zijn rechterhand was hij kwijtgespeeld na een bloederige keukenruzie in de jaren tachtig in Venezuela. Hij kon zich echter bijzonder goed behelpen. Hij had zelfs een tijdlang nog basket gespeeld met zijn lange lijf en zijn ene goeie poot, voor diverse goede doelen van de Wereldvoedselbank.

Met een kussen in mijn rug en mijn kapotte rechterbeen in witte geneesverpakking voor mij uitgestrekt op een verhoogde voetbank, besurfte ik de webstek van Gordon Lawson. Alleen al door met mijn vinger het touchpad van mijn laptop te beroeren, zweette ik als een das. Vreselijke bijgedachte: druppelde er wel eens kokszweet in gerechten? Om van andere lichaamssappen nog maar te zwijgen. Met mijn domotica-knoppenbakje ritste ik tussendoor ook de linkerhelft van het overgordijn dicht, wegens te fel zonlicht.

Gordon Lawson had voor vandaag 31 juli 20XX in zijn restaurant ‘De Kokskeerkring’ aan de periferie van Plymouth een purperen dag aangekondigd. Met één hand, uiteraard: zelfs zijn embleem vertoonde zijn handicap. Zijn gasten zouden donkergekleurde borden voorgeschoteld krijgen: paaps paars, rauw rouwend purper …

Plotseling werd mijn aandacht afgeleid door een hevig gezoem – opstandig en agressief. Een kwade wesp in geel-zwarte voetbalkleuren kroop tegen de daarnet dichtgeritste gordijnhelft op. Instinctmatig greep ik naar mijn bordje met appelcake op, dat mijn vrouw net voor haar vertrek naar haar namiddagshift binnen mijn bereik klaar had gezet. Bedrieglijk traag duikend en zwenkend als een helikoptertje stortte de wesp zich nu op linkerhand. IJlings trok ik die terug; het bordje kletterde op de grond aan scherven. De boze wesp belandde daardoor pardoes op mijn halve voet die het gips nog vrijliet. Ik greep snel naar een van mijn krukken, maar het was al te laat: het beest had zich via de onderkant van mijn grote teen in de gleuf tussen gips en mensenvlees naar binnen gewroet. Een halve seconde later incasseerde ik de pijnlijkste injectie van de afgelopen anderhalve maand. Alles behalve mijn ingegipste been krulde van de pijn. Ik gilde het uit, moederziel alleen, wapperde met mijn handen, probeerde het uiteinde van mijn witte been te bereiken, forceerde en rekte mijn heupen en lendenen, gooide me op mijn rug, vertrok mijn gezicht in een munchschreeuw.

Toen de wesp weer tevoorschijn kwam, plette ik ze in haar zomerse streepjestruitje tussen mijn gezonde linkerhiel en mijn gipsen rechterwreef. De pijn gloeide ondertussen op, op een donkere plek onder aan mijn voet, onbereikbaar. Ik had het gevoel zelf versmacht te worden.

‘De stekels, de haren en de schubben eraf,’ beval Gordon. ‘Vooruit!’
Ik rukte gedwee voornoemd oneetbaars van en uit het lijf. Het was niet anders dan het pellen van een garnaal.
‘Sstt … niet weggooien!’ riep hij, toen hij merkte hoe ik naar de mond van het afvaltonnetje mikte. ‘Dat koken we nu. Daar trekken we een lekkere bouillon van.’
Vervolgens opende hij vakkundig het wespenlijf en peuterde er de darmkanaaltjes en dergelijke uit. Terwijl ik de schubben aan de kook bracht, perste Gordon een rodekool uit. Dat sap werd bij het kookvocht in het pannetje gevoegd. Vlak na het kookpunt gooiden we het wespenlijf erin. De vrolijke geel-zwarte strepen verdwenen onmiddellijk; in de plaats kwam een smakelijk sereen purper.
‘O … en de angel, Gordon?!’ vroeg ik. Het schoot me pas nu te binnen.
‘De angel? Maar die zit in je voet, kerel!’ glimlachte de eenkleurige kok. Hij pakte zijn vildersbijltje en hakte er in twee bewegingen mijn linkervoet mee af.
‘Maar het is mijn rechtervoet!’ schreeuwde ik. ‘Nu kan ik helemaal niet meer … ‘
‘Links smaakt beter!’, riep Gordon gezwind, en hij gooide van op minstens vijf meter afstand mijn linkerpoot – plop! – bij de wesp in de bouillon, die ook al vlug intens purper kleurde. De bekende kok was duidelijk een goed basketspeler geweest.

GEORGE, SERIEMOORDENAAR

George (neem die vreemde Engelse linkse bocht in de mond bij het uitspreken van de klinker in de naam) was een ongewone seriemoordenaar. Zijn serie betrof namelijk alle series van al zijn collega’s. Dat zat zo: George nam van elke serie zelf één moord voor zijn rekening. In hoogsteigen persoon. Als kameleon en copycat had hij daar het talent voor. Alle seriemoordenaars kregen dus eigenlijk een moord te veel op hun kerfstok gegrift, zo ze al gevat werden en alles bekend hadden. En zodoende bleef George buiten schot, want het kon een seriemoordenaar helemaal niet schelen hoeveel hij er vermoord had. En als het hem wel kon schelen, dan was hij zelfs fier op het grote aantal. Daardoor kon George lang op de arbeidsmarkt actief blijven. Hij bezat als het ware een geheim monopolie. Wat dat betrof: geen recessie voor de kerel. Toch deed één bepaalde moord hem de das om.

Die vlinder was er te veel aan.

Hij kwam ook niet reeksgewijs het leven van George binnenfladderen, zoals die dat gewend was van de mensen. Hij hoefde bij het mensdom maar te plukken uit een serie. Die vlinder echter was een zeldzaam eenmalig unicum. Totaal onverwacht danste hij het bestaan van de menselijke seriemoordenaar binnen. De Vanessa Atalanta Recessionista was de enige bekende volledig zwarte vlinder. Zijn vleugels vertoonden niet het minste teken van kleur of design. Zijn poeder scheen zeer gegeerd te zijn door miniatuurschilders, anesthesisten, modeontwerpers en farmaceutische specialisten. Vooral tijdens periodes van schemering en deemstering, de crisistijden van elke dag, kwam de inktzwarte vlinder tevoorschijn. Toch kon hij ook totaal onverwacht overdag opduiken, gewoonlijk als voorbode op een onweer. Het was een geheimzinnig beestje, waarover nog vele onopgeloste vragen bestonden, net zoals over motten, nacht- en monarchvlinders. Sommige onderzoekers opperden dat de zwarte vlinder een dwaalgast was. Maar waar kwam hij dan vandaan? De maan?

George had de wondere wereld der mooie tuinen ontdekt. Zuid-Engeland, Picardië, Normandië, Vlaanderen: hij bereisde het allemaal. Mooie tuinen trokken mooie vrouwen aan, en vlinders. En George, ex-fotograaf, ex-taxichauffeur, pril in ruste. Nou, rust.

Onrust dreef George naar die parels van flora. In deze biotopen werd het kabbelen van zijn bloed een kolken. Het kon zich voordoen dat wie daar (letterlijk) zijn pad kruiste, in de nabije toekomst een onaangenaam lot beschoren was. De tuinbezoeken van George betroffen studierondes annex rustige achtervolgingsscènes. Wee de goedbewaarde of mooigeweeste vrouw die een dezer lusthoven betrad: zij waagde haar leven in een dodelijk lottospel.

Op een dinsdagnamiddag zat George very English te zijn op een bank bij de Lime Walk in Sissinghurst Castle Garden. Het was eind juni. Bloemkoolbewolking bolde tegen een strakblauwe lucht op. George knabbelde van een gezond granenkoekje. Een twintigtal mensen, vooral oudere koppels, kuierden her en der over de uitgestippelde paden. Plotseling bevroor George halfweg een voedergebaar. Zijn blikken zeilden hongerig over de gazons, paadjes en perkjes. Voelde hij wat? Rook hij wat?
Hij stopte de rest van het koekje in zijn mond en verliet de bank.

De vrouw die hij plotseling in het vizier kreeg, deed de adem in zijn keel stokken. Een lange zwarte jurk kon niet verhullen dat ze over een lichaam als een kathedraal beschikte. Waarom, in hemelsnaam, koos zo iemand voor zo’n verpakking? Bovenal viel ter hoogte van haar blanke borstpartij – een omgekeerde witte driehoek midden een zwarte zee van haren en textiel – de donkere vlek op. Bij het naderen (George: opzettelijk; zij: onopzettelijk) doemden geleidelijk aan de contouren van een zwarte vlinder op. Hij was volstrekt symmetrisch getatoeëerd op haar borstbeen, vlak boven haar beloftevolle verborgen broden en onder het wurgkuiltje bij haar keel, daar waar bij vele vrouwen vaak iets edelmetaalachtigs bungelt.

Om geen argwaan te wekken, sloeg seriemoordenaar George een zijpaadje in, vlak voor ze elkaar zouden kruisen. De zwarte schubvleugelige had hem van zijn stuk gebracht en bleef op zijn netvlies gebrand. Hij inhaleerde de warme lucht zo diep dat het pijn deed. Toen hij even stil bleef staan en de ogen sloot, warrelde de vlinder doorheen de donkere kamer van zijn hoofd. No design; only painted black. Hij telde 21, 22, 23 en keerde op zijn stappen terug. Ze was nog maar een tiental meter op de Lime Walk gevorderd. Haar rug vertoonde ook een grote blanke V, vlinderloos.

Toen sperde George zijn ogen in opperste verbazing: een inktzwarte vlinder bleef fladderend even boven het hoofdpad hangen, danste wat om het hoofd van de vrouw (die niks leek te merken) en streek dan op haar blanke V neer, waar hij met gespreide vleugels bleef zitten.
‘Soort zoekt soort?’ mompelde George dan half hardop, terwijl hij zijn ogen wat dichtkneep en tot op enkele meters de poedervleugelige vrouw naderde. Visioen van twee schouderbladen waarvan het vlees verwijderd was.

Visioen van twee schubvleugels op de rug van een vrouw.
Visioen van vlindervrouw met gespreide vleugels op een bord geprikt.

Volgens de indianen mocht je een wens doen wanneer je met je rechterhand een vlinder kon grijpen en die weer losliet.
Vlinders waren ook mensenzielen: er was het bekende verhaal van de Engelse regisseur die na zijn dood af en toe zijn schouwburg en zijn toneelgezelschap opnieuw bezocht in de gedaante van een vlinder.

George liet niet meer los. De zwarte vlinder evenmin. Lime Walk. Elizabethan Tower. Moat Walk. Cottage Garden. Rose Garden. White Garden. Priest’s House. The Orchard. Nog es Lime Walk. Had de vrouw ogen op haar rug gehad, dan had zij haar moordenaar gezien: een schriel kereltje dat al twintig jaar geleden oud geworden was, herodesbaardje zuinig over kin en kaakbeen verdeeld, dunne lippen, vogelkopje, grijs, opzij geharkt haar met hitlerscheiding, likkebaardende oogjes, des winters wellicht halflange regenjas met ceintuur in een knoop.

Het was nog een poos stappen naar het parkeerterrein in Jockey Lane, Cranbrook. Toen de bloemkoolwolken van kleur veranderden en dreigende gezichten begonnen te trekken, zochten dagjesmensen en seriemoordenaars de parkeerplaatsen weer op.

George begon aan het moeilijkste deel: de achtervolging. Hij verliet de broeierigheid van het parkeerterrein in het zog van de donkergroene Vauxhall met de twee X’en in de nummerplaat – makkelijk herkenbaar. Het spitsuur was inmiddels in volle gang. Kent, The Garden of England, wemelde van de auto’s. High Street. Biddenden Road. A28. Chart Road. Ashford. Van de vele oponthouden en bumper-bumperfases maakte George gebruik om zijn bovenlijf in politieplunje te wurmen en zijn namaaklegitimatie klaar te leggen. Flishinghurst. Glassenbury. So far, so good. Blackbush Wood. Waar woonde die vlindervrouw? George laveerde zijn ouwe Primavera achter de X-factor aan, handig slalommend. Een zonnige dag was ongemerkt en vrijwel naadloos in een bewolkte valavond overgevloeid; boven Kent hing een grijs gedrapeerd dat onweer kon betekenen.

Hopelijk reed ze niet richting Dover … de boot op … alhoewel … kosten noch moeite spaarde George zich … maar met dit halve fake-uniform … verdorie … misschien moest hij er zich straks weer uit wurmen …

Waar reed dat mens verdorie naartoe? Het werd blijkbaar noch Dover, noch binnenland. Wanneer ze goed en wel richting zuiden gelanceerd was, en George haar van op een afstand moeiteloos kon volgen, verliet ze plotseling de snelweg en koos ze weer voor de richting van waaruit ze gekomen was. Op de snelweg had George haar ook vreemde bewegingen zien maken, duidelijk zichtbaar in het tegenlicht van de zakkende zon. Wuifde ze naar iemand? Danste ze mee op radiomuziek? Zat er een bij in haar auto?

Weer Blackbush Wood. Verdorie. George kreeg het op zijn heupen. Had ze misschien iets vergeten in de Castle Garden tuinen? Hier was de omgeving ideaal om … Dat had hij drie kwartier geleden al gemerkt, in omgekeerde richting.
In een opwelling deed George diverse keren na elkaar zijn lichten flikkeren, in combinatie met stevig kleven. Zijn hart bonkte; hij hapte naar extra adem en kreeg weer dat vlindergevoel in zijn buik. De Vauxhall vertraagde. Hij zag hoe de vrouw even een hand opstak. Ze had het begrepen. Even later pinkoogde ze naar links en hield stil op een uitwijk- en pechzone. George zette zijn auto vlak achter de hare. Hij klemde zijn legitimatie zo stevig in zijn handpalm dat die een snijwondje veroorzaakte. Vooraleer hij het portier weer dichtsloeg, veegde hij het bloed op het pasje aan zijn broek af en likte hij zijn hand schoon. Er kwam nog een auto oprijden. Die hield zo’n vijftig meter verder halt. George temporiseerde even. Een vrouw wandelde met een prul naar een vuilnisbak. Daarna vouwde ze op de motorkap een kaart open. George zette zich in beweging.

Alexandra keek bedenkelijk naar de lucht en besloot de Castle Garden te verlaten. Het briesje dat haar rug even aaide, kon net zo goed het verkennertje zijn van een Engels junionweer op z’n best. Zijkijkend merkte ze dat ze de Kameleon nog altijd in haar zog had; hij struinde nu ook weer voor de tweede keer over de Lime Walk. Het hele circuit was hij haar gevolgd. Ze voelde zijn ogen zwarte gaten branden in haar rug. Dat zag er oké uit.

In de auto zorgde ze ervoor dat hij haar niet kwijtspeelde. Ter hoogte van Blackbush Wood belde ze de collega’s in hun auto op: DCS Clarke en DI’s Patton en Leary en DS Brooke. Niet de kleinste jongens. Op de snelweg wrong ze zich niet zonder moeite uit haar jurk. Een broek had ze al de hele namiddag aan; de rest volgde: het uniform van de vrouwelijke DSI.
‘De Kameleon krijgt een koekje van eigen deeg,’ flitste het bij dit manoeuvre door haar hoofd. ‘Hij zal vreemd opkijken.’
Ze beschreef de lus terug; hij volgde trouw en begon opvallend te kleven ter hoogte van Blackbush Wood. Toen knipperde hij met zijn lichten.

Achteruitkijkspiegels vormden nu de ogen op haar rug. Ze merkte dat de Kameleon even weifelde. Haar collega’s waren net de uitwijk- en pechzone opgereden. DS Brooke (in burger) ging zoals afgesproken iets in de vuilnisbak gooien en spreidde vervolgens een kaart op de kap open. De Kameleon leek geen onraad te bespeuren. Hij maakte nu aanstalten om op haar auto toe te stappen. Met bonzend hart en haar rechterhand op haar Automag V in de shoppingbag wachtte ze hem op. Ze opende het portier.

Zoals een oude stoomlocomotief een diepe zucht slaakte en een pluimwolk ejaculeerde, zo ontsnapte met een hevig geruis een grote klad inktzwarte vlinders uit de Vauxhall – eerst noodgedwongen langgerekt, dan als van nature samenhangend als een atoom. De turbulente compacte wolk kwam snel op George toegefladderd.
‘Een minitornado!’ flitste het door diens hoofd. ‘Toch bijen?!’
Verbijsterd zag hij de razende bol naderen. Vlak voor die bij hem arriveerde, nam het ding de vorm aan van een reusachtige vlinder met gespreide vleugels. George’s horizon werd inktzwart. Voor hij van de verbazing was bekomen, ontfermde de vlinderwolk zich over zijn vege lijf. Hij werd letterlijk ingepakt. Zijn keel werd dichtgesnoerd. Hij voelde geen pijn, alleen poeder, alom donker poeder. Van onder tot boven werd hij overpoederd. Zijn huid staakte het ademen; zijn hart werd zwart; zijn hersenen ontploften en hij suisde in alle richtingen de kosmos in.

Duizend zwarte zielen hadden wraak genomen op seriemoordenaar George.

Alexandra en haar collega’s constateerden eensklaps hevig vuur. Vlammen zo groot als populierenkruinen dansten verzengend om de Primavera en de man heen. Ze sprongen uit hun auto’s, maar de hitte hield ze op een afstand. Alles leek vuurvleugels gekregen te hebben. Materie steeg ten hemel op en liet vormloosheid op aarde achter. Alles gebeurde pijlsnel. De man richtte zich als een grote vuurvlinder nog eenmaal op. Toen, voorafgegaan door een steekvlam en een doffe knal, ontplofte de hele zaak.

DROOMVRIENDEN

Ulrich kwam eraan, in die oude grote onmogelijk gele wagen van ‘m, met zachtzinnig gesnor en lieftallig gepruttel, zwoegend met een stug stuurwiel. Van hieruit leek het althans op zwoegen, want zijn tong hing uit zijn mond. Aan kop en staart van dit opvallende voertuig hing een Russische merknaam. Boven dat gele Oostblokvehikel was de blauwe oktoberlucht gedrapeerd, met daarin de witte remsporen van een fraaie nazomer. Een weertje om spionnen uit te wisselen, een benefietgebeuren bij te wonen of aan zondagswetenschappen te doen. Wat ook vandaag de datum wezen mocht: dit waren omstandigheden om naar te fluiten.

Ulrich manoeuvreerde zich in een makkelijk gat (meeval van de zondagochtend) en reikte al naar de contactsleutel toen hij plotseling de garagepoort met het verbodsteken zag. Shit. Krosbie glimlachte lang en breed, bijna gemeen, achter de lichte regen van het transparante gordijn in zijn werkkamer. Ulrich was namelijk het hardwerkende type dat niet aarzelt je van op de eerste verdieping (durfnieten bevinden zich bij voorkeur op eerste verdiepingen) een emmertje vocht in je nek te kappen. De grote wagen verliet de rij weer, reed tot vlak voor Krosbies venster, gleed twintig meter achteruit en vulde een open ruimte in die van hieruit niet meer zichtbaar was. In ten minste twee onderdelen van zijn lijf kreeg Krosbie de kramp. Hij had welhaast anderhalve minuut in een weinig voorkomende houding doorgebracht: de schuld van de opstelling van de vele voorwerpen in zijn kamer.

Ulrich was ongeveer de dubbelganger van een bekend kunstschilder die in de jaren vijftig van de vorige eeuw zo’n beetje het mooie weer had gemaakt voor allerlei experimenten en hun aanhangers. De gelijkenis ging nu niet meer op, omdat de bekende schilder inmiddels drie decennia ouder was geworden.

Krosbie wijzigde de normale loop der gebeurtenissen en vatte post aan de deur voor Ulrich erin slaagde aan te bellen.
‘Morgen.’
‘Morning after. Of je meegaat bij Demis de werken afhaken?’
‘Mm … eh … de anderen?’
‘Miauw gaat ook. Staatssecretaris is onvindbaar. Kijk: Miauw komt er ook net aan.’
De zon ketste op een scheef geparkeerde auto af. Krosbie wuifde naar Miauw en zei gelijk tegen Ulrich dat hij er wel zin in had. Miauw bukte zich al om zijn lange lijf in die gele wagen te wurmen.
‘Twee seconden.’
‘Oké, schiet op, we wachten even.’
Krosbie ging weer naar binnen, drukte op enkele knoppen en vulde zijn koker met zelfgerolde sigaretten op. Als hij maar een broodkruimel op de rok van het universum was, dan kon hij nu net zo goed zijn kunstmaten Ulrich en Miauw vergezellen. ’s Zondags beschikte hij over een grotere weerstand tegen de dingen: tegen tijdverlies, tegen veel roken en meer drinken, tegen de mensen en wat die articuleerden.

Ze zouden dus de expositie (waar hij alleen helpend voorbereider van was geweest, zijn enige talenten betroffen schrijven en drukwerken maken) eindelijk opdoeken. Goed. Een gepaste ingreep, een tentoonstelling waardig. Met z’n drieën dus in die onmogelijk gele auto plaatsgenomen, auto waarvan het reservewiel nog op ouwerwetse wijze achterop het ‘koetswerk’ was bevestigd.

Demis was niet thuis of gaf niet thuis, want zijn handlanger Long Drink stond, heel toevallig maar niet onverwacht, op het trottoir van nee en van niet en van nergens te gebaren. Ulrich parkeerde zijn omslachtige voertuig ten derden male vandaag.
‘Verdomme.’
‘Tja … ‘
‘En volgende week kan ik niet.’
Ze stapten uit.
‘En?’
‘Niet thuis, die kerel. Of ergens binnen verschanst. Kom.’
‘De sleutel?’
‘Heb ik ook niet.’
Ze stevenden af op het café van de vereniging Krijt Op Tijd. Van daaruit hadden ze min of meer een panorama op Demis’ eventuele thuiskomst of uitbraak.

Demis werd die zondag wakker met een huizenhoge kater plus daarbovenop of daartegenaan het onaangename besef dat er die nacht, enkele uren geleden nog, iets ingrijpends, ja: iets onherstelbaars was gebeurd. Hij gebood zijn bovenlichaam overeind te komen van tussen de vetplooien, maar het bleef weigerend liggen, zwemmend in het water van de slaap. Ofschoon hij duchtig zweette, kroop de kilte langs zijn ruggengraat omhoog en greep hem bij het nekvel, ‘een stalagmiet’ dacht hij, vergat hij weer terstond. Die lastige cadans in zijn kop ging in een hevig geklop over, heide spijkers in de achterkant van zijn ziel en krammen in de voorkant van zijn geweten, mondde uit op dat verpletterende besef:

‘Duizend goden! Baard van Merlijn! Duizend dromen! Heilig Toledo! Jongens, jongens, jongens: die schilderijen! Die mooie schilderijen!’

Psychosomatiek!
Paniek!

Demis kreunde nu waarachtig en gemeend. Alles, alles: alle katers en houten koppen ter wereld, ja, maar niet dit. Niet dit! Dit niet!

De film van wat er die nacht was gebeurd, speelde zichzelf in verkeerd geordende sequenties voor zijn verbijsterde ogen af. Daartussen flitsten en ploften dringende tekstballonnen met aanmaningen:

- dat hij op moest staan omdat het zondag was, de dag des Heren
- dat hij ergens verwacht werd, maar waar ergens?
- en nog ergens anders
- dat er – wie ook weer? – op bezoek zou komen om …
- … om wat te doen?

‘O nee!’

Korte visioenen ook van De Nachtwacht in een Hollands bewaarcentrum.

< Het tafereel dient niet bij nacht gesitueerd te worden. Dat is een koppig misverstand. Het was op klaarlichte … >

‘Gelukkig hebben ze er niet in gekerfd. Misschien valt de schade nog te herstellen. Ah nee. O … !‘

Mecenas-parlementslid Demis weigerde het bed te verlaten. Beneden wachtte hem de still van een uit de hand gelopen feest. Een wrang tableau vivant. Iemand had, enkele uren geleden nog, die stomme spuitbus ontdekt. Long Drink had die hier rond laten slingeren. Een zware fout. Afgestraft. Demis had ze nog willen ‘uitkopen’, flapje van 50 euro, no harm done, twee, drie flapjes, maar de dader was te dronken om daarop in te gaan. Iemand (wie ook weer van die fijne vrienden?) had enkele schilderijen in de expositieruimte van het ruime huis ‘een beurt gegeven’; Ja: een beurt geven, Demis hoorde het hem nu weer zeggen. Die Jonathan was een varken.

Was de toegangsdeur wel op slot? De poort? Mijn god! Wat nu gezongen. Mooi orgelpunt voor een expositie alwaar jong talent uit eigen streek. Het zat er in dat hij, indien hij nu uit bed stapte en dat opake gordijn wegschoof, Long Drink beneden in de straat zag staan. Het zat er in. Demis bleef in bed. Jezus.

‘Ik vergoed alles,’ dacht volksvertegenwoordiger Demis plotseling. ‘Ja: ik betaal alles. En ik schotel dat stinkdier van een federale Jonathan een kosmische rekening voor. Kan hij op zijn beurt even duizelen. Een gastronomisch bedrag, zeg maar, want vrat zich hier ook te pletter gisteren. Dit kan niet zijn. Wat heb ik toch gedaan? Niet gedaan? Laten gebeuren? Zijn we dan toch extremisten?’

Demis reikte naar zijn greige ochtendjas op de grond. Demis zag in de spiegel dat Demis naar zijn greige ochtendjas reikte die op de grond lag.
‘Gefeliciteerd mecenas. Je hebt het verkorven.’
‘Electoraal fataal.’

Ulrich, Miauw, Krosbie en Staatssecretaris, of nee, die niet, ze zaten nu vast al op de uitkijk in het café aan de overkant. En Long Drink … Vandaag zouden ze ‘afhaken’. Zo was het afgesproken. Hoe laat was het, overigens? Demis bleef een volle minuut roerloos op de rand van zijn bed zitten. In dat grote lichaam legde het bloed onwillig zijn rondes af. Toen daalde hij de trap af, met een bonkende kop op een defensief lichaam, maakte een afhaakgebaar waar een sleutel hangen moest maar die hing er niet, slofte het gangetje door en trof die sleutel aan op de poort van de zijvleugel. Hel licht, hel Belgisch primitief licht kantelde naar binnen en doorstreepte de wanden. Het deed hem pijn aan de ogen, maar op dat ogenblik wenste hij door eeuwige blindheid geslagen te worden, want links van hem hingen drie door een razende spuitbus geïllustreerde schilderijen, waarvan één, god ja, ook nog waar, overmaat van ramp, een kans maakte om door W. de L. aangekocht te worden. Ramp! Onfeiten!

Het was Miauw die de kier ontdekte. Die zag ook altijd alles. Hij stootte zijn gezellen aan: ‘Sesam!’ Ze bukten zich wat of zetten stapjes opzij en tuurden.
‘Tiens tiens. Ik dacht dat hij ergens aperitiefvlinders aan het vangen was. Hij moest toch … ‘ (Long Drink, een Verboden Vrucht in de hand).
‘Eindelijk.’ (Ulrich)
Ze detecteerden een hand op heuphoogte en een hand op ooghoogte op het linkergedeelte van die grote poort; naarmate dat stuk verder binnenwaarts keerde, werd de matineuze verschijning van Demis meer zichtbaar.
‘Hij komt pas uit bed, jongens.’ (Miauw)
‘Goud in de mond.’ (Krosbie)
‘Pijn & Smart, voel het aan mijn eigen hart.’ (Weer Krosbie)

Demis wrikte nu de rechterhelft van de poort met een grendel in de grond vast. Daarna bleef hij even wennen aan de mystieke lichtinval die op zondag zoveel sterker was, de handen achter op de nieren rustend, een houding die zijn corpulentie een zeker aanzien gaf, gelijk de luchtwegen vrijer spel bezorgde. Want was er het moeilijke bloed, dan ook de moeizame lucht!

‘De expositie is toch afgelopen? Dat weet hij toch onderhand wel? Amen en uit?’
‘Zal zijn auto in de straat parkeren. Hij weet dat we komen afhaken, was zo afgesproken.’ (Rechterhand Long Drink, een kwakje morsend wegens begeleidend gebaar).

Demis, ook advocaat, was al inwendig zijn apologie aan het voorbereiden: … buiten mijn wil om … de drankduvel … weet hoe dat gaat … Long Drink … die spuitbus … had maar … vergevorderd uur …
Hij vermeed het in de richting van het café te kijken, draaide zijn lichaam om, manoeuvreerde het tussen de auto en de muur door en ging in de keuken anderhalve liter inktzwarte troost laten druppen. Naar die misdadige fresco’s wenste hij niet meer te kijken.

Vijf over elven al. Het werd weer warm. Wat werd het weer warm! Hij plantte een vijftal koppen op de tafel, want komen zouden ze, onvermijdelijk. Nog voor twaalven moest hij deze beker zien te ledigen. Tja: eigenlijk zat hij er compleet machteloos tegen aan te hikken. Hij kon dat federale varken van een Jonathan wel de nek omwringen. Ongetwijfeld zou Long Drink straks als eerste op het appel verschijnen, met die dwaze alcoholhoudende glimlach om de lippen. Ook zIJn nek …

Miauw en Ulrich kwamen hun onverkochte werkjes afhaken. Staatssecretaris zou dat morgen in de valavond doen. Krosbie zou allicht ook …
In een opwelling veerde Demis op om die poort weer te gaan sluiten. ‘k Heb niks te verbergen! Zijn stoel bonkte tegen de koelkast waarop vannacht een van die separatistische feestneuzen nog een zelfklever had aangebracht. Binnenin lag een huilende camembert met haar op. Niemand had er willen van proeven. Demis ging niet terug naar de zijvleugel, maar begon de klever eraf te pulken, terwijl zijn lippen wel bewogen hoewel aan dat geprevel geen verstaanbare praatballon ontsnapte. Er stond een schoon, bloot Belgisch sympa-wijfje op.
Het hoefde verder geen zondag te zijn om diep na te denken, waarbij het bewustzijn zo versmalt en weer verbreedt dat alle andere daden en dingen de mist in gaan:

Inbraak.
Schelmenstreek? (Picaro plus metgezel, kijk uit voor metgezellen!).
Nalatigheid annex vandalisme? (Sleutelvraag).
Vergeldingsmaatregel. (Politiek. De politiek).
Feest gebouwd dat eigen oncontroleerbaar monsterfeestje heeft gebaard, maar wat ’n miskraam!

De koffie drupte gestaag door.

Blauw en groen was deze dag in oktober. En er was de stem van hij die drie weken geleden zeide, de stem die op vrijdagavond, o maagdelijke vrijdagavond, dit kunstgebeuren hier ‘vernisseerde’, ‘insprak’:

‘ … een opvallende afwezigheid van realia en verwijzingen naar de realiteit in deze doeken, daar waar bij de andere kunstenaar dit opgevangen wordt door een zekere speelsheid in de abstractie en de keuze van het coloriet. Kijk: bij het bekijken van de eerste waande ik me in zuiderse sferen. Ja, een zekere vrolijkheid, zal ik zeggen: geamuseerdheid, valt hier niet te ontkennen. Ik zou zelfs … ‘

‘Nu is die geamuseerdheid zwart geworden,’ dacht Demis. ‘Red ons.’
Nu moest hij straks maar zien te vernisseren. Dat beloofde. Hij wenste even buiten deze verdomde realiteit te vertoeven, lang genoeg om Ulrich en Miauw van hun ontzetting? gruwel? gramschap? gequetstheid? te laten bekomen. Het had nu geen zin Jonathan, dat varken, telefonisch de huid vol te schelden. Te oordelen naar de toestand waarin die vannacht dit huis verlaten had, leek dit absoluut geen zin te hebben, nee. Nee. Of toch?

(De telefoon rinkelde één hoog, maar terwijl de hele residentiële wijk Romero al druk in de weer was met niksen, verroerde in dat grote huis niemand een vin. Niemand: Jonathan niet, nog op de bodem van zijn roes dromend dat hij al lang wakker was, zijn vrouw niet, in de andere kamer wegens tranquillizers ongewoon zwaar doorslapend, Beauregard niet, want die snuffelde de straat af op zoek naar zakken met broodjes erin die op zondag door de bakker wel eens foutief neder worden gezet).

Demis ging vloekend terug naar de keuken en gooide een bruistablet in een glas. De koffie was bijna klaar. Zijn hart sloeg een paar keer over toen hij het glas aan zijn mond zette, want in de zijvleugel van het huis weerklonken plotseling stemmen. De bekende stemmen, het bekende gemurmel van individuen onder elkaar, op weg, in zijn huis, naar hem. Met hem, en door hem, en in hem. Amen. Zweet. Besef van zweet. Iemand klopte even op het dak van de auto. Nu gingen ze het trapje op. Nee??

In één machtige hink-stap-slok kapseisde Demis de inhoud van het glas in zijn keelholte. Zijn lichaam, daarna, sidderde even.

‘Zo, jongens,’ zei Demis met waterige oogjes, terwijl hij met een harde klap een net geledigd glas op het tafelblad pootte.
‘Hallo. Goedemorgen. Of middag.’
Ze lieten altijd eerst Long Drink aan het woord, omdat die al van veel vroeger in Demis’ omgevingen vertoefde.
‘Haha.’
Demis noodde hun aan de keukentafel.
‘Eh … mm … even kijken. Koffie, wellicht?’
Hij gebaarde naar een apparaat dat rochelend op het aanrecht stond.
‘Graag.’
‘Ja.’
‘Jullie komen afhaken?’
Glimlachend beaamden ze deze woordspeling. Miauw streek een lucifer aan en zocht daarna een sigaret. Goeie truc, want ‘hier’ zei Demis, ‘maar ik doe nog niet mee, te vroeg.’
‘Vijf minuutjes labeur,’ sprak Long Drink. ‘We zijn hier al een poos, maar de poort was op slot … ‘ ‘Tja … lang op geweest vannacht. Paar feestvierders gehad, weetwel, die van … ‘
‘ … eentje hier in ’t café wezen drinken … ‘
‘Hm.’
Op de radio articuleerde iemand iets over ‘Atlantische regengebieden’. Demis draaide aan een knop en vond een onschadelijk concert.
‘Jongens … ‘ begon hij dan.
‘ … mijn kop gestoten tegen een troep hangende ajuinentrossen in de garage, hihihi … ‘
‘Jongens … ik heb daarstraks met veel tegenzin die baarmoeder van een bed verlaten (god zegene haar, zo helpe mij mijn geloof in god!), en met nog veel meer tegenzin die muil van een poort open gezet (de duivel hale al dat kerngezonde impressionisme van op straat!). Eh … ‘

Zelfs de prozaïsche gemeentepolitiek die hij ooit bedreef, had bij Demis nimmer de beeldspraak kunnen smoren. Hij rukte nu een sigaret uit het pakje dat Ulrich hem toestak en inhaleerde bij het aanreiken der vuren meteen erg diep, alsof hij zeker wou zijn van de schade die de rook in zijn longen, o tere inborst, aanrichtte. Ze keken hem aan. Niemand zag de geïnhaleerde rook weer tevoorschijn komen. Een grapje deed daarover de ronde, in verband met Demis’ corpulentie en zo, ja: massiviteit. En politiek natuurlijk.

‘Kijk, jongens, ik kan het niet meteen zo … zo correct onder woorden brengen. D’er is iets … ‘

Plotseling bracht Long Drink zijn grote hoofd naar voren, signalerend dat hij iets gehoord had.
‘Telefoon.’
Krosbie meende te merken dat Demis schrok.
‘Zal ik?’
‘Ja.’
Long Drink verdween naar de werkkamer aan de straatkant. Ze hoorden hem enkele seconden later zijn a’s, e’s en o’s articuleren. Kreten van verwondering? Stilte daarna. Demis trommelde enkele versvoeten in nerveus metrum op het tafelblad (Bezette Stad? Sakkerse Oostakkerse?) en besliste plotseling dat ze nog recht op koffie hadden.
‘Met dat hoofd als een onderzeeër … verdraaid … ik … ‘
Net boven Krosbie’s kopje verstarde hij in zijn gietgebaar, want Long Drink kwam weer binnen, zeggend dat hij er niets van begreep.
‘Wie was het?’
‘Willy de Lille. Met een hele litanie. Tja, ’t is ook zondag hé. Enfin: dat hij niet het werk koopt wat hij wel had willen kopen. Of zoiets. Is er dan iets verkocht? Ik weet van niks.’
Demis zuchtte diep en goot Krosbies kopje oeverloos vol.
‘Bijna, ja. Willy hé? Jammer voor jou, Ul. ’t Heeft er even in gezeten. Maar eh … ‘
‘Eigenlijk wil ik niks van wat hier hangt, verkopen,’ antwoordde Ulrich.
‘O?’ (Demis)
‘O nee?’ (Long Drink)
Krosbie kende Ul net lang genoeg om dat te kunnen aannemen.
‘Daar beslis jij natuurlijk over. Maar eh … ‘
Demis slurpte de bovenste laag van zijn dampende koffie af. De middagzon had nu zijn kopje als focus gekozen; Hiroshima-stofnesten sloegen over de rand ervan heen, onder het nasale geweld. Hij begon nog verschrikkelijker te zweten.
‘ … Hm … Er is een ernstig probleem gerezen sinds gisteravond, enfin: vannacht. Laten we correct zijn in onze informatie, Majesteit.’
‘O?’ (Miauw, sigaret weer uitduwend, hoest inslikkend).
Demis stond op.
Stond op, Demis.
‘Kom mee.’ (Waren zij dan blind geweest? Niet gezien dat … ??)
‘?’
‘Allemaal. Kom mee.’ (Zwakke imperatief als zwakke apologie).

Hij leidde hen naar de zijvleugel, waar allen reeds gepasseerd waren, waar Ulrich, Miauw en de afwezige Staatssecretaris, o jonge talenten uit Eigen Streek, hun ‘werken’ hangen hadden. Zei nog stilletjes ‘godver’ omdat hij immer in ochtendjas aan het opereren was. Constateerde hij.

De werkelijkheid omheen Demis, advocaat bovenste plank en volksvertegenwoordiger in de vrije uren, stortte toen op Bijbelse en Babelse wijze ineen. Pudding! Psychosomatiek deel 2! Diepzeegedachten! In alle straten van zijn hersenen ongeïdentificeerde tanks met inhoud!

Ja: binnenkantelend oktoberlicht, kerkgangers of aperitievelingen die de openstaande poort passeerden, zijn eigen echte auto met het BP van Belgisch Parlement erop, ja, dit alles, wel degelijk: maar niet de ongecontroleerde pre-Cobra inktzwarte cirkels en zonnen en bollen en strepen en vlekken op de werken van Ulrich en Miauw! Niet niet niet !!

Geen baldadigheden.
De doeken hingen er zoals ze er drie weken lang hadden gehangen.
Jonathan? Vannacht?
Wit varken?
Demis hoorde iemand informeren naar wààr hem het probleem zich nu eigenlijk voordeed.
‘Vochtigheid,’ hoorde hij zijn advocatenstem zeggen.
Cruise control.
‘Ja, de herfst nadert. Kijk maar.’
‘Wablief?’ (Een stem).
‘Vochtigheid,’ zei het weer, in hem, aan hem, door hem. ‘Ja: vochtigheid. Je … je doet er goed aan vandaag nog af te haken. Ja. Eh … komen jullie straks nog iets drinken? Ik ga luchtjes scheppen. Veel luchtjes.’

Demis ging onder de jamaïcablauwe oktoberlucht staan en wenste een Atlantisch regengebied helemaal voor zich alleen, het uitproestend boven dat nu tureluurs draaiende hoofd van hem. Zijn grote patriciërswoning was een Waddeneiland, zijn hoofd een dobber daarnaast zwalpend. Iets of iemand rukte eraan. Duizend boeken, duizend dromen! Wie, wat, waar, hoe?! Hij hoorde die jongelingen even gezamenlijk lachen. Inside joke. Zoals in vele verhalen kneep Demis zich in de wang. Demis kneep zich in de westelijke wang en gevoelde iets.
Er stak wat wind op en geelachtige stofwolkjes verlieten af en toe de kruin van de grote den midden in de tuin. Een mooi seizoen, voorwaar. Toen steeg dankbaarheid als een vlugge koortskromme in hem omhoog, zich in aangename lianen om zijn ruggengraat slingerend. Hij plantte beide handjes op zijn nieren, stapte zo het gazon over en riep al van onder de plataan:

‘JONGENS! NIET AFHAKE … !! BRENG DIE STOELEN MAAR WEER WEG! IK KOOP ALLES ZELF! IK KOOP ALLES!’

Bijna struikelde hij over een spuitbus die sinds de gemeenteraadsverkiezingen van vorige maand nog altijd op de onmogelijkste plaatsen rondslingerde.

‘ALLES?’ vroeg Krosbie in opperste verbazing.
‘Alles!’ bevestigde Demis grimmig.
Ulrich en Miauw bleven in hun afbraak- en afhaakhoudingen steken. Long Drink vergat met zijn oogleden te knipperen.
‘Aan tafel voor de onderhandelingen,’ gebood Demis gul. ‘Long Drink: u wacht een grootse taak: rol de aperitiefwagens naar binnen, de falanx der dranken! Krosbie: noteer. We gaan zaken doen, de vzw zetelt, en wel nu.’


‘Dromen … mijn beste, dromen … ‘ zei Y. van B. tot zijn generatiegenoot Demis. ‘Dromen, beste kerel, daar moet je opgevoed voor zijn. En dat … ‘
‘Hé?’
‘ … dat ontbreekt in onze samenleving totaal. To-tààl. Ik kan je het voorbeeld geven van een ver volkje, de naam ervan ontgaat me nu, de plaats ook overigens, enfin, eh … een volkje dus, dat dag en nacht met de dromencultuur bezig is. De kinderen worden bijvoorbeeld verplicht bij het ontwaken hun dromen aan elkaar toe te vertrouwen, fluisterend dan nog wel, meen ik gelezen te hebben. Er bestaan dus ook zogenaamde droomvrienden: instanties die je, via droomopvoeding, achter de hand kunt leren houden. Want elke droom waarin JIJ het slachtoffer bent, wel, Demis: zo’n droom, die kan jij zelf ten goede wenden. Krijg je bijvoorbeeld tijdens een droom een mes in je rug (wat een nachtmerrie kan betekenen), dan zul je je pas van die droom kunnen bevrijden (en hij KOMT terug, wees daar maar van overtuigd!) door zelf dat mes eruit te trekken. En bij het ontwaken zullen al je rugklachten verdwenen zijn. Enfin, begrijp me goed: ik lever misschien een te concreet, te mooi staaltje van het ingrijpen van zo’n droomvriend. Tja, van die schilderijen … kijk: ik heb de voorgeschiedenis van je droom dus niet meegemaakt. Eh … weet je bijvoorbeeld wel zeker dat je die expositie in je huis zelf werkelijk wou?’
Demis knikte niet overtuigend.
‘Enfin: alles zelf opkopen zou het probleem best wel eens op kunnen lossen. Ik geloof niet … ‘
‘Die spuitbus, godverdomme,’ zei Demis.
Y. van B. dacht enkele seconden na.
‘We hebben die spuitbus sinds de verkiezingscampagne uiteraard niet meer gebruikt. Ik had Long Drink gevraagd die te doen verdwijnen, maar we zijn er intussen allebei al ten minste vijf keer over gestruikeld.’
‘Tja … ‘ aarzelde Y. van B. ‘Tja … misschien ligt daar de knoop wel.’
‘Ja? Pardon?’
‘Het hangt er van af wat jullie ooit met dat ding hebben uitgespookt.’
Toen begon het ten oosten van Demis plotseling te dagen.
‘Ja,’ knikte hij, een krekel in zijn stem wurgend. ‘Ja ja … Je zult gelijk halen. Ja. Ho ho ho!’
Het sluimerende beest van durfal-durfniet werd weer in hem wakker; het dier dat hem goede parten speelde bij campagnes. Deze massieve kwajongen van vijftig-plus …
‘Ho ho ho !!’ riep hij weer, langgerekt, uitmondend op een ouderwetse Stuyvesant-hoest, maar in zijn matineuze oogjes glom de pret van weleer nog eens op.

Mooie kluif voor Y. van B., droomanalist op vrije dagen.
Mooie kluif aan de man die zichzelf in zijn bloedeigen droom zo genadeloos had afgestraft.

Zielenheil!
Tabula rasa!

KRANIG

Het korte droevige verhaal van de man wiens haar nooit nat werd, zelfs nadat hij in het water was gedoken. Deze man woonde bij een vrouw met mooi halflang haar, dat het ene ogenblik aan de westelijke kant, het ogenblik daarop aan de oostelijke kant van haar hoofd hing. Zo kreeg men altijd verrassende beelden en was men eigenlijk ook vaak afgeleid van het aan de gang zijnde gesprek. Maar het gaat niet over haar.

Het gaat over de droge man. De eigenschap die hij niet bezat, namelijk dat zijn haren in het water nat werden, zoals die van de anderen, bezorgde hem achter zijn rug om de bijnaam droogkloot. Het betrof een zeer belangrijk man die hoog in aanzien stond. Als aannemer had hij de stad bevolkt met fraaie gebouwen. Noch kappers, noch dokters, noch kruidenverkoopsters, noch psychiaters konden hem echter helpen. Ze vleiden of troostten hem met opgewekte vaagheden, valse voorspellingen of niet ter zake doende verzuchtingen. Er was niets aan te doen.

Hij was zo kaal als een kei. Altijd geweest.

Hij werd daar gaandeweg zo treurig door, dat hij zichzelf een lange nagel zonder kop door de schedel sloeg en zich van een hoge kraan te pletter liet vallen. De smak was zo hevig dat er terstond één dodelijk geschrokken grijs haar uit zijn schedel priemde. Het was zijn eerste en enige haar. Het regende die dag ook treurig.

Het was niet lang zoeken naar de doodsoorzaak van de droge man. Men sloeg de nagel op de kop.

DE VERBORGEN GESCHIEDENIS VAN DT

(Afrekening met personages)

De informatica was al zo specialistisch en oververhit geworden, dat de Secret Service terug wenste te grijpen naar het ouderwetse geheimschrift op papier. Walerik Decadt werd daarvoor aangesproken. Hij was namelijk de perfecte incarnatie van de stille, die ook de helft van zijn leven besteedde aan lezen. Hij vormde een combinatie van stugge NIMBY (Not In My Backyard), verstrooide WILF? (What Was I Looking For?), metroseksuele huismus die tot ‘s middags in kamerjassen rond baggerde, bedenkelijke vrijgezel met gealcoholiseerde levenswandel, kortom: de doctorandus die wel eens in een rondborstig huwelijk verzeilen en verzanden kon – alle ideale dekmantels. Dit alles deed zich namelijk voor in de perceptie van Gestudeerde Jan en Housecooking Sally.

Want veruit niets van dat alles was minder waar (: een zin als een geheimschrift op zichzelf). Walerik Decadt (die in gesprekken met toogfilosofen zichzelf een religeus noemde) zat totaal anders ineen. Maar dat wist bijna niemand. Dat mocht ook niemand weten. W.D. was een perfecte kameleon.

Hij kreeg van de SS (kunnen we ook niet helpen) drie dagen om het cryptisch schrift op poten te zetten. Walerik draalde niet en koos na enig prakkiseren voor een beproefd procedé. Iets dat pakweg het komende decennium altijd beschikbaar zou blijven, maar anderzijds toch niet meer de gillende tophitlijsten aanvoerde. Een boek. Een longseller, uiteraard. In elke bieb beschikbaar, zeker weten. In het Nederlands verkrijgbaar, dat stugge taaltje van de Lage Landen. Maar dat hoefde niet. Het speelde geen rol. Engels kon ook. Pakweg Duits. Dat boek was wereldwijd in een twintigtal vertalingen vlot verkrijgbaar. Boeken verzachtten de zeden van de harde spionagewereld. In de goede oude traditie van The Russia House en Connery/Barley.

Geheimagent W.D., codenaam Anaconda, was na vijfendertig koppen koffie tevreden over zijn keuze. Vooral de lengte (in de ogen van slechte lezers: dikte) en het onderwerp vielen mee. Alleen de titel van het boek stond hem tegen. Die klonk eigenlijk te geheimedienstachtig. Maar anderzijds betrof het dan ook weer geen idioot opgeschreven detectiveboek met een simpel op te lossen moord, door de auteur van achteren naar voren geschreven, bulkend van de bladvullende dialogen en onnodige omwegjes, God beware hem. Bij nader inzien werkte de titel ook wel symbolisch. Anaconda en zijn collega’s konden er al hun geheime boodschappen in kwijt. Op de lettervoorraad in het boek konden honderden systemen en codes geënt of gerasterd worden, ongeacht de taal waarin de fictie bedreven en beschreven was.

Walerik Decadt bedacht ook enkele scenario’s om medespionnen in te lichten:

· U hebt een DT-probleem ( … en dat sloeg ook ietwat op DecaDT … )

· Ga naar de boekhouder

· Het nieuwe pak is gearriveerd

· De duif valt

Dat was het sein voor betrokkene om op zoek te gaan naar het boek. Dat kon zich in een bibliotheek bevinden, waar Anaconda of een andere handlanger het in de leeszaal reeds had bewerkt. Hier speelde uiteraard altijd het risico van ‘vreemde’ ontlening. Gelukkig beschikten de grotere biebs over twee à drie exemplaren, omdat het verhaal zo’n succes had gekend. Het kon ook zijn dat het boek ergens gereed lag, eventueel rechtstreeks aan de bestemmeling gericht. Of het werd via de post verzonden – simpel als een duif. Er werd altijd voor een back-upexemplaar gezorgd in de gerechtelijke gebouwen, enfin: in het huis er vlak naast.

Heidi Hertekamp dwaalde rond in de randgemeentelijke bibliotheek Coyghem. Ze had nog exact één maand de tijd om zich de vernieuwde spelling eigen te maken. Die deadline was er omdat ze zich ingeschreven had voor de provinciale preselecties van wedstrijddictees, als aanloop tot een nationaal dictee in het parlement dat door de televisie zou worden uitgezonden. Heidi Hertekamp, fulltime jonge vrijster, was sterk voor spelling.
Nergens anders trof je meer spellingfouten aan dan in zo’n bieb: 99 % van de boeken was immers in een voorgaande of een van de oudere spellingen geschreven. Alleen de recentste boeken probeerden up-to-date te zijn, als de schrijver/uitgever zich tenminste al hadden bekeerd tot de nieuwste spelling. Het was dus een gevaarlijke omgeving voor Heidi Hertekamp. Ze kon gecontamineerd raken door foutieve woordbeelden. Toch was ze op zoek naar ontspannende lectuur: de waanzin van het spellingblokken had haar in zijn greep. Tijd voor ontsnapping, zoals kleurenschilders even in zwartgeverfde spiegels plachten te staren.

Ze fronste dan ook hoogst verbaasd haar wenkbrauwen toen ze in een bekende, lijvige turf hier en daar letters en woorden met potlood onderstreept zag die helemaal niet foutief waren. Zelfs nu niet, anno 09. Was hier een idiote kommaneuker aan het werk geweest? Benieuwd naar deze waanzin nam Heidi het boek mee naar huis.
Ze geraakte echter nooit thuis.

‘Getverderrie,’ mompelde X. Hij zat met een DT-probleem. Toen hij de bieb binnenkwam en via de boekenruggen C-D (en T natuurlijk) op het leeszaaltje in boekerij Coyghem afstevende, merkte hij dat hét boek (en enige exemplaar) reeds door iemand anders uit de rekken was gehaald. De vrouw bladerde vrij lang en nieuwsgierig door de bladzijden. X zag het onheil naderen: ze stapte godverongelukt met het boek naar de uitleenbalie. Er zat niets anders op dan haar te volgen.

Walerik Decadt maakte in ’t Laurentiushuis zijn zesde Rodenbach soldaat. Omdat het begon te regenen en hij daarenboven in zijn jaszak nog muntgeld aantrof, dronk hij nog een zevende godendrankje. ‘Laat maar zitten,’ gebaarde patron Lionel. Dat werden er dus even later acht.

Een inktzwarte Saab naderde de randgemeente Kooigem met grote snelheid. Hij rondde de bocht even voor het dorp en vlamde rechtdoor, voorbij de kerk. Daar stak net een kerel eerder moeizaam de straat over, komende uit ‘t Laurentiushuis. Een vrouw met een boek onder de arm keek om van boven haar net geopende autoportier. Een tweede man op het trottoir aan de overkant wiekte afwerend met zijn armen. De inktzwarte Saab verslond ze alle drie: eerst de overstekende kerel, dan de vrouw met het boek, daarna de man op het trottoir.

Ikzelf, schrijver dezes, was de dader. Ik zag mijn personages namelijk niet meer zitten en reed ze daarom egwoonwge in de vreneilnig. Het is verder aan de lezer om et rdaen nara ed ttile avn eht bkoe. Het kan ook zijn adt idt allse ni odpratch egbuedre avn ed Screet Srevcie. Nseit si nmaleijk awt eth ljkit.

SOMETHING RED, SOMETHING YELLOW

Zoals gewoonlijk sijpelden ze ’s ochtends met z’n tachtigen het grote gebouw van productiehuis ?CAKEJE? binnen vanuit diverse invalshoeken. Daardoor merkten ze het eerst niet van elkaar. Pas toen zoals elke dag groepjes en groepen ontstonden en de eerste noodgedwongen samenscholingen (‘vergaderingen’) zich voordeden, begon het ze op te vallen. En dat zorgde voor onuitgesproken verbijstering. Nochtans betrof het geen ‘speciale’ dag, pakweg Valentijnsdag of Secretaressedag.

Veel vrouwen droegen die dag iets roods, zes vrouwen droegen iets opvallend geels en een paar uitzonderingen liepen er doodgewoon bij. Nog een andere uitzondering betrof Loredana, die uitdrukkelijk zowel iets roods als iets geels droeg, maar helemaal niks met Spanje of een furie te maken had. Alleen Michèle was natuurlijk weer met saai blauw omhuld.

Er heerste dus duidelijk verbijstering. Dat kon je vooral aflezen aan de katachtige blikken waarmee de roden naar de gelen loerden en de gelen naar de roden. Het hele gamma van felle gevoelens kwam stilzwijgend aan bod: spot, meewarigheid, misprijzen, verwondering, haat, nieuwsgierigheid, woede, leedvermaak, jaloersheid, onrust. Loredana vertoonde een zweempje van triomfantelijkheid. Maar (en dat was bekend) die kon goed acteren. Er werd echter vooral gezwegen over kleren en kleuren.

De mannen constateerden dat kleurgedoe natuurlijk ook. Maar omdat ze een vrouwelijk complot vermoedden (waarbij de vrouwen zelfs in twee kampen opgesplitst leken te zijn), durfde niemand van ze hardop te interpelleren. Je wist maar nooit dat het hier oorlogskleuren betrof, waarvan de niet-vrouwen het slachtoffer konden worden. Of een gigantisch-gedurfde weddenschap. Daarenboven was er vanavond een receptie gepland. Alleen redacteur Jahweh durfde het aan even bij researcher Sheree te informeren of er vandaag misschien iets in Tibet stond te gebeuren. Ze keek hem schuldig aan en schudde van nee.

Alle roden, gelen, rood-gelen en neutralen droegen echter eenzelfde iets op zich of met zich mee. Het was een brief. In het hemelsblauw uitgeprint.

Lieveling

Ik hoop dat ik je zo aan mag spreken. Vergeef me deze te korte brief waarin ik zoveel zou willen zeggen. Reeds lang verlang ik naar jou. (Vergeef me ook de herhaling). De wanhoop nabij schrijf ik je deze brief. Schrik niet; oordeel niet. Ik heb het beste met je voor. Het zit zo: ik ben een gezonde kerel met een goede smaak. Dat meen ik te mogen stellen. Die goede smaak is er de oorzaak van dat ik mijn oog op jou heb laten vallen en daar niet meer van af raak. Ik zie je bijna elke dag op het werk. Het is geen droom; je bent echt. Maak mijn dromen ’s nachts ook waar. Ik gooi het eruit: ik zie je graag. Wil je met mij naar bed? Draag nu donderdag iets opvallend geels als je dat wil. Een duidelijk rood signaal betekent nee. In het eerste geval maak ik me diezelfde dag nog kenbaar bij jou. Je zult het je niet beklagen. In het andere geval blijf ik een van jouw vele stille aanbidders hier in de firma en loop ik mijn verdere leven met een donkerrood bloedend hart rond. Je bent immers de Vrouw van mijn Leven. Ik hoop op geel!

Een hopeloos verliefde collega X

De hele verdere dag verliep onder hoogspanning. Er was immers ook een avondreceptie op til: redacteur Camiel verliet ?CAKEJE? voor een televisiezender. Hij zou met drank en hapjes uitgewuifd worden. Diverse ploegen en researchers trokken eropuit, maar keerden ook zo vlug mogelijk naar de uitvalsbasis van ?CAKEJE? terug. Arendsogen alom.

In de kantine zat Jahweh omstreeks het derde middaguur met chirurgische aandacht in zijn koffie te roeren. Hij had de indruk dat er in diverse kleinere kliekjes al verstolen over het kleurrijke thema gedebatteerd was. Périnne bijvoorbeeld was vanmiddag roodgloeiend van woede (?) de refter uit gestoven. Loredana werd wenend in de toiletten aangetroffen. Vandaag vielen ook de puur mannelijke samenscholingen op, weshalve er ook puur vrouwelijke ontstonden. Verder dan ‘De vrouwen zijn weer bezig’ was men echter niet gekomen.

De saaiblauwe Michèle kwam ook een takefiveje nemen. Er trok weer bewolking over het gezicht van koffiemadam Machteld toen Michèle zoals gewoonlijk een cappuccino vroeg.
‘Dat is het ontbijt voor de Italianen, de echte,’ merkte ze voor de tiende keer vinnig op. ‘Het is verdorie drie uur in de namiddag.’
‘We zijn hier in België, en ik kan dat woord nog correct schrijven ook,’ repliceerde Michèle, uitdrukkelijk naar de gelamineerde prijslijst wijzend.
‘Seut,’ dacht Machteld, maar ze slikte dat in en boog zich over de scheikunde van een cafetariacappuccino.
‘Ha, Michèle,’ deed Jahweh. ‘Niet in het rood? Niet in het geel? Weet jij wat er gaande is vandaag? Mis ik iets? Of is dat allemaal voor de receptie van Camiel?’
‘Niet morsen op je mooie jurkje,’ mompelde Machteld daartussendoor.
Even liet Michèle haar blikken over haar eigen saaie blauwe outfitje glijden. In scholen of kloosters zou ze helemaal niet opgevallen zijn.
‘Dat moet lukken hé, Jahweh, dat iedereen vandaag zo van diezelfde kleuren draagt … allez, de meesten toch.’
‘Ja … eigenaardig. Jij niet? Weet jij van niks?’
‘Niemand heeft wat gezegd. Eh … ‘ Michèle onderbrak zichzelf om haar cappuccino van de toog te gaan plukken. Ze ging tegenover Jahweh zitten.
‘Ja?’
‘Misschien vertel ik het toch beter niet.’
‘Eh … wat? Ik eh … ik kan zwijgen hoor. Is er iets aan de hand? Het is een weddenschap hé? Heb ik gelijk?’
Michèle roerde de smurrie door haar koffie en glimlachte wrang.
‘Of heb je zwijgplicht? Sarah heeft je verboden er iets over te zeggen zeker? Is het zo?’
‘O, nee … ‘
Toen haalde Michèle in een opwelling de brief boven. Die zat zo klein mogelijk gevouwen in een van de geheime plooien van haar outfit. Van achter haar horecaverschansing spiedde Machteld als een roofvogel mee; ze had natuurlijk alles gehoord.
‘Lees maar.’
Michèle streek het ding wat glad en gaf het aan Jahweh.
‘Waw,’ deed Jahweh na lectuur.

Het bleef wel een halve minuut lang stil. Machteld was gestold in haar laatste gebaar. Michèle keek naar niets, naar buiten, haar blikken zwevend over een saai gazon. Jahweh, die zelfs bij de aanschaf van een notenkraker rekening hield met de wetten van de fysica, dacht er niet aan haar te laten gaan vooraleer hij het fijne van de zaak wist. Bedachtzaam stak hij haar de brief opnieuw toe, terwijl Machteld honderd foto’s ontwikkelde in de doka van haar hoofd.
‘Eh … er heerst hier vandaag een oorverdovende stilte,’ poneerde hij dan. ‘Men zwijgt hardop. Veel vrouwen hebben blijkbaar eenzelfde anonieme brief gekregen. Gebeurde dat met de post? Waar is … ?’
‘Ja. De enveloppe ligt thuis.’
‘Geen afzender natuurlijk? Nee. Zal wel niet. En de poststempel?’
‘Hier in de stad verzonden. Gisteren.’
‘Tja … wat denk jij zelf, Michèle?’
‘Ik … Ik doe daar niet aan mee. Zoals je ziet.’
‘Zoals ik zie,’ beaamde Jahweh.
(En hij dacht erbij: Knoop jezelf in hemelsnaam eens op een andere manier op, Michèle, blauw is zo … zo blauwkousachtig. En dat voor een productiehuis!)
‘Het is nog ver van 1 april hé.’
‘Nee. Ja. Heeft iemand je vandaag er al over aangesproken? Soms is een dader … eh, ik zal het anders stellen: wie met veel gesnuif naar de dader informeert, heeft zelf de scheet gelaten.’
‘Maar ze lopen zelf allemaal op eieren! Meer dan de helft kleurt verdorie rood of geel! Er loopt zelfs een rood-geel kieken tussen!’
‘Maar rood betekent toch … eh … heb je er geen opmerkingen over gekregen? Jij hebt immers helemaal niks roods aan hé. Vrijwel de enige … ‘
‘Wie zegt dat mijn tanga niet rood is?’ sneerde Michèle totaal onverwacht. Daar had Jahweh even niet van terug. Hij vermeed angstvallig zijn blikken tot op bedoelde hoogte (nou: laagte) te laten zakken. Het bleef even stil.
‘Ik denk toch dat Camiel er voor iets tussen zit,’ zei Jahweh dan.
‘We zullen het misschien rap te weten komen, hé,’ antwoordde Michèle. ‘Ik moet er weer vandoor nu.’
In een ijltempo slurpte ze haar cappuccino halfleeg en verdween als de wiedeweerga.

Het feestelijke uur der gouden zuiltjes geluk was aangebroken, ter gelegenheid van het vertrek van redacteur Camiel. Het atrium in ?CAKEJE? liep omstreeks 17 u 30 al vlug vol: niemand had zich na de officiële werkuren nog naar huis gespoed in verband met andere kleren. Het atrium kleurde dan ook intens rood en geel.

Zou er nu nog iets kleurrijks gaan gebeuren?
Was een dader(es) zich nu grondig aan het verkneukelen?
Was er misschien candid camera in het spel?
Zou iemand plotseling op een stoel klauteren en verkondigen dat hij/zij een leuke weddenschap had gewonnen?

Men hield feestvarken Camiel in de gaten, maar van die kant kon het blijkbaar niet komen. De man werd geheel in beslag genomen door afscheidnemende vrienden en vijanden die schouderklopjes uitdeelden en toespraakjes hielden en door interpellaties over de televisiezender waar hij voor zou gaan werken.
De receptie verliep zoals de aard van het receptiebeestje was, met name: de mens. De toegepaste meetkunde van de sociogramwetenschap (een apocriefe afdeling van de betweterkunde ofte betuttelanis) draaide weldra vierkant in het rond. Natuurlijk zorgde de liquide daarvoor: een aanvaardbaar en betaalbaar afgeleide van echte champagne, want het waren oliecrisistijden. Minkukeltjes probeerden te zeggen waar het op stond tegen hun onmiddellijke chefs. Omhooggevallen hoofddrollen lieten zich bediening door hun pluimstrijkers en slijmjurken welgevallen. Onafhankelijke vrijbuiters fladderden van groep tot groep in de waan dat ze populair waren. Maar de spanning bleef voelbaar. Ook de grote bazen bleken geen vat te hebben op het kleurengedoe.

Jahweh Desimpel, lid van de exclusieve en geheime weddenschapclub IDYOM (I Dare You Owe Me) keek op zijn horloge. Omstreeks 19 uur zouden de clubleden Herman Cappoen en Akkemay Vandecasteele arriveren om poolshoogte te nemen van het percentage roodgeelheid. Ze waren hier nog nooit geweest. Hij grinnikte: zijn 500 euro waren binnen. En Akkemay zou dus ook als stripteaseuse moeten optreden. Ter plekke. Het beloofde nog een leuke avond te worden.

Tussen de ruggen door wadend, zijn glas als een splijtzwammetje voor zich uit torsend, zocht Jahweh de saaiblauwe Michèle weer even op. Toen hij bij haar groepje aanmeerde, vroeg ze:
‘Scheet gelaten, Jahweh?’

IJSDOOD

Mevrouw Jezebel Gheysens had een bijzonder eigenaardig karaktertrekje. Ze veroorzaakte graag wanorde in de wereld, zodat haar eigen puinhoopje thuis minder op zou vallen. Zo schiep ze er een waar genoegen in stiekem warenhuizen overhoop te halen. Per bezoek verhuisde ze diverse producten van hun ene vaste naar een compleet andere plaats. Rolmops zette ze tussen schoolboeken. Broccoli deponeerde ze tussen whiskyflessen. Schoensmeer parkeerde ze broederlijk naast het ijs in de vrieskasten. Ravioli trof zichzelf volgens zijn eigen verbazing tussen de parfums aan. Op een van haar baldadige uitstapjes (mevrouw Jezebel Gheysens frequenteerde diverse warenhuizen in een wijde omtrek) werd ze echter zelf getroffen door een moleculair misverstand en zwaartekrachtig onheil. Met dodelijke afloop. Na hevige regen die anderhalve dag had geduurd, had het twee opeenvolgende dagen en nachten beenhard gevroren. Op het zeil van de vrachtwagen die voor haar reed, lieten grote, messcherpe ijsschotsen los. Regenwater had zich in het zeil opgehoopt en was later bevroren. Een van die bevrorenregenprojectielen belandde tegen hoge snelheid op haar gezinswagen. De voorruit werd verbrijzeld. Vervolgens werd Jezebel onthoofd door dat grote ijsmes. Misschien was het de wraak van duizenden ontevreden klanten, die hun weg niet meer vonden in de vertrouwde rangorde van de warenhuisrekken. Of was het de wraak van de voorwerpen: regen die een andere vorm aannam en onder deze vermomming een moordaanslag pleegde op de warenhuisdaderes? Het ongeval gebeurde op een verlaten weg. De vrachtwagenchauffeur had niks gemerkt en was doorgereden. Toen men de kaduke auto en de onthoofde mevrouw erin ontdekte, was het ijs al voor een flink stuk gesmolten. Men stond voor een raadsel.

-Ik richtte niet minder dan zeventien firma's op.
-Allemaal opslag en overslag?
-Nee. Ik ga prat op een waaier van activiteiten.
-Zoals daar zijn? Met permissie.
-Eh . . . tapijten. Vreemde dieren. Vleeswarenmachines. Textiel.
(-Kaas! Oude kaas!
-Nee, Eliott, nee)
-Containergewijs?
-Niet altijd. Dat groeide gestaag.
-Topmanagers willen graag in de politiek.
-Ik heb een andere roeping.
-Dat merk ik.
-Ik voel me naast manager ook headhunter.
-Jaagt u regelmatig?
-Ik wil de beste krachten op de beste plaatsen in mijn bedrijven.
-Wordt er soms op u gejaagd?
-Ik ben af en toe opgejaagd, haha.
-Mag ik u feliciteren met uw werkwijze?
-U bedoelt?
-Dat spervuur van vragen. Ik voel me zowat een röntgenfoto.
-Hahaha.
-Vooral als detective in dienst van de stad.
-Even andersom is ook best leuk.
-O?
-Vraagt u maar door. Het ontspant me. Ik vind het leuk dat de rollen nu omgekeerd zijn.
-Voelt u zich een mecenas?
-In zekere zin.
-Dewelke?
-Ik verschaf werk. Toegegeven: soms al eens zwart.
-Hebt u vijanden?
-Hoge bomen vragen veel lucht. Eh . . . wind.
-Baart het milieu u zorgen?
-Wie met oudjaar 'gezondheid' zegt, moet het gelag willen betalen.
-Dat hebt u proper geformuleerd. Vindt u politiek belangrijk?
-Ik lees drie kranten per dag.
-De opiniebladzijden, neem ik aan?
-Ook die. Plus de krantenpraat.
-Beursnoteringen?
-Mijn boekhouders hebben daar aparte brilletjes voor.
-Leuk voor ze.
-Vooral voor mij.
-Voelde u zich nooit geroepen iets anders te ondernemen?
-Apotheker, ballonvaarder, astronaut, even zelfs priester.
-Dat ligt al zo ver uiteen als Martina Navratilova en paus Johannes XXIII.
-Ook u formuleert wonderbaarlijk.
-Hebt u lijfwachten?
-Nee.
-Worden we afgeluisterd?
-Nee.
-Weet iemand dat ik hier ben?
-Niet echt.
-Ook uw schoonzoon niet?
-Alleszins niet. Bij god: nee.
-Zult u de andere sollicitanten nog opbellen?
-Misschien.
-Ik zou u van het bestaan van een tovenares kunnen overtuigen.
-Ik ben alweer een en al nieuwsgierigheid.
-Mag ik nog es dat spel kaarten?
-Alstublieft.
-Kiest u een willekeurige kaart uit het pakje.
-Hierzo.
-Toon ze me. U mag ook kijken.
-Het is de hartendame.
-Ja. Nu belt u de tovenares.
-Haha. Ik ken het nummer niet.
-Ik dicteer het je. Oké. We zijn zover. Geef me nu uw gsm.
-Alstublieft.
-Is de tovenares thuis?
- . . .
-Ik wil de tovenares spreken.
- . . .
-Dat klopt.
- . . .
-Nu geef ik u de telefoon. Luistert u goed.
-Hartendame - hartendame - hartendame - hartendame . . .
- . . .
-U zegt niets? U ziet plotseling zo bleek.
-Het was een vrouwenstem.
-U bent de sigaar, hé?
-Eh . . .
-U kent toch die stem?
- . . .
-En nu ter zake.
-Ter zake?
-U weet dat ik het weet?
-Eh . . . wat bedoelt u?
-Van u en mijn vrouw.
(-Serpent! Serpent!
-Serpent! Serpent!)
-Eh . . . kwam u daarvoor . . .
-Denkt u dat ik een oen ben?
-Maar ik wou u . . .
-Blaaskaak.
-Zij heeft zelf . . .
-Adderengebroed.
-Ik wil echt wel . . .
-U herkende toch de stem van de tovenares wel? U belde haar zelf zo vaak op.
-Ik eh . . .
-Legedozendirecteurtje van mijn kloten.
-Denkt u even goed na vooraleer u . . .
-Wilt u een hoorndrager van me maken?
-Maar ik . . . zij . . .
-Ik ben stadsdetective, sukkel, remember. Dringt dat nu tot u door?
-U wou toch heel graag . . .
- . . . heel graag wou ik u de verrassing van uw miserabel leven bezorgen, ja. Een verwittigd man was er twee waard.
-Ik heb het nooit zo gewild!
-Had u vroeger moeten bedenken.
-Kan ik iets voor u . . . Kunnen we iets . . . !?
(-Kaasje! Haasje-repje!
-Kop dicht, ongedierte)
-Laat ik uw taal spreken, stukje onbenul: de vogel is verdronken.
-Maar u gaat toch niet . . . Ik smeek u . . .
-Nog een laatste whisky, mijn beste?
-Dat kunt u niet maken!
-Zie: ik maak alles nieuw.
-Kunnen we niet tot een schikking komen?
-Een laatste wilsbeschikking, ja. Geldt ook voor die stomme vogel.
-Wat gaat u met me doen?!
-Iets wat u nooit na zult kunnen vertellen. U zult het geheim goed bewaren.
-Bij god, u bent goed gek.
-Mijn vrouw is op de hoogte; ik nam haar mee naar de Ardennen. Daarna naar de afdeling Universitaire Proefdieren.
-U kunt mij ook vergeven! Ik wil alles in het werk stellen om . . . U krijgt de job! Nu!
-Stop die in je reet, breedsmoelkikker.
-Maar . . .
-Erwtensoep, hé? Hahaha. Thuis is het bouillabaisse. Anderhalve seconde, hé? Hahaha. Nu zal het ietwat langer duren.
-Doet u dat niet!
-O jawel. De plicht roept. Die ene daad in een mensenleven, weet u wel. Kamikaze. Anarchist.
-Alstublieft!
-Bang voor een dode adder? Wat zullen ze opkijken in de afdeling Universitaire Proefdieren! Vergeet de diepgevroren schapenbout, het minispuitje of de nagel zonder kop. Een gulle gift vanwege een oudgediende. Beetje gif ook, nietwaar?
-Dat kunt u niet menen!
-De taxidermist wacht al op mij.
-Doe geen dingen waar je . . .
-O jawel. Zeer zeker. Ziet u mijn containertje staan? Rechtstreekse import uit de donkere Ardennen.
-U bent niet meer bij uw zinnen!
-De dood komt als een dief in de namiddag.
-Maar . . .
-Uw eigen woorden.
(-Kra! Kra!
-Kra! Kra!)
-Laat me alles uitleggen!!
-Uw tijd is om.
-Speelt u nu een spel of . . .
-Ik ben bloedstollend ernstig. Nu is het mijn beurt om headhunter te spelen. En u bent een zeer slechte detective.
-Ik smeek je . . .
-Zo, dat was het.

De sollicitant legt zijn aktetas op tafel, klapt die open en haalt er een dode adder uit. Eliott de raaf vliegt krijsend weg. De sollicitant springt op en wurgt de headhunter met de dode adder.

                                                                                              EINDE

-Noemt u dat dan een held?
-Nee, oorlogsmisdadiger. Hij werd dan ook door de goden gestraft met tien jaar verbanning annex beproevingen.
-De Joden?
-Nee: de goden.
-Weet u wel zeker dat u voor onze firma wil komen werken?
-Een functie in uw managementkader ambieer ik al lang.
-De firma is een oud huis van vertrouwen.
-Niet alle containers worden op hun inhoud gecontroleerd.
-Dat is normaal. Een deel van de handelspraktijken gebeurt in vertrouwen en via documenten.
-Koopt u dan soms een container waarvan de inhoud u niet bekend is?
-Dat gebeurt.
-Frequent?
-Vaker is de inhoud wel bekend: kleren, bananen, olie. We openen die niet, maar drijven er handel mee.
-Koopt u dan nooit eens een kat in een zak?
-Het is zoals zakdoekje-leggen of iene-miene-mutte: bij wie aangetikt of aangeklopt wordt, die moet opendoen.
(-Tiercelijn! Tiercelijn!
-Tiercelijn! Tiercelijn!)
-Tiercelijn was toch de raaf in Reinaert de Vos?
-Ja, de boodschapper.
-Eliott kent zijn geschiedenis, voorwaar. Oké. Kat in zak. En dan?
-Die kan pech hebben.
-Concreet?
-De container kan een dubbele wand hebben.
- . . . of een compleet ingerichte keuken met wassalon.
-Haha. U drijft het wel ver.
-Kwaad opzet valt toch moeilijk te onderscheiden van pechtoeval?
-Het rad der fortuin kan inderdaad ook een marteltuig zijn.
-Alles is omkeerbaar?
-Laat ik u een wedervraag stellen: is het Heilig Land ook een veilig land?
-Ik pas. Maar ik heb een wederwedervraag.
-Doet u maar. Of is het een vraag met een strik rond?
-Zo u wil. Alle Russische immigranten die in Israël van het vliegtuig stappen, zijn musici.
-Ja?
-Eh . . . Ze hebben hun instrument bij zich: viool, fluit, accordeon, hobo, . . .
-Ja.
-Maar wie heeft niets bij zich?
-Eh . . .
-Denkt u aan uw containers.
-Eh . . . u kaatst de bal terug, hé? Ik zou het niet weten.
-Pianisten.
-O. Juist. Ja.
-Ik wil nu niet op pianisten schieten.
-U zou een prima manager van een luchthaven zijn.
-Toch maar liever van Elvis Presley. Hij is een ietsje beweeglijker dan een luchthaven.
-Elvis has left the building.
-Helaas voor mij speelt hij nu harp in plaats van gitaar.
-Ja, jammer.
-Was u zelf ooit sollicitant?
-In zekere zin.
-Wanneer, als ik vragen mag?
-Eerder examinandus. Examens, weet u wel. Ik solliciteerde naar punten.
-Met goed gevolg?
-De professoren waren op voldoende wijze tevreden.
-Aha. En daarna . . .
-Daarna de economie in, nietwaar.
-Ook met goed gevolg?

-Toekijken kan ik niet; ik wil of in de coulissen of op de planken.
-We eindigen allemaal tùssen planken.
-Of in een urne. Life's but a walking shadow.
-Pardon, u zegt?
-You never walk alone. Een evergreen uit de voetbaltribunes.
-O, Dickens?
-Nee, Shakespeare.
-O, die. Saaie apostel. Gek taaltje kraamde die uit.
-Theater is nou niet per se mijn kopje thee.
-Rijdt u te paard? Speelt u golf?
-Die genoegens gaan alsnog aan mijn neus voorbij.
-Bent u sterk in improviseren?
-Ik wil het proberen.
-Doet u het?
-Als ik langer dan anderhalve seconde aan het woord mag zijn.
-Dicht u eens iets voor de vuist weg.
  -Mijn vader had een paard en lang haar.
  -Typisch voor die tijd, tenzij dat paard.
  -Nu is hij een geknipte zestiger.
  -Ook mama speelt soms nog gitaar.
  -Maar haar paardenstaart is van de kaart.
  -Mijn broer kan dit alles bevestigen.
-Indrukwekkend. Wil u nu een kommetje erwtensoep?
-Echt niet, dank u. Ik hou het bij de whisky.
-Idem dito.
-A whisky a day . . .
-Het mag voor u ook best een graadje meer hebben, hé?
-Middelmaat is niet boeiend. Middle-of-the-road is dodelijk.
-Nee. Ja.
-De uitersten op de koortsmeetsysteemstrook zijn dat wel.
-Pas op: struikel niet.
-Pardon? Waarover?
-Struikel niet over dat lange woord.
-Ah, onmogelijk. Is men in deze firma misschien verknocht aan erwtensoep?
-Ja. Het is een traditie gegroeid met de jaren.
-Pauze is gelijk aan erwtensoep?
-Ja. We bestellen er elk jaar vier containers van.
-Misschien drong u daarom op erwtensoep aan?
-Ik wou u letterlijk van de firma laten proeven.
-O.
-Het is ook beleefdheid. Of gewoontevorming. Blij dat u voor whisky koos.
-Er is wat aan de hand met containers de laatste tijd.
-Om de haverklap. Zeg dat wel.
-Vooral die uit Midden-Amerika, vindt u niet?
-Eh . . . ja.
-Vaak weet men niet wat er te voorschijn komt: heroïne, illegalen, dodelijke virussen, afhaal- en meeneem-Chinezen, . . .
-Opslag en overslag van goederen is onze specialiteit.
-Via containers?
-Vooral.
-Het is prettig als een firma gespecialiseerd is in opslag.
-Haha.
-Containers zijn de moderne paarden van Troje.
-O?
-Odysseus vulde het paard eigenlijk met door pest besmette soldaten. Meestal dode. Binnen de stad Troje was men niet op de hoogte van de pestepidemie die het invasieleger van Agamemnon getroffen had.
-En zo . . .
-En zo viel Troje natuurlijk. Odysseus paste als allereerste biologische oorlogsvoering toe.

-O? Lust hij dat?
-Nee, maar hij vreet alles na vervaldatum.
-Dat is erg handig.
-Schenk ik u nog wat bij?
-Ach . . .
-Hierzo. Geneer u niet. Ikzelf . . .
-Dank u.
-Weet u: sommige sollicitanten sneuvelen door overdreven beleefdheid. Kruiperigheid, welhaast.
-Men houdt zich dan wel bij voorkeur op de vlakte.
-Maar een oordeel vellen over zo'n grijze muis is dan wel een karwei. Je weet niet wie je voor je hebt.
-Dat kan ik me levendig voorstellen.
-Zo. Lekker, dat. Waarover hebben we het nu nog niet gehad?
-De Boerenkrijg. De Beeldenstorm. De Stomme van Portici. Het Marshall-plan.
-Haha, u maakt een grapje.
-Ik hou de moed er altijd in. Grapje.
-Mooie aktentas hebt u daar. Wat steekt erin, als ik vragen mag?
-Een dode adder.
-Dat meent u niet.
-Jawel.
-Wat gaat u daarmee doen?
-Ik heb vandaag nog een afspraak met de taxidermist.
-O. Een hobby?
-Wat mij betreft wel.
-Ik zal u maar niet vragen uw aktentas te openen.
-Geen gevaar: de adder is echt dood, hoor.
-Heeft u nog andere dieren die u . . .
- . . . laat volproppen met het eeuwige leven? Nee. Het is een eenmalig geval.
-Zijn eeuwige jachtvelden situeren zich dus bij u thuis.
-Ja. Maar hij was al groggy voor ik hem vond.
-O?
-Hij kronkelde halfbewusteloos over een Ardens weggetje toen ik hem niet meer ontwijken kon. Auto plus adder is gelijk aan dode adder.
-En u bracht hem naar onze platte palingstreek mee?
-Ja. Een souvenir.
-Nou, geef mij dan maar een opgezette vogel. Eh . . .
(-Serpent! Serpent!
-Jij niet, Eliott!)
-Hahaha. Een pechvogel.
-Was u in de Ardennen onlangs?
-Ja. Een werkbezoek. U weet dat onze stad verbroederd is met een Ardense zusterstad.
-O ja.
-Ik sprak er de gemeenteraad toe over mijn huidige job.
-U kon er het nuttige met het aangename paren.
-Ach, ik ben niet zo'n bostoerist.
-Wat vindt u van dit kantoor?
-Ik merk dat u van kunst houdt.
-O? Daar is toch niets van te zien hier?
-Dat is het nu net: kiezen is verliezen. Als iets hier hangt of staat, is een ander iets er niet. Geniaal. Ik volg u ook helemaal.
-Als u me nu vleit, dan gebeurt dat magistraal.
-Ik smeer u geen stroop aan de baard.
-U moest advocaat geworden zijn.
-Heden ten dage kan men de straten plaveien met advocaten.
-Of, beter nog: pleitbezorger.
-Ik hou liever zelf toespraken dan dat ik ze voor iemand anders schrijf.
-U treedt graag voor het voetlicht?

-Oké. Wat verwacht u van een boek?
-Boek?
-Eh . . . verhaal, roman.
-Een veelbelovende openingszin. Ooit collectioneerde ik die.
-U lijdt aan verzamelwoede.
-De meesten verzamelen geld en vrije tijd. Of proberen dat toch.
-Herinnert u zich nog goeie openingszinnen?
-Als de dag van gisteren. Zal ik . . . ?
-Graag. Ik ben een en al oor.
-'Van de woede der Noormannen, verlos ons, o Heer'.
-Mm.
-Een historisch verhaal uiteraard.
-Uiteraard.
-'Imagine a cold, windy night'.
-U houdt echt van slecht weer, hé?
-Slecht weer is goed weer voor mij.
-Als u dat vaak hardop denkt, loopt u kans op een pak rammel.
-Dat besef ik.
-Waarover ging dat boek?
-Een perfecte moord.
-O, dat onderwerp sneden we al aan.
-Ja.
-Welk boek heeft uw leven beïnvloed?
-Geen enkel. Maar ik ben gefascineerd door een onvoltooid verhaal.
-?
-De schrijver stierf halfweg bladzijde 205, woensdagmiddag 8 juni 1870. Een beroerte.
-O?
-The Mystery of Edwin Drood, een misdaadverhaal van Charles Dickens.
-De dood komt als een dief in de nacht.
-Of de dag. Het gebeurde in de late namiddag.
-Eh . . . ja.
-Eigenlijk heeft Dickens met zijn totale schrijverij mijn leven beïnvloed, bij nader inzien.
-Hoezo?
-Nadat ik zowat alles van hem gelezen had, hield ik zelf op met dagboeken bij te houden.
-Waarom? Kon hij het beter? Haha.
-Een schrijver die zo veel opschrijft, elke dag, werkt ontmoedigend. Ik zag het niet meer zitten. Al die lettertjes en petites histoires.
-Welwel. Ga door.
-Sommige schrijvers probeerden later nog een vervolg en een slot aan The Mystery of Edwin Drood te breien. Zonder succes.
-U ook?
-O nee.
-Hanteert u momenteel nog de pen?
-Nee, de pc.
-Ja. Wat schrijft u?
-Ik pleeg in mijn vrije tijd wel eens een gedicht of een kort verhaal.
-Heeft u al gepubliceerd?
-Met mate.
-Tiens, ik heb nog niets van u gelezen.
-Het gebeurt sporadisch en op kleine schaal.
-Waarom vermeldt u dat niet op uw cv?
-Het voegt niets toe aan het profiel dat u voor ogen hebt.
-Maar het kan een extra argument betekenen.
-Voor sommige werkgevers betekent het vooral 'tijdverlies'. Of 'gebrek aan inzet en concentratie'. Dichters zijn niet zo gegeerd op de arbeidsmarkt.
-Nou, ik hou van kunst. Dat kan ik u meegeven.
-Dat verheugt me.
-Poëzie vind ik wel moeilijker.
-Dat is de aard der zaak.
-Maar een gedicht fietst er bij mij wel in.
-O.
-En een kunstwerk aan de muur geeft cachet.
-Dat is zo.
-In de familie hebben we . . . (gsm-signaal. Air: 'London Bridge is falling down, falling down'). Een ogenblikje.
- . . .
-Ja? . . . Mm . . . Mm . . . Nee . . . Mm . . . Mm . . . Misschien . . . Oké ...
-Sorry. Een vennoot.
-Alvast geen slapende vennoot.
-Gelukkig niet. Waar waren we ook alweer gebleven?
-Eh . . . staatssubsidies voor kunstenaars.
-O ja? Moeten die voor u?
-Helemaal niet. Kunst moet vrij blijven.
-Soms moet men vrijheid kopen. Met geld kan dat toch?
-Staatscenten voor kunst zie ik niet zo zitten.
-Waarom niet?
-Als het experimentele kunst is, merkt iedereen op: moet daar ons belastinggeld tegenaan gegooid worden? Die rommel. Dat kan ik ook.
-En . . . ?
-En als het meerderheidskunst is, bevestigend en veilig dus, speelt dat dan weer in de kaart van Vadertje Staat. Overbodige fotokopieën van een behoudsgezind bestel.
-Mm . . .
-Denk aan het Russische sociaalrealisme of de nazikunst uit het Derde Rijk.
-De kunstenaar moet het dus zelf zien te rooien?
-Privégiften hoeft hij om den brode niet te weigeren.
-Een zienswijze. Hebt u ook een kunstcollectie?
-Elk boek is een kunstwerk; ik beschik over een ruime bibliotheek thuis.
-Goed zo. 'Toon mij uw boeken en ik zal u zeggen wie gij zijt'.
-Dat heb ik nog gehoord. Nee: gelezen.
-Nou, iets anders nu.
(-Oude kaas! Oude kaas!
-Eliott toch!)
-De raaf heeft blijkbaar honger.
-Aldoor. Vanavond krijgt hij een portie olijven.

-Business as usual?
-Boter bij de vis; boter op het hoofd.
-Ik volg u helemaal. Gunt u een concurrent zijn overwinning?
-Zo ik niet mee in de competitie zat: ja.
-En anders?
-Anders is het even blazen geblazen. Desnoods blozen.
-Een gezonde reactie. Geeft u de verliezer nog een natrap?
-Niemand heeft al ooit geklaagd over mijn traptechniek.
-Kunt u medelijden aan de dag leggen voor pechvogels?
-De bal is rond voor iedereen. Helaas, soms, helaas.
-Bent u van het type 'Een goede daad per dag'?
-Dat type is eerder des jeugdbewegings. Ik ben ietwat gezegender in leeftijd.
-U beschouwt dat als een voordeel?
-Wijn, violen en mannen worden beter naarmate ze ouder worden.
-Dank u. Het seksmuseum of het Stedelijk Museum?
-Eerst een hotel zoeken; daarna zien we wel.
-Wat hoopt u na dit gesprek?
-Dat het vandaag geen blauwe maandag is. Was.
-Na zo'n kruisverhoor zult u zich voorzeker wel even ontspannen?
-De bourgogne staat alweer klaar. Jawel.
-O, en de vrouw . . . ?
-De vrouw is uit winkelen. Oeps!
-O?
-Het is niet wat u denkt, haha.
-Hahaha. Wat zijn we even stout.
(-Kaasje-oud! Kaasje-oud!
-Straks, Eliott, geduld)
-U hebt toch nog wat tijd?
-Time is on my side.
-U citeert?
-Een klassieker uit ver bevlogen tijden.
-I see. Ziet u een missie naar het buitenland zitten?
-Ik rij vlot links en spreek probleemloos Duits aan de rechterkant van mijn mond. Mijn thuis is waar mijn hoofd naar staat, bis. Excuus voor de herhaling.
-Uw goed recht. Hebt u een strafblad?
-Ja.
-Mag ik daar meer over weten?
-Ja. Er staat niets meer op.
-Prima. Eh . . . : niets 'meer'?
-De jeugdzonden zijn geschrapt.
-Eigenlijk ben ik toch benieuwd.
-Ik plaste ooit tegen de muur van een kathedraal en werd betrapt.
-Ja, en?
-Toen kreeg ik Smaad en Weerspannigheid aan mijn been.
-Waarom?
-Ik verzette me tegen de aantijging Openbare Zedenschennis.
-Twee vliegen in een klap, dus?
-Precies.
-Dat waren uw wilde jaren, neem ik aan?
-Dat betrof vooral de weerspannigheid der blaze.
-Eh . . . een kathedraal?
-Ja. Vlak bij een bistrootje. Ik was toen net benoemd als Hoofd Afdeling Universitaire Proefdieren, begrijpt u.
-Alle begrip. Proefdieren. Eh . . . Was u lang bij die proefdieren?
-Drie jaar.
-En daarna . . .
-Tot nader order: wie momenteel voor u zit.
-Wel, dat kunnen we geen vlakke carrière noemen, hé?
-Men wil hogerop. Meer is in ons.
-Even een totaal onder ander . . . verdorie, ander onderwerp: junkfood.
-Oude kleren en oud papier werden in hamburgers verwerkt.
-U valt met de deur in huis.
-Ik ontdekte dat als stadsdetective.
-Proefdieren?
-Even vreesde ik ervoor.
-En?
-Kleren en papier worden sedert mijn optreden apart gesorteerd.
-U mag zich nu zelf wederom graag tot het nuttigen van een hamburger laten verleiden?
-Ja, maar liever pluk ik friet uit een puntzakje, na eerst kopje-onder gegaan te zijn in de mayonaise. Ik bedoel de friet.
-Aha.
-Gun het cliché zijn bestaan: de donut staat tot de politieagent zoals de hamburger staat tot de stille. Of de friet dus.
-De stille, zegt u?
-Jargon voor de uniformloze.
-U kickt niet op uniformen?
-Men kan me alleen herkennen aan mijn zwarte schoenen. The rest is silence.
-Houdt u een dagboek bij?
-Eind 1999 hield ik dat voor bekeken.
-Tijdgebrek?
-Tabula rasa. Schone lei.-Hield u dat lang vol?
-Sedert een bootreis in 1969.
-Dertig jaar lang dus.
-De behoefte om alles op te schrijven, is niet zo dwingend meer.
-Het leven is zo al kort genoeg, nietwaar?
-Een dagboek kan ook een bezwarend document vormen. Alles wat u schrijft, kan tegen u gebruikt worden.
-Als het eerlijk is ten minste. En was dat zo?
-Ik beperkte me tot de naakte feiten.
-Hebt u iets met boten?
-Ja, maar vraag me niet wat.

-Hoe is het om in een kooi te wonen? En blijft de buitenwereld permanent gestreept als je uit de kooi bent, zoals nu?
(-Mooi! Mooi!
-Mooi! Mooi!)
-Voilà: nu weet u het.
-Voor de helft, ja. Krijgt hij nu een blokje oude kaas?
-Straks. Op twee vragen tegelijk antwoorden kan Eliott niet.
-Zoals de meeste mensen.
-Bent u een feestneus?
-Niet in de klassieke zin van het woord.
-Geen carnaval voor u?
-Ik laat me nog liever administratief aanhouden.
-Oudjaar?
-Geen confetti in mijn kruin of aan mijn krent.
-Hebt u bij uzelf al eens racistische gevoelens geconstateerd?
-Ik praat ongaarne met dronken Duitsers. Voetbalgeweldenaars vind ik een minderwaardig zootje ongeregeld. Een lage levensvorm.
-Of, nog gevaarlijker: geregeld.
-Ja, ergens loopt er een spoor van hersenen door, helemaal onderaan.
-De gekleurde medemens roept anders geen wrevel bij u op?
-U zegt het zelf: medemens.
-Goed. Hebt u een stopwoord?
-Ik hoop van niet.
-Genoot u een strenge opvoeding?
-Genieten is hier niet zozeer van toepassing.
-Voedde u uw eigen kinderen gezagsvriendelijk op?
-Bedoelt u: antiautoritair?
-Allebei.
-Nou: ik voedde ze, en liet ze vooral gerust. Ze werden alsmaar groter.
-Zijn ze uws inziens goed beland?
-Jazeker. Na de onvermijdelijke buiklandingen, eigen aan bepaalde leeftijden.
-Voelde u zich goed in uw vel als stadsdetective?
-Ja hoor. Nog altijd.
-O?
-Tot nader order ben ik dat nog altijd. Dit is een sollicitatiegesprek.
-Precies.
-En er zijn nog andere kandidaten voor deze job, eh . . . functie.
-Precies. Hoe schat u uw eigen kansen in?
-Op de klassieke arbeidsmarkt ben ik gezien mijn leeftijd afgeschreven. Hier liggen de zaken even anders, naar ik mag hopen.
-Het door ons vooropgestelde profiel gewaagde inderdaad niet van een leeftijdsbeperking.
-Gelukkig voor mij.
-Over fitheid hebt u niet te klagen?
-Ik zie elke dag blij tegemoet. Dat geldt tevens voor de ledematen en de heupen.
-Offert u weekends op voor uw werk?
-Wee de tunnelmens die zich van de ene zaterdag naar de volgende zondag sleept.
(-Rep je! Rep je!
-Klep dicht, Eliott!)
-De vogel is wel gevat, moet ik zeggen.
-Welke vraag zou u als stadsdetective nooit aan een verdachte stellen?
-Waar was u de nacht van vrijdag op zondag?
-Haha. Laten we de rollen even omdraaien en . . .
-Nam u ooit een modderbad?
-Eh . . . wablieft?
-Nam u ooit een modderbad?
-Wat bedoelt u? O, ik snap . . .
-Dat is de meest onverwachte vraag die u nooit aan mij zou stellen.
-Inderdaad. Heb ik dus ook niet . . . Ach, ter zake. Kunt u een geheim bewaren?
-Desnoods levenslang.
-Dat is prima. Bent u nieuwsgierig van aard?
-Alleen beroepshalve.
-Volgt u de actualiteit?
-De actualiteit volgt mij.
-Wat is momenteel een doorn in uw oog?
-Het neertellen van miljarden voor een beroepsvoetballer.
-O. Hoe heet die kerel?
-Figo. Morgen kan hij zich dodelijk verslikken in een visgraat.
-Nou en?
-Een deel van de wereldbevolking kan zich niet eens vis veroorloven, bijgod.

-Zeer bizar. Daar moet je in Indië voor zijn.
-Het was een marteling voor knieën, ellebogen en schouders.
-En werd hij heilig daardoor?
-Het volk wil brood en spelen. Hij leefde ook zes maanden op gras.
-Is er nog van dat fraais?
-Hij bleef twee en een half jaar rechtop staan, geleund op het plankje van een schommel.
-O. Ziet u er een personage voor een film of een boek in?
-Nee. Een karikatuur. Of bezienswaardigheid.
-Is de Heilige Maagd Maria daadwerkelijk aan kinderen verschenen?
-Zij is vooral verdwenen. Een kenmerk van heiligheid.
-Houdt u van graffiti?
-De betere in hun soort. En op de juiste plaats.
-Citeert u er twee, a.u.b.
-Eén: Kilroy was here. Twee: Wij hebben toch gezegd dat wij op de muren zouden schrijven!
-Is de paus echt onfeilbaar volgens u?
-De paus is een merlijnfiguur: hij draait de klok terug naar toen de wereld nog zo plat als een vijg was. -O?
-Van een platte wereld kun je makkelijk afvalligen stoten.
-Komt hij dan ook uit de toekomst?
-Hij ziet er alleszins altijd vreselijk oud uit.
-Wil u hem ontmoeten?
-Nee. Mijn agenda staat al bol van de audiënties.
-Hebt u last van zenuwen?
-Ik ben nog nooit veroordeeld voor zenuwfeiten.
-Kunt u begrip aan de dag leggen voor de seriemoordenaar?
-Een zekere regelmaat valt niet te ontkennen. Het opeten van andermans organen roept wel vragen op.
-Welk beroep wil u hoegenaamd niet uitoefenen?
-Tandarts, deurwaarder, lijkschouwer, wetsdokter.
-Wat dan wel?
-Manager voor Maria Callas of Elvis Presley.
-Hebt u momenteel een diepe gedachte?
-Ja. Over anonimiteit.
-Spreek op.
-Anonimiteit kan een dekmantel voor onbenul zijn of een bewust gekozen levenswijze. Soms ben ik razend nieuwsgierig daarnaar.
-Welwel.
-Ja. Soms vraag ik me af waarom iemand een pseudoniem kiest. Vooral bij schrijvers heb je dat.
-Je zult bijvoorbeeld maar als Jantje Verdomme of Erwin Scheet geboren zijn.
-Ja. Of als Mietje Achternicht.
-Overwoog u zelf nooit een schuilnaam?
-Ik strijd met open vizier.
-Dat is toe te juichen. Geeft u toe aan leedvermaak?
-Alleen als er weer eens een mythe sneuvelt of een heilig huisje ineenstuikt.
-Een voorbeeld?
-Mag dat stom zijn?
-Ik sta open voor alles. Sla me met verstomming.
-De leeuw is niet de koning der dieren. De leeuw valt zijn of haar prooi in groep aan. De leeuw is een lafaard en een luiaard.
-Zoekt u het nu niet te ver?
-Ik geef liever geen voorbeeld uit de mensenwereld.
-Op de vlag van de Vlamingen prijkt een leeuw.
-En ook op een heuvel in Waterloo.
-Wat is uw probleem daarmee?
-Leeuwen tref je hier niet aan.
-Is dat dan de pretentie van een klein land?
-Dat heb ik niet zelf gezegd. Ik wil geen tweede Salman Rushdie worden.
-Een haan dan als symbool? Een lelie?
-Voor mijn part een kiwi.
(-Raaf! Raaf!
-O ja, Eliott, o ja)
-We dwalen af.
-Omwegen kunnen verheldering brengen.
-Kunt u een zinvolle vraag bedenken voor mijn raaf Eliott hier?
-Ja.
-Ga je gang. Eliott, luister.

-Hebt u gerevolteerd op school?
-In de toiletten floot ik 'We shall overcome'.
-O?
-Ik kon niet zingen.
-Een verlegen baasje?
-Bij de apostelen was ik Johannes geweest; bij de voetbalploeg een verre verdediger; op de speelplaats pendelde ik tussen de cowboys en de indianen.
-Wat werd het dan?
-Gewoonlijk afvallige cowboy of dissidente indiaan.
-O, toch al een kopje toen? Stijfkopje?
(-Koppie-koppie!
-Jij niet, Eliott!)
-De rol van dolende ridder of geheimzinnige schim in het struikgewas lag me beter.
-Misschien had u toch beter voor het acteren gekozen.
-Ik schrijf liever zelf de wetten dan dat ik ze uitvoeren moet.
-Wie heeft uw denkbeelden beïnvloed?
-De schrijvers en de dichters, denk ik.
-In deze volgorde?
-Vooral de dichters.
-Ofschoon die dus ook schrijver zijn.
-Woorden schieten altijd te kort.
-Wat trekt u in de dichters aan?
-Van sommigen: hun poëzie.
-En daarin?
-De verhevigde taal. De verdichte vorm. Verhaaltjes op zich boeien me niet.
-O nee?
-Er is niets nieuws onder de zon.
-Ballet? Opera?
-Ik zeg niet nee.
-Fotografie?
-Binnen het kader van een eeuwigheid: ja. Het hoofd van de mens is een doka. Laat ons ontwikkelen.
-Wat vindt u van experimenten in de kunst?
-Kunst moet altijd experimenteel zijn.
-We hadden het daar al een beetje over.
-Een beetje, ja.
-Alle gegevens zijn belangrijk in dit sollicitatiegesprek.
-Daar ben ik me terdege van bewust.
-Hebt u ergens verschrikkelijk spijt van?
-Dat ik ooit met roken ben begonnen.
-O?
-Ja, dat speelt een rol in leven, liefde en dood.
-U kunt er elke dag mee kappen.
-Ja.
-U doet het niet?
-Vooralsnog niet. Achillespees. Het is dom en pretentieus van mij. Alsof ik het eeuwige leven heb.
-Tja.
-Ik hoop elke dag: dit is de dag.
-Ja?
-Ooit komt de dag. Misschien morgen. Morgen misschien.
-In welke gevallen neemt u een blad voor de mond?
-Als ik voel dat men meer weet.
-Welke is de meest menselijke manier van executie?
-De guillotine, als het toestel perfect werkt.
-En de vreselijkste?
-Ophanging en brandstapel. Ik verdraag geen touw om mijn hals.
-De middeleeuwen spreken u niet erg aan?
-Tandpijn moet verschrikkelijk geweest zijn. Eten met de handen is dan wel weer fijn.
-Wat beschouwt u als bizar?
-Slangenmensen. Recordpogers. Degenslikkers. De Indische Rolling Saint.
-Pardon?
-Heeft niets met The Rolling Stones te zien.
-Verhelder even.
-De Rolling Saint wentelde zich duizenden kilometers ver om zijn eigen as op weg naar een of ander heiligdom boven op een berg.
-Doorheen alles?
-Over, tussen en doorheen alles. Het bleef maar duren.

-Contaminaties. Bloedserieuze uitspraken van mensen die niet weten waar Abraham het zout haalt.
-Een voorbeeld, graag?
-Haha.
-Nee? U lacht.
-Vooruit dan maar, andermaal: jagen is een kluifje naar mijn hond.
-Hànd, hé?
-Eh . . . u bent . . .
-Hahaha. Hebbes. Wel grappig.
(-Vos! Vos!
-Shut up, Eliott!)
-Mag men van u het onmogelijke verwachten?
-Voor zover dit mogelijk is: ja.
-Waar krijgt u het heel erg op de heupen van?
-Jodelen.
-Geen hoedje met een veer op voor u?
-Nog liever een pukkel op mijn pief.
-Pief?
-Neus.
-O, maar u hoeft dat hoedje niet te dragen, hoor.
-Dan ook de piefpukkel niet.
-Haha. Een contaminatie?
-Alweer niet.
(-Wrattenpad! Wrattenpad!
-Ha, die Eliott!)
-Wat voor dier wil u in uw wapenschild voeren?
-De eenhoorn.
-O, waarom?
-Hij bestaat net zo min als mijn wapenschild.
-Voelt u zich goed in een massa?
-Ik voel me dan eigenlijk vooral massaal.
-Zou u graag beroemd willen zijn?
-Vooral erkend. Niet zo zeer herkend.
-Dat scheelt een slok op een borrel.
-Nu u het zegt . . .
-Alstublieft.
-Dank u. Prosit.
-Proost. Wat gaat de tijd vlug, vindt u niet?
-Inderdaad, zowel voor de slak als voor de hst.
-Heeft het leven nog geheimen voor u?
-Drie.
-Die zijn?
-Leven, liefde en dood.
-Grote thema's, voorwaar.
-Ja, maar zeer concreet.
-Was u . . . Is u goed voor wiskunde?
-Getallen en cijfers zijn ook woorden. Vooral woorden.
-Worstelde u nooit daarmee?
-Er was een leeftijd waarop ik dacht dat achtentachtig meer was dan honderd.
-Waarom?
-Het klonk langer, indrukwekkender.
-Pure logica.
-Ja, hé? Maar ik had buiten de waard gerekend.
-Haha. Waren er nog van die dingen?
-Een brik halfvolle melk is bij aankoop niet halfvol.
-Om je te bescheuren.
-En er is nog iets.
-Vertel op.
-Mijn vrouw is jarig op 20 december.
-Ja, en?
-Dat is helemaal op het einde van het jaar.
-Dat klopt.
-Daardoor dacht ze vroeger dat ze uit de solden kwam. Een overgeschoten kindje dat niemand moest hebben en maar liggen bleef.
-Hahaha. En dat met kerst en nieuwjaar voor de deur!
-Ja, maar twee weken daarvoor was de goede man al langs geweest.
-Ook nog waar. Ach, kinderen, hé? Hebt u een gelukkige jeugd gehad?
-Wastobbes, kasseien, fletse straatlampen, elastieken kousenophouders, soldatenradio, vellen op de melk.
-Broers? Zussen?
-Voor zo ver het oog reiken kon. Twee vrouwelijke en twee mannelijke fotokopieën van mezelf.
-Was u de oudste?
-Nog altijd.

-De zeestorm in Zorba de Griek, de Ierse kuststorm in Ryan's Daughter; doorheen diverse westerns wervelt ook een knot ragebolachtig prairiegras voorbij als voorspel op een revolverduel. Beregezellig desolaat!
-U moest filmregisseur worden.
-Liever producent.
-Whatever. Of was u toch graag acteur geweest?
-Het nabauwen van andermans teksten lijkt me niet echt bevredigend. Papegaaienwerk.
-Een klassiek toneelspeler misschien?
-Evenmin.
(-Eliott! Eliott!
-Hou je waffel, Eliott)
-Bent u bijgelovig?
-Nee.
-Rituelen? Slaapt u bijvoorbeeld met uw navel naar de aarde gericht?
-Dat weet ik niet, want dan slaap ik.
-Op welk ander zintuig dan ogen en oren doet u het meest een beroep?
-Ik ruik. Ik bedoel . . .
-Haha. Ja. Welke geur hebt u het liefst?
-Benzine. Een pas aangestreken lucifer. Niet in deze combinatie, welteverstaan.
-Gaat u soms een weddenschap aan?
-Alleen als ik kan winnen.
-Kunt u me verbazen?
-Ik meen van wel.
-Hoezo?
-Ik zou u van het bestaan van de tovenaar kunnen overtuigen.
-Ik ben een en al nieuwsgierigheid.
-Mag ik een spel kaarten van u? En straks gebruik ik ook even uw telefoontoestel, met permissie.
-Ga uw gang. Alstublieft.
-Kiest u een willekeurige kaart uit het pakje.
-Hierzo.
-Toon ze me. U mag ze ook zien.
-Schoppen vier.
-Ja. Nu bel ik de tovenaar.
-Haha.
-Is de tovenaar thuis?
- . . .
-Ik wil de tovenaar spreken.
-. . . . . . . . .
-Dat klopt.
-. . . . . . . . . . . .
-Nu overhandig ik u de telefoon. Luistert u goed.
-Schoppen vier - schoppen vier - schoppen vier - schoppen vier . . .
-Dat is formidabel. Kunt u me de truc verklaren?
-Die staat beschreven in de autobiografische roman 'Het spinsel van de eenzaamheid' van Paul Auster.
-Ken ik niet.
-Nu wel.
-Daar neem ik notitie van. Ik wil er het fijne van weten.
-Blij u even verbaasd te hebben.
-Hebt u soms plankenkoorts?
-Ik maak pijlen van mijn plankenkoorts.
-Koestert u sympathie voor de dynastie? Het koningshuis?
-Het moet erg zijn als een hondje af en toe uitgelaten te worden.
-Het zijn toch de anderen die opzitten en pootjes geven?
-Dat is maar schijn.
-O?
-Ja. Zoals in het dolfinarium de zeehond de oppasser goed heeft getraind. Telkens hij met de speelbal jongleert op zijn snoet, gooit de man met een vis. Het publiek applaudisseert voor de oppasser.
-Het is een zienswijze. Tiens.
-Zeker weten.
-Kan een leger de vrede bewaren?
-Nog zo'n slapende hond.
-Waar moet u hard om lachen?

-Verwondering gegarandeerd.
-Zijn er dingen of zaken die tot uw grote spijt aan het verdwijnen zijn?
-Vlinders, sproeten en kroontjesvulpennen.
-Hebt u vliegangst?
(-Haastje-repje! Serpent!
-Zo is 't genoeg, Eliott!)
-De claustrofobie is op dat moment groter.
-Viert u Kerstmis?
-Met mate. De weekheid der dagen kan een valstrik zijn.
-Ja?
-Voor toegevingen. Slechte beslissingen.
-Bestaat de perfecte moord?
-Lucht in de halsslagader spuiten. Of met een minispuitje insuline tussen de tenen. Echt wel een minispuitje, dat beklemtoon ik.
-Dus niet de diepgevroren schapenbout of de nagel zonder kop door de schedel gedreven?
-O nee: te literair.
-Niet perfect, dus.
-Helemaal niet.
-Is er leven na de dood?
-Er is alleszins leven voor de dood. Ik zou het echt niet weten.
-Maakt u dat onrustig?
-Ik lig er soms wakker van.
-Houdt u van Mozart?
-Dat hangt van het tijdstip af.
-. . . antwoordde de mens diplomatisch.
-Bach bijvoorbeeld is een bad voor de hersenen.
-Welke categorie van mensen haat u zonder meer?
-De tappers van moppen, de buigers en neerbuigenden, opscheppers.
-Zowat de hele mensheid dus.
-Het scheelt niet veel.
-Oosten, westen, zuiden, noorden?
-Westen en noorden.
-Aarde, lucht, water, vuur?
-Water en lucht.
-Hoe kanaliseert u uw agressie?
-Schaken, volleybal, woorden.
-Woorden?
-Scheldwoorden.
-Wat is uw belangrijkste wapen?
-Humor.
-Bent u eerder een zondagskind dan wel een schrikkelkind?
-Mocht 29 februari op een zondag vallen, dan zou ik geboren worden.
-Wat mist u het meest in uw leven?
-Een tweelingzus.
-Gelooft u in de zin van dit bestaan op deze aarde?
-De beroemdste vrouw ter wereld is een schilderij.
-Vindt u zichzelf intelligent?
-Ik weet wat ik niet weet.
-Wat weet u dan niet?
-Wat ik graag zou weten.
-Wat heeft onze samenleving te kort volgens u?
-Gebrek aan haast. Het gaat te traag.
-In welk landschap zou u wel willen wonen?
-Een stadslandschap.
-En daarbuiten?
-Friese platheid, laaghangende wolken, wadden, slikken, schorren, kusten, eilanden als Shetland.
-Verzamelt u vreemde voorwerpen?
-Verkeerde lieveheren. Daar hebben we het al over gehad.
-Nog iets?
-Beroemde stormscènes uit films.
-Hoe gaat dat in zijn werk?
-Ik leg die vast op dvd's.
-Kunt u daar een korte bloemlezing van geven?

-Daar is iets voor te zeggen. Andere vraag: waartegen kan u zich absoluut niet verweren?
-Ik kan me geen houding geven bij mannen die wenen.
-Mannen mogen toch wenen?
-Dat heb ik niet beweerd.
-Inderdaad. Daar hebt u dus moeite mee?
-Ja. Een man die weent, is heel ver heen, mag men aannemen.
-En?
-It's sometimes the lager weeping.
-O?
-Kinderen en dronkaards vertellen de waarheid.
-U hebt het over dronken mannen dus, als ik het goed begrijp?
-Mannen wenen alleen openbaar als ze zat zijn. De rest is verborgen.
-Is u dat zelf ooit overkomen?
-Ja.
-Wil u dat vertellen?
-Nee.
-Ook goed. Wenst u zelf nog een bepaald onderwerp aan te snijden?
-Ja: knoflook.
-Knoflook, verdorie!?
(-Zeventien! Zeventien!
-Verdomme, zwijg toch eens, pluimvee!)
-Sorry. Knoflook!?
-Precies. A la recherche du temps perdu.
-Nou, eh . . . vertel het maar.
-Een Franse schrijver opende tantes koekjesdoos. Dat was de aanzet tot een literair oeuvre van wereldformaat.
-Hm . . .
-Geuren zijn belangrijk. Onthoudt u dat.
-Ruikt u nu knoflook?
-Nee: ik proef het woord.
-Hoe komt u daar nu plotseling op?
-Ik wil u confronteren met iets onverwachts. U stelde me zelf de vraag.
-Inderdaad, eigen schuld. Tiens: knoflook.
-Net zo goed was het rabarber.
-U hebt me liggen, hé?
-Dat lag niet in mijn bedoeling. Laten we wel wezen.
-U wil echt niet even pauzeren?
-Nee, hoor. Ik neem alvast nog een slokje.
-O, ja. Alstublieft.
-Dank u. Gezondheid.
-Santé, andermaal.
-Als ik u vragen mag: sloeg u ooit een modderfiguur?
-Niet dat ik weet.
-Gaat u a.u.b. heel ver terug in uw verleden.
-Misschien op school.
-Shoot!
-De leraar aardrijkskunde vroeg een plaatsnaam die met een Z begint.
-Waarom?
-Om breedtegraden te leren. Hij situeerde landen op breedtegraden.
-Wat antwoordde u?
-Zürich.
-Nou, en?
-Hij wou natuurlijk 'Zwitserland' horen.
-Ah, zo. Natuurlijk. Makkelijker te situeren, hé?
-Het stonk ook altijd in dat klaslokaal.
-Hoezo?
-Er hing een vreemde geur. Iets van opgeslotenheid. De stank van . . . aardbol.
-Tja. De wereld ons dorp, hé. De shit moet je erbij nemen.
-Het was een muffe geur, nee: reuk, die claustrofobie veroorzaakte.
-En dat in een geografievaklokaal, of all places.
-Ja. Brr.
-Kat of hond?
-Poes.
-Waarom?
-Katten blaffen niet.
-Londen of Parijs?
-Herfst in Londen; lente in Parijs.
-Op welke plaatsen wenst u liever niet gezien te worden?
-Kermissen, abattoirs, Blankenberge, pretparken, alle biotopen voor onderbroekenlol, Benidorm.
-Zegt een adellijke titel u iets?
-Ik koester wel eens een luchtkasteel.
-Hoe reageert u op een domme vraag?
-Wist u dat de Russen hun frambozen pletten in spierwitte melk?
-O, met een wedervraag dus?

-Ach, hij beschikt over zeventien woorden.
-Zoals de wolf zijn staart in zeventien standen kan tonen.
-Is dat zo?
-Dat meen ik te weten.
-Nou. Wolven.
-U herkent ze aan hun schapenvachten.
-Haha. U bent nu halfweg uw leven. Wat wil u nog verwezenlijken?
-Ik wil deze job.
-Die zit. En daarbuiten?
-Als een mens geen dromen meer heeft, kan hij het wel schudden. Ik wil een boek schrijven, een boom planten, een film maken en de wereld rondreizen in een zeppelin op zoek naar een onontdekt eiland.
-Hoe luidt uw grafschrift?
-Zo, dat was het. Geen gotische letter aub.
-Is dat alles?
-Ja. Vier woorden, twee leestekens. Goedkoop voor wie achterblijft. Een samenvatting voor de goede verstaander.
-Wil u niet liever in een urne belanden?
-Alleszins. Zekerheid voor alles. Maar met dezelfde inscriptie. Men heeft vat op een urne, nietwaar.
-Onze firma doet ook aan nazorg bij een eventueel overlijden.
-Dat is bijzonder leuk om te horen. Maar een overlijden is nooit eventueel.
-Inderdaad niet. Aan weerskanten van het gelijk hebt u gelijk, om even uzelf te citeren. Ik hoop dat u me niet te cynisch vindt?
-Was de kat een koe geweest, je kon ze melken bij de kachel. Een afleidingsmanoeuver. Het genoegen is geheel aan mijn kant.
-Gelooft u in het bestaan van engelen?
-Ik vraag me af welk geslacht ze hebben. Wellicht geen.
-O?
-Onbelangrijk. Engelen kunnen de ziel van iemand ontsluieren alleen door te luisteren.
-Dat is mooi gezegd.
-Het komt niet van mezelf.
-Van wie dan wel?
-Ene Swedenborg.
-Ken ik niet.
-Nu wel.
-Ik hoef u niet te vragen of u van kunst houdt?
-Nee.
-Wat trekt u daarin aan?
-De schok der verandering.
-U bedoelt?
-Interessante kunst verwondert of choqueert. Al de rest is kopie, ambacht, vernuft, talent of esthetica, zeg maar: virtuositeit.
-Is kunst nuttig?
-In de mate dat ze de meerderheid en de veiligheid verontrust: ja. Kunst moet niet bevestigen. De categorieën 'mooi' of 'lelijk' en 'goed' of 'kwaad' kunnen hier niet van toepassing zijn.
-Anderhalve seconde. Oké. Nipt.
-It's a matter of the heart.
-Ga door.
-Een hart mag evenmin beoordeeld worden op 'rechts' of 'links', 'goed' of 'kwaad'. Er moesten andere woorden voor zijn.
-Dewelke?
-Vooralsnog onbekend, dus ongebruikt.
-U bent wel zeer abstract bezig nu.
-Ja: kunst en hart, ziel en liefde.
-Waar zit de ziel van de mens?
-Schrik niet: in de linkeroorlel.
-Hahaha!
-Dat schiereilandje kippenvel. Wie aan zijn linkeroorlel frunnikt, raadpleegt zijn ziel. Een vaak onontdekt eiland.
-Waar ergert u zich bovenal aan?
-Dom hoor: aan domheid.
-Ja?
-Omdat domheid zichzelf niet herkent.
-Hoe herkent u die dan?
-Ik ben niet dom: aan hoogdravendheid en onwetendheid.
-Vindt u dat zo erg?
-Het is een compartiment van de hel. Maak het maar mee.
-Sommigen zijn nu eenmaal minder bedeeld dan de anderen.
-Maar ik heb het over domheid bij mensen van wie je het niet verwacht.
-Nam u dan zelf nooit eens de verkeerde beslissingen?
-Wie zijn kop niet uitsteekt, krijgt geen slaag. Brààf!

-Zeker weten?
-Ik wil mijn toegangsticket helemaal opgebruiken.
-Haha. U bent een man met . . .
-. . . ballen? Sorry.
-Sorry?
-Niks speciaals. Ik zei iets lulligs.
-Dat zal ik dan maar officieel ontkennen. Droeg u ooit een baard?
-Gezichtsbeharing was schering en inslag medio jaren zeventig.
-Koestert u sympathie voor nationalistisch gedachtegoed?
-Amper sympathie: de wereld is een dorp met vele buren.
-U bedoelt?
-Sommigen zien groen van nijd, anderen dan weer blauw van de kou.
-U loopt niet achter vlaggen aan?
-Of ik zou me van stoet moeten hebben vergist.
-Stel: de regering recruteert geheimagenten. Gaat u in op een dergelijke sollicitatiemogelijkheid?
-Nee.
-Waarom niet?
-Omdat men eigenlijk maskers vraagt die zichzelf wensen te ontmaskeren.
-Ontmaskeren?
-Ja: ten opzichte van de regering.
-U denkt aan Sidney Reilly nu?
-Bijvoorbeeld. Hij vond zijn einde in Finland. Mooi land, maar ietwat doods.
-Wat is volgens u een held/heldin?
-Iemand die ongezien een bovenmenselijke daad stelt.
-Wat vindt u bovenmenselijk?
-Je eigen persoon wegcijferen, ontkennen of verbazen.
-De anarchist?
-In laatste instantie.
-En in eerste?
-Bijvoorbeeld de getalenteerde die zich voor de ongetalenteerde opoffert. De gezonde voor de zieke. -De kamikaze?
-Zo u wil, want de keizer was ziek. Maar hier waren de weduwen de heldinnen. Vrouwen zijn krachtiger dan mannen.
-Gaat u verder op dat laatste in.
-Ze praten er niet over. Verstolen verwezenlijkingen dwingen respect af.
-De slagvelden werden door mannen bevolkt, hé?
-En worden. Ja.
-Waar waren, eh . . . zijn de vrouwen dan?
-Onbemand maakt onbemind.
-Iets in mij zegt me dat u ook een ladiesman bent.
-Lady's man of ladiesman?
-Pardon?
-Pardaf. Enkelvoud of meervoud?
-Eh . . . vallen de vrouwen voor u?
-Niet op een slagveld.
-U antwoordt diplomatisch.
-Toegegeven: ik win tijd.
-Wel? Als vrouwen meer stelen dan mannen: bent u al eens door een vrouw gestolen?
-Sommige vrouwen zijn nieuwsgierig.
-Komaan, iedere man heeft toch in zijn leven . . .
-This is strictly business, sir. Sir!
-Oh yes. Nothing personal.
(-Serpent! Serpent!
-Och zwijg toch, ongedierte!)
-Sorry, hoor. Een vogel is ook maar een vogel.
-Hij lijkt mij wel degelijk het gesprek te volgen.

-Door kwaad te worden op de pretentieuze mensen die alsmaar plannen voor de toekomst smeden. Ze kunnen verdorie zo doodvallen!
-Men moet toch altijd vooruitkijken in het leven?
-Niemand doet meer aan termijndenken dan ik. Vandaar mijn opstoten van doodsangst.
-Aha. I see.
(-Boompje groot, baasje dood!
-Shut up, Eliott)
-De tijdscapsule brengt u bij voorkeur naar welke periode terug?
-Ik twijfel tussen bronstijdperk en Italiaanse renaissance.
-De apenplaneet of de Sixtijnse Kapel dus, haha.
-U zegt het.
-Hebt u begrip voor kamikazepiloten?
-Volkomen.
-Waarom?
-Al hun weduwen gaven hen gelijk. De geest is sterker dan het lichaam.
-Zou u dat zelf doen?
-In al zijn zinloosheid is het zinvol. Een eenmalige anarchistische daad om een totalitair bestel in stand te houden.
-Toch vreemd, op de keper beschouwd.
-Zelfmoord als wapen?
-Nee. Wat u daarnet opmerkte.
-Paradoxen zijn interessant.
-Wat denkt u over de grote, kleine Napoleon?
-Dat handje in zijn jasje ter hoogte van de borststreek rustte wellicht op zijn portefeuille.
-Hihi, of op zijn tabaksbuidel. We springen van de hak op de tak, hé?
-Het is een deugddoende geestesoefening.
-Als ik zeg 'rabarber', wat associeert u daar dan op? Vlug!
-Meer rabarber.
-U bent van geen kleintje vervaard, hé?
-Alle kleintjes maken een groot.
-Houdt u van verrassingen?
-Alleen aangename. Overigens: ik heb nog een verrassing voor u.
-O?
-Laat het een verrassing blijven.
-Daar kan ik inkomen. Ik ben benieuwd. Hebt u nog wat tijd?
-Ik heb alle tijd van de wereld.
-Ik niet. Maar het schiet goed op. Gebruikt u vaak scheldwoorden?
-Verrassende vraag. Soms. Ik ken mijn Bijbel.
-Een voorbeeldje, graag.
-Adderengebroed.
-Hoe weert of wapent u zich tegen valselijke aantijgingen?
-Wat je zegt, ben je zelf. Men projecteert heel vaak zichzelf.
-Zei ik 'valselijke'?
-Ja.
-Moest het niet zijn 'valse'? 'Valselijke' klinkt zo ouderwets.
-Of zo Bijbels, toegegeven. 'Valselijk beschuldigd' kan wel.
-Oké. Dit is de Dreyfusaffaire niet.
-'Valselijk geuite aantijgingen' ware beter geweest.
-Het zij zo. Ook een headhunter maakt al eens een fout.
-Het weze u vergeven.
-Dank u. Wil u niet even pauze nemen?
-Hoegenaamd niet: ik zit de hele match uit.

-Ha, Neil Young, ken ik.
-O ja?
-Mijn schoonzoon . . . ach. Speelt u muziek? Een instrument?
-Mijn vrouwelijke ouder speelde viool. Haar vader deed aan toneel. Ik dank de liefde voor de letteren aan hen.
-O, de muziek van het woord dus?
-Dat hebt u goed begrepen.
-Waarmee kan men u een groot plezier doen?
-Een schouderklop, een knipoog, een bemoedigende duim.
-Al vaak meegemaakt?
-Ja, maar niet bij de mensen waarvan ik het had verwacht.
-Bent u een familyman?
-Mijn gezin is mijn kerk, mijn sauna, mijn eiland en mijn firma.
-Maar u bent niet vaak thuis?
-Thuis is waar mijn hoofd naar staat. De wereld is rond: ik kom altijd terug.
-Zegt u 'ja' tegen een vrouw die ook 'ja' zegt?
-Dat heb ik dan als eerste gezegd.
-Gaat u wel eens stevig uit de bol?
-Hoe groter geest, hoe groter beest.
-Waar kan u echt onder lijden?
-Heimwee en nostalgie.
-Naar . . . ?
-Algemeen. Weltschmerz. Spleen. Wereldsmart.
-O, romanticus?
-Ja, maar niet in een bos of op een berg. Geef mij maar de stad.
-U had het ook al over woestijnen.
-De stad is vaak een woestenij van eenzame zielen.
-Wat moet er dan gebeuren?
-Zielsverwanten hopen te ontmoeten.
-Vormen die dan geen bedreiging voor uw gezin?
-Mijn gezin is een oase van begrip.
-Weet u dat zeker?
-Daar hebben mijn vrouw en ik voor gezorgd.
-Hebt u een vriendin?
-Als synoniem met 'tweede bedgenoot': nee. Vriendinnen? Zestien.
-Bent u bij uzelf al geconfronteerd met zelfdodingsneigingen?
-Nee. Wel met doodsangst.
-Ja?
-Vrijwel elke dag.
-O?
-Ja. Het besef: het kan plotseling gedaan zijn.
-Hoe is dat dan?
-Extreme nederigheid doet zich dan voor. Soms moet ik dan de neiging onderdrukken naar een kerk te hollen.
- . . . waar u de kans loopt het bewustzijn te verliezen.
-Ook dat nog.
-Hoe lost u dat op?

-O?
-Nog anderen blazen er boze geesten of kwelduivels weg.
-Eliott is maar een doodgewone raaf, hoor.
-Akkoord. Maar de aanwezigheid van een vogel hier vond ik aanvankelijk . . . eigenaardig.
-Toch liet u niets blijken.
-Een goede headhunter komt onverwacht uit de hoek. Ik was voorbereid. En het went ondertussen wel.
-U vleit me.
(-Kaasje-repje!
-Ja, het ging even over jou, vogel)
-Aandacht voor onverwachte attractoren?
-. . . en incalculeren dat ze eender waar eender wanneer opduiken kunnen.
-Ooit was het hier eens omgekeerd: ik kreeg een sollicitant met blauw haar over de vloer. Stel je voor. Blauwe hoofdharen, bedoel ik.
-O. Als ik zo vrij mag zijn: hoe ging u daarmee om?
-Ik raadde hem groen aan.
-Haha.
-Uit sympathie voor de kwetsbare eenzaat. Eenling.
-Heeft u hem aan een job kunnen helpen?
-Een functie bedoelt u. Ja. Hij is ondertussen mijn schoonzoon geworden.
-Heilig Toledo!
-Maar genoeg daarover: this is strictly business.
-Nothing personal.
-Voelt u zich op de rooster gelegd?
-Nee. Ik kijk wel uit.
-Eh?
-Als ik dat gevoel zou hebben, zou het betekenen dat ik schuldig ben.
-Hoe voelt u zich dan momenteel?
-Ik voel me doorgelicht. Maar daarvoor ben ik hier ook.
-Bent u goed verzekerd?
-De enige verzekering die ik nog niet heb, is een verzekering tegen verzekeringen.
-Haha. Dat moet ik onthouden. Hoe reageert u op een slechte theatervoorstelling?
-Met duimapplaus.
-U zit het stuk volledig uit?
-Tot mijn toegangsticket volledig is opgebruikt.
-Welke vraag zou u aan God willen stellen?
-Zo Hij bestaat, zou ik Hem vragen: houdt U van Mozart?
-Wat zou Hij daar volgens u op antwoorden?
-Hij zou zich diplomatisch opstellen en zeggen: Voorwaar, vaak op vrijdag.
-Welke oneliner vergeet u nooit?
-Het verzameld oeuvre van Oscar Wilde, een eersteklassendief.
-En nu ernstig?
-Een kwade Neil Young, weglopend van een meute persmuskieten na een snertinterview: 'Eat a peach'.

-U houdt ook van storm en regen, naar ik vernomen heb?
-Dat is een aspect van positieve onrust.
-Dat geeft u extra energie?
-Herfstigheid en wind en hemelwater geven me ideeën en inspiratie.
-Dat zullen velen niet graag horen.
-Ik ben al vaker in gedachten gelyncht.
-Aan een zonnig zuiden heeft u dus geen boodschap?
-Ooit speel ik wel eens petanque met kokosnoten.
(-Kaasje! Kaasje!
-Straks, Eliott)
-Shall I make you an offer you can't refuse?
-No sir, I don't want to sleep with the fishes.
-Haha. Gelooft u in het bestaan van samenzweringen en complotten?
-Sommigen willen wel tot een clubje behoren.
-U niet?
-Ik heb daar geen behoefte aan.
-Waar bent u beducht voor?
-Voor de politieke politie, voor geruchten en voor dwepers.
-Denkt u dat u afgeluisterd wordt?
-Dat is zo zeker als twee plus twee vier is.
-Hoezo?
-Internet.
-Wie doet dat?
-De politieke politie.
-Welke gedachten hebt u daarbij?
-Ha: het paard van Troje.
-Geen gevoelens van protest?
-Ach.
-Hoe luidt uw motto?
-We never sleep.
-Het majesteitsmeervoud dus?
-Oog, ogen: twee vooraan, een derde dat nooit gesloten is, nog enkele op de rug.
-Hm, geen fraai zicht, dat. Maar wel doeltreffend. Handelt u impulsief?
-Men kan alles van veel kanten tegelijk bekijken.
-Verklaar dat even in het licht van mijn vraag.
-Wat de ene impulsief noemt, is voor een ander energiek, of snel.
-En?
-Snelheid kan een zinvol manoeuvre zijn.
-Traagheid dan ook?
-Laat ik het 'bedachtzaamheid' noemen.
-Vindt u het niet vreemd dat Eliott op mijn schouder zit?
-De zitplaats is niet vreemd, nee. Eerder . . . bekend.
-U bedoelt?
-De linkerschouder is de poort naar de andere wereld.
-Dat klinkt opmerkelijk.
-Sommigen gooien centen over die schouder het water in.

-De logica was me telkens te vlug af.
-Wat kan u vertederen?
-De charmes van dagelijksheid. De geur van zeep op vrijdag. Herfst in de tuin. Het zondagspak van Meat Pie Johny en het feestkapsel van Housecooking Sally.
-Is dat de biedermeier in u?
-Nee: de welwillende. Vredigheid kan zalf zijn voor de ziel. Even adem happen in de vaart der volken. Dit kan samengaan met een killersmentaliteit.
-Haha. Ruik ik hier poëzie?
-Zolang u me maar geen 'poëet' noemt.
-O nee?
-Dat is een scheldnaam.
-'Dichter' dan?
-Desgewenst.
-Goed. Onder ander . . . Ander onderwerp, bedoel ik. Hebt u voeling met de jeugd?
-Ik meen van wel.
-Ook buiten uw eigen kinderen om?
-Ja.
-Hoezo?
-Ik sta open voor hun cultuur en oordeel niet. Ik gun ze de tijd om ouder te worden.
-Is dat alles?
-Meer kan ik niet doen.
-Hm . . . inderdaad . . . eh . . .
-U kunt me in dit verband het voordeel van de twijfel geven.
-Dat is niet nodig. U klinkt voldoende overtuigend.
-Liever zo, dan plechtig te verkondigen: 'Ik ben zo jong als ik me voel'.
-Daar hebt u gelijk in. Een cliché als een bouwvallige kathedraal met duivenstront op.
-En daar zou u ook niks mee weten. Ik bedoel . . .
-Inderdaad niet. Waar kijkt u eerst naar bij een vrouw?
-Is dat een strikvraag?
-Ja.
-Hebt u die vraag al niet eerder gesteld?
-Daarom is het ook een strikvraag.
-De onderste lip.
-En bij een man?
-Ik zou het niet weten. Eh . . . wellicht de schoenen.
-Dat was geen strikvraag.
-Daarom antwoordde ik ook eerlijk.
-Wat benijdt u bij door u bewonderde mensen?
-Hun talent om uren met elkaar te praten.
-Kunt u dat zelf niet?
-Als een paar glazen me een kontje geven: ja.
-Nu ook?
-De whisky smaakt voortreffelijk. Hij helpt zowel u als mij.
-Is alcohol ooit een probleem voor u geweest?
-Ik vormde eerder zijn probleem.
-Uw huis gaat in vlammen op. U mag één voorwerp redden . . .
-Mijn agenda.
-Wie van alle dode mensen wil u nog eens spreken?
-De vader van mijn moeder.
-Waarom?
-Ik leid een moderne, nee: hedendaagse versie van zijn leven.
-Wat moet ik me daarbij voorstellen?
-Turbulent, intens, gevarieerd.
-Is hij gelukkig gestorven?
-In een handomdraai kwam men hem halen; hij was al hoogbejaard.
-Hebt u hem goed gekend?
-Als mezelf.
-Bent u overal en altijd te vertrouwen?
-Dat hangt af van wie de tegenpartij uitmaakt.
-Hoe staat u zelf bij anderen aangeschreven?
-Als onrustig.
-Speelt dat in uw kaart?
-Vaak wel. Onrust is ook energie.

(-Koppie-koppie!
-Groot gelijk, Eliott)
-Zou u een moord begaan voor een heilig doel?
-Ik voel geen roeping als kruisvaarder.
-Is ascese aan u besteed?
-Bijwijlen. Overdaad aan ascese schaadt. Regelmaat is goed. Drink regelmatig.
-Een voorbeeld?
-Rustig thuis, flesje wijn, drie kinderen, een vrouw, een teeveefeuilleton: dat noem ik ascese. Ideaal voor een nationale feestdag bijvoorbeeld. Of andere doem- of gedenkdagen.
-O ja?
-Daarbuiten bruisen of bruisten New York en Berlijn, de roaring twenty's en de rock-'n-rollende sixties.
-Het kluizenaarsbestaan trekt u niet aan?
-Kluizenaars zijn verborgen luiaards of boetedoeners. Soms zijn ze heel beroemd, heel rijk of heel slecht geweest.
-Kunt u voorbeelden geven?
-Charles de Foucauld in de woestijn; de ABBA-zangeres Anni-Frid in een voorstad van Stockholm; Cat Stevens in moslimgewaden; Cassius Clay-Mohammed Ali gegijzeld door Parkinson.
-U lijkt wel een encyclopedie.
-In mijn hoofd is het zo rustig als in een bibliotheek.
-Droomt u ervan ooit naar de maan te reizen?
-Dat wil ik graag een droom laten blijven.
-Kunt u de twintigste eeuw samenvatten?
-Harttransplantaties, neergekogelde presidenten, maanlandingen, oorlogen, af en toe wat vrede, zuinigjes verkaveld over de wereld.
-We komen er niet goed uit, hé?
-Het panorama is boeiend, maar verontrustend.
-Is er hoop? Troost?
-Men kan maar op één plaats tegelijk pijn hebben.
-Welke ministerpost zou u best wel willen bekleden?
-Die van eerste minister, maar ik val in herhaling.
-O ja? Dat herinner ik me niet.
-Toch wel, toen ik antwoordde: 'Ik versta de kunst van het delegeren.'
-Ah, op die manier. Geen specifieke portefeuille dus?
-Economie interesseert me in hoge mate.
-Ja. Dat poneerde u voorheen al.
-Met permissie: u lokt het ook uit.
-Dit is een test, hé. U scoort bij de vleet. Hebt u honger?
-Honger is een gevoel dat opzij gezet kan worden.
-Anders laat ik iets aanrukken.
-Ik neem des avonds mijn hoofdmaaltijd; een dag is al kort genoeg.
-Dat klinkt goed.
-Maar ik wil u niet naar de mond praten ... over honger gesproken.
-Hebt u zelf al een vraag tussendoor?
-Zeker. Toen u het over 'scoren' had, bedoelde u dat ook negatief?
-Ik gebruikte de term neutraal.
-Ik kan ook minpunten scoren.
-Zo is het. Gelooft u in uzelf?
-Aan weerskanten van het gelijk zit een gelovige. Ik geloof mijn eigen oren en ogen.
-Uw denkbeelden omtrent anarchie?
-Alleen de anarchist bestaat, bij gratie van de maatschappij.
-Zoals geweldloosheid alleen ten opzichte van geweld bestaat?
-Zoiets, ja. De anarchist stelt één grote daad in zijn leven. Daarbij is hij doodsbang.
-Een roemloos einde dus?
-Inderdaad. Zoals elk passieverhaal.
-Gelooft u in hypnose?
-Ik probeerde het af en toe zelf toe te passen.
-En?

-Dus: sympathie?
-Ik beschouw ze als casestudy's, zeg maar: personages.
-U zei: 'Zij'?
-Vrouwen stelen meer. Herinner u die actrice ...
-Hoe komt dat?
-Het zijn de vrouwen die uit winkelen gaan. Ze hebben ook een extra holte. Vroeger gingen de mannen uit jagen, nu zwaaien zij alleen nog met messen en vorken aan barbecuestellen.
-Het is nog altijd een mannenwereld, hé?
-Kijk naar ons: twee mannen en een raaf.
(-Kaasje! Repje! Kaasje! Haastje!
-Kop dicht, Eliott!)
-Grijpen de vrouwen binnenkort de macht?
-Die hebben ze al.
-Hoezo?
-Onzichtbaar. Sluipend. Geduldig.
-Daar heb ik nog niet veel van gemerkt.
-Luister naar ze. Vrij niet met ze.
-Willen ze dan niet . . .
-Ze willen alleen een interessant nageslacht. Als het kan, zonder man. Ze hebben maar enkele kansen, die ze definitief willen benutten. Hun nageslacht kan maar klein in aantal zijn. De rest is nieuwsgierigheid. De mannen noemen het: seks.
-Maar de man . . .
-De man schiet er altijd op los: met kruit, kogels, kanonballen, pijlen, granaten, raketten en zaad. Zijn nageslacht is bij wijze van spreken duizendvoudig.
-Dat klinkt Freudiaans.
-Ik zou zeggen: gregoriaans
-Hoor ik daar de haan driemaal kraaien? Uw analyses benemen me de adem.
-U gunt me dan ook maar anderhalve seconde per antwoord.
-U houdt vol als een pitbull.
-Ik herhaal: ik ga voor goud.
-Zal ik nog maar even bijschenken?
-Over goud gesproken: graag.
-Misschien had u liever bourgogne, zoals gisteravond?
-Wijn laat zich niet paaien ante meridiem.
-Wat is het gekste wat u ooit hebt meegemaakt?
-In het restaurant barstte een vrouw in snikken uit omdat er krabbetjes in haar mosselen zaten.
-En het walgelijkste?
-Een hoogbejaarde, blinde overbuur die een vioolkist als spuugbak gebruikte.
-Was hij dan violist geweest?
-Nee, dat was het erge: zijn dochter.
-Het bekende verhaal van de gesmoorde carrière, dus.
-Ja. Hij was een door pisnijd gefnuikte fluimer. Het meisje ging dan maar uit werken.
-Hebt u zich al bedrogen gevoeld in uw leven?
-Ik liet het nooit zo ver komen en zette altijd zelf de eerste stap.
-Bedroog u dan zelf?
-Nee: ik belette mezelf dat ik bedrog moest verdringen.
-En zette dat zoden aan de dijk?
-Soms niet. Dan verloor ik een goede vriend.
-Van je vrienden moet je 't hebben, nietwaar.
-Niet is minder waar.
-U rekende dus preventief af?
-Ja. En soms voorbarig. Het was wel eens hommeles geblazen.
-U houdt de zaken graag zelf in de hand?
-Men benijdt me mijn agenda. En ik voeder zelf de goudvissen thuis.
-En uw verborgen agenda?
-Daar wens ik off the record op te antwoorden.
-Niet nodig, hoor. We beginnen elkaar te kennen.

-O?
-De eeuwigheid zit vervat in elk nu-moment. Dat kan een hel zijn of een hemel.
-En het vagevuur dan?
-De optelsom van alle brandhaarden ter wereld plus concrete ellende in huis, tuin, keuken en bed.
-U zinspeelt weer op die grote, blauwe plek in het heelal?
-Precies: onze Moeder Aarde.
-Stel: u bent jarig en u mag . . .
-Excuus dat ik u onderbreek: verjaardagen zijn doemgedenkdagen. Tussen geboorteschreeuw en doodsreutel staan we maar even rechtop. Gedenk een trauma niet.
-Viert u uw verjaardag dan niet?
-Alleen misdaden verjaren.
-Dat meent u niet.
-Ik vier amper, en verstolen. Elk jaar passeert elk mens de dag waarop hij zal sterven. Dat kan men in beter in gedachten houden.
-Vanwaar dat harde standpunt?
-Het is een oefening in nederigheid.
-Daar is iets voor te zeggen.
-Dat is namelijk wat de mens is: hersens, vlees, bloed, merg, been, kak en pis. Een steak pretentie, dus. Alleen het blozen onderscheidt hem van de dieren.
-Haha, u praat als een chef-kok.
-Integendeel: als filosoof. De mens is zo pretentieus dat hij zelfs de tijd aan banden houdt om zijn pols en aan zijn muren.
-Wilt u dan nooit weten hoe laat het is?
-Het is altijd vijf voor twaalf.
-U klinkt erg erudiet.
-Ach, ik las en leerde. Ronsard was doof. Homeros was blind. Erasmus had jicht. Villon was een gangster. Defoe en Cervantes zaten in de gevangenis. Baudelaire was verslaafd, Rimbaud een wapenhandelaar, Hemingway een macho.
-Wie las u dan het liefst?
-James Joyce. Het systeem in de waanzin. Brilletje en witte schrijfjas, om wat extra licht over zijn papieren te laten schijnen, want hij was ook halfblind. Witte wijn.
-Witte wijn?
-Elke schrijver heeft een maîtresse: de literatuur. Hij viert dat met de drank. Ze bedriegen elkaar alle drie constant.
-U maakt het me moeilijk.
-Het is een klassieke driehoeksverhouding. Meer niet.
-Gaat u vreemd?
-De gedachten zijn vrij.
-Schrijvers permitteren zich wel veel.
-Ze zijn vogelvrij en kogelvrij. Ze heersen over een wereld die ze zelf hebben geschapen.
-Een fictieve.
-Nee: een fictionele. De literatuur is geen laboratorium voor leugens.
-Er worden moorden gepleegd in boeken. Keurt u dat goed?
-Daardoor leren we de menselijke ziel beter kennen: motieven, daden, behandelingen.
-Bent u voor de doodstraf en zo ja: in welke vorm?
-Nee. Laat zware criminelen de keuze tussen zelfdoding of levenslange dwangarbeid in bijvoorbeeld zout- of tinmijnen.
-Wat doet u dan in geval van gerechtelijke dwaling?
-Bitter wenen om de beperktheid van de menselijke soort.
-Perfectie was toch niet zo boeiend, beweerde u?
-Dat geldt voor kunstwerken, niet voor oordeelkunde.
-Kan een dief op begrip rekenen bij u?
-Zij verplaatst voorwerpen van een ene naar een andere plaats. Idem dito voor de leugenaar en de gifmengster.

-Inderdaad. Eh . . .
-Mag ik u zélf eens een vraag stellen?
-Ga uw gang.
-Hoe worden mijn antwoorden op uw vragen geregistreerd?
-Wil u dat echt weten?
-U schrijft niks op; er is geen zichtbare opname-apparatuur.
-Inderdaad. Ik gebruik alleen hersenatletiek.
-O. Ik ben zelf ook alles aan het registreren. Maakt u bezwaar?
-Nee, dat mag. Waarom?
-Alles wat ik zeg, kan tegen mij gebruikt worden.
-En dan?
-Ik wil zekerheid. Geen gehannes achteraf.
-Moet u binnenkort uw bandje niet terugspoelen of omdraaien?
-Helemaal niet. Ik sla ook alles in mijn hoofd op. Hersenschaken, weet u wel.
-Touché! Ook blindschaker?
-U was gewaarschuwd.
-Duikt hier de mol weer op?
-Zo u wil. Hebt u nog vragen?
-Ja. Laten we de draad weer opnemen. Zit u nog altijd goed?
-Als gebeiteld.
-Ik schenk u even bij.
-Graag. Dank u.
-Wat is uw mening over zenboeddhisme?
-Geef mij maar zontoerisme, ofschoon zentoerisme ook bestaat.
-Nepal? Tibet?
-Je bent jong en je wil hogerop.
-Wat vindt u het toppunt van decadentie?
-Liposuctie, facelifting, injecties met lammetjesbloed.
-In deze volgorde?
-Nee wat de eerste twee betreft.
-Of de twee eerste dus.
-Als God in het detail zit, mag u vitten.
-Over God gesproken: hoofdletter bij u?
-Soms wel, soms niet.
-Wanneer niet?
-Als puber nam ik wraak op god door hem met een kleine letter te spellen.
-U gunde Hem Zijn Hoofdletter niet?
-Toen niet, nee.
-Nu wel?
-Hij is ook maar een Mens.
-Is dat dezelfde man die op zijn kruis naar links keek?
-Dat was Zijn Zoon. Golgotha was een molshoop waarop neurosen bloeiden. De vadermoord ging niet door; de zoon moest eraan geloven.
-Kunt u dat even uitleggen?
-Het was allemaal des mensen. Laat ik u daar nog een ander staaltje van geven.
-Ga uw gang.
-'Ik ben het niet waard te sterven als mijn meester', zei Petrus. 'Komt in orde', zeiden de Romeinen. En ze kruisigden hem ondersteboven, met zijn hoofd naar omlaag.
-De dood trad daardoor misschien vlugger in?
-Wellicht.
-Dat was dus weer des mensen. Menselijker, bedoel ik.
-Gruwelijker, inderdaad, maar sneller.
-En de vrouwen?
-Als Jezus Christus borsten had gehad, zag de wereld er nu anders uit.
-Hoe anders?
-Ingrijpend, denk ik. Maar ik ben een man: een niet-vrouw volgens de erfelijkheidsleer.
-Een interessante visie. De meeste chef-koks zijn niet-vrouwen.
-O ja: fysiek en mentaal is het een harde job. Men sterft ook jong. Maar meestal staan kinderen in de weg.
-Maria? Martha? Maria Magdalena?
-Treurende zwarte vogels aan de voet van Golgotha. Het hadden wereldleiders kunnen zijn.
-Wat belette hen?
-Smart. Smart als moeder, zuster, minnares.
-Gelooft u in mirakels?
-Het toeval is de kortste weg naar het geluk. Geluk is een paard dat zonder zijn ruiter halthoudt voor de hemelpoort.
-Bent u echt orthodox?
-Alweer met kleine letter: ik ken mijn testamenten vanbuiten, zowel het oude als het nieuwe. Ik hou van rituelen.
-Gaat u kerken binnen?
-Alleen op reis.
-Anders niet?
-Nee, want dan verlies ik het bewustzijn. Mijn bewustzijn.
-Is er een hiernamaals? Een hemel?
-Men kijkt te vaak omhoog.

-Geweldloosheid bestaat alleen oog in oog met geweld. Anders is het lethargie en luiheid.
-Anderen voor u hebben dat ook al geponeerd.
-Dat verwondert me geen haar: er is niets nieuws onder de zon.
-Met andere woorden?
-Alle clichés hebben altijd gelijk.
-Hoe brengt u uw avonden door?
-Nieuwsgaring, computer, lezen, schrijven, orde op zaken.
-Nachtbraken is u vreemd?
-Soms gedraag ik me als een Japans zakenman.
-U wil daar mee zeggen?
-Neen, geen karaoke.
-Wat dan wel?
-Het leven op zijn rauwst, nadat de zonne ter kimme neeg.
-O, ik begrijp u goed. Haha.
-De nacht brengt soms raad.
-Hebt u veel relaties?
-Ik kan op een netwerk van informanten bogen.
-Luistert u naar roddel?
-Noodgedwongen.
-Zou u undercover kunnen werken?
-Zeer zeker. De meerderheid werkt undercover; 's avonds pas vallen de maskers.
-Leest u kranten?
-Een aantal.
-Wat is uw oordeel over onze kwaliteitskranten?
-Goed nieuws betekent een dagelijkse portie zielenzalf, maar het is uitkijken voor sensatie.
-En slecht nieuws?
-Doublechecken. Vaak paniekvoetbal.
-Mag men des mensen kwaad en onheil etaleren in de bladen?
-Precies dan verwerft men kennis van de ziel.
-Wat beschouwt u zelf als uw belangrijkste wapen?
-Wàpens, meervoud: kennis van de ziel, plus talent voor het onvoorspelbare. Annex koelbloedigheid. Daar hou ik het bij.
-Zeggen graancirkels of graanglieven u iets?
-Ja dus! We moeten wennen aan onaardse intelligentie. Zie ook: ufo.
-U wil wat meer kwijt in dit verband?
-Er is ook de sneeuw- en bietenmeetkunde.
-Was u al in Stonehenge?
-Een must, één keer in een mensenleven.
-Wat was uw grootste opdracht als stadsdetective?
-Een witteboordenzaak.
-Geslaagd?
-Ik kon me als een mol in een Kafkaïaans dossier ingraven, met succes.
-Maar een mol is blind.
-Niet in de termen van de Koude Oorlog.

-Graag. Dank u.
-Waarom rookt u?
-Ik wil niet verslaafd zijn.
-Toch rookt u.
-Pas als ik niet rook, voel ik ontbering, dus verslaving.
-Interessante analyse, kort en bondig.
-Roken betekent niet altijd werkverlet.
-O nee?
-Een rookgordijn kan functioneel zijn.
-Hm, toegegeven. U draagt geen horloge, merk ik?
-Neen. Mijn pols klopt vanzelf.
-Wil u nooit eens weten hoe laat het is?
-Tijd laat zich niet binden.
-U raadpleegt toch wel stationsklokken en kerktorens?
-De zon is er ook nog, ook al verbergt die zich achter bankgebouwen.
-Dit is de 23e verdieping. Hebt u hoogtevrees?
-Zoals eenieder. Maar vooral bij het bekijken van films.
-Niet nu? In dit gebouw?
-De trap biedt zekerheid. Hij verbindt me met de begane grond.
-Wat vindt u van de whisky?
-Hel en hemel, zoals alles wat goudkleurig is.
-De sigaret?
-Gaat zienderogen in rook op. Ietwat schraal.
-U had misschien een sigaar verwacht?
-Dat verplichte symbool zou een ontgoocheling voor mij betekend hebben.
-Wat zegt u het woord 'Varkensbaai'?
-Gratis geneeskunde, gratis onderwijs, gezonde sportprestaties, straathoertjes, oldtimers.
-Heeft of had u linkse sympathieën?
-Aan het kruis had Christus beter naar links gekeken.
-Waarom?
-Om het alibi van de slechte moordenaar te aanhoren.
-En dan?
-Het ware het begin van de rechtspraak geweest.
-Dat is een interessante theologie. Nam u deel aan betogingen?
-Ja, als student.
-Wat waren uw drijfveren?
-Leven in de brouwerij brengen.
-Zou u dat nu nog doen?
-Als einzelgänger kan je meer bereiken.
-U bedoelt?
-De groep is het harnas van de kwetsbare eenling.
-Ja, en?
-De publieke opinie valt voor de kwetsbare eenling.
-Is dat zo?
-. . . en voelt zich bedreigd door andersoortige groepen.
-Gelooft u in geweldloosheid?

-Is gastronomie aan u besteed?
-In het gezelschap van vrouw of vriend: zeer zeker.
-Liever een verre beste vriend of een dichte goede buur?
-Het eigen hoofd en hart moeten voldoende boeiend zijn.
-Mag ik . . .
(-Koppie-koppie!
-Onderbreek me niet!)
-Eh . . . mag ik wat uitleg daaromtrent?
-Het is een kunst alleen te kunnen zijn.
-Voelt u zich gevangen?
-We zitten met z'n allen levenslang uit, vaak om den brode.
-U wint een poolreis: noord of zuid?
-Noordpool.
-Reden?
-Op Antarctica is de stank van pinguïnuitwerpselen ondraaglijk. Er zijn daar ook geen ijsberen.
-Vreest u haaruitval?
-De wilde haren zijn vervangen door blijvertjes. It's all in the mind.
-Bevond u zich ooit in een benarde situatie?
-Een confrontatie met de dubbelgangster van mijn vrouw.
-Hoe redde u zich daaruit?
-Ze redde zichzelf.
-O, vrouwen en kinderen eerst, hé?
-Een cliché als een kathedraal met duivenstront op, maar het zij zo.
-Waar denkt u momenteel aan?
-Lemmingen.
-Waarom?
-Elke dag denk ik aan lemmingen, op onbewaakte ogenblikken.
-Dit ogenblik is bewaakt. Hoe komt dat, van die lemmingen?
-Door het lezen van een vreemd verhaal.
-Vertel op, maar maak het kort.
-Wetenschapper interviewt sprekende lemming.
-Jaja . . . : sprekende dieren, hé? En?
-'Hoe komt het dat jullie massaal zelfmoord plegen?'
-En het antwoord?
-'Het gekke is dat wij, lemmingen, niet begrijpen waarom jullie, mensen, dat ook niet doen'.
-Hihi. Voelt u zich lemming?
-Dat hangt af van hoe ik hier buiten stap.
-Weer via de trap?
-Een lift kan blokkeren; een trap ben je de baas.
-Precies. Die belangwekkende uitvinding, nietwaar?
-Wat u zegt.
-Beschrijf de perfecte moord.
(-Haastje-repje!
-Kop dicht!)
-Sigarettenreclame.
-O, de sluipmoord, hé. Sigaret?

-Vrouwen: geduld. Jongeren: blind geweld. Holebi's: kunst.
-Hoe kan dat vermeden worden?
-Hersenonderzoek annex verdraagzaamheid ten opzichte van verscheidenheid.
-Wat hebben hersenen daarmee te zien?
-De hersenen van hogervermelde opstandelingen steken anders in elkaar dan die van ouderen, mannen en hetero's.
-Kunt u dat hard maken?
-Kunst bedreven door holebi's is altijd beter.
-Bent u nu positief aan het discrimineren?
-Wellicht wel. Het is wachten op de hersenwetenschappen.
-Nieuwe inzichten?
-Zo nieuw als na het inzicht dat de aarde niet zo plat is als een vijg.
-Verontrustend?
-U zegt het. Vergeet evenmin de verkenning van het heelal.
-Interessant.
-Ja hé.
-Zullen we rekening moeten houden met de door u voorspelde eh . . . omwenteling?
-Sta me toe met een wedervraag te antwoorden: hoe veel jongeren, vrouwen en holebi's heeft uw bedrijf in dienst?
-Tja . . . wij respecteren de privésfeer van onze werknemers.
-Jong zijn is geen privéaangelegenheid.
-Nee, hé?
-Vrouwen zijn meestal ook zeer herkenbaar.
-Ja, hé? Enne . . . holebi's?
-Het verschil maakt soms de eigenheid uit.
-Spitsvondig.
-Reclamejongens hameren erop.
-Welk tafereel vergeet u nooit ofte nimmer nog?
-Abstract: de Golgothascène.
-En concreet?
-De eerste epileptische aanval van onze hond.
-Koestert u sympathie voor handlezen? Astrologie?
-Het blijft bij sympathie.
-Wil u oud worden?
-Ouder.
-Tot hoe ver gaat u daarin?
-Ik wil mijn kinderen en vrienden om me heen niet zien sneuvelen.
-Associeert u even op het woord 'vulkaankonijn'.
-U zegt?
-Vulkaankonijn.
-Leverzwijn, hoolifant, spelbederf, milieubelasting.
-U proeft de woorden als een kenner, hé?
-Ik hou niet van afko's.
-Pardon?
-Afkortingen. Hou ik niet van.
-Zoals daar zijn?
-De ETA en het IRA.
-Hoe staat u tegenover vakbonden?
-Ik sta er echt wel tegenover.

-Wanneer?
-In een herfst.
-Wil u commentaar geven over uw politiek stemgedrag?
-Ik speelde met gedachten omtrent verkiesbaarheid van mezelf.
-O, toch de barricades dan?
-Liever hoofdrolspeler dan grijze meerderheidsmuis of underdog.
-U zei: speelde.
-Inderdaad. Dit gesprek staat mijn politieke ambitie in de weg.
-Klinkt dat nu negatief?
-Nee: hoopvol. Ik ambieer deze job boven een politieke carrière.
-Op welke partijlijst had u dan graag gestaan?
-Ik zou zelf een verse partij hebben opgericht.
-Wat was dan uw thema geweest?
-Economie is de motor van alles: armoede en rijkdom.
-O, en cultuur? Kunst? Sport? Milieu? Mobiliteit?
-Dat zijn de luxethema's van een welvaartsstaat.
-Bent u dan ontevreden met het huidige economische bestel?
-Alles kan beter.
-Daarnet zat u toch op de kop van de politiek?
-Inderdaad. De uitersten raken elkaar. Soms is een paradox gezond.
-Bewondert u een bepaalde historische figuur?
-De onbekende spion Sidney Reilly: Rus, jood, bastaard, Engelsman.
-Waarom?
-Hij stond op het punt de geschiedenis een zetje te geven.
-Waar? Wanneer?
-Voor de poorten van het Kremlin, begin twintigste eeuw.
-Wat lette hem?
-Vrouwen, drank, geld, goklust, toeval.
-Dit rijtje is erg vrouwonvriendelijk.
-Maar de man was hetero.
-Wat was zijn grootste fout?
-Hij speelde dubbel spel.
-Zijn grootste gave?
-Hij speelde dubbel spel.
-En dus . . . ?
-Gefusilleerd en onbekend. Doofpot van Engeland en Rusland.
-Uw visie op bekende historische figuren?
-Massamoordenaars: Nero, Alexander, Napoleon, Hitler, Stalin, Pol Pot.
-Komt er nog een oorlog?
-Zolang de voorraad vrede strekt, niet.
-U ontwijkt mijn vraag.
-Ja, want ik voorzie nog strijd.
-O?
-Laat ik het revolutie noemen, of omwenteling.
-Op welk vlak? Waar?
-Jong tegen oud. Vrouw tegen man. Holebi tegen hetero.
-Maatschappelijk dus?
-Ja, zeer ingrijpend. In het hoofd en op grote schaal.
-Welke wapens worden daarbij gebruikt?

-Zou u zichzelf als 'gehaaid' omschrijven?
-In geen geval.
-Waarom niet?
-Zowel haaien als zakenmensen staan bol van de clichés.
-O?
-Maar de haai kan het niet helpen.
-Haha.
(-Koppie-koppie!
-Snavel dicht.)
-Pardon. Hij heet Eliott.
-Aangename kennismaking.
-Eliott is een raaf.
-Zijn soort is zeldzaam, meen ik te weten.
-Inderdaad. Eliott woont zowat op mijn linkerschouder.
-Vormt de raaf een factor in dit sollicitatiegesprek?
-Dat bepaalt u zelf.
-Hij houdt niet van oogcontact, heb ik al gemerkt.
-Ach, hij is eenkennig. Hoe zit dat bij u?
-Eenzelvigheid ware erger.
-Verklaar u nader.
-Een gezond low profile werkt aanvankelijk beter . . .
- . . . dan expansieve extravertie, nietwaar?
-U neemt me de woorden uit de mond.
-Uw raaf, Eliott, vraagt kaas.
-Ja. Een klassiekertje, hé?
-Ben ik dan de vos in dit geval?
-Hahaha!
-Eliott is anders wel een prachtige naam voor een raaf.
-Een naam om op te kauwen, hé? Huisdieren?
-Ach, de kinderen . . . eh: goudvissen, een hond.
-Stemt 's lands regering u tot tevredenheid?
-Gedachten aan burgerlijke ongehoorzaamheid zijn veraf.
-Stond u ooit op barricades?
-Je bent jong en je wil vooral niks van al het oude.
-Was u een leidersfiguur?
-Ik verstond de kunst van het delegeren.
-Rookt u?
-Momenteel niet. Ik stop voortdurend.
-Hoe staat u tegenover bewustzijnsverruimende middelen?
-Vaak vernauwen die het bewustzijn.
-Alcohol, nicotine, nederwiet, rooie libanon, red rum?
-Snelheid is mijn drug. Red rum = murder.
-Zijn uw ouders nog in leven?
-De Oedipus in mij berust in hun bestaan.
-U bedoelt?
-Ik zie verwonderd en begrijpend toe hoe ze ouder worden.
-Niet verbijsterd?
-Nee: herfst van het leven, oude dag. Er heerst begrip.
-Houdt u van verandering?
-Dat is de reden waarom ik hier zit.
-Hoe hebt u zich voorbereid op dit gesprek?
-Gisteravond een fles oude bourgogne . . .
-Ja . . . ?
-. . . en een spervuur van vragen tot mezelf gericht.
-Hoe ging dat in zijn werk?
-Hardop. Tot op het bot.
-Was u een tevreden man?
-We waren aan elkaar gewaagd.
-O. Een korte bloemlezing misschien?
-Gaat u over lijken? Wil u geld of macht? Allebei? Bent u te koop? Is 1 plus 1 altijd 2? Kan een varken vliegen? Sigaret?
-En?
(-Kaasje! Kaasje!
-Straks, Eliott.)
-Sorry. En?
-Ik kwam er behoorlijk goed uit. In de bourgogne school de hemel.
-Wat is voor u de mooiste plaats om te sterven?
-In een zeppelin.

-Bent u een perfectionist?
-Een percentage ruigheid of onafheid is boeiender dan glans of symmetrie.
-Een voorbeeld graag?
-Een klassiek werk laat altijd iets te wensen over.
-Dat had ik zelf niet beter kunnen formuleren. Drinkt u nu iets?
-Het is nu 11:20. Een whisky fietst er momenteel wel in.
-Alstublieft.
-Dank u.
- ...
-Moet Eliott niet wat kaas?
-Straks krijgt hij twee blokjes oude kaas.
(-Haastje-repje!
-Je valt in herhaling!)
-Welk boek zou u graag nog schrijven?
-De wereldgeschiedenis vanuit Indisch oogpunt.
-Waarom?
-We komen van ginds. Bijna niemand ter wereld bleef ter plaatse.
-O ja: het schaakspel, hé?
-Bijvoorbeeld.
-Reist u graag?
-In mijn hoofd. Ik bezocht ook Hongarije twee keer. En Engelse badplaatsjes.
-Hongarije?
-Ja. Ei zo na een eiland. Heel apart. Weinig verwantschappen met andere volken.
-O nee?
-Als een koekoeksei in het westelijk nest: de taal, het volk.
-Spreekt u vreemde talen?
-Engels, Frans, Duits, Esperanto, Frengels, dialect.
-Hoe verhoudt u zich tot de computer?
-Als een paard tot zijn stal.
-Wat is uw hoofdverwachting van het leven op aarde?
-Kwaliteit. De aarde is een blauwe plek in het heelal. Het blijft knokken.
-Tevreden?
-Velen kunnen het schudden. Jammer.
-Wie bepaalt kwaliteit?
-Ikzelf, geld, de mensen om me heen, cultuur.
-Geld dus ook?
-Cultuur kost centen. Tijd ook.
-Hoe kan iemand rijk worden?
-Door geboorte, escalatie van winst of door het lot.
-Door erfenis?
-Dat is het noodlot.
-Haha, begrepen. Gezondheid.
-Gezondheid.

-Wat trekt u bij vrouwen speciaal aan?
-De onderste lip verraadt altijd veel.
-Speelt u op de toto?
-De duivel zit in het detail.
-Hebt u een bepaalde filosofie?
-Twijfel is het begin van elke filosofie. Ik twijfel, met mate.
-Drinkt u?
-Een zekere regelmaat valt niet te ontkennen.
-Hoe brengt u uw laatste dag op aarde door?
(-Haastje-repje!
-Shut up!)
-Zeer dronken het einde verbeidend. Nieuwsgierig.
-Waarom was de Ronde Tafel rond?
-Er was geen gehassebas mogelijk over ereplaatsen.
-Wie is de bewaker van de bewaker?
-De gevangene.
-Voor welke misdaden koestert u sympathie?
-Valsemunterij, treinroof. Smokkelen is een hobby.
-U schrijft soms?
-Ja, ik heb inkt in mijn bloed.
-Ambities op dat vlak?
-Niet in deze eeuw. Ooit maak ik wel een bekende inktvlek.
-U bent al aan uw derde beroep toe?
-Toeval. Misschien invloed van The American Dream.
-Of midlife-crisis, haha!
-No way, sir!
-Uw c.v. vermeldt Hoofd Universitaire Proefdieren en Stadsdetective.
-Beide waren dekmantels.
-Toen al?
-Gaandeweg meer en meer: om geld te verdienen.
-Hoe gebeurde uw aanwerving als stadsdetective?
-De een z'n dood was ook in mijn geval de ander z'n brood.
-U kunt goed geheimen bewaren?
-Het zwijgen staat me nader dan het lachen.
-Wat doet u voor de gezondheid?
-Een denksport. Zie hoger.
-Eh . . .
-Schaken.
-Voelt u zich goed tussen twee eeuwen en millennia in?
-Decadentie gaat in maatpakken gekleed.
-Ja of nee?
-Het is tevens een millenniumeinde: ja.
-Vreest u niks?
-Toch. Mijn kinderen zijn mij een zorg.
-Uw opinie over criminaliteit?
-Iemands kinderjaren zijn een goudmijn of een zoutmijn.
-Ik meen uw metaforen te begrijpen.
-Soms ziet men nooit het daglicht meer, levenslang.
-Inderdaad.
-Vat dit niet als een omweg op.
-U bedoelt?
-Metaforen vormen de kortste afstand tussen vraag en antwoord.
-Wanneer is iemand slim?
-Als hij zwijgt (of zij).
-Wanneer is iemand intelligent?
-Als hij of zij stilzwijgen niet met slimheid verwart.
-Praat u graag?
-Indien nodig, maar bondig.
-Aha: de meester toont zich in de beperking, hé?
-U bedoelt: beknoptheid.
-Hm.
-Ook God zit in het detail, zo u wil.

-Hoe oordeelt u over verkrachting?
-Concrete ellende, abstracte heerschappij, levenslang.
-Kleur?
-Blauw als wintermelk. Leve Dalton.
-Dier?
-Twijfel tussen vos of ijsbeer. Misschien Tasmaanse wolf.
-Bloem?
-Geen idee. Vleesetend?
-Acht u het mogelijk dat u iemand vermoordt?
-Ja, in een context.
-Waarvan?
-Oorlog.
-Hoe ziet uw galgenmaal voor uw executie er uit?
-Oesters. Nee: vissoep, Hongaarse bij voorkeur.
-Vindt u dat u erfelijk bepaald bent?
-Ik ben kleurenblind en gematigd hooikoortsig.
-En dat blauw dan?
-Mijn afwijking zit 'm in de perceptie van kleuren: ik zie mijn blauw het liefst.
-Wie belt des avonds om 23 uur nog bij u aan?
-De telegramdienst.
-Wat staat op dat telegram?
-Proficiat met uw nieuwe job.
-Haha, die zit. U houdt vol, nietwaar?
-Ik ben een Kreeft.
-Wat moeten we ons daar bij voorstellen?
-Trouw. Vasthoudend.
-De sterren vertellen u veel?
-Vrijwel niets. Alleen handig bij het navigeren.
-Kinderen?
-Drie.
-Gewild?
-Uit de zovelen: ja.
(-Kaasje! Kaasje!
-Bek dicht, pluimvee.)
-Hoe erg vindt u verliezen?
-Het ligt op enkele minuten van het afgrijzen.
-Neemt u risico's?
-Ik offer bij het schaken.
-Waar voelt u zich het lekkerst in uw vel?
-Woestijnen, zeeën, steden.
-Wat mag de NASA van uw persoonlijke bezittingen naar de maan schieten?
-Mijn geheim recept voor Catalaanse vissoep.
-Waarom?
-Ik ken het vanbuiten.
-Waarom niet de Hongaarse vissoep?
-Gemeengoed.
-Wat neemt u zelf mee naar het klassieke onbewoonde eiland?
-Het Grote Bouw-zelf-uw-eigen-hutboek.
-Welke politicus bewondert u?
-Politici zijn geheel uit ellebogen en speeksel opgetrokken. Geen dus.
-Verklaar u nader.
-Politiek is geen beroep, geen kunst, geen wetenschap. Het is navigeren op compromissen, slalommen naar gelang van de windrichting, taxiën tussen kuddes witte en zwarte schapen.
-U moet blijkbaar niet naar woorden zoeken hieromtrent.
-Een stoofpotje, vaak doofpotje. Egotripperij onder het mom van dienstbetoon.

-Uw verzuchting na overdadig alcoholgebruik?
-'To boldly go where no man has gone before.'
-Uw achillespees?
-Jaloersheid. De moeder van alle misdaden.
-Hoe lost u problemen op?
-Door de zaak van drie kanten te bekijken.
-Dewelke?
-De mijne, die van mijn vrouw, die van het slachtoffer of tegenpartij.
-Interessant.
-Mijn vrouw heeft mensenkennis.
-U niet?
-Voldoende om te beseffen dat ikzelf slachtoffer of tegenpartij kan zijn.
-Bent u uw vrouw trouw?
-Strictly personal: yes.
-Business?
-Rekkelijkheid is het interessantste liberale principe. Ik spring omzichtig om met het woord 'libertijns'.
-Is dat het enige?
-De markt moet inderdaad ook vrij blijven.
-Vindt u uw uiterlijk belangrijk?
-Na de jaren '60 vervelde ik als een slang.
-Neemt u geneesmiddelen?
-Alleen preventief.
-Kan ik hier verder op ingaan?
-Pilletjes tegen hooikoorts, alleen in augustus.
-Vindt u dit gesprek moeilijk?
-Ik ben een schaakspeler.
-Stel dat een onbekende meeluistert?
-U neemt ons gesprek op. Ik heb daar niets op tegen: het is voor u een thuismatch.
-Zag u de andere sollicitanten?
-Ik nam de trap. Nee.
-Hebt u een geheim?
-Zoals eenieder.
-Welke vindt u de belangwekkendste uitvindingen?
-Het wiel, de trap en de ladder, god, de chip.

-Het zijn hersenspinsels van de auteur.
-Uw opinie over de doodstraf?
-We zitten met z'n allen levenslang uit. Dead men walking. Voor enkelen mag het wat mij betreft wat vlugger gaan.
-En . . . ?
-De lengte van dagen wordt bepaald door de passies van de nacht.
-U praat als een dichter.
-Dicht is dicht, of wat dacht u.
-Het moordwapen dat uw voorkeur geniet?
-Een dode adder.
-O. Wat voert u daar mee uit?
-Ik wurg er iemand mee. In gedachten.
-Zag u daarstraks die blinde man?
-Nee, want die was er niet.
-Haha. Hoe zag uw jongste vreselijke droom er uit?
-Dat al mijn tanden uitvielen.
-Wat dacht u over de Golfoorlog?
-Een CNN-veldslag. Ongelijke strijd.
-U bedoelt?
-Er werd vooral met camera's geschoten.
-Carrièreplanning?
-Dat ook. De heren generaals ambieerden het Witte Huis.
-Dat draagt uw goedkeuring weg?
-Soms biedt het leger een oplossing.
-Bent u bang om te sterven?
-Men is niet 46, men wordt het.
-Is er een god? God?
-Er is een wetenschap die nog niet werkt, maar wel is.
-Hoe kunnen we die ontdekken?
-Door hersenonderzoek en heelalverkenning.
-Meent u dat?
-De rest is materie, fysiek en natuur.
-Gelooft u in voorbestemming?
-Niet totdat ik alle onvoorspelbare attractoren heb doorgrond.
-Zult u daar in slagen?
-Ik hoop van niet.
-Hecht u belang aan dromen?
-Helemaal niet. Een simpele volle maag des avonds genereert dromen.
-O?
-De werkelijkheid zet graag eens een masker op.
-Conclusie?
-Ze moeten zich op een àndere manier aan ons manifesteren; nu vormen ze een aanfluiting voor de menselijke intelligentie.
-Waarom?
-Omdat ze zich aan ons voordoen terwijl we slapen, verdorie.
-Verklaar u nader.
(-Haastje-repje!
-Bek dicht!)
-Zolang dromen alleen maar het dagjesleven samenballen in belachelijke kortfilmpjes betekenen ze niks.

-Een gezonde houding. Schulden?
-Neen.
-Religieus?
-Orthodox met een x.
-De x van x-file, hé?
-Nee. De x van alsnog onbekende.
-Waar gelooft u nog in?
-Straatwijsheid.
-En helemaal niét?
-Konijnenpootgeluk.
-De bepàlende periode uit uw leven?
-De o zo jaren zestig, met leedvermaak.
-Wat wenst u uzelf toe?
-Een gebit als een fort.
-Is dat een metafoor?
-La plupart des occasions des troubles du monde . . .
- . . . sont grammairiennes, I know. Waar bent u bang voor?
-Voor iemand die méér weet.
-Waar kunt u niet tegen?
-Hotemetoterigheid.
-Pardon?
-Magnetisme, windhanen en onbenulligheid.
-Wat doet u daar aan?
-Wegblijven uit kerken, wegkijken van commerciële televisie, aandacht voor onverwachte attractoren.
-O, belangstelling voor de chaostheorie?
-Met mate. Ik lees ook financiële magazines.
-Hoe ziet u uw eigen dood?
-Make it look like an accident.
-Wat zou u tegen James Bond zeggen?
-I'm warning you: my patience is not inexhaustible.
-Wat bent u momenteel aan het lezen?
-Uw gedachten.
-En daarbuiten?
-Gewoon, een boek.
-Coördinaten?
-Lettre à moi-même, Françoise Mallet-Joris, prix Fémina 1958.
-Waarom?
-Ik lees graag Frans in de zomer. Een vrouw.
-U kent uw klassiekers?
-Ja. Verleden week las ik Het Strand van Oostende.
-Mij onbekend.
-Speelt zich af in Westende, want ik las het dààr.
-Aha. Humor. Uw visie op tijd?
-Tijd is een spiraal. Tijd is geld. Alles keert weer.
-Dat zint me wel. Gokt u?
-Mijn lot ligt in eigen handen.
-Voelt u zich een overwinnaar?
-De dag waarop ik een bootlening toegewezen kreeg, wel.
(-Haastje-repje!
-Bek dicht!)
-Dit was niet tegen u. Bent u eerlijk?
-Eerlijkheid is de mantel der brave zielen.
-Brengen die het ver daardoor?
-Niet verder dan romanpersonage.
-Wat bedoelt u daar mee?

DODE ADDER

Bekroond met de Nestor de Tière Toneelprijs 00 – 02 van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 02 en de Eerste Premie West-Vlaamse Theaterschrijfprijs 06

DODE ADDER is een dialoog waarin een headhunter een sollicitant ondervraagt. Geleidelijk aan worden de rollen omgekeerd. Het eindigt op een moord.

Spelers: een sollicitant, een headhunter, Eliott de raaf (op diens linkerschouder), een dode adder

Rekwisieten: opgezette raaf, gsm met London Bridge-tune, aktetas met dode adder, kaartspel, whisky, sigaretten

Ruimte, decor: kantoor

-Ik moet mijn partner verontschuldigen. Persconferentie.
-Geen probleem met iemand buiten beeld.
-Let u vooral niet op de vogel.
-Hij lijkt niet erg uitgestorven.
-Zo is dat.
-Erger ware een verdwaalde kogel.
-O?
-Daar kan men niet op letten.
-O, op die manier. Erwtensoep?
-Graag even uitstellen. Het is nog vroeg.
-U weet waar u aan begint?
-Zeer zeker. Het zittend beroep van wielrenner spreekt me niet aan.
-Haha. Die zit.
(-Kaasje! Kaasje!
-Bek dicht, ongedierte.)
-Kalm weertje vandaag.
-Te beamen. Gisteren was het ruiger.
-Dit is 'strictly business', zoals u weet.
-Ja. 'Nothing personal'.
-Welaan dan. Zit u goed?
-Als gebeiteld.
-Ik vraag u telkens binnen de anderhalve seconde een antwoord te geven.
-Niet anders zal het zijn.
-Vindt u dat niet vervelend?
-Ik ga voor goud.

CAFEPRAAT

(Featuring het gezin Van Baemel)

Serpentine en Nicotine zaten samen in een tbc-café. De predementionele patron Eddy stond mopperend en mombakkend aan zijn rochelende koffiestroelmachine te rukken.
‘Godver, als ’t er nu nog ene koffie vraagt … !’
‘Ik wil wel nog een pint,’ mekkerde Serpentine.
‘Eerst nicotine,’ snauwde Eddy terug, en hij zoog zich uitdagend traag te sappel aan een sigaret.
‘Zijt ge homo misschien?’
Het hele tbc-café lachte zich hoestend en proestend te pletter. Die Serpentine toch! Nicotine zelf plooide hoofdschuddend zijn mondhoeken in een meewarige grijns.
‘Pas op voor rukwinden, Eddy,’ kraste hij dan, maar niemand begreep waar dat op sloeg. Misschien ook had niemand dat gekras gehoord.
In de parallelle wereld zaten ze ondertussen in het holst van een kwakkelzomer. Klokslag 15 augustus was Yves Leterme nog altijd formateur – en dat bleef zo maar duren. Dit gegeven werd enkele dagen later overschaduwd door de dood van Elvis, dertig jaar geleden. Maar Leterme had not yet left the building. Hij zag er niet goed uit, ondanks ingrepen ter hoogte van zijn ogen: zijn haar leek bij een koude kapper geknipt en zijn anderhalftalige mededelingen klonken stug, stoffig en verstikt. De teevee toonde dat allemaal in de hoge linkerbovenhoek van café Romy in de Rokershoeststraat. (We gebruiken een pseudonieme straatnaam om de privacy van tbc-café Romy te beschermen – een gerechtelijke afspraak).

Annelieselotte zwaaide breed met haar sigaret boven haar hoofd: ‘Kijk naar die vissenkop! Zoudt ge dat geen stamp in zijn … ‘
De as warrelde over haar eigen zout-en-peperkop. Elk woord van haar leek met een kraan uit het diepste van haar ingewanden opgegraven en uitgespuwd. Die haalde zeker het volgende decennium niet meer.
‘Annelieselotte!’ onderbrak Eddy scherp. Hij knikte naar de halfronde zitbank onder de teevee, waar het nieuw samengestelde gezin Van Baemel met het tienjarige kind Antrassity zat.
‘O,’ deed Annelieselotte. Ze sloeg haar hand voor mond en vergat onmiddellijk daarna dat ze dat gedaan had toen ze met haar andere hand aan haar sigaret wou trekken.
‘Getver, ik kom handen te kort.’
‘Ge moogt er wel een paar van mij lenen,’ grapte Smalle Geboorte. Hij zat aan de kalme kant van de toog, met zijn gat naar de deur die toegang verschafte tot de pis- en persruimte voor de testikelhorde en de gleuvenbrigade.
‘Houdt gij uw handen maar thuis, we weten wel waarom dat gij altijd de wacht houdt bij de deur naar ’t schetenkot,’ zei Annelieselotte. ‘’t Is daar smal passeren hé, Smalle Geboorte? En uw gat intrekken zoudt gij nooit doen hé?’
‘Annelieselotte!’ onderbrak Eddy opnieuw scherp, weer knikkend naar het halfronde gezin Van Baemel. Antrassity, zijn ogen groter dan zijn buik, stak juist een voltallige snicker in zijn waffel. De vrouw en de kerel zaten gehuld in rook voor zich uit te staren. Eerstgenoemde wachtte op haar koffie, laatstgenoemde op een verse pint. De kat Karos van café Romy krulde naast hen op de bank. Boven hun bracht de teevee de actualiteit in huis.
‘Ge kunt u kwetsen aan zijn staartebeen,’ grinnikte Serpentine.
‘ … of er in verwachting van geraken,’ vulde Nicotine grijnzend aan.
Smalle Geboorte knikte triomfantelijk, maar wist niet wat hij daarop moest zeggen.
‘Hier: uw pint.’ Eddy pootte het glas voor Serpentine neer.
‘En mijne vent dan?’ reclameerde Serpentine. ‘Moet ik hier alleen zitten drinken misschien?’
‘Maar gij vroeg toch nog een pint? En hij niet?’
‘Nee, ik ga een duvel drinken,’ zei Nicotine dapper. Hij legde zijn armen op de toog en mikte zijn hoofd er midden op.
‘O: kijk naar meneer!’
‘Nog een duvel,’ herhaalde Eddy. Hij slofte terug naar zijn tapkranen en zijn koelkasten.
‘Groeien ze plotseling op uw rug misschien?’ siste Serpentine tegen haar vrijer.
‘Ik heb een keer goesting in iets goeds,’ mompelde Nicotine van tussen zijn ellebogen.
‘Ge gaat vanavond dan weer niet weten van welke parochie ge zijt.’
‘Duvel smaakt gelijk engeltjesmelk.’
‘Ge spreekt van nu al met een dubbele tong, gij.’
‘Hihihi,’ deed Annelieselotte.
‘Wat zit gij daar zo dwaas te lachen?’
‘’t Is Rita daar die muilen zit te trekken.’
‘Niet waar!’ loog de aangesproken Rita. Ze sleurde de rook uit haar sigaret en inhaleerde tot in de toppen van haar tenen. Iedereen keek toe, wachtend tot de rook weer uit een of ander gat zou komen, maar dat gebeurde niet. Weer niet: Rita stond ervoor bekend dat zij haar rook spoorloos in kon slikken. Ze beweerde dat ze alzo het milieu spaarde.
‘Rita, ge hebt weer uw rook opgegeten,’ constateerde Smalle Geboorte.
‘Ik spaar voor een dag mist, Smalle. Dan kunt ge met uw scherp gat en uw brede smoel tegen een kudde overstekende koeien aan knallen.’
‘O la la, al die k’s!’ riep Nicotine.
‘K3,’ gniffelde Annelieselotte.
Het hele tbc-café moest wederom lachen. Eddy draafde nu heen en weer met achtereenvolgens een koffie, een pint, een cola en een duvel. Het gezin Van Baemel ontving de gevraagde geneugten geluidloos. Het in een vorig huwelijk verwekt kind Antrassity goot nu grote hink-stap-slokken cola achter zijn snicker aan. De banden om zijn buik bewezen dat hij een goede eter was. Ook bloosde hij wat. Het nieuw samengestelde gezin Van Baemel zou hard mogen werken om alle voedertijden van deze jonge snaak te kunnen bekostigen.

‘Er zit weer wat gereed in de lucht,’ deelde Eddy mee, terugkomend van het trottoirterrasje.
‘Zie maar dat het niet op uw kop valt,’ grinnikte Serpentine.
‘Ja: een metoriet,’ lachte Smalle Geboorte.
‘Meteoriet, stommeling,’ verbeterde Rita hem.
‘Als het maar tiet is, hahaha, stalagtiet, hottentot, hottentiet, eh … hietentiet … hahaha!‘
Smalle Geboorte lachte als enige met overslaand stemgeluid om zijn eigen humor. Deze lachbui versmoorde zichzelf in een rochelhoest. Nicotine en Serpentine keken hem met vernietigende blikken aan, tot de hoestbui helemaal verdwenen was. Toen staken ze ieder een sigaret op, grabbelend uit hun eigen pakje: een marlboro en een richmond.
‘Godver, Smalle: ik dacht dat ge d’erin ging blijven. Alzo bassen!’
‘Ja … ‘ deed Smalle Geboorte met een dun stemmetje.
‘Zoudt ge niet veranderen van merk?’
‘Automerk?’
‘Nee, van sigarettenmerk, onnozelaar.’
‘Ah ja. Bah, ‘k voel mij goed met mijn gedraaide sigaretten. Ze zijn veel gezonder dan die gemaakte brol.’
‘Ge peinst dat, maar ze draaien u juist gelijk de gemaakte de kist in.’
‘Jaja, we moeten van iets dood.’
‘Wij gaan graag van iets anders dood hé, Serpentine?’ lachte Nicotine, en hij kletste uitbundig op haar bil.
Serpentine haalde haar schouders op: ‘Ik zou niet weten waarvan.’
Met een lange zucht blies ze de rook uit.

Op de teevee begon na het journaal een lange reeks klotefeuilletons waar half Vlaanderen elke dag met holle ogen naar staarde, soms tweemaal na elkaar als ze over de nodige machinerie daartoe beschikten. Het leek alsof het gezin Van Baemel op dat signaal had zitten wachten. Ze schoven, onevenredig, ieder een stuk op de halfronde bank op en begonnen met open mond en geheven hoofd naar omhoog te staren, naar de treurbuis hoog boven hun verheven. In het rechterbovenhoekje van deze grote rechthoek bedreef een inzetdame de begeleidende gebarentaal bij de dialogen.

Toen gebeurde er iets wat gewoonlijk alleen maar in verhalen gebeurt. En toch gebeurde het in het echt, in tbc-café Romy in de Rokershoeststraat.
We zeggen en schrijven klokslag 17:08, valavond. Het trottoirterrasje was al leeg, de zakkende zon kleurde het interieur als een oude foto. Serpentine, Nicotine, Rita, Annelieselotte en Smalle Geboorte waren al geruime tijd onder de olie.

WAT HAD HET NIEUW SAMENGESTELDE GEZIN VAN BAEMEL DAN WEL UITGESPOOKT DAT HET ZO ONVERBIDDELIJK AAN ZIJN EINDE MOEST KOMEN? WIE GAAT HET ZEGGEN? HE??

‘Ewel ja: ’t was een oude teevee!’ jammerde Eddy. ‘De meesten hebben toch nog een oude teevee in huis? Wie had dat nu gedacht … ‘
‘Houtmoeheid: bestaat dat?’ gromde een klant die sedert anderhalf uur vers toegekomen was bij de buren. ‘Als je ’t mij vraagt: ja, houtmoeheid bestaat.’
‘Maar we zitten wel met drie doden’, zei Smalle Geboorte.
Hij was, net als de anderen, op slag nuchter geworden nadat met donderend geraas die stomme teevee met plank en bijbehoren en nog een groot stuk van de muur omstreeks het derde uur in de middag naar beneden was gekukeld en met dodelijk effect op het driehoofdige gezin neer was gekomen. Het nieuw samengestelde gezin Van Baemel werd zowat ogenblikkelijk verpulverd. De ravage, vermengd met bloed, was niet om aan te zien. Iedereen, Eddy incluis, was door politie en hulpdiensten het café uitgedreven en had zijn toevlucht gezocht tot de belendende horecazaak getiteld Neptunus, gedreven door Martine V. Deze aanpalende patrones ving iedereen goed op met jenevers en bieren. De schok was groot geweest. Af en toe kwam een vrouw in blauw en oranje met PSYCH op haar rug even poolshoogte nemen. Ook in Neptunus speelde de teevee hoog in een hoek, maar uit piëteit durfde niemand ernaar te kijken. Geen blik gunden ze die moordenaar. Er werd om ter hardst gerookt en dapper gedronken, op weg naar de tweede of derde dronkenschap van die dag.

‘Ze zeiden zij gelijk nooit niks,’ merkte Smalle Geboorte plotseling op.
‘Wie?’
‘Awel: die drie. Die nu dood zijn.’
‘Natuurlijk niet,’ zei Eddy. ‘Ze waren doofstom. Heb jij dat dan nooit in de mot gehad, stommeling? Ze zaten de laatste maanden iedere week in mijn café.’
‘Maar … ‘ deed Smalle Geboorte. Zijn mond viel letterlijk open.
‘En gij waart vooral aan het woord hé, er kon niemand tussen komen,’ zei Serpentine.
‘Nooit van liplezen gehoord, Smalle? Gebarentaal?’ vroeg Rita smalend.
‘Zij gaan het alleszins nooit navertellen,’ kraste Nicotine.
En daarmee was de kous ongeveer af. De rest was voor de verzekeringen.

PERCUSSIE

Perikles Vandewoestijne gooide de kap over de haag, ging ’s avonds deeltijds lesgeven aan volwassenen die vroeger op hun schoolbanken nooit goed hadden opgelet (eufemismen dienaangaande: Avondonderwijs, Open Universiteit, Tweedekansonderwijs, Tweede-Levensschool, Levenslang Leren, van dat gesubsidieerd verbaal fraais) en huurde een sociale woning op het woonerf Koornbloem, waar hij een van de ongeveer 300 randstedelingen werd, voldoende onbekend, voldoende bekend, zoals het een bewoner van zo’n woonerf betaamt. Een nieuwe auto veroorzaakte in zo’n biotoop even een rimpeling van nieuwsgierigheid; een nieuwe bewoner sorteerde eenzelfde effect: een rimpel, wat gemompel, een gordijn dat even bewoog. Voor de rest betekende een bestaan op de Koornbloem een leven op later en dood. Je had er altijd het gevoel een beetje levend begraven te zijn, in een massagraf wel te verstaan: de Koornbloem was vooral een slaapwijk aan de rand van veel drukte. Veel piepjonge gezinnen (twee ex-kinderen, twee ukken) hokten er niet. De Koornbloem leek eerder voorbestemd om onderdak te bieden aan nieuw-samengestelde gezinnen met oudere weekendkinderen, veertigers en vijftigers in de wacht gezet op het komende grootouderschap, failliete yuppies met een ‘lange arm’ bij stad en bouwmaatschappij en een aantal partnerloze pechvogels. Een seriemoordenares, een spijtoptant in een beschermingsprogramma of een kroongetuige from out there zouden er een perfect anoniem leven kunnen leiden.

Ex-priester-leraar Perikles Vandewoestijne was op zoek naar zo’n leven: rustig, gelijkmoedig, dicht genoeg bij een stad (apotheker, bieb, wassalon, tearoom), op schootsafstand van de boezem van moeder natuur (wandelingetje, stilte, maïs, leeuweriken). Hij wou zich oefenen in anonimiteit, grijsheid, veiligheid, doorsnee, onbekendheid, na het verzaken aan de roep des Heren en aan het haken van scholieren naar kennis van Frans en Latijn. Perikles Vandewoestijne wou boeken lezen, een aperitiefdrank brouwen en later misschien zelf een boek schrijven.
Hij had echter buiten de vijftienjarige Yuroslav Vanwijnsberghe gerekend, die zich ook wou oefenen: in lawaai op ritme, percussie met name. Onder de inwoners van de Koornbloem gezegd en niet gezwegen: drums. Die woorden alleen al! Percussie perforeerde je trommelvliezen; drums deed iets met je grondvesten.
Uitzondering op de Koornbloem-regel: Yuroslav was levendig lid van een kroostrijk eenoudergezin. Het vijfkoppige stammetje werd geleid door een moeder: een veertigjarige ‘goedbewaarde’ vrouw wier man jaren geleden in de Eerste Golfoorlog verdwenen was. Deze moeder torste nog altijd lange, ravenzwarte haren en twee prachtige vooruitzichten.

Elke dag, op vakantiedagen tot twee-, driemaal toe, weerklonk omliggend het geroffel, gebonk en gedreun in de beste traditie van vele drummers ter wereld: die van eeuwigdurende egostrelende zelfbevlekkende solo’s. De jongen wist van geen ophouden. En het ging crescendo, samenvallend met het opdagen van een moedervrijer in het huis. Blijkbaar nam Yuroslav ook lessen: geleidelijk verfijnde zich zijn geklop. Keerzijde van de medaille: de sessies verlegden zich nu naar de ochtenden en de avonden.

Toen leek er plotseling een kentering te komen. De middelste juliweken verliepen geluidloos, althans wat deze vorm van muziek betrof. Perikles Vandewoestijne, en met hem een aantal wijkbewoners, haalden opgelucht adem. Deze opluchting was echter kortademig: tijdens de ochtenden en de avonden van deze rustige midzomerweken werd de buurt, althans de binnencirkel omheen het dekselse drumhuis, vergast op een partituur van gekreun, geschreeuw, gehijg en somtijds gegil. Waar dit nodig was, lokten de mensen hun kinderen weer naar binnen, want ze hadden al vlug door dat het hier de nagelnieuwe minnaar betrof die tekeer ging met zijn kersverse buit. Beiden onderschatten blijkbaar de kwaliteit van de isolatiematerialen op de wijk Koornbloem.

‘Of net niet,’ weidde een dichte buur verder op dit thema uit. ‘Omdat ze weten dat iedereen hier altijd alles hoort. Ze kunnen zich gewoon niet inhouden tot de jongen terug van zomerkamp is. Die werd verplicht om drumlessen te nemen en elke ochtend en avond van bil te gaan op zijn trommelvellen. Valt het jullie niet op dat dat geklop begon met de intrede van dat nieuw lief van haar? Enfin: harder geklop toch. Uit goede bron (mijn stiefdochter volgt fagot in de academie hier) weet ik zelfs dat hij maar 55% haalde voor zijn boenke-boenke examen. Maar hij moet ermee doorgaan van de moeder en haar nieuwe vent, en wel op deze tijden van de dag, want ze kennen de bedenkelijke kwaliteit van de isolatie op de Koornbloem, en ze weten allebei ook dat ze zich onmogelijk … ‘

Voor een keer schaterde een buurtkliekje het uit, Perikles Vandewoestijne (die ook voor de eerste keer naar buiten was gekomen) inbegrepen, midden in de zomer, midden in het verhaal van de dichte buur, terwijl ze op het binnenpleintje genoten van de avondzon. Voor een keer barstte geschater los op de Koornbloem, en geen geklop of gedreun of gebons. Daarna werd het weer stil en spitste iedereen de oren met een brede glimlach om de mond, ex-priester-leraar Perikles Vandewoestijne inbegrepen.
‘Wanneer komt de jongen terug uit vakantiekamp?’ vroeg hij dan, om het ijs te breken.

Want van u is het koninkrijk

‘Samen kennen wij de mosselman, de mosselman’

Sjors DNO was er zich van bewust dat sterren reeds lang waren uitgedoofd op het ogenblik dat hij ze nog kon zien. Hij keek bij nacht daarom niet met minder vertedering naar boven.
Sjors DNO was er zich van bewust dat wind slechts tijdelijke luchtverplaatsing betrof. Dat belette hem niet in tijden van bries of tempeest zich gelukkiger te voelen dan anders.
Sterren, wind: twee onbetrouwbare grilligheden. Sjors DNO kon ermee om.
Een doorsnee mens zou opmerken: Sjors DNO heeft het allemaal voor mekaar. Niets was minder waar. Doorsnee mensen waren immers stomweg gelukkig met doorsnee geluk. Stom geluk dus. Dat kleurde hun oordeel over anderen zwart of wit.

Echter! Evenmin was Sjors DNO nog langer aan het worstelen met De Grote Vragen des Levens, Filosofische Kwesties of Prangende Onvolkomenheden op ’s Mensen Pad. We zouden kunnen stellen: niets raakte hem nog, tenzij hij zichzelf erdoor liet raken. En dat moest de moeite lonen. Nou, moeite. Veel dingen dienden zich klakkeloos aan. Je hoefde er zelfs niet eens moeite voor te doen.

Neem nou Gezondheid (vaak vertaald in) (en) Levensduur; Heil (vaak implicerend) (en) Onheil; Veel (vaak uitmondend in) (en) Overschot; Toeval (vaak vermomd als) (en) Lot; Zwart (vaak een mooiere kleur dan) (en) Wit. Voor dat alles toonde Sjors DNO alleen nog geveinsde belangstelling. Genoeg geschaakt, checkmate.

Waar woonde DNO, S.? Zijn verwekkers waren afkomstig uit een streek die weinigen kenden. Oltenië, met name, in Walachije. Ze vluchtten in de jaren ‘50 van de vorige eeuw voor armoede en dictatuur. Hun enige zoon Sjors (Georgiu werd ergens eind jaren ’50 geboren) vertoefde heden in de ouderlijke woning te Moen, Vlaanderen. Zijn pa kwam om in een Waals mijnongeval, op de laatste dag dat er kolen uit de dieptes van ellende werden geschraapt. Zijn ma wisselde een tijd later krijsend het tijdelijke met het eeuwige in een ouderwetse laughing academy ergens in de Vlaamse Ardennen. Eigenlijk verslikte ze zich in een Driekoningenboon die in een taart zat verstopt.

(Tot de week vlak voor het mijnongeval hield deze enige zoon op regelmatige basis zijn beide verwekkers in de gaten, teneinde de voortschrijdende rimpeling van de ouderlijke huid nauwgezet bij te houden. Op de plaatsen waar zich deze verouderingen het eerst, het snelst en het ergst voordeden (bij de beide ouders dus), smeerde hij zichzelf meermaals per dag zorgvuldig in. Hielp dit? Dat kon alleen op onbewaakte ogenblikken door eventueel nageslacht of door het eigen voorgeslacht worden geconstateerd. Het was dus uitkijken geblazen naar complimentjes dienaangaande. Was dat smeermiddel doeltreffend? Of betrof het een zoveelste geval van ‘placebo’? Eigen familie was ook verdacht – je mocht die nooit geloven, want als ze het over jou hadden, waren ze eigenlijk over zichzelf bezig, in de mooiste bewoordingen. Soms durfde zelfs het woord ‘genen’ te vallen. Welke familie, overigens, vond van zichzelf niet dat zij ‘the chosen one’ was? Toen deed zich onverwacht de oplossing voor: de beide ouders stierven.)

Het grote voorbeeld van Sjors DNO was Winston Churchill, de man die reeds voor het ontbijt een borrel dronk en, gevraagd naar de lengte van zijn aardse jaren, antwoordde: ‘No sport’.

Sjors DNO was een verkeersslachtoffer en daardoor reeds jaren werkloos. Hij werd namelijk als bediende ontslagen in een grote Brusselse fabriek waar Duitse auto’s werden geassembleerd. Nog even kon hij aan de slag in het gemeentehuis van hoofdgemeente Zwevegem, maar door politieke verschuivingen kwam ook daar een einde aan. Daarna wijdde Sjors zich aan zijn collectie Churchilliana, in het stille ouderlijke huis dat nu geheel van hem was. Een maandelijkse dotatie vanwege de staat belette hem in een kartonnen doos te gaan leven. Soms dronk hij zich lam in café De Ster in Zwevegem, op een boogschot van Moen, bij ontstentenis van vrouw in zijn leven.

Ter zake. Men neme een aantal stille bij wijlen kronkelende secundaire wegen in het opperste zuiden van westelijk Vlaanderen om tot de biotoop Moen (inhabitants: 2 749) te komen. Moen bevindt zich langsheen het kanaal Bossuit-Kortrijk, dat de Schelde met de Leie verbindt. Een waarschuwing bij voorbaat: oudere mensen uit de streek zullen u vergasten op de West-Vlaamse anderhalfliner ‘Moen, waar dat d’ oude meet’n broên’. Vrij vertaald: ‘Moen, waar de oude oma’s leven (broeden)’. Dat slaat natuurlijk nergens op, zo’n rijmdwanggeval. Het is om te lachen. Gedenk daarenboven ook even de duivel Moen uit Mariken van Nieumeghen. Maar wie kent die nog. En dat is niet om te lachen.

Sjors DNO, van de regen in de drop. Van Oltenië, Walachije naar Moen, Vlaanderen met name.

In de schaduw van de kerk (als het al eens niet regende) stond een smakelijke hoektand. Hij bewaakte een plein met parkeermogelijkheid en een basisschool. Die hoektand heette Bij Gerarda en je kon er de lekkerste mosselen van West-Europa eten, min of meer à volonté. Die waren zo lekker dat er heuse wachtlijsten bestonden van gegadigden die de Moense mosselen wilden proeven. Bij al dat vreemde gastronomische volk voelde menig Moenenaar zich somtijds achteruitgestoken. Is mijn geld dan minder waard misschien? Van dat. De rangschikking op die lijsten zette wel eens kwaad bloed. Notabelen, weet je wel. Of van die onnozel kwekkende BV’s, Beroerde Vlamingen die kwamen schnabbelen in de streek. Ook Sjors DNO had goesting in Moense mosselen. Zijn frustratie hieromtrent groeide elk jaar, niet alleen in de maanden met een r, want het woord maand, zo verkondigde hij af en toe in De Ster, had verdomme geen r.
Moen lag verre van de zee. Pakweg zeventig kilometer, met de nodige verkeerstrammelant onderweg. Toch waren zijn mosselen gegeerd. In Bij Gerarda betrof het grootste keukengeheim de herkomst van die zeevruchten. Langs Vlaamse wegen trof je immers honderden mosselhonken, met wisselend succes qua verhoudingen smaak/prijs/cholesterol. Hoe slaagde godgenageld een Moense herberg in deze hemelse roeping? Diverse horecaspionnen bleven in het duister tasten. Zeevruchtendetectives stootten op een omertà. Geldleveringen aan banken en warenhuizen hadden verdorie minder mysteries.

Bestond er een verband tussen Sjors DNO en deze lekkernij te Moen geserveerd? Ja en nee.
Ja: Sjors at graag mosselen, die rijkeluilekkernij die vroeger armemensenvoer was.
Nee: Sjors had nog nooit Bij Gerarda van de binnenkant gezien.
Tijd dus dat Sjors uit zijn schulp kwam.
Het begon met een gedicht. Sjors DNO had een mosselgebed geschreven.

GEBED BIJ HET ETEN VAN MOSSELEN

O mossel,
gij die geen vlees zijt,
en eigenlijk geen vis,
gij die alleen bestaat
uit weekheid en pis,
gij die in uw schulp kruipt
en nooit eerste hulp krijgt
terwijl het frietvet druipt:
in uw geest willen wij leven.
Als gij te vreten zijt,
dan zijn wij tevreden.
Al hebben we dan een lookprobleem.
Ons gehemelte is uw zevende hemel,
uw hel en uw eeuwig jachtveld.
Uw dagen zijn geteld.
De onze ook.
Gelukkig zijn er nog de nachten.
Die kunnen ook tellen.
O mossel,
ons koninkrijk voor uw zoute gedachten!
Amen (samen).

In het stille ouderlijke huis vijlde Sjors dagenlang aan zijn mosselgedicht. Een van zijn grootste problemen betrof het al dan niet voeren van een schuilnaam. Bepalend hierbij was natuurlijk de vraag: ‘Wat vang ik met mijn gedicht aan?’
Net als vele mensen te Moen was Sjors DNO ooit doodgewoon ontsproten uit een zaadcel die een eicel besprong. Dat mocht dan wel ver van hier gebeurd zijn (afstand vormt vaak een criterium voor bekendheid), Sjors was met zijn sociaal-realistische driehoekige Oostblokhoofd verre van een beroemdheid te Moen en omstreken. Men kende hem amper. Hij leidde dan ook een hoofdzakelijk ontslagen leven, op weg naar de herfst van datzelfde leven.

Op 6 juli A.D. 2008 schreef hij onder zijn mosselgedicht:

S.J.S. DONOR

Uit tevredenheid met die pennaam zocht hij die nacht straalbezopen zijn bed op. Moen was een mosselman rijker. En een auteur.

Kon het zeevruchtengedicht van S.J.S. DONOR een vrijgeleide betekenen voor toegang tot de Tempel der Mosselen? Bij gebrek aan een minnares of een vrouw die hij desnoods als een aanhangwagentje met zich meevoeren kon, diende Sjors DNO zich met andere middelen te behelpen. (Veel mannen worden gedoogd omwille van hun vrouw: uit medelijden, soms gecombineerd met schoonheid.) Julidagen lang (de verse mosselen waren nog peperduur, en er waren ondertussen ook al Belgische mosselen op de markt – daar hadden de kooplui uit Holland niet van terug, de zoutwaterkaaskoppen!) tobde Sjors over de bestemming van zijn tekst. Zijn doel betrof niet minder dan een eretafel in Bij Gerarda.

11 juli A.D. 2008 klokslag 00:06 postte hij het mosselgebed een beetje wanhopig op zoveel mogelijk internet poëziesites. Dat bluste al een beetje de brand. Bovendien maakte hij een ouderwetse papieren zending klaar met daarin de handgeschreven versie van zijn gedicht, ook onder pseudoniem. Hij likte de kont van de koning, plakte die in de rechterbovenhoek van de envelop en deed diezelfde nacht nog als een geheimzinnige schim de zending op de bus in het slapende Moen. Bestemming: de eenmansredactie van De Toren, het blad over en onder de kerktoren, tweewekelijks gebust bij elke parochiaan, ook bij die intellectuele postmoderne betwetende elitaire heidenen boven wier postgleuf de waarschuwing prijkte KLEP DICHT VOOR RECLAME- EN ADVERTENTIEBLADEN. Bij nacht en ontij (het sausde natuurlijk weer oude wijven, en een woeste rukwind kamde de boomkruinen tegendraads, balorige Belgische zomers) spoedde Sjors zich grijnzend huiswaarts. Er was gelukkig geen levende mossel te bespeuren.

‘Verdomme, wat is dat?’ vroeg de eenmansredactie, zijnde de pastoor, zich af. ‘En hier in Moen afgestempeld? Is dat om te lachen? Gebed? Mossel? Wie is Donor?’
Hij raakte er niet uit, hoe diep hij ook nadacht door zijn hoofd schuin omhoog richting hiernamaals te houden en zijn blik op oneindig te focussen.
‘Moet ik dat in De Toren zetten? Omdat het woord gebed erin staat? Ik moet opletten daarmee. Het is misschien een weddenschap. Of een truc van een oversekste …’
‘Cut!’ riep het in zijn katholieke hoofd, en hij las het ding nog eens helemaal door.
‘Er zitten veel Bijbelse woorden in, dat wel. Koninkrijk, bijvoorbeeld. Want van U is het Koninkrijk. Maar … mossels, bij God!’

Het was de Quatorze in Frankrijk. De helft van Moen zat in buitenlanden zoals daar zijn Spanje, Turkije en het bijna aanpalende Frankrijk. De andere helft zat thuis te kniezen omwille van de boze buien van de Belgische zomer. De rest zat die avond in Bij Gerarda, zich verkneukelend in het feit dat de Franse mosselen veel kleiner waren dan de Moense. OOK SJORS DNO BEVOND ZICH DIE GEDENKWAARDIGE AVOND ALDAAR. Hij had zijn stoute schoenen aangetrokken en zich telefonisch tot Gerarda gewend in verband met de reservatie voor één persoon op 14/07. Een of andere toogpipo had hem eerst proberen af te schepen. Sjors, reeds wennend aan een schrijverspseudoniem, had beweerd dat hij de burgemeester van Kortrijk was. O, had u dat direct … Zo verkreeg hij onmiddellijk verbinding met mosselpatrones Gerarda haarzelf. Neen, hij was niet echt de burgemeester, maar hij had er veel mee te maken, ze zou dat wel zien, en hij zou een heel fijn cadeau voor haar meebrengen, en ze zou het ook interessant vinden hem te leren kennen, de andere gasten waarschijnlijk ook, maar hij zou haar tijd niet in beslag nemen, één persoon dus, op naam van Donor.
‘Donor?’ klonk het verbaasd, gevolgd door een rokershoest.
‘Ja, ik kan dat ook niet helpen.’
‘Van Moen? Van hier?’
‘Ja.’
‘Allez dan … ik heb nog één tafelke naast de toog. Vanaf acht ure.’
‘Dank u wel!’ juichte de heer Donor.
‘Ge weet dat ge hier niet meer moogt smoren hé. Allez: nergens nog. De rook stoort het cliënteel. Natuurlijk wel buiten op het trottoir of op het koertje hier, dat wel. ’
‘Ik rook niet!’ juichte de heer Donor.
‘Allez dan,’ besloot de mosselvrouw, en ze plofte zuchtend de hoorn op het toestel.

En nu zat hij daar. Donor. Van kwart voor acht al. Een boerenuur. Ge moest te laat komen wilde ge indruk maken. Niet zo vroeg. Gerarda stond hem van achter het spievenstertje in de keukendeur gade te slaan. Cadeau? Had hij precies niet bij zich. Hij had zich bij het binnenkomen gewoon gemeld. Hij was gaan zitten en had een dubbele wodka besteld. Kende ze hem? Nee. Had iemand van het personeel hem hier al gezien? Mm. Men verdrong zich even aan de deur. Het driehoekige hoofd veroorzaakte geen herkenning. Hij was verdorie wel de allereerste. En alle plaatsen, 43 in totaal, waren vanavond bezet.
‘Het ziet er een seriemoordenaar uit,’ zei een van de zaalmeisjes.
‘Donor. Heet hij echt Donor? Met zo’n naam … ‘
‘Hij woont hier al lang, maar ik geloof dat hij in Brussel werkte,’ zei de kok. ‘Langs de baan naar St.-Denijs. Hij zat ook op het gemeentehuis in Zwevegem.’
‘Ik denk ook dat ik hem al eens op de fiets heb gezien hier.’
‘Het ziet er mij een eenzaat uit.’
‘Hij zei verdomme eerst dat hij de burgemeester van Kortrijk was.’
‘Ge moest bij hem zijn om een reispas aan te vragen.’
‘Hij zit soms in De Ster in Zwevegem.’
‘Welke verrassing zou hij voor u mee hebben?’
‘Ik weet het niet; hij heeft nog van niks gebaard.’
‘Frederika: ’t is uw tafelke hé.’
‘Ja, ge krijgt hier van alles over de vloer,’ zei Gerarda besluitend, en ze kletste haar keukenhanddoek als een flagellant over haar schouder. Ze gluurde een laatste keer naar de gelagzaal.
‘Ah: daar is de pastoor met zijn maten. Tafel zes, Frederika. Ik ga buiten nog een laatste opsteken. Het wordt een lange avond.’
‘Ja madame.’

Sjors DNO zat ietwat grimmig voor zich uit te staren. Aan niets mocht het hem ontbreken. Ook Churchill werd overal waar hij kwam in de watten gelegd. En die schreef ook. Sjors tastte even naar het in vieren gevouwen DINA4-blad in zijn jaszak waarop hij zijn mosselgedicht had gekalligrafeerd. Nu alleen nog het goede moment afwachten.
‘Kan ik nog een dubbele wodka?’ riep hij halfluid naar een ijlings passerend meisje in wit-en-zwart. Zijn woorden waaiden onverrichter zake weg.
‘Meneer pastoor, hartelijk welkom. En heren. Tafel zes is gereserveerd, hoor. Een rustig hoekje.’
‘Een dubbele wodka hé,’ knarsetandde Sjors, toen ze alweer razendsnel zijn eenmanstafeltje voorbij vlinderde, een walmpje van Chanel N° 5 achter latend.
Het kelnerinnetje haperde even in haar vlucht: ‘Hé?’
‘Wodka,’ blafte Sjors. ‘Dubbel.’ Bij wijze van proefondervindelijkheid hield hij zijn lege glas omhoog en wapperde er even mee.
‘O, ja,’ knikte het meisje.
‘Geen ijs. Not on the … ‘
‘Jaja,’ onderbrak ze.
Ze was alweer verdwenen in de nevelen van de mosselkeuken vooraleer hij de kans gekregen had zich op te winden op een manier alsof hij elke dag in de horeca vertoefde. Boos keek hij naar de pastoor en diens gezelschap van twee mannen. Ook pastoors? Heden ten dage kon je die religieuze lui niet meer van de stervelingen onderscheiden. Een rustig hoekje.
Sjors DNO, die ’s nachts naar de sterren keek en zich gelukkiger voelde als de adem van de wind de bomen tegendraads kamde, had zich de laatste decennia niet meer bezondigd aan kerkbezoek. Het enige religieuze feit in die periode betrof een pisbeurt tegen de sacristiedeur, na een eenmalig avondje eenzaam hijsen in Zwevegem na zijn ontslag omwille van politieke verschuivingen.
De zaak zat nu bijna vol. Men knikte het eenmanstafeltje minzaam toe: het knikje tot de onbekende, waarover men later aan een disgenoot fluisterend en opzij gebogen achter een servet zou vragen: ‘Maar wie is dat daar?’

Die tweede wodka, tot de rand gevuld, werd door patrones Gerarda in hoogsteigen persoon op een schaaltje afgeleverd.
‘Alstublieft meneer Donor. Zonder ijs hé.’
Ze speurde ondertussen nieuwsgierig zijn kleren, handen en gezicht af, op zoek naar een verrassend teken.
‘Dat ik voor u toch nog een tafeltje kon versieren, hé!’
‘Ja, merci daarvoor,’ knikte Sjors plechtig.
‘Van Moen?’
‘Van Moen.’
‘Tiens, ik ken hier geen eh … Donoren … Donors.’
‘Eh … we zijn niet echt van de streek.’
‘Ah ja, zo. Allez … ‘
‘Zijn de mosselen goed?’
‘Prima en … à volonté. Enne … gij hebt iets in petto? Voor vanavond? Een surprise? Aan de telefoon … ’
Sjors DNO lachte geheimzinnig. Even keek hij om zich heen. De gelagzaal was volgelopen.
‘O … mijne tuinman en compagnie!’ riep Gerarda plotseling uit. ‘Ik kom subiet nog een keer langs, meneer Donor. Mijne tuinman … ‘
Sjors knikte kwaad (zijn hoofd eerst met een ruk naar omhoog en pas dan naar omlaag, niet omgekeerd) en zette morsend zijn tanden in zijn tweede dubbele wodka.

Ergens op het grote parkeerplein naast de mosseltaverne van Gerarda, waar de gemeente Moen het beproefde visgraatsysteem toepaste, begon nu een auto paniekerig te loeien, met korte tussenpozen. Alle fijnproevers in Bij Gerarda zaten elkaar vragend aan te kijken. Herkende dan niemand de noodkreten van zijn eigen vehikel? Waren ze dan allen te voet of op de fiets gekomen?
Het personeel, handdoeken aan heupen of over schouders bungelend, kwam nieuwsgierig aan de vensters van de verbruikzaal postvatten.
‘Ziet gij iets?’
‘Neen-ik.’
‘Maar allez, dat er nu niemand … ‘
‘Die gaan ze nooit van z’n leven pakken, die auto bedoel ik, niet de inbreker.’
Het parkeerplein stond vol; het was niet mogelijk van hieruit een protesterende auto te detecteren.
Gerarda draaide zich nu autoritair om, naar de mosselgelederen in haar kaffaat:
‘IS DIE SIRENE VAN IEMAND VAN HIER? DIE HIER ZIT?’
Kort gelach verspreidde zich over de tafeltjes. Er keken er een paar naar die eenzaat aan de toog. Sjors DNO walste lichtjes zijn tweede wodka en reisde met zijn blikken over alle gezichten die hij kon waarnemen. Ondertussen schudde hij lichtjes van nee, zodat duidelijkheid omtrent zijn vervoermiddel heerste.Plotseling zweeg het opstandige voertuig als vermoord. Iedereen hees zich weer in zijn rol. Stemmen gingen over in collectief geroezemoes en het personeel haastte zich hoofdschuddend naar Het Land van Kokanje in de ingewanden van Bij Gerarda, waar ettelijke kilo’s mosselen een wrede kookdood aan het sterven waren, à 22 € per persoon, 2 glazen Muscadet inbegrepen.

Nog tweemaal ging het voertuig hardop aan het protesteren.
Betrof dit een waarschuwing vanwege de goden? Wraak vanwege generaties mosselen?
Had men te Moen tussen Leie en Schelde beter op zijn hoede moeten zijn?

Later zou een overlevende getuige van De Hel van Moen het hebben over een alarmsirene die tot driemaal toe weerklonken had, tweemaal gevolgd door een stilte voor de storm. De derde alarmsirene had heel dichtbij geklonken. Toen was die hel losgebarsten: net op het ogenblik dat die onbekende eenzaat aan het toogtafeltje met een verdacht gebaar naar zijn jaszak had gegrepen.
Dat vehikel had zich plotseling om een onbekende reden uit zijn parkeerplaats losgeweekt en was door de lichte hellingsgraad van het terrein naar beneden gehobbeld, schuin afwijkend, nog wat schuiner afwijkend naarmate het verder hobbelde, tot het uiteindelijk tot stilstand kwam en het voorportaaltje met de voordeur (de enige toegang tot Bij Gerarda) blokkeerde. Dat had niemand van de zeevruchtenlekkerbekken gemerkt. Ze zouden het wel subiet gaan horen.

Zaalmeisje Frederika naderde het toogtafeltje met de dampende mosselpot. Toen gebeurde alles tegelijk. Dat verdomde vehikel buiten begon aan zijn derde tirade, vlakbij en veel harder, iedereen schrok zich een kriek, alle hoofden bewogen zich met een ruk zijwaarts, Sjors DNO stootte zijn wodka om toen hij te haastig naar zijn zak tastte om zijn mosselgebed eruit te halen toen hij zijn lekkernij zag naderen, Frederika (geschrokken door die autosirene?) dacht dat de kerel (een seriemoordenaar? Donor!) naar zijn mes of revolver greep, struikelde over haar eigen voeten zodat het deksel van de mosselpot middelpuntvliedend weg zeilde vol in het gezicht van een aanpalende klant en de inhoud (nog net onder het kookpunt) vervolgens over het hoofd van Sjors DNO uitgebaggerd werd.
Er veranderden prompt nog dingen en mensen van uitzicht en plaats, begeleid door het loeien en snerpen van dat ellendige autoalarm, dat telkens weer uithaalde als een woedend kind, en dat herhaalde aanvallen op de deur leek te ondernemen. Een achtarmig brandend kaarsenstel was door een brullende Sjors aan zijn onderkleedje van de toog gesleurd en weldra likten de vlammen van deze vurige inktvis gretig aan de wodka, zich vermenigvuldigend via servetten en tafelkleden en mensenharen. Sjors DNO zag vurige sterren en hoorde het woeden van wind. De aanpalende man die het deksel midscheeps zijn gezicht had gekregen, vatte vrijwel onmiddellijk vuur. Onhandige bluspogingen met o.a. alcoholische dranken zorgden alleen maar voor snelle uitbreiding van het vlammenzeetje. Ook het feestelijke textiel van zijn drie tafelgenotes stond nu in de fik. Frederika liep met brandend voorschootje gillend de keuken in, waar ze tegen allerlei vuuronbestendigs aan botste. Het keukenpersoneel vatte vuur. De kok stond zelf ook al onmiddellijk in lichterlaaie: hij werd van drie kanten aan zijn mouwen getrokken door helden op zoek naar natte handdoeken, dweilen, emmers met water. Lopende vuurtjes alom: in de gelagzaal, in de keuken. Binnen de twee minuten was De Hel van Moen een feit.

‘Uw dagen zijn geteld.’

Dit vers kon nog worden ontcijferd op het verkoolde stuk papier dat op het geblakerde lichaam van Sjors DNO werd aangetroffen. Daardoor vermoedde men dat de onbekende wraakzuchtige eenzaat aan het eenmanstafeltje de brand uitgelokt en aangestoken had. Vooral Gerarda zelf, die ook het inferno overleefd had, was daarvan overtuigd.
‘Hij zei eerst dat hij de burgemeester van Kortrijk was, en dan dat hij Donor heette. Frederika, God hebbe haar ziel, vond ook al dat hij er als een seriemoordenaar uitzag. Volgens mij was hij gestoord: hij gebruikte zelfs zijn wodka als brandversneller.’
Ook de eenmansredactie van De Toren, zijnde de pastoor, zat met een probleem. Deze heilige man was natuurlijk (beschermd door de katholieke God?) de vurige dans ontsprongen, zij het met tweedegraads brandwonden. Toen hij het nieuws van het vers vernam en de naam Donor hoorde vallen, greep hij andermaal naar het vreemde gedicht dat zich bij hem in de gedaante van een gebed had gematerialiseerd.
‘Wie de ziel heeft van een dichter, heeft ook die van een moordenaar,’ mompelde hij. ‘Misschien leefde de duivel echt hier te Moen. Ik ga op eigen kosten zeven extra mosselmissen opdragen, die elf begrafenisplechtigheden niet meegerekend.’
De pastoor verbrandde diezelfde dag nog het mosselgebed van S.J.S. Donor in de doopvont van de Sint-Eligiuskerk. Op dat ogenblik dreef reeds enkele uren het stoffelijk overschot van de dove gepensioneerde schooljuffrouw Gisela in de dode Scheldearm nabij Outrijve. Zij was de eigenares van het vehikel dat die helse avond de voordeur van Bij Gerarda geblokkeerd had.

Bij Gerarda, de gastronomische hoektand van Moen (inhabitants inmiddels 2 738 – 11 inwoners lieten het leven in De Hel van Moen), werd nooit heropgebouwd. Nadat de stank van verbrande mosselen en verschroeid mensenvlees verdwenen was, gebeurde er het saaiste wat ermee gebeuren kon. De hoektand werd getrokken. Nu staat er een spuuglelijk 21^ste-eeuws gebouw waar aan elk raam de slogan hangt: UW GELD TELT.

Maar de prijs die de onfortuinlijke lekkerbekken in de avond van 14 juli voor een royale portie mosselen betaalden, was gastronomisch hoog.
Hun behoort nu het Koninkrijk.

DRAMATISCH NIEUWS

Ik neem de vrijheid u en uw gezelschap enkele van mijn theaterstukken onder uw welwillende aandacht te brengen. Zowel Toneelfonds J. Janssens (Borgerhout) als Theaterburo Almo (Antwerpen) publiceerden mijn dramatisch werk. Mocht u eventueel interesse hebben i.v.m. opvoering, dan moeten de scripten bij deze literaire agenten opgevraagd worden.

EEN EENHOORN IN JE TUIN (J. Janssens, 1996): jeugdtheater voor kinderen, door kinderen en desgewenst volwassenen. Meerdere rollen mogelijk, o.a. een hele klas. Thema: fantasie. Avondvullend.

THUIS HEBBEN WE GEEN TREIN (J. Janssens, 1998): avondvullende monoloog. Aan het woord is een geprepensioneerde treinconducteur. Thema: station, treinen, reizen. Meerkeuzemogelijkheden voor het slot. Genre: hilarische komedie.

DODE ADDER (Almo, 2000): bekroond met de Nestor de Tière Toneelprijs van de Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde Gent en met de Premie Theaterschrijfprijs Provincie West-Vlaanderen. Avondvullende dialoog voor 2 mannen of vrouwen en een zwarte vogel (raaf). Een ironisch sollicitatiespel dat uitmondt in rolomkering en moord. Genre: wrang-ironische komedie.

HIEP HIEP HYPO! (J. Janssens, 2002): eenakter voor een 10-tal personages. Een man koestert zelfmoordplannen en gaat daarom een laatste keer shoppen in het warenhuis. Hij ontmoet er overledenen die hem tot andere gedachten proberen te brengen. Thema: zwaarmoedigheid. Genre: komedie.

DE BIERKAAI (Almo, 2002): avondvullend volksstuk in 14 staties met een ‘catering’-einde, zich afspelend in een randstedelijk stamcafé. Een 20-tal rollen, verwisselbaar (m/v). Graag ook een hond. Diverse thema’s. Genre: komedie.

DRIE MINIMONOLOGEN (J. Janssens, 2003 & Vink, Nl, 2009): duur van elke monoloog is een halfuur. ALS HET HERT SPREEKT: een jachttrofee-met-gewei aan een cafémuur lucht zijn hart. MAMA: een zoon lucht zijn hart over zijn vrouwelijke ouder. ROLEX: een bedrogen minnares lucht haar hart over haar ex-geliefde.

ZEG, LUISTER JE NOG? (Almo, 2004): een veertigtal korte sketches in dialoogvorm. Genre: absurd, laconiek, ironisch.

’T PARADIJS, EEN GRENSGEVAL (Almo, 2007/08): een volksstuk in opdracht, geschreven voor de bewoners van de grenswijk ’t Paradijs/Rekkem, waarin de typische grensproblematiek wordt geëvoceerd, o.a. de smokkel. In 2008 wordt dit volksstuk opgevoerd ter plekke.

DAMIAAN, MIJN DING (2007/08): een jeugdtheaterstuk in opdracht van Damiaanactie en Revinzeschool Torhout. Eerste opvoering juni 08.

HOTEL DE STERVENDE OLIFANT (Almo, 2009): een avondvullende theaterthriller met bloeddoping in de wielrennerij als thema. 15-tal rollen; 3 decors.

ZZOEF!! (IBVA Alkmaar, Vink, NL, 2009): eenakter in 12 taferelen over de snelheid van het leven. Combinatie ernst & humor. Verwisselbare rollen (5 à 6 duo's).

VEE (Almo, 2009): komisch stuk over teambuilding, groepsdynamiek en zwak leiderschap. 11-tal rollen; 3 decors. Duur: 80 min.

APPELEN (2010): een kijk- en hoorspel dat door actrice Bianca Vanhaverbeke geïnterpreteerd wordt om door kinderen gespeeld te worden.

Hopelijk eens tot in de zaal of op de planken (en niet ertussen):

JORIS DENOO

www.jorisdenoo.be

Eindelijk besteeg Bruce Penning het spreekschavot. Hij zag wat bleek, alsof hij op de galg toestapte.
'Dat is de echte oker', zei de kunstenaar William Sweetheart zeer beslist tegen Puk. 'Oker is de kleur van zijn jasje.'
'Er moet wat craquelé in,' oordeelde Puk. 'Zou 'm veel beter staan, de joker.'
Terwijl iedereen de man op het schavot met zijn of haar ogen opat, keek sprekerd zelve naar iedereen en naar niemand. Het was een goede tactiek.
'En ik moet vooral blijven beseffen', dacht een zwetende Penning, 'dat een publiek uit vele eenlingen bestaat. Ze zullen me niet opeten. En ze dragen allemaal slipjes en onderbroeken.'
Toen viel zijn blik op Walerik. ‘Die van AHA!' flitste het door zijn hoofd. 'De schuinschrijver.'
In tijden van hoge nood en hete vuren flitsten de gekste gedachten door zijn hoofd. Thuis, voor de spiegel in de roze badkamer, had hij de laatste mee-eter uitgeperst en zijn speech twee keer opgezegd. Dat Algemeen Beschaafd Vlaams zou hem wel lukken: kwinkslag hier, kwinkslag daar. Enkele stiekeme glazen gin hadden hem al op vernissagetemperatuur gebracht.
Het lawaai dijde in groter wordende cirkels uit. Penning was een steen in een poel die steeds stiller werd. Reeds zwegen vele aanwezigen. Ze plaatsten zich met hun blote aangelaat naar de sprekerd toe. O wat haatte die op dat ogenblik al die witte vlekken en die grote roze oorschelpen! Hier en daar hoorde je nog wat opmerkingen na vervaldatum en enig beleefd geginnegap in mineur. Sweetheart luisterde naar vermeende krekels buiten op het gazon. Vandenberghe probeerde zonder lawaai te maken een handvol chips naar zijn gezicht over te hevelen. Klaas Houtersen schraapte de mist in zijn keel weg, alsof hij het zelf wou zeggen. V2 hield hem in de gaten. Ze kreeg een visioen. De plexikunstenares Verduyn, pruilend als een barbiepop, keek naar marmeren Vandenberghe die chips morste. Tweeënzestig anderen kruisten de armen voor de borst. Het begon. Pennings blad trilde als een belastingformulier. Het woord zou vlees worden.

Walerik toverde een pilletje tevoorschijn, slikte het door, haakte zijn duimen achter zijn broeksriem vast en wachtte op wat komen moest. Zijn fototoestel bleef koppig op zijn buik bungelen. Rozemarijke, in de gaten gehouden door mevrouw Penning, bestudeerde de licht- en schaduweffecten van De Smedt. Aldus vermeed ze visueel contact met haar geliefde spreker-dichter, want dat hij zich verspreken zou, stond als een paal boven water. Ze leed mee. Dan nam Bruce Penning, na driewerf geklop op de microfoon, het woord, brak het en deelde het mee aan de genodigden. Rozemarijke haalde opgelucht adem. Pottenbakker Puk ging plassen. Walerik slikte en keek naar de fel articulerende lippen van Penning. Mevrouw Penning keek door haar echtgenoot heen. Akkemaaike stond te dromen. Puk kwam terug. Zijn schoenen waren besproeid. Zijn lange haren stroomden van onder zijn rood pausmutsje neer tot ze overvloeiden in een al net zo lange baard. Mercurius keek opzij; zijn staart zwierde mee. Dat deed hij opzettelijk.

En toen keek bijna iedereen om. Kunstcriticus Dick Lunet, bekend van de regionale radio, kwam stilletjes maar zeer zichtbaar binnen. Hush! Hush! Hij voerde een vrouw als een aanhangwagentje met zich mee. Ze bestond, van onderen te beginnen, uit lieslaarzen, billen, een gordel die wat Vlaams textiel samenhield en daar helemaal bovenop voorwaar nog een hoofd met oranje achterovergeharkt haar. Lunet zelf was gehuld in de verplichte witte sjaal. De samenscholing schoof eerbiedig open. Lunet en het wezen tipteenden glimlachend naar voren. Daar drapeerde de kunstcriticus zijn jas los om zijn schouders en klopte met een gauloise op de snuifdoos van zijn hand. Aan de lijn ... klaar ... start.

Waleriks blik dwaalde af en haperde aan een vochtplek boven een venster. Met enige verbeelding kon je er de klassieke contour van Napoleon in herkennen. Zijn blik zakte tot op de vensterbank. Daar zat, zwaar vermoeid, met wallen onder de ogen waar hij zo in kon stappen, apotheker Vondel. De catalogus 'SCHIMMEN & SCHADUWEN - ONGRIJPBARE BEELDEN' stak slordig uit zijn jaszak. Onophoudelijk klopte hij assenkegeltjes af, steevast naar het craquelé in de vloertegels turend. Wilfried Vondel bezat een collectie werken van Klaas Houtersen: slangen die naar tijgers beten en tijgers die lange slangenstaarten hadden. Maar Vondel was vanavond ietwat verdwaald, ook al was er veel licht: Houtersen was hier niet met werk vertegenwoordigd. Iets slangachtigs ontdekte hij alleen in de koeienstaartemblemen van de Cowboys Service Ring, waar hij zelf ook lid van was.

Mercurius' rechtervoet sliep. Walerik moest dringend plassen. Houtersen schoof al naar de cocktailbar op. Zes vrouwenogen reisden onzichtbaar met hem mee. Akkemaaike onderdrukte een geeuw. Vandenabeele bestudeerde Debeule. En toen kwam de aap uit de mouw.

Er kwam beweging in de gelederen. Professor Gewijde Paelinck slaapwandelde naar voren en beklom struikelend het spreekschavot. Bruce Penning, omringd door enkele geheel uit ellebogen opgetrokken politici en leden van de Cowboys Service Ring, overhandigde de Trofee 1302 voor Kunst- en Cultuurverdienste aan Paelinck. Die keek zeer ernstig. Enkele fototoestellen bliksemden. Walerik verroerde geen vin. Akkemaaike stuurde hem boze blikken toe. De aanwezigen applaudisseerden. Maar niemand wist echt goed wie die rare oude kwiet was. Of wat voor verhevens hij gedaan had. Schouder aan schouder stonden ook Tjeef Vanleeuwe van 'Ons Zwervend Deel' en het Europarlementslid handjes te klappen.
'En dan geef ik nu graag het woord aan professor Paelinck,' articuleerde Penning in de microfoon. De oude prof bekeek de micro vijandig. Hij liet zijn blikken over het volk glijden. Het werd stil. Zelfs apotheker Vondel keek even op, een oude zeehond.
Een spiekblad? Geen blad. De professor zou geen blad voor de mond nemen! Onmiddellijk al veroverde hij daardoor de bête bewondering van vele aanwezigen. Hij kende alles van buiten!

Aap, mouw.
Want zo sprak hij, de oude gestudeerde gestoorde kwiet:
'NEE, dames en heren, waarde genodigden, in deze kunst-tempel als het ware spreek ik recht uit het hart tot U, zonder een blad voor de mond te houden. U, de cultuurdragers en -verspreiders van ons Vlaamse Volk, dat weleer van Noordkaap tot Kaap De Goede Hoop ...'
'Grote God!' dacht Walerik.
'Oei,' dacht Tjeef Vanleeuwe. Hij loerde stiekem naar de Europarlementariër. De verzamelde Schimmen en Schaduwen keken gebiologeerd toe. Professor Gewijde Paelinck projecteerde een schaduw die de gehele zaal plotseling leek te verduisteren.
' ... het ontaarden van waarachtige Vlaamse kunst in te dijken ... respect voor ons rijke verleden ... hand in hand ... blik op de toekomst gericht ...'
'Dit is je reinste gewauwel,' flitste het door het hoofd van de Euroman. 'Ik moet iets doen. Ik moet hier een daad stellen. De pers is aanwezig. Dit kan toch niet!?' Hij loerde stiekem naar cultuurdrager Tjeef Vanleeuwe. Die moest toch ook ...
' ... nu al pasjes uitdelen aan anti-racisten ... zover moet komen ... onze schoolpoorten wagenwijd open ... wat komt er in de plaats? ... Ik vraag het U, cultuurdragers van ons Vlaanderen ... dulden wij nog langer dat ... mogen wij nog onszelf zijn ... ongestoord en veilig in Brussel ... ons Brussel ... dat ze ons aan het afpakken zijn ...'
'Ik ga weg,' besloot de Europoliticus, toen hij merkte dat zelfs Tjeef Vanleeuwe niet bougeerde.
'God laat dit niet lang duren,' bad Vanleeuwe. Ook hij had voor Paelinck als trofeewinnaar gestemd, als prominent lid van de Cowboys Service Ring.
'Maar allez,' dacht Walerik. Hij ving de blikken op van Klaas Houtersen, die bedenkelijk keek en tegen zijn voorhoofd tikte. Walerik knikte. De plastische kunstenaars stonden roerloos de redevoering te ondergaan.
'Ik vertrek’, besloot de arme man. 'Nu!'
'Hé!' deed Tjeef Vanleeuwe geschrokken. Hij trok de Europarlementariër bij de mouw en belette hem te vertrekken.
'Dit kun je niet maken!' fluisterde hij hem toe. 'Die man is eh ...' Hij wou ook tegen zijn voorhoofd tikken, maar hij stond vlak in het vizier van Paelinck.
Verdammt! Verdammt!
'Maar allez!' protesteerde het parlementslid. 'Dit is pure propaganda voor het Vlaams Belang!'
Het speeksel van Paelinck waaierde over de eerste rijen uit. Niemand legde de man stil. Allen zwegen en luisterden. En iedereen had gezien hoe de kritische geest en cultuurverspreider Vanleeuwe de gezonde reflex van het Europarlementslid had belet. Walerik ging kwaad plassen. Paelinck kakelde en orakelde door, intussen bewijzend dat de mens van de kip afstamt. Het paard van Troje hadden ze hier binnengesleept. Houtersen was al aan de bar beland. Tjeef Vanleeuwe werd bijna onwel. In het hoofd van het Eurolid stapelden de vragen zich op. Hoe zat dat hier? Waarom reageerde die zogenaamde rebel van een Vanleeuwe niet?
'... ons eigen volk ... cultuur ... 't is toch niet waar zeker ... erfenis van onze Dietse groten ... spoor ... opkomen voor onze eigen zaak ... onze taal ...godsdienst.'
De Trofee 1302 winnaar, sectie Kunst & Cultuur van de Cowboys Service Ring (regio zuidelijk West-Vlaanderen), ejaculeerde onverdroten zijn speeksel. Daartussen deden zich woorden voor: bacillen, virussen en bacteriën. Het volk morde niet. Het diet zweeg. Talloos waren de taallozen.

Na gedane sanitaire zaken inspecteerde Walerik zijn hoofd in de wastafelspiegel. Die schaduw onder zijn linkeroog wou maar niet verdwijnen. Vooral van op wat afstand viel die op. Hij zette een stap achteruit en wreef zijn handen nauwkeurig droog.
‘Die klootzak daar op het podium verdient een dreun in zijn Vlaamse ballen,' mompelde hij.
Er klonk gedempt applaus. Paelinck had gezegd. Vlak daarna was er geroezemoes van bevrijde stemmen. De lach van een vrouw parelde daar even boven uit.
'Grote gribus, wat nu?' articuleerde Walerik voor de spiegel. Hij controleerde zijn gulp. Enkele mensen zochten de toiletten op.
'In Amsterdam dansen ze op je motorkap tot je honderd gulden uit het raam gooit,' zei Klaas Houtersen tegen een medeplasser. Aan het heen- en weerzwiepende toiletdeurtje verscheen nu een vrouwspersoon.
'Kom je, Klaas?'
'Ja,' knikte die verstrooid.
'Hoi, Walerik, alles goed?'
'Heb je dat kwaakdier daar gehoord?' vroeg Walerik.
'Ze moesten hem opblazen met een rietje,' vond Klaas. 'Nou, tot straks?'
'Yes,' knikte Walerik anderstalig. Kwaad keek hij naar het kutwijf, dat een zwiepend deurhalfje tegen haar kont kreeg.

Achter het venster waarboven hij de vochtplek had ontdekt, glom nu blauw schijnsel. De kunstenaar Sweetheart had zijn assemblage op het gazon van 't Omvaartpand van licht voorzien. Geen kat ging kijken. Professor Gewijde Paelinck, cultuurdrager Tjeef Vanleeuwe en de Europoliticus waren spoorloos. Waar waren Akkemaaike? Puk? Steffie? Walerik nam nu plaats op een cirkelvormige bank met middenin een reusachtige gatenplant.
'Hoe zou het zijn,' dacht hij, zijn ogen even sluitend, 'levend te ontwaken in een met zorg en liefde toegedekt graf? Ik wil verbrand worden als ik doodga.'
'Misschien heeft hij tandpijn,' opperde Mercurius in de verte, maar Akkemaaike luisterde niet. Maria-Magda-Lena en Jerry brachten Walerik weer onder de levenden.
'Hei, dromer. Wakker worden. Wat vond je van die Haerinck?'
'Paelinck. Het is Paelinck. Aan zulke seniele fossielen ontlenen de straatvechters van 't Vlaams Belang hun domme slogans.'
'Je moet je niet opwinden. Nam je foto's?'
'Nee. Godverdomme nee. Heb je die Vanleeuwe zien staan? De windhaan! De receptiekuif! Die parlementair wou het echt aftrappen, hoor!'
'Dat hebben we ook gezien.'
'Amai Kunstkring. Amai Penning. Amai Cowboys.'
'Laat Penning nou maar.'
Oranje hostessen brachten helgekleurde dranken rond. Iemand zat rustig rokend op een lichtgevend marmeren voorwerp van Vandenberghe. Zij besefte niet dat ze op een kunstwerk zat. Een eind daarvandaan stond de kunstcriticus Dick Lunet. Rond hem klitten kuchend en hummend mensen samen: kunstkippen, olieververs, conceptuele kliekjesgasten, nieuwe wilden met Lennon-brilletjes, abstracten met copywriters-stoppelbaarden, derderangsfilosofen.
'Godverdomme,' mompelde de eenzame Vandenberghe. Hij stond niet bij het groepje, maar keek naar de vrouw die op zijn kunstwerk zat. Vrouwen hielden niet van marmer. Ze zaten erop. De marmerkunstenaar genoot pas erkenning als hij zelf onder koel marmer lag.

Hoe later het werd, hoe schimmiger en schaduwrijker de figuren werden. Lunet glimlachte breed en dronken met zijn door de Noordzeezon gebruinde gezicht toen hij, uren te laat, Angelica introduceerde, de vrouw die hij heden ten dage overal met zich meevoerde. Daarna vertelde hij voor de omstanders een mop over zijn reis met zijn ex naar Marokko.
'Dat zou professor Paelinck, hij is al weg, zie ik, dat zou Paelinck niet graag horen, denk ik,' gniffelde hij. 'Ex! Marokko!'
Na de mop en het daaropvolgende geschater grijnsde Mercurius breed. Hij bevond zich ook onder de luisteraars en had zicht op één tepel van Angelica. Akkemaaike en Maria-Magda-Lena stonden even verderop in drank verzonken. Walerik probeerde een gesprek met de kunstenaar Desmet gaande te houden. Klaas Houtersen was alweer door V2 getroffen. Vandenberghe beschreef nu elliptische banen om de drankentafel.
En toen kwam Akkemaaike zeggen dat ze naar huis ging.
'Ik moet nog een foto nemen,' zei Walerik. 'Kom ik later dan nog?'
'Je hebt gezopen. Je bent zat. Ik hield je in de gaten. Ga maar naar je souterrain.'
'Heb je die klootzak van een Paelinck bezig gehoord? Hoe Penning zoiets...'
'Die foto die je nog gaat nemen, wordt zeker een bewegend beeld? Primeur voor AHA!'
'Ik ben nog nuchter hoor,' protesteerde Walerik. 'Komaan!'
'Waar zijn Jerry? Bruce Penning? Maria-Magda-Lena?' Waleriks beeld vertroebelde.
'Zeg, ga jij straks maar te voet hé. En pas op jezelf.'
'Maak je geen zorgen, mijn poezewoeveke.'
Akkemaaike vertrok.
'Zo,' dacht Walerik. Hij spiedde de zaal af op zoek naar koppen die moesten rollen. Hij wou eigenlijk die ossendienende poëet van een Penning wel eens flink de waarheid zeggen.

Mercurius wou met zijn zeemstem de bloedmooie Angelica nog een wisecrack toevertrouwen, maar die luisterde liever naar de corpulente, gezellige William Sweetheart. Dat wandelende darmkanaal hield haar in de ban.
'Mijn in zicht,' mompelde Walerik. Hij was op Angelica en Sweetheart aan het afstevenen, maar veranderde van koers toen hij de gestraalde cursiefjesschrijver ontwaarde.
Er was al veel volk naar huis. Alleen de kunstenaars en hun getrouwen waren er nog. De leden van de Cowboys Service Ring waren ook al richting horecasector verdwenen, want het was vrijdag. Sommigen zaten lelijk met die Paelinck in hun maag gesplitst. Enkelen zelfs met Vanleeuwe. En de man van het Europarlement. Dichter-bediende Bruce Penning spelde namens de organisatoren een cheque uit voor de jazzformatie 'De Purperen Heidenen'. Klokke twaalf struikelde apotheker Wilfried Vondel over een opkrullend vloerkleed. Mercurius en Penning kalefaterden hem in het keukentje. Walerik van AHA! kwam nog wat ruziën, maar die struikelde zowel over zijn woorden als over zijn gedachten.
'Het gaat wel,' mompelde Vondel. Hij zocht houvast aan een glas. Mercurius zette een deur open. Frisse Vlaamse Omvaart-lucht stroomde naar binnen. Penning zei dat hij en zijn vrouw maar eens opstapten.
'Ja, maak er een mooie wettelijke stoet van,' zei Walerik zuur. Nog anderen verdwenen in nacht en nevel in het duistere Omvaart-dal: schimmen, schaduwen.

Voor de hanen in de regio hun gregoriaanse toonladders uit hun strot persten, braakte Angelica met veel overgave de wastafel in de York Arms vol, alsook de rug van een tochthond die een scheur onder de deur bewaakte. Ze giechelde troebel tegen haar spiegelbeeld. De kunstenaar Debeule kwam in het passeren even haar zijige dijen kneden. Hij liet een kattebelletje in één van haar lieslaarzen glijden.
'Er zit iets in je linkerlaarsje,' fluisterde hij erotisch in haar nek, en keerde naar het gezelschap terug.
De geblokte vloer van de York Arms schommelde als een zwevend schaakberd voor Waleriks ogen. Vandenberghe imiteerde professor Paelinck en stootte daarbij een beeldje omver. Het was een afgodje uit het oosten. De Aziatische ober lachte en huilde. Vandenberghe probeerde hem te sussen door hem op een stuk papier te portretteren. Hij signeerde met 'Gladde Paelinck'.
Apotheker Vondel bracht nog een stuk van de nacht in zijn eigen portiek door. Hij hield vijf kunstmapjes, incl. de Penning-gedichten, onder zijn rechterarm geklemd. Met zijn linkerarm rookte hij. Toen hij voor de zoveelste keer zijn zakken wou aftasten op zoek naar die onvindbare sleutel, ontdekte hij dat hij in elke hand een brandende sigaret had. In de verte raasde de ochtendtrein van 04.38 voorbij. De overwegbellen rinkinkten onwerelds. Een nieuwe dag brak aan; een haan besteeg een rokende mestvaalt.
In de York probeerde criticus Lunet aan Rozemarijke uit te leggen waar zijn achternaam vandaan kwam. Het kind was echter met haar gedachten bij de afwezige Penning, die nu misschien verplicht werd de linkerborst van zijn wettelijk geregelde echtgenote te strelen. De plexikunstenares Verduyn kreeg omtrent Lunet bloederige visioenen. Lunet had er namelijk schuld aan dat het Provinciaal Museum voor Moderne Kunst haar plexizeemeerminnen weigerde aan te kopen. Nee, ze investeerden liever in boomwortels en TL-buizen, waarmee bijvoorbeeld die wandelende strontmachine van een Sweetheart zijn gedrochten ineenknutselde. Desmet zat te vloeken. Vandenberghe zei leuke dingen tegen Angelica. Walerik legde zijn moede hoofd ter tafel. Hij droomde dat hij, omringd door kunstenaars, zijn hoofd ter tafel legde.

De conciërge van 't Omvaartpand stapte met knerpende zolen door de zaal. Hij had pas nieuwe schoenen gekocht. Hier en daar dronk hij het grondsop uit een fles. Hij knipte de lichten uit.
'Foetsie, kunst,' fluisterde hij. Daarna floot hij twee keer. Kwispelstaartend kwam zijn hond Bagger eraan. Hij hief een poot tegen een Kunst-installatie van de bekende Plastische Kunstenaar Vandenabeele. Goedkeurend knikte de conciërge.
'Braaf!'
Dan verlieten beide schimmen het pand.
De tentoonstelling was gedaan.

TENTOONSTELLING!

Op de Omvaart dreef een zwarte hoed. Walerik schrok en remde. Nog meer mensen hadden het drijvende hoofddeksel opgemerkt. Ze bleven op de Broeikasbrug en de visgraatparkeerplaatsen langs de Omvaart samentroepen. Walerik manoeuvreerde zijn auto aan de kant, stapte uit en spiedde het grijze water af. Er kwam wat beweging in de toeschouwers toen nog een hoed passeerde: het volstrekt grijze hoofddeksel van een doorsneemens. En toen een derde hoed voorbijdreef, zo'n akelig groen ding met een veer erop, was Walerik gerustgesteld. Ook bij de andere toeschouwers verdween de sensatiezucht toen nog twee dameshoeden, een baskenmuts, een matrozenpet, een bonte baret, drie werkmanspetten, nog drie zwarte hoge hoeden, een koksmuts, een rood kapje, een beestenbontje en zeven puntmutsen defileerden.
Eén hoed op het water kittelt de sensatiezucht. Veel hoeden op het water veroorzaakt schouderophalen: pff ... kunst in het spel. De wateroptocht werd besloten door een onbemand bootje met reclamepanelen.
Daarop stond : SCHIMMEN & SCHADUWEN. EXPOSITIE 'T OMVAARTPAND.
Iedereen droop ontgoocheld af. De twijfel was verdwenen: géén zelfmoord, géén grappenmaker. Wel weer zo'n artiest, die het eerder in de gekte dan in de diepte zocht. Gerustgesteld reed Walerik naar zijn hoofdkwartier. Niemand onder de geliefden was verdronken. Ook Steffie niet, die aardige stoot die af en toe onder zo'n zwarte hoed woonde.

'Er dreven hoeden en hoedjes van allerlei slag op de Omvaart,' zei hij tegen Maria-Magda-Lena, nadat hij met haar de verplichte kus had uitgewisseld.
'Ik schrok me een bult, want de eerste die passeerde, was net zo'n zwarte hoed als ... '
'Je schrok je een hoedje?'
'Ha ha.'
'Draagt je pa misschien een hoed?'
'Nee, zelden.'
'Dacht je dat het om een concept van Jan Hoet ging? Afvaart en Uitvaart van Hoofddeksels Kortrijk - Gent?'
'Hé, weet jij er meer over?'
'Ja. Het is een stunt van Bruce Penning en consorten, dagelijks voor herhaling vatbaar. Kijk: dit bericht liep hier binnen.'
Maria-Magda-Lena overhandigde hem een slecht gefotokopieerd persbericht. Het leek meer op een rouwbericht; er zaten zwarte randen omheen.

Onderwerp: ‘Een expositie - thema: Schimmen & Schaduwen - in het Cultureel Centrum 't Omvaartpand te Kortrijk. Medewerking van diverse beeldende kunstenaars. Inleiding door Bruce Penning, kunst-resencent, te 2O h. Vernissage en receptie aangeboden door de Cowboys Service Ring. Enkele stunts in de stad preluderen op dit Kunstgebeuren. Tevens uitreiking van de Trofee 1302 voor Kunst- en Cultuurverdienste door de Cowboys Service Ring aan professor Gewijde Paelinck.’

Welwel.

'Kunstrecensent is verkeerd gespeld,' merkte Walerik op.
'Hm, ja.'
'Pre-lu-de-ren,' prevelde Walerik. 'Kunst-ge-beu-ren. Amen.'
'Wablief?'
'Alles kits met Jerry?'
'Pico bello'
'Hoe schrijf je dat? Prima woordje voor het Groot Dictee van de Nederlandse Taal.'
'Geen idee. Maar het gaat goed. Met hem.'
'Schimmen & Schaduwen!?' Walerik fronste de wenkbrauwen.
'Het schijnt een tentoonstelling te zijn waar het niet om de objecten gaat, maar wel om de schaduwen die ze afgooien. Plaatsen we het persbericht?'
'Projectie dus. Allemaal projectie. Ja. Gebruik er Mercurius' cursiefjesruimte maar voor. Die speelt niet meer mee. Ik heb hem schriftelijk bedankt.'
'Oké. De volledige tekst?'
'Ja, maar zonder fouten. En verander het uur waarop Penning de inleiding doet. Maak er 21 van. Hij moet het maar weten.'
Walerik keek even naar het etalageraam van advertentieblad AHA!, waarop Bruce Penning ooit een kwak speeksel had gemikt.
'Wat voor stunts in de stad zijn er nog voorzien?'
'Die worden niet aangekondigd.'
'Dat van die hoeden is flauw. Het jaagt de mensen de stuipen op het lijf. Penning zoekt het weer te ver.'
Walerik keek weer naar het venster. Het etalageraam trilde vervaarlijk toen een vrachtwagen in de straat passeerde. Links op de voorruit stond RUDY O+, rechts CHANTAL A+.
'Bah.'
'Puk de pottenbakker doet ook mee met Schimmen & Schaduwen.'
‘Ha ha, met een doofpot zeker?’
'Wanneer is het ook weer?'
'Volgende vrijdag.'
'Dan verschijnt AHA! nog op tijd.'
‘Bruce Penning: een virus.'
'Nou, nemen we de week maar eens door?’ stelde Walerik de advertentieman voor.
'Ja,' knikte het opmaakmeisje Maria-Magda-Lena.

'Wat deden al die bloemenruikers in het souterrain?', vroeg Akkemaaike. Ze betraden 't Omvaartpand. 'Je was toch niet jarig?'
'Nee nee', antwoordde Walerik te hard. 'Het is een bloemenabonnement. Ik heb het gewonnen in een tombola van de Hooikoortsliga. Tja, bloemen: het geeft wel een kleurtje hé.'
'Vreemde prijs voor een hooikoortsvereniging. Moet je nu niet nog méér niezen? Al die blosjes in huis! Van waar komen ze?'
'Wie?'
'De bloemen natuurlijk.'
'O... een of andere winkel in Kortrijk. Weet ik veel.'
'De winkel die de advertentie op de voorpagina van AHA! heeft?'
'Godverdomme,' dacht Walerik.
'Ja.'
'De pers is machtig,' zei Akkemaaike. ‘Zelfs jouw pers, hi hi.’

De zon zonk als een bloedrode hostie in de gapende muil van het West-Vlaamse avondland. Cultureel Centrum 't Omvaartpand zag er zoals alle CC's in Vlaanderen uit: eerst en vooral 'polyvalent', en niet te vergeten ook volstrekt smakeloos afschuwelijk ongeïnspireerd lelijk. Polyvalent: men moest er toneel spelen, voor dode konijnen kaarten, mosselen eten en op klompen hossen. Lelijk: afwezigheid van zowel goede als slechte smaak, zeg dus maar aanwezigheid van doodgewoon onsmaak, vertaalde zich in een ellendige symmetrie van avondrode bakstenen muren, de verplichte koepel en de onvermijdelijke glazen toegangsdeuren. Dit geheel was luisterrijk omgeven door de alom gekende boomsoort der coniferen, op hun beurt beschermd door afrasteringsdraad van een bekende firma. Zoals alle Culturele Centra bevond ook 't Omvaartpand zich ergens lukraak aan de rand van een 'bebouwde kom', een plek dus waar veel mensen tegelijk in de soep zaten, vrolijk, ludiek, gedurfd, haaks op alle andere architectuur, afgescheiden als een drol door zijn hond. Ha, Jan Modaal wou Modern? Jan Modaal zou Modern krijgen! En een architect met ringbaard en lang haar schraapte een gebouw bijeen.
Kokhalzend betrad Walerik dit cenakel van kunst en cultuur. Op zijn buik bengelde een fotoapparaat. Hij was van plan dit boeiende Kunst-gebeuren voor het nageslacht te vereeuwigen. En AHA! kon daar als lokaal blad ook niet omheen.
'Heb jij nog een tweede stunt gezien na dat hoedengedoe?' vroeg hij aan Akkemaaike. Het was de langste zin die hij tot haar richtte sedert ze weer in zijn leven opgedoken was.
'Nee,' schudde ze. Ze was met haar gedachten nog altijd bij die ruikers. Weldra bevonden ze zich onder het roezemoezende volk dat op 'Schimmen & Schaduwen' was afgekomen. Het was de Cowboys Service Ring, sectie West-Vlaanderen, die dit unieke gebeuren mogelijk maakte. Daar kon niemand naast kijken: op alle mogelijke plaatsen prijkte hun embleem. Het betrof een lasso die eigenlijk een koeienstaart was. Statische elektriciteit hing in de lucht.
Professor-prijswinnaar Gewijde Paelinck torende reeds zeer tevreden boven een schare bewonderaars uit. Hij naderde de 75, de kranige Paelinck, en naar het scheen moest hij nog niet tegen zichzelf in bescherming worden genomen. De Kortrijkse vrijdagavond-avantgarde was present.

De Omvaart, ooit Golden River, thans verontreinigd traankanaal, figureerde niet langer in het plastisch werk van de kunstenaars uit de streek. De goedgeklede kunstjongens waren op andere treinen gesprongen: geen geschilder meer, geen geklieder, geen abstract, geen wild gedoe. Wat dan wel? Wat schoot er dan nog over om op te vallen in deze pikorde van haantjes en hennetjes?
Properheid.
Cleanheid.
Schimmen en Schaduwen.
Rein vernunft.
Dat schoot nog over. Benodigdheden: licht.
Zuinig licht.
De Kunstkring, financieel aangepord door de Cowboys Service Ring, had het aangedurfd de eerste immateriële expositie uit de geschiedenis op te zetten. Een 'wereldprimeur', zo deed het plaatselijk de ronde.
Aan het gezicht van de oude Vlaamse professor Paelinck, winnaar van de Trofee 1302 voor Kunst- en Cultuurverdienste, kon je merken wat hij er van dacht: niets. Hij bekéék niet eens iets.
'Wat er dan te koop was?' informeerden enkelen bij Bruce Penning, voorzitter van de Kunstkring.
'O, maar elke installatie apart is te koop,' antwoordde deze. 'De belichting en de voorwerpen die er eventueel nodig voor zijn. De schimmen en de schaduwen komen er dan vanzelf bij.'
Journalist Gerd Lutters knikte wijs en noteerde 'instalatie' in zijn opschrijfboekje.
'Godverdomme,' dacht Walerik, terwijl hij een overbodige foto nam, 'en Paul Delvaux heeft nog zo indringend op zijn fluitje geblazen! Met zijn kepie gezwaaid! Geseind hoe laat het was! Wat is dat hier allemaal voor geklungel?'
Akkemaaike en Walerik baanden zich een weg tussen hobbelpaarden met lampen op hun kop, fel beschenen kapstokken met en zonder kleren, een transparante Mercurius-figuur (symbool van handel en diefstal, bevond zich ook boven op het Kortrijkse Halletorentje), lichtdoorstraalde etalagepoppen, projectiedoeken, een aquarium met kaarsen in en nog veel meer van al dat fraais.
Het was snoeiheet in de zaal. Er liepen schimmen en schaduwen rond die vroeger op school nooit goed hadden opgelet. Toch hadden ze in de loop der jaren een smak geld verdiend. Nu haalden ze hun achterstand in door expo's af te schuimen, deel te nemen aan Kunst-gebeurens en naar prijzen te informeren. De chique catalogus SCHIMMEN/SCHADUWEN (incl. 5 gedichten van de dichter Bruce Penning) hielden ze klemvast tegen hun ribbenkast gekneld. Een eensluidend verklaard afschrift van aanwezigheid. Met hun andere arm trokken ze een vrouw met zich mee, waartegen ze spraken:
'Die katteloog neem ik thuis wel eens door.'
'Ja', knikte de bedgenote. 'Er staat op : ONGRIJPBARE BEELDEN. Goed gevonden hé?'
'Ja. Ah: daar is Cyriel ook.'
Eenheid in verscheidenheid! Wie wou daar niet bij zijn!
'Onbegrijpelijke beelden, mijn reet,' mompelde Walerik kwaadaardig. 'Welke schaduwen projecteert mijn drol?'
'Wablief?' vroeg Akkemaaike.
'Niets. Kijk: die gezwellen op de muur, dat zijn onze hoofden die schaduwen ...'
'Zeveraar.'
Hij verkende de vrouwen in de zaal en ontkleedde er enkele van. Van lang geleden herinnerde hij zich het puberbos: de parka's en de rolkragen en de geblokte houthakkershemden die de borsten goed verborgen hielden en die voortbewogen op jeans als bleke berkenstammetjes. Nu verschenen de jonge oude cowboys in gedurfde pakken: grijs, grijzer en grijst. Als je aan Kunst deed: zwart.
Walerik herkende Tjeef Vanleeuwe van het cultuurblad Ons Zwervend Deel. De man pendelde van receptie naar receptie. Zijn haar zat weer goed en zijn pak was weer grijs, veilig grijs. Acht op de tien, om het in zijn eigen jargon te zeggen. Ginds flaneerde ook Mercurius, gesjeesde cursiefjesschrijver met de verplichte staart in het haar. Hij deed alsof hij Walerik niet zag. Die deed krek hetzelfde.
Hoe laat was het al?

Daar drupte nog volk naar binnen. Zelfs een Europarlementslid. Cultuurfilosoof Tjeef Vanleeuwe verliet zeer onbeleefd zijn praatgroepje en haastte zich naar dat lid. Walerik en Akkemaaike schudden nu enkele handen.
'Dag Puk. Dag Steffie.'
'De zaal hier werd pas verleden week officieel toegezegd,' zei Bruce Penning. Een volstrekt overbodige mededeling, waar niemand naar luisterde. Volk stroomde nu toe. Wellicht waren de laatste winkels pas dichtgegaan. Waleriks fototoestel bleef werkeloos op zijn buik bungelen. Uit deze diepten van ellende zwaaide een onbehouwen Klaas Houtersen goeiedag en gebaarde ‘tot straks bij een glas.’ Walerik knikte dat hij het begrepen had. Het was maanden geleden dat hij die nerveuze rattenkop van een Houtersen nog had ontmoet. Hij koesterde veel sympathie voor die kettingrokende zenuwpees, wiens kleurrijke doeken bevolkt werden door slangen en tijgers. Maar niet vandaag.

Algemene eclips plotseling; Akkemaaike en Walerik werden in een baan om de aarde geduwd.
'Godver,' deed hij hardop.
'Sst.'
Een vrouw als een wolk verscheen. Het was Rozemarijke, die overal was en niets betekende. Wel scheen het dat ze geld kon schijten. Ze kreeg een glas vernissage-apezuur. Bruce Penning, lachend als een breedsmoelkikker, verwelkomde het mens Rozemarijke. Zijn trouwring flikkerde weer vervaarlijk. Op de achtergrond stond zijn wettelijke echtgenote boze schimmen en grimmige schaduwen af te gooien. Een zoen. Bijna tong. De Penning-vrouw rukte in gedachten de Rozemarijke-tong uit en veegde er haar kont mee schoon.
'We blijven niet lang,' zei Walerik plotseling tegen Akkemaaike.
'Misschien wordt het een mooie avond,' antwoordde die. Walerik dronk zijn vloeistof in één teug op. Alleluja. Gezwind plukte hij een vers glas tegengif van een dienblad. Ze keken hier op geen euro, de Cowboys. Kijk: een kers in het glas van die bloedmooie vrouw daar.
'Origineel hé, schimmen en schaduwen?' klonk het plotseling achter hem. Walerik keek om. Jerry. Hij wou een hand geven, maar zijn glas en zijn sigaret zaten in de weg.
'Dag Jerry! Maria-Magda-Lena!' zei hij blij. Hij zette zijn glas weg en klopte op Jerry's schouder, zodat de askegel van zijn sigaret afbrak.
'Akkemaaike. Dag. Walerik. Ook dag.'
'Hoe gaat het met jullie? Niet te drinken hé, dat spul hier.'
'We mogen niet klagen.'
'Ook eens afgekomen?'
'Bah ja, ondertussen zijn we van de straat weg hé.’
Walerik pakte zijn glas weer en tuurde erin. Akkemaaike keek naar een passerende schim.
'De toespraak moet nog komen,' zei Maria-Magda-Lena.
'Ze komen nog niet te vlug rond hé, met drank.'
Walerik keek van zijn glas op en spiedde in het rond. Hij zag Klaas Houtersen staan, in een kolom van sigarettenrook, omringd door vrouwen van het andere geslacht.
'Tot straks misschien? Ik zoek even een glas,' zei Walerik, het gesprek saboterend. Jerry en Maria-Magda-Lena knikten.
'Maar je hébt een glas,' zei Akkemaaike, toen ze weer alleen waren. 'En ik wou wel even kennismaken. Het is pas de tweede keer dat ik ze samen zie.'
'Van mij ook. En ik bedoelde een vergrootglas,' meesmuilde Walerik. 'Om naar talent te zoeken.'
'Pff.'
Hij had nog steeds geen andere foto's genomen, ondanks diverse schitterende belichtingen. Hij zocht Steffie en Puk even op. Akkemaaike ging kwaad kunst kijken.

Klaas Houtersen, ofschoon hier niet met werk vertegenwoordigd, stond gevangen in een heksenkring van belangwekkende en verblindende vrouwen. Ze zagen wellicht wat in dat kleurrijke slangen- en tijgergedoe van hem. Walerik walste de vloeistof in zijn glas. Terwijl Akkemaaike in gesprek was met een Vlaams-culturele apotheker met een oorlogsverleden had hij andermaal bijgetankt. Hij luisterde naar het drukke gebabbel van die troep bavianen. Ze beschikten over de gave van de taal en sleepten bij het lopen niet langer hun knokkels over de grond. Schimmen- & Schaduwenvolk, maar niemand kéék echt naar de Schimmen & Schaduwen, waarvoor diverse bekende Vlaamse kunstenaars 'tekenden' : Debeule, Deneckere, Desmet, De Smedt, Sweetheart, Vandenberghe, Vandenbroecke, Van Den Brouck, Vandenabeele, Verduyn, Verleye, Verleyen.
'Goedenavond, meneer Sotheby, hoeveel gaat een Van Den Brouck heden ten dage?'
'Ach meneer, even Tokio faxen. Mag het in symbooldollars?'

Jazzformatie 'De Purperen Heidenen' begon nu op te treden. De muzikanten bevonden zich op een podium dat ook druk bevolkt was door gatenplanten en conifeertjes die uit het stadhuis waren aangesleept. Die gasten zag je vaak op vernissages. Nog geen eigen cd in zicht, nee.
Akkemaaike dreef verder van Walerik af, die geen moeite deed dit te beletten. Iedereen begon een beetje ritmisch mee te bewegen. Toen stootte plotseling een jonge niet-geselecteerde kunstenaar een Berlijnsblauwe asbak om. Die kukelde splinterend op de vloer. Onderdelen hupten een eind gek weg. Rond de plaats des onheils vormden zich AAH- en OOH-groepjes. Walerik naderde en vernam het treurige nieuws dat de betreurde asbak eigenlijk een pronkstuk van 't Omvaartpand was. Geweest was.
'Er moet hier maar niét gerookt worden verdorie!' zei een gezonde groene geest in een gezond groen lichaam ferm. Het Europarlementslid knikte instemmend.
'Ja,' beaamde ook de gezonde kleivlaming Tjeef Vanleeuwe. Walerik vloekte stilletjes omdat een kalende oude dame hem op de tenen trapte. De kunstenaar Vandenberghe, die gewoonlijk met marmer werkte, onderzocht de brokstukken en schudde dan treurig het grijsgelokte hoofd.
'Niks meer aan te doen, jongens. Niet meer te lijmen.'
'Wie zal dat betalen?'
Een olijke japneus verzocht de muzikanten van 'De Purperen Heidenen' om een treurmars.
'Noem het Stof en As! ‘riep hij schalks. Op het muziekschavot schudde de leider glimlachend zijn kale kop. De contrabassist begon de snaren van zijn instrument wellustig te plukken, alsof het luizen waren in zestienjarig meisjeshaar.
'Zo klonk de band in de bar van de zinkende Titanic,' riep de olijkerd. Die moest in de gaten gehouden worden.

Klaas Houtersen verdween nu zowat tussen vleselijke vrouwen met blote V's in hun rug en hun haren in een wrong. Telkens hij een sigaret wou rollen, en dat gebeurde om de haverklap, moesten, V1, V2 of V3 zijn glas even vasthouden.
'Goed gespeeld, rattenkop,' dacht Walerik. 'En er hangt of staat hier geeneens werk van je. Prima.'
De tijd begon te dringen; de mensen ook. Het zou gaan gebeuren.

Grote kuis

Nathalie Portugal snoot luidruchtig haar neus. Dat gebeurde zo hard dat de reiger die buiten op het tuinmuurtje begerig naar het vijvertje zat te staren, geschrokken het zwerk weer in zeilde. Daarbij dropte hij een schrikkwak op de kop van de kabouter in de belendende tuin. Nathalie Portugal scoorde van op vijf meter afstand met het snotpropje een driepunter in de papiermand. Daar was ze bijzonder tevreden over, want ze was bijgelovig.
NicoTine schudde op hetzelfde ogenblik heur haren hevig door elkaar, om die vlak daarna nog heviger te kammen, tot haar hoofdhuid echt pijn deed, eerst met diep gebogen hoofd, daarna omgekeerd. Ze geloofde dat ook haren eerst wakker moeten worden vooraleer ze kunnen functioneren, net zoals een voet die slaapt evenmin zijn functie kan vervullen.

Nathalie Portugal was de buurvrouw van taaldokter Otto Sananas, die met de stenen tuinkabouter de enige bewoner was van het huis. NicoTine kwam tot tweemaal toe per week met de bus van gene zijde van de stad om bij dokter O.S. schoon te maken. Ook kookte NicoTine op diezelfde dagen voor Otto. Eerst schuimde ze koopwoedend de winkels af op zoek naar allerlei heerlijk eetbaarsch, daarna bewoog ze zich kookwoedend tusschen de fornuizen en de ovens in de keuken des taaldokters. Haar noenmalen mochten er zijn; de dokter was er vol lof over.

Nathalie Portugal hield dit alles immer nauwgezet in de gaten. Zij deelde op haar beurt een belangrijke plek met taaldokter Sananas: zijn bed, met name. Hoe hard NicoTine ook schuurde, schrobde, kookte of bakte: deze liefde bleef enkel en alleen door de maag gaan. Het was Nathalie Portugal die soms tot tweemaal toe per week gepenetreerd werd (met excuus voor deze gekloofde zin).

De taaldokter deed zowel visites als consultaties. Daarom was het huis vaak onrein. Niet alleen van taal, maar ook van stof, modder en ander vreemd voetzoolvuil. Taaldokter Otto Sananas behandelde professioneel tante-Betje-stijl, contaminaties, verbalisme, foutieve syllogismen, hoogdravendheid, verkeerde woordvolgordes, spellingbokken, slechte beeldspraak, overladen zinnen, adjectiviteit, tusschentaal, fouten aangaande Hoofdlettergebruik, schuinsmarcherende betrekkelijke voornaamwoorden, valse klemtonen, populistische oneliners, de kwaal van de lachmerries (verplicht te aanhoren moppen), bekakte taal en kommakoorts. Intussen poetste NicoTine zowat door zijn ramen heen en molk Nathalie Portugal hem elke week te gronde. Ook dat betrof grote kuis.

Mocht de stenen tuinkabouter over de gave van de taal beschikken, dan zou hij

° wis en zeker behoorlijk Algemene Taal hanteren;
° in niet mis te verstane bewoordingen de stiekeme relatie tussen Otto Sananas en Nathalie
  Portugal in diezelfde AT uit de doeken doen (hij keek al zo lang naar die schutting...).