NIEUW: Blog reclamevrij maken?
Op zoek naar een bepaalde info ? Geef dan hieronder een trefwoord in...
Zoeken in blog

Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom ! Welkom !
  • online post
  • Canada marijuana
  • online post
  • buy my weed online

    Druk oponderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek

    Raadpleeg steeds je arts !
    Laatste commentaren
  • employee background check on myself in california laws (background check free stream)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • cialis trial alime alime (HrafdceMig)
        op Fibromyalgie in het kort
  • cialis 5 mg alime alime (HrafdceMig)
        op Dr. Mikovits XMRV Seminar (videos)
  • calais alime alime (HrafdceMig)
        op De verpleegkundige en CVS
  • here i found it Paf Paf (HrafdceUpsep)
        op Goed of fout ? - 10 Stellingen over ME/CVS - Test uw kennis van deze veelbesproken ziekte
  • best employee background check in texas (background-check-companies)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • (CyncAeroreton)
        op Kuitkramp - Deel III
  • (CyncAeroreton)
        op Fibromyalgie - Chronische slaapstoornissen
  • cialis Paf Paf (HrafdceUpsep)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • Kashy (PhymnaT)
        op Fibromyalgie & hormonen... - Deel II
  • Foto
    Blog als favoriet !
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    Willekeurig SeniorenNet Blogs
    Mijn favorieten
  • Kennis=macht=gezondheid - Pillie Willie
  • Vlaamse Liga voor Fibromyalgie PatiŽnten
  • Lotgenoten Fibromyalgie Nederland
  • APS-Therapie
  • Alles over fibromyalgie
  • Fibromyalgie-Online
  • Leven met CVS / Leven met Fibromyalgie
  • TopSiteGuide.BelgischeTop100
  • Fibromyalgie PR-site
    Strijd om erkenning
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Prof. Dr. J. Bauer - Fibromyalgie - Questions and answers
    Klik op de afbeelding om de link te volgen

    Prof. Dr. J. Bauer

    Fibromyalgie - Questions and answers

    Prof. Dr. Dr. med. Johann A. Bauer, Falkenweg 1, CH-6340 Baar, Switzerland Ė E-mail : Ė Internet : - © 2005 FMS-Bauer

    The trigger point and tender point are often confused
    : As you can read in Pongratz, both trigger points and tender points can be found in patients suffering from fibromyalgia.
    They have one thing in common, that they correspond to various acupuncture puncture holes (APD), known from TCM.
    An afflicted APD may be subjectively painless and only hurt when touched / under pressure (= tender point).
    For other APD it is however possible to evoke pain ęsomewhere elseĽ.
    There are also APD, which hurt the patient subjectively and further to this evoke pain ęsomewhere elseĽ when subjected to pressure (trigger point).

    Division into stages does not exist for fibromyalgia
    Answer : Diagnosis is improved so much with the aid of APD that quadrant pain really can be diagnosed and pain n half the body.
    For the first time, this has made it possible to explain the phenomenon of quadrant pain and pain restricted to one half of the body, which experts in pain treatment had never been able to explain.
    This corresponds to the 1st stage of fibromyalgia.

    The position of painful tender points /trigger points moves. The pain moves. For this reason, pain cannot be bound to specific points
    Answer : We recommend you read the book by Popper / Eccles ęMe and his brainĽ - cfr. 'The Self and its Brain - An Argument for Interactionism' by Karl R. Popper and John C. Eccles - New York: Springer International, 1977 : -).
    Only if we also consider neurophysiology and neuropsychology can we understand the problem of quality pathological afference and its central representation.

    The success of an operation is cancelled out by the APD becoming blocked
    Answer : Not only the covering cicatricial tissue is removed, other than this, the place where the anatomic triads (artery, vein, nerve = vascularnerve fasciculus) emerge is enlarged.
    The content thus gains a wide new bed.
    Small ponds freeze over sooner than large ones in winter.
    Consideration is taken of this principle when expanding APD.
    The danger of new clogging is thus impaired.

    ęI know 4 patients for whom the operation was of no use.Ľ
    Answer : So ask the hundreds of people who have benefited from it.
    There is no operation, which is successful for all patients.
    People do not attack operations on intervertebral discs even though there is a 50% failure rate.
    It all depends on the quality of the result.

    ęI know several patients who underwent an arm operation, which was successful for several months after which the pain returned.Ľ
    Answer : This problem has already been identified and resolved.
    Further to this, since the statistics were set up for a period of ten years colon 7 is searched for and operated on.

    Multiple cuts disfigure the patient.
    Answer : The operation requires only one cut from which access to 6-8 APD is gained.

    All for limbs must be operated on.
    Answer : One operation usually suffices, in the quadrant where the illness began.
    Precise strategy for the operation is set with the patient individually.

    The cut itself creates a field of disturbance.
    Answer : A cicatricial field of disturbance occurs only if the surgeon cuts through an APD due to ignorance.
    If they know where to find them fields of disturbance can be avoided.
    Warning : The effectiveness of an injection of local anaesthetic in cicatricial fields of disturbance show the correctness of this reasoning : small nerves with their neuroma are put out of operation for some time.

    We operate attenuated nerve entry syndrome.
    Answer : If this were the case, this would be a poor testimonial for all those who treated patients in the past.
    All patients were diagnosed out-and-out by several doctors many times in many different ways in an interdisciplinary manner and subjected to medical procedures usual in the case of fibromyalgia.
    For most patients, it holds true that all methods of treatment were exhausted in their case.
    Such patients lost their ailments after the Bauer operation.
    Do the critics seriously wish to claim that all around the world, all neurologists, psychiatrists, psychosomatic specialists, orthopedic doctors, rheumatologists and specialists in the treatment of pain are not capable of recognising attenuated nerve entry syndrome ?
    Experience has shown us that diagnostics with the aid of acupressure and operative treatment of certain APD represents a real discovery.
    Accordingly, we call the critics and antagonists to present their annual statistics and their examination concerning the quality of results from their treatment concepts.
    Saying that fibromyalgia is curable is n irrelevant finding, which can confuse the patient : we can treat successfully and unsuccessfully.
    Patients are only concerned with whether they are offered the possibility for treatment.

    If the method is so good why is it so difficult to promote ?
    Answer : The path of every innovation is blocked by the socalled protectors of that which exists at present.
    In part they are protecting profit from royalties and in part it is because these lowminded individuals are not able to create anything new and avenge themselves for this by impeding the existence of these new things.
    This mainly concerns a known phenomenon from the history of medicine.
    There is much literature on the subject although it is mostly in English.

    It is incomprehensible why an operation to uncover a handful of specific points should suffice for illnesses with migratory pain.
    Answer : The answer is very simple.
    The points, which according to experience most often impede the flow of bioelectrical energy in the nerves are cleared.
    In that the pathological afference impulses of the lead quadrant are released, the whole amount of pathological afference impulses is radically decreased in such a way that they are no longer perceived and I can say:
    I no longer feel any pain.
    In order for us to understand this connection, we must scientifically deal with the field of problems of creation, management, processing and representation of pain, otherwise we are in danger of stupidly speaking like medieval sailors who were afraid of falling over the edge of the world.

    If the method is so good, why do we not see it at congresses ?
    Answer : Again the answer is a simple one.
    In countries where German is spoken, the opponents with something to fear form this discovery decided to deal only with tried and tested methods.
    Bauerís method is not acknowledged.
    If we do not deal with this it cannot become acknowledged.
    Thus, the problem is solved.
    These doctors have however forgotten about the most important thing.
    It is the patients, who through the use of this new method manage to eliminate their pain, who will not let up and sooner or later will vote with their feet on the matter.
    Bauerís method opens up the possibility for a complete cure for suffering patients.
    As opposed to this, all other methods are only able to provide temporary easement.

    Why is this method not covered by insurance even though it would work out cheaper ?
    Answer : The cash officers and their advisors always lag behind medical progress.
    Let us remember at this point the problems the first doctors encountered who carried out arthroscopy of the knee.
    Let us remember Professor Semm who was the predecessor of mini-invasive surgery, who they even wanted to strip of his medical title and who only now after 25 years has received the award he deserved from the very beginning.

    Cfr. : 

    19-05-2007 om 00:19 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (7 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Test je zonkennis !



    Test je zonkennis !

    De zomers worden hier alsmaar heter
    doordat de zon steeds vaker en langer gaat schijnen.
    Hierdoor wordt het nůg belangrijker
    om je goed te beschermen tegen de felle zonnestralen.
    Maar in hoeverre ben jij op de hoogte van de effecten van de zon ?

    Doe de test
    en controleer
    of jij voldoende weet
    om je optimaal te beschermen !

    Cfr. : 

    - Tips voor een optimale bescherming -

    Cfr. :

    Bruin zonder zon

    Cfr. :

    18-05-2007 om 16:33 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Een 'volkomen ongenuanceerd artikel' van de de Vereniging tegen de Kwakzalverij

    Een 'volkomen ongenuanceerd artikel'
    van de de Vereniging tegen de Kwakzalverij

    In mijn gastenboek (dd. 16-05-07) vraagt Josien zich af waarom ik een 'volkomen ongenuanceerd artikel' van de de Vereniging tegen de Kwakzalverij op mijn site plaats.
    Want, zo gaat ze verder : ďWeet u dan niet dat deze 'heksenjagers' alles over ťťn kam scheren wat niet regulier is, dat ze onder aanvoering van hun voorzitter, gynaecoloog Cees Renckens, - zoals woensdagavond nog op een thema-avond over 'Lichaam en geest' van de Wageningen Universiteit - beweren dat bekkeninstalbiliteit, fibromyalgie, RSI, postnatale depressie en het chronisch vermoeidheidssyndroom (ME/CVS) tussen de oren zitten, dat het modeziekten zijn die alleen voorkomen zolang artsen en andere hulpverleners in het bestaan ervan geloven ? In de strijd voor erkenning zijn zij toch uw vijanden !Ē.

    Dit is een zeer pertinente en dus
    relevante vraag !
    Dit blog is enkel bedoelt om informatie aan te reiken en om mensen te bewijzen dat ze niet alleen staan met hun vragen.
    Ik hoop dat ik daardoor de angst voor het onbekende wegneem en dat CVS/FMS-patiŽnten®hier informatie vinden die ze nuttig achten en die hun kan inspireren hun arts gerichter en met kennis van zaken te ondervragen.

    Daarbij neem ik nooit een standpunt in : ik ben daartoe niet bevoegd...

    Maar ik wil mijn mede-patiŽnten wťl Ė als ze me dat persoonlijke vragen Ė laten delen in mijn ervaring, mijn kennis en kunde.

    Dat ik niet alleen artikels plaats die ons naar de mond praten getuigt van mijn zorg voor onpartijdigheid : Cees Renckens weet veel meer af van CVS en FMS dan ik, waarom zou ik hem dan hier geen forum bieden ?

    Ik nodig iedere bezoeker aan mijn blog uit de informatie kritisch te bekijken, zowel de dingen die we graag horen als de zaken die ons storen.

    Men wint geen strijd met de 'vijand' dood te zwijgen : hoe beter we zijn standpunten en argumentie kennen, hoe beter we hem van antwoord kunnen dienen.

    Ik wil vechten, ja, maar ik wil vechten met een open vizier !

    Tot slot wil ik me even richten tot Dr. Renckens :



    Dokter, ik waardeer je inspanningen om misbruiken aan de kaad te stellen en kwakzalvers te ontmaskeren.
    Dat is een nobele opdracht !

    Maar ik wil het even hebben over de ziekte waaraan ik en zovele anderen lijden.
    Ik besef dat je veel meer weet over CVS/FMS dan ik, al doe ik mijn best om je bij te benen.
    Dat zal me natuurlijk nooit lukken Ė ik weet het - maar ik aarzel niet je ideeŽn te bekampen omdat mijn kennis niet komt uit een stapel boeken, maar uit eigen ervaring in de dagelijks praktijk en uit kontakten met zovele mensen.
    Als ik ťťn ding geleerd heb in het leven Ė en ik bent net zo oud als jij - dan is het wel dat de theorie nooit of te nimmer de ervaring Ė ik noem het graag het 'gezonde boerenverstand' - zal kunnen vervangen.
    Ik zou je dus willen vragen Ė ondanks je benoeming tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau Ė toch eens af te dalen uit je ivoren toren en eens de hand te drukken van al artsen die het misschien tůch wel goed menen en vooral van al die lijdende mensen waar jij - zo krijgt men de indruk - met zoveel veralgemeende minachting op neerkijkt.
    Geen enkele bibliotheek zal ooit de menselijke warmte vervangen... en dat is goed.Ē


    17-05-2007 om 15:29 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 5/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (2)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.CVS/FM - Jaarlijkse infodag in Deerlijk


    Vrijdag 29 juni 2007

    om 17 uur

    CVS Ė Fibromyalgie

    Jaarlijkse infodag


    Vrijdag 29 juni 2007

    om 17 uur

    Inkom : 7 euro

    - Het aantal plaatsen is beperkt ! -

    Geuren en kleuren

    hebben de kracht

    onze geest en ons welzijn

    te beÔnvloeden

    - Mevr. Decocker -

    Kennismaking met lotgenoten van over gans BelgiŽ

    Uitwisseling van positieve tips en ervaringen

    Een compleet nieuw panel
    met als eregast

    Luk Saffloer

    televisieproducer, radiomaker en schrijver,
    maar ook CVS- en fibromyalgiepatiŽnt


    Mevrouw Decocker


    komt aanleren hoe


    de pijn kan verzachten
    en de vermoeidheid tegengaan

    Wat kan er in ons aromabad aan etherische olieŽn
    en wat mag er zeker niťt in ?

    Pijn, vermoeidheid...

    Speciaal dus voor CVS/FM-patiŽnten
    om thuis zťlf te gebruiken en vooral om nooit meer te vergeten !

    De inschrijvingen zijn ný gestart en worden

    afgesloten op 31 mei 2007

    (of vroeger mocht de zaal Ė zoals vorig jaar Ė eerder uitverkocht zijn !)

    Stel dus zeker niet uit

    Wil je er graag bijzijn ?

    Geef ons dan een seinte

    via ons e-mail adres :

    telefoon : 056 70 32 45 (enkel op werkdagen tussen 12 u en 15 u)


    het aantal plaatsen is beperkt !

    Vrijdag 29 juni 2007

    om 17 uur

    Graag tot dan !

    Veerle Derammelaere
    Org. Infodag 2003-2004-2005-2006-2007
    Genom. ďDePluim2005Ē org. WTV ism
    Koning Boudewijnstichting/ Streekfonds
    Lid cvs-fibro-actiecomitť protestactie, Antwerpen

    17-05-2007 om 00:00 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.The Pathophysiology of Fibromyalgia
    Klik op de afbeelding om de link te volgen


    ďThose who have something better to do, don't suffer as muchĒ
    - W. Fordyce, Ph.D. -

    The Pathophysiology of Fibromyalgia - Narrative Review

    Aryeh M. Abeles, MD; Michael H. Pillinger, MD; Bruce M. Solitar, MD; and Micha Abeles, MD
    From the New York University School of Medicine, New York University Hospital for Joint Diseases and New York Harbor Healthcare System, New York, New York and University of Connecticut School of Medicine, Farmington, Connecticut
    Note : Drs. A.M. Abeles and Pillinger contributed equally to this manuscript
    Requests for Single Reprints : Aryeh M. Abeles, MD, Department of Rheumatology, New York University Hospital for Joint Diseases, 301 East 17th Street, Suite 410, New York, NY 10003
    Current Author Addresses : Drs. A.M. Abeles and Pillinger: Department of Rheumatology, New York University Hospital for Joint Diseases, 301 East 17th Street, Suite 1410, New York, NY 10003; Dr. Solitar: Department of Rheumatology, New York University Hospital for Joint Diseases, 333 East 34th Street, Suite 1C, New York, NY 10016; Dr. M. Abeles : Division of Rheumatology, University of Connecticut Health Center, 263 Farmington Avenue, Farmington, CT 06030 - Annals of Internal Medicine, 15 May 2007, volume 146, issue 10, pages 726-734
    © 2007 by the American College of Physicians

    Primary fibromyalgia is a common yet poorly understood syndrome characterized by diffuse chronic pain accompanied by other somatic symptoms, including poor sleep, fatigue and stiffness, in the absence of disease.
    Fibromyalgia does not have a distinct cause or pathology.
    Nevertheless, in the past decade, the study of chronic pain has yielded new insights into the pathophysiology of fibromyalgia and related chronic pain disorders.
    Accruing evidence shows that patients with fibromyalgia experience pain differently from the general population because of dysfunctional pain processing in the central nervous system.
    Aberrant pain processing, which can result in chronic pain and associated symptoms, may be the result of several interplaying mechanisms, including central sensitization, blunting of inhibitory pain pathways, alterations in neurotransmitters and psychiatric comorbid conditions.
    This review provides an overview of the mechanisms currently thought to be partly responsible for the chronic diffuse pain typical of fibromyalgia.

    Cfr. :

    Pain Management Unit

    Royal Adelaide Hospital (RAH), (last revised : 06 Apr 2006)

    Chronic pain

    Chronic pain can be defined as pain that lasts for more than three months despite medical intervention and treatment.
    The Clinical Psychology service in the Pain Management Unit provides a specialist service including assessment, treatment and management planning, as well as group and individual therapy to patients and their families.
    The service also provides consultation to other members of staff and outside agencies in relation to psychological aspects of chronic pain and chronic pain management.
    Research and evaluation are also important aspects of the psychological service to the Pain Management Unit.

    How Can Psychologists Help ?

    Often people with chronic pain are also suffering from depression, anger, anxiety problems, sleeping problems, sexual concerns, drug related problems and more.
    Chronic pain not only affects the individual but also their family, employment, leisure activities and life goals.
    Often chronic pain sufferers who have had trauma or violence in their past find it especially difficult to cope and manage their pain effectively.

    The primary psychological contribution to the multidisciplinary pain intervention at the Unit is the 10 week Cognitive Behavioural pain management group.
    This group is run in conjunction with a physiotherapist.

    The program

    The program covers the following areas :

    • Relaxation training to reduce stress and assist with coping.

    • Education about chronic pain, anatomy, physiology and pain mechanisms.

    • Sleep problems.

    • Relationship issues in chronic pain and illness.

    • Mood management and emotional wellbeing.

    • Setting goals and 'winning back territory' from the pain.

    • Activity pacing.

    • Discussions to help people examine their thoughts and beliefs about pain and how these thoughts influence what they are able to achieve.

    Some individual psychological sessions are also available and these may include family or other support people and can be conducted with the assistance of an interpreter.
    These sessions maintain a close focus on helping better manage pain and increase activity, community involvement and quality of life.

    How to cope with chronic pain

    1. Come to terms with it
      Accepting that there is no quick answer to your pain problems is the first step to gaining control of your pain and taking control of your life again.

    2. Donít get into the habit of 'doctor shopping'
      Going to lots of different doctors looking for treatment can lead to unrealistic hopes and often leads to confusion amongst the doctors and in yourself.
      It also keeps the focus on the pain and stops you from doing other things that you might enjoy (think about all the hours waiting in doctorís waiting rooms !).

    3. Keep as active and as fit as possible
      This means achieving a balanced lifestyle between rest, activity, leisure and diet.
      A physiotherapist can talk with you about specific exercises that might help you.

    4. Pace your activities
      Are you the sort of person who either keeps going in spite of the pain or waits until a 'good day' and then gets everything done (only to spend the next day or two lying in bed recovering) ?
      Well, you may need to learn how to pace yourself.
      Pacing involves looking at how you organise your day, and setting small achievable goals so that you are able to manage as much as possible without suffering afterwards.

    5. Talk
      Talk to your doctor or nurse or ask to see one of the psychologists in the pain unit.
      Talking about problems is one of the first steps to working out a solution.

    6. Learn how to really relax !
      Stresses and worries can increase your state of physical tension, which can in turn worsen your pain.
      The psychologist can teach you a variety of relaxation techniques to relax your mind and body and decrease your pain.

    Cfr. :

    The Psychological Management of Chronic Pain

    William W. Deardorff, Ph.D., ABPP

    Learning Objectives

    This is a beginning to intermediate level course.
    After taking this course, mental health professionals will be able to :

    • discuss current theories of pain

    • utilize a model for understanding and treating chronic pain

    • discuss psychological factors that affect acute and chronic pain

    • use the following assessment tools in your evaluation: clinical interview, questionnaires, diaries, psychological tests, archival data

    • write a thorough report of a pain management evaluation using the forms included in this course

    • design a chronic pain reconditioning program using principles discussed in this course.


    Many disciplines provide psychological treatment of chronic pain patients.
    Some examples include psychologists, psychiatrists, clinical social workers, nurses, physiciansí assistants, marriage and family counselors, psychotherapists, among others.
    In this online course, the term ďpain management clinicianĒ will be used to encompass all of these practitioners.

    Working with chronic pain patients requires a special skill set for the pain management clinician.
    One of the most important issues is to have a good understanding of current pain theories and the nature of the chronic pain syndrome since this forms the rationale upon which psychological interventions are justified to the patient.

    • The first chapter will provide an overview of a definition of pain, different classification systems for pain, as well as outdated and current theories of pain.

    • Chapter two will present the various factors that can influence a patientís perception of pain and overall level of suffering.
      The multi-factorial influences on pain will be reviewed including tissue input (nociception), pain sensation, thoughts, emotions, pain behaviors and the psychosocial environment.
      Factors impacting the transition from acute to chronic pain will be discussed.

    • Chapter three will review a model for the biopsychosocial assessment of the chronic pain patient.
      This model is based upon a ďtargetsĒ of assessment approach developed by Belar and Deardorff (1995).
      Methods of assessment for use with the chronic pain patient will also be presented including the clinical interview, questionnaires, patient diaries, psychometric testing, behavioral observation and reviewing archival data.
      A template for the chronic pain evaluation report will also be discussed.

    • Chapter four will present the most commonly used ďdirectĒ psychological treatments for chronic pain including cognitive-behavioral interventions and deep relaxation training.

    • Chapters five and six will review two common areas of ďindirectĒ treatment in which the pain management clinician acts as a ďconsultantĒ to other healthcare professionals.
      In working with medical disorders, the pain management clinician must be comfortable interacting with the patientís other providers (e.g., physician, physical therapist etc).
      This chapter will discuss the pain management clinicianís role in medication management and helping to design a physical rehabilitation program based upon behavioral principles.

    Contents :

    Chapter One - Pain as Disease

    This chapter will provide an overview of current theories of pain.
    The material will be presented in a straightforward and concise manner.
    The goal of this chapter is to provide the practitioner with an overview of the important concepts while also presenting the information in a manner that can be used when working with chronic pain patients.
    Giving the patient an understanding of the multi-factorial nature of chronic pain is essential to the success of any psychological intervention.

    1. Chronic pain as disease - Why does it still hurt ?
      The experience of pain

    2. A Definition of Pain
      Categorizing Pain - Acute, Recurrent Acute, Chronic
      Acute pain
      Acute recurrent pain
      Chronic pain
      - Chronic pain associated with a progressive disease
      - Chronic non-cancer pain
      - Chronic neuropathic pain

    3. Chronic Pain vs. Acute Pain

    4. Theories of Pain
      Old ideas - The specificity theory of pain
      Problems with the specificity theory
      - The meaning of the situation influences pain
      - Pain after healing of an injury
      - Injury without pain and pain without injury
      - Hypnosis for anesthesia

    5. New Ideas - The Gate-Control Theory of Pain
      The peripheral nervous system
      The spinal cord
      The brain

    6. Down the Pain Pathways
      Opening and closing the pain gates
      Patient examples - The gate control theory in action !

    7. When Acute Pain Becomes Chronic

    Chapter Two - Chronic Pain and Suffering

    ďThose who have something better to do, don't suffer as muchĒ - W. Fordyce, Ph.D.

    There are many things that can increase or decrease a patientís perception of pain.
    These influences on pain perception are explained by the gate-control theory.
    This section will be a further discussion of these issues, as it is an area most commonly neglected in traditional approaches to chronic pain.
    These factors are well known to the research and academic communities but rarely acknowledged in general practice.
    The concepts presented in this chapter are excellent to discuss with the chronic pain patients.

    1. The Pain System

    2. The Multi-factorial Nature of Pain and Suffering
      Tissue damage or nociception
      Pain sensation
      Pain behaviors
      Psychosocial environment

    3. Factors Influencing Acute and Chronic Pain
      Chronic pain and depression
      - Depression and chronic pain
      - Depression and Spine Surgery
      - Treating depression in the chronic back pain patient
      Fear and phobia
      Other Factors Influencing Pain and Suffering
      - Positive reinforcement of pain behavior
      - Avoidance learning
      - Reinforcement by the medical community
      - Difficulty coping with being well

    4. Conclusions
      In thinking about a patientís chronic pain problem, it is important to assess whether the pain is being influenced by any of the factors discussed previously.
      To summarize, these include factors such as nociception, thoughts, emotions, pain sensation, suffering, pain behaviors and the psychosocial environment.
      It is important to acknowledge the power that emotions can have on a patientís chronic pain including : depression - anxiety - fear and phobia - anger Ė entitlement.
      The longer the pain lingers, the more likely one or more of these emotions is increasing the pain.
      The influence of nonphysical factors on chronic pain, disability, and suffering must be acknowledged.
      There are very few physicians who will take all of these factors into account, even though recent research indicates they may be among the most important in chronic pain cases. These factors include : positive reinforcement from others of the pain - avoidance learning to "avoid" the possibility of pain - reinforcement of pain and suffering by the medical community - having difficulty coping with being well.
      If any of these influences are part of the chronic pain problem, they need to be addressed or the problem will not likely resolve.
      Getting the patient to be aware and accepting of these factors is the first step in teaching effective pain management skills.

    Chapter Three - Assessment of Chronic Pain

    As discussed by Turk and Monarch (2002) chronic pain should be assessed from a biopsychosocial perspective.
    This is consistent with the gate control model of pain and the pain system model discussed previously.
    The biopsychosocial perspective takes into account biologic, affective, cognitive, behavioral and sociocultural influences on pain.

    The clinical health psychology assessment model developed by Belar and Deardorff (1995) is useful in completing a biopsychosocial assessment of chronic pain.
    The following is adapted from Belar and Deardorff, 'Clinical Health Psychology in Medical Settings' (Chapter 3, APA Books, Washington D.C., 1995 Ė cfr. : -).

    1. Targets of Assessment
      Patient Targets
      Biological Targets
      Affective Targets
      Cognitive Targets
      Behavioral targets
      Environmental Targets
      - Health care system
      - Sociocultural environment

    2. Integrating Assessment Information

    3. Methods of Assessment
      The Clinical Interview
      - Preparing the patient
      - Elements of the clinical interview
      Psychological testing
      - The Minnesota Multiphasic Personality Inventory (MMPI-2)
      - The identification of personality and behavioral characteristics
      - The MMPI-2 yields standardized scores
      - The MMPI-2, treatment planning and prediction of outcome
      - The MMPI-2 is not face valid and allows for detection of response bias
      - Length of the test and item content
      - Standardization sample is not appropriate for pain patients
      - Incorrect interpretation of test results
      - Battery for Health Improvement-2
      - Symptom Checklist-90-Revised (SCL9-R)
      - Beck Depression Inventory (BDI/BDI-2)
      - Brief Battery for Health Improvement-2
      - Multidimensional Pain Inventory (MPI)
      - Coping Strategies Questionnaire (CSQ)
      - Chronic Pain Coping Inventory (CPCI)
      Archival Data

    4. Achieving The Goals of Assessment

    5. Reporting the Results of the Evaluation

    Chapter Four - Psychological Treatment of Chronic Pain

    The two most common types of direct psychological treatment of chronic pain include cognitive behavioral interventions and relaxation training.
    These approaches are often used together to provide simultaneous interventions at cognitive and physical levels.

    1. Cognitive Behavioral Treatment

    2. Preparing the Patient for the Cognitive Behavioral Approach

    3. Introducing the Patient to Cognitive Behavioral Techniques

    4. The Three- and Five-Column Techniques
      - The Three-Column Technique
      Black-and- White Thinking
      Mind Reading
      Should Statements

    5. Changing Negative Automatic Thoughts
      - Avoid negatives
      - Keep coping thoughts in the present tense
      - Keep coping thoughts in the first person
      - Make coping thoughts believable
      Black and White Thinking
      Mind Reading
      Should Statements
      - The Five Column Technique

    6. Relaxation Techniques
      What is stress ?

    7. The ďRelaxation ResponseĒ - More Than Just Relaxing
      - A Comparison of the Stress Response and the Relaxation Response

    8. Different Types of Breathing
      Chest Breathing
      Abdominal or Diaphragmatic Breathing

    9. Teaching Patients Deep Relaxation Exercises
      Breathing exercises
      Breathing Awareness
      Diaphragmatic or abdominal breathing
      Deep breathing
      Complete natural breathing

    10. Cue-controlled Relaxation
      How does cue-controlled relaxation work ?
      Learning Cue-Controlled Relaxation
      - Step 1 - Choose a cue
      - Step 2 - Conditioning the cue
      Uses of cue-controlled relaxation
      - To signal the relaxation response in any situation
      - Thought stopping
      - To prepare oneself for an uncomfortable medical procedure
      - To manage pain flare-ups

    11. Guidelines for Practicing Deep Relaxation
      Practice once or twice a day
      Practice in a quiet location
      Give a five-minute warning
      Practice at regular times
      Practice on an empty stomach
      Assume a comfortable position
      Loosen clothing
      Assume a passive attitude

    12. Obstacles to Practicing
      There is no time to relax
      It's boring
      O don't have a place to relax
      Peculiar sensations when practicing deep relaxation
      Mind chatter

    13. Precautions

    Chapter Five Ė Medications

    The previous section reviewed treatments that are directly applied by the pain management clinician in treating chronic pain.
    However, the expertise of the pain management clinician (especially in the use of behavioral principles) also allows for other ďindirectĒ interventions that can be very powerful in treating chronic pain.
    In this role, the pain management clinician acts as a consultant to other health care providers and the patient.
    Two of the most commons areas of ďconsultingĒ are medications and physical re-activation.
    Of course, these types of indirect interventions require a close and collegial working relationship with the other healthcare providers; however, this should be the case in providing effective treatment of chronic pain patients anyway.
    Of course, these other providers must be respectful of what psychology has to offer in terms of applying behavioral principles to medical care and treatment.

    1. Medications
      Why do I need to know this stuff ?
      Anti-inflammatories and acetaminophen
      Muscle relaxants
      - Understand key concepts in pain medication management
      -- Tolerance
      -- Pseudotolerance
      -- Physical Dependence
      -- Addiction
      -- Pseudoaddiction
      - Chronic opioid therapy for chronic pain
      - Assessing opioid addiction in the chronic pain patient
      - Dosage Ranges for Antidepressants When Used for Pain Versus Depression
      Antianxiety agents
      Sedatives and hypnotics

    2. Help Your Patient Be an Informed Consumer
      - Questions to ask about your medicines

    Chapter Six - Aggressive Conservative Treatment

    Gatchelís model of physical and mental de-conditioning explains a patientís transition from acute to chronic pain.
    Consistent with this model, treatment approaches involve physical and mental re-conditioning.
    When a chronic pain patient is involved in a multidisciplinary program, addressing both mental and physical elements are required for maximum success.

    When the patient is involved in physical reactivation treatment, various cognitive factors must be successfully addressed.
    For instance, one key element will be helping the patient manage his or her fear of the pain, accepting the fact that hurt does not equal harm, and openly addressing issues that may be pressuring the patient into maintaining the sick role (and possibly sabotaging the physical therapy).
    This type of treatment will fall within the purview of the pain management clinician.

    Aggressive conservative treatment should generally be preceded by a careful physical evaluation by the physician.
    This is done primarily to rule out any underlying serious condition that may need to be addressed and to develop the physical reconditioning program.
    An aggressive conservative treatment program will generally be designed by the supervising physician and implemented by a qualified physical therapist or exercise physiologist; although in many cases patients can simply be given a program of exercises and complete them on their own, independent of a formal treatment setting.

    There are several important aspects that must be attended to during the course of such a program.
    The following issues should be discussed with the chronic pain patient at the beginning of such treatment :

    • The rationale for the treatment plan should be clearly and extensively discussed with the patient.

    • It is important to instill a sense of hope in the patient, even towards small gains.

    • The patient must accept the fact that he or she may experience a mild to moderate increase in pain upon initiation of such a program.
      This pain does not indicate tissue damage and is what one would expect as part of increasing activity (like going back to the gym after a long hiatus).

    • It is important to the treatment that the patient complies with the exercise program.
      This is probably the area of most concern, as people generally have trouble following through on exercise recommendations.

    • During the course of aggressive physical reconditioning, the patient should pay attention to cognitive, emotional, behavioral or other factors that may act as blockades to recovery.
      If these problems are occurring and not addressed, the physical reconditioning will not work.
      Possible blockades to treatment should be discussed at every pain psychology visit.

    To help the chronic pain patient understand the rationale behind the importance of physical re-conditioning, it is useful to present the physical-deconditioning syndrome or "disuse syndrome".

    1. The deconditioning syndrome

    2. Physical reconditioning

    3. Principles for a chronic pain reconditioning program
      The quota system
      Aerobic conditioning

    4. Family, friends and exercise



    1. Chronic Pain and Depression

    2. Psychological Testing
      - MMPI-2
      - Battery for Health Improvement-2 (BHI-2)
      - Brief Battery for Health Improvement (BBHI-2)
      - Multidimensional Pain Inventory (MPI)
      - Coping Strategies Questionnaire (CSQ)
      - Chronic Pain Coping Inventory (CPCI)
      - Opioid Use in Chronic Pain Patients

    Cfr. :

    Take the
    Psychological Management of Chronic Pain
    - Test
    William W. Deardorff, Ph.D., ABPP

    15-05-2007 om 18:40 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Prof. Dr. Johann Bauer - Het verhaal van een patiŽnte
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    Prof. Dr. Johann Bauer

    Het verhaal van een patiŽnte

    Victoria Peeters

    FMS-ingreep op 18/09/2002

    Mijn verhaal van een lange lijdensweg tot hulp door middel van een ingreep.

    Alles begint in 1994 met stekende pijnen in de beide ellebogen, de eerste diagnose na het maken van radio- en echografie is een ontsteking, deze wordt behandeld door middel van cortisone infiltraties en medicatie tegen de pijnen en de ontsteking.

    De pijnen straalden uit tot diep in de schouders en het puntje van mijn vingers.

    De bewegingen met mijn armen werden steeds minder mogelijk, het snijden van mijn vlees of het smeren van mijn boterham waren amper mogelijk, zonder te spreken van het kammen van mijn haren.

    De pijnen verdwijnen niet en de arts gaat terug over tot infiltraties, pijnstillers en ontstekingsremmers en dit aangevuld met fysiotherapie (electrodialise-massage-fricties...) gedurende 5 maanden.

    Na de eerste weken fysio geen merkbaar beterschap.

    Aangezien geen beterschap stelt de geneesheer voor om de beide armen te immobiliseren door middel van draag-attellen(speciaal vervaardigd) en over te gaan tot een volledig bloedonderzoek.

    Het bloedonderzoek geeft geen resultaat, niets speciaals te vermerken en te vinden.

    De vervaardigde draag-attellen geven steun en een gevoel van rust aan de armen, daarentegen de arm naar beneden laten hangen is niet te verdragen.

    Ik kan amper en dit enkel met middel van veel pijnstillers enkele van mijn huishoudelijke taken verrichten.

    We schrijven zeven maanden later, noch steeds geen beterschap.

    Een scanner onderzoek wordt uitgevoerd, maar geeft geen uitsluitsel over de oorzaak van de pijnen.Anders gezegd, er is niets te vinden.

    Vanaf nu is een in-slaper (medicatie) nodig om enige nachtrust te hebben gezien de pijnen mij slaaploze nachten bezorgen.

    Om zeker te zijn dat de oorzaak van de pijnen en dit op aanraden van de behandelende geneesheer niet uit hormonale of gynaecologische richting komen onderga ik een volledig hormonaal en gynaecologisch onderzoek, dit onderzoek is ook volledig in orde en kan geen aanwijzing geven van de oorzaak.

    De onderzoeken gaan verder.

    Neurologisch onderzoek met EMG, een Echografie en Radiologisch onderzoek, geen aanwijzingen te vinden van de oorzaak.

    Door al de pijnen, de onderzoeken die maar geen uitsluitsel geven ben ik zwaar depressief geworden, waarvoor ik dan ook weer medicatie nodig had.

    Op aanraden van de ene geneesheer gaan we te raden bij een andere om toch maar hulp te krijgen.

    Ik heb de indruk dat ik niet au serieus genomen word.

    Na consultatie bij een Reumatoloog komt voor het eerst het vermoeden van Fibromyalgie te voorschijn.

    De Reumatoloog vraagt verdere onderzoeken bij de Neuroloog en een nieuwe EMG, deze onderzoeken en EMG geven geen andere resultaten dan alle voorgaande.

    Gezien mijn depressieve toestand denkt mijn huisarts aan een gemaskerde depressie en raad mij het bezoek bij een psychologe aan.

    Deze laatste besluit na 4 zittingen dat er geen verband kan gelegd worden tussen de pijnen en een eventuele gemaskerde depressie.

    Ik word van de ene dokter naar de andere gestuurd, van het ene AZ naar het andere UZ... ...

    In Pellenberg, Sportgeneeskundig Centrum van Leuven, VUB Brussel en UZ Gasthuisberg, heeft men verdere onderzoeken en test uitgevoerd om toch maar te achterhalen van waar de pijnen komen en hoe deze te milderen.

    Gezien al deze onderzoeken geen resultaat opleverden ben ik te rade gegaan bij een arts die mij kon behandelen door middel van acupunctuur, deze heeft mij gedurende 10 maanden (eenmaal per week) behandeld, de pijnen zijn gebleven, mijn depressie werd beter.

    Ondertussen waren de afspraken die sinds 1996 werden gemaakt voor doorverwijzing naar de pijnkliniek uitgevoerd, we schrijven juli 1997.

    In de pijnkliniek worden alle onderzoeken nogmaals uitgevoerd door een team van artsen.

    Bij ieder onderzoek werden er andere medicaties en infiltraties gegeven.

    Na een therapiezitting wordt besloten te starten met een fysiotherapie (massagebaden) maar zonder resultaat, het tegendeel is waar, nog meer pijnen.

    Gevolg : het gebruik van een TENS apparaat wordt aanbevolen, een proefperiode van twee weken, doch zonder resultaat.

    Uiteindelijk wordt voorgesteld een therapie te volgen die aanleert om, om te gaan met de pijnen en de pijnstillers, en er mee te leren leven.

    Ik zoek verder hulp door middel van alternatieve geneeskunde, geen merkbare vermindering van de pijnen, maar het zwaarte gevoel van de onderarmen en de zwellingen zijn door de behandeling goed verbeterd.
    Aan de pijnen kan de arts ook niet verhelpen.

    Begin 98 en op aanraden van kennissen een afspraak gemaakt bij een bekende specialist in Reuma Ė Gewrichten Ė Osteoporose.

    Hij start een behandeling met nieuwe medicatie en infiltraties in de schouder en nekstreek, de behandeling vindt plaats om de 2 ŗ 3 maanden.
    Gedurende 4 jaar onderga ik de behandeling steeds met de hoop op beterschap, maar nog steeds word ik door de ondraaglijke pijnen gekweld.

    Steeds maar verder zoeken naar een mogelijke genezing of tenminste beterschap, zo kom ik aan een adres van een geneesheer die kennis heeft van FMS te Herentals en maak onmiddellijk een afspraak met hem.

    Na terug allerlei onderzoeken bevestigd hij het vermoeden van Fibromyalgie en wenst hij over te gaan tot het toedienen van zuurstof in de zenuwbaan.
    Dit zou gebeuren in de zenuwbaan van de hals en moet uitgevoerd worden door een anesthesist.
    Deze laatste heeft bezwaren van uitvoering gezien de hoge dosis aan pijnstillers die ik dien in te nemen om een beetje normaal te leven.

    De ingreep gaat niet door.
    Vanaf juli 2002 krijg ik morfine pleisters als pijnstillers.

    In die zelfde maand en na lang zoeken vindt mijn echtgenoot de website van Prof Dr BAUER in M‹NCHEN.
    De Prof heeft zich toegelegd op de problematiek van FMS.

    Mijn man neemt onmiddellijk contact op met de Prof en na het overmaken van mijn ziekte verslag kan hij een afspraak maken op 15 Sep 2002.

    Op 15 sep word ik door de Prof Bauer onderzocht en stelt hij degelijk vast dat ik lijd aan Fibromyalgie.

    Hij kan mij helpen door middel van een ingreep in de arm (kwadrantenpijn-interventie), hij legt mij alles klaar en duidelijk uit, hoe de operatie voorgaat en hoe de nabehandeling dient te gebeuren.

    Gezien mijn situatie op dat ogenblik (zeer depressief en getrokken van de pijnen) heeft de Prof in zijn druk programma een plaatsje kunnen vrijmaken om mij op 18 Sep te opereren.

    18 Sep 2002; de dag van mijn verlossing, een kleine ingreep bij lokale verdoving en aansluitend geen pijn meer hebben, mijn leven begint opnieuw, ik kan terug lachen.

    Onmiddellijk na de operatie begint de revalidatie (kleine oefeningen die geen hulp vergen).

    Na een revalidatie periode van in het totaal 6 maanden kan ik weer alles doen zonder enige pijn, het niet meer innemen van medicatie en pijnstillers na de ingreep vergde van mij een hele aanpassing.

    Ik kan enkel dank U zeggen aan de Prof en zijn team (team dat wij uit dankbaarheid het ďZĒ TEAM hebben genoemd Ė ďZĒ van tovenaar in het Duits).

    Gedurende deze ganse jaren (8 in het totaal) was ik niet meer dezelfde als voorheen, ik had geen levenslust meer, was depressief en het liefst van al alleen met mijn pijnen en leed, was niet meer te genieten voor mijn familieleden onmiddellijke omgeving, had steeds kou en was vermagerd.

    Na de ingreep ben ik terug gaan leven, kan ik alles weer zoals voorheen en kan ik terug genieten van mijn leven.

    Een gelukkige patiŽnte

    14-05-2007 om 18:00 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (35 Stemmen)
    >> Reageer (8)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Chronisch Vermoeidheidssyndroom met kennis behandelen, begeleiden, reactiveren
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  


    met kennis
    behandelen, begeleiden, reactiveren

    Voorzitter : Mevrouw Dr. M. Mootz
    Leden : Prof.dr. G. Bleijenberg - Dr. J.S. Burgers - Mevrouw prof.dr. M.H.W. Frings-Dresen - Dr. A.N. Goudswaard - Mevrouw J.G. van Heertum - Dr. C.T.J. Hulshof - Dr. H. Kroneman - Mevrouw prof.dr. G.H.I. Moorkens - Mevrouw drs. E. van de Putte - Prof.dr. C.P.D.R. Schaap
    Waarnemer : Mevrouw mr. Y.A.J. de Nas
    Secretariaat : Mevrouw drs. D. Moi Thuk Shung - Mevrouw drs. M.J.E. te Vaarwerk -
    ZonMw, juni 2006


    1. Inleiding

    2. Terreinverkenning en afbakening
      2.1 - Het chronisch vermoeidheidssyndroom
      2.2 - Verschillende perspectieven
      2.3 - Scope van het programma
      2.4 - Beleidscontext en raakvlakken met andere ZonMw-prorammaís

    3. Doelstellingen

    4. Inhoud van het programma
      4.1 - Activiteiten van doelstelling
      4.2 - Activiteiten van doelstelling
      4.3 - Activiteiten van doelstelling
      4.4 - Activiteiten van doelstelling

    5. Communicatie en implementatie

    6. Management en organisatie

    7. Voortgangsbewaking en evaluatie

    8. Budget en tijdpad

    9. Bijlagen
      9.1 - Samenstelling Programmacommissie
      9.2 - Doelstellingen, beoogde resultaten, activiteiten, budget en planning
      9.3 - Brief VWS, 9 juni 2005, vervolgbrief chronisch vermoeidheidssyndroom
      9.4 - Passage uit brief VWS, 23 december 2005, goedkeuring jaarplan en begroting 2006

    1. - Inleiding

    Het Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS) is een reŽle, ernstig invaliderende aandoening die beperkingen oplegt aan het persoonlijk, beroepsmatig en sociaal functioneren en samengaat met een verminderde kwaliteit van leven.
    Dit stelde de Gezondheidsraad in het advies dat zij op 25 januari 2005 uitbracht aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
    In dit advies concludeert de Raad dat de kennis over CVS nog grote hiaten vertoont.
    De oorzaken van de aandoening staan bijvoorbeeld niet vast.
    Een daadwerkelijke vergroting van het inzicht in de oorzaken en de behandeling van CVS vergt een multidisciplinaire aanpak waarin diverse factoren in samenhang bestudeerd worden, stelt de Raad.
    Dit soort onderzoek is kostbaar.
    PatiŽnten zouden vooralsnog baat kunnen hebben bij activerende behandelingen die bij een substantieel deel van de patiŽnten effectief zijn gebleken.
    Het advies van de Gezondheidsraad was aanleiding voor de minister om ZonMw (De Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie) op 9 juni 2005 opdracht te verlenen tot het opzetten en uitvoeren van een programma voor behandeling en Ė zo mogelijk - reactivering van personen met CVS.
    Het programma moet daarnaast wetenschappelijke en ervaringskennis over (de behandeling van) CVS onder de aandacht brengen van relevante beroepsgroepen.
    Voor dit programma heeft de minister een bedrag van Ä 1.9 miljoen beschikbaar gesteld.
    De looptijd van het programma is drie jaar (2006 tot en met 2008).
    De opdracht is nader omschreven in de brief van 23 december 2005 aan ZonMw.
    In navolging van het advies van de Gezondheidsraad wordt in de opdracht specifiek gewezen op het belang van nader onderzoek naar Cognitieve Gedragstherapie (CGT) en Graded Excercise Training (GET).
    Beide opdrachtbrieven zijn als bijlage bij deze programmatekst opgenomen.
    De voor u liggende programmatekst is tot stand gekomen in samenspraak met deskundigen op het terrein van CVS.
    In het voortraject zijn verkennende gesprekken gevoerd met de patiŽntenorganisaties op het gebied van CVS en professionele sleutelfiguren.
    Vervolgens heeft ZonMw op 17 november 2005 een werkconferentie belegd waar vertegenwoordigers uit de onderzoekswereld, (verzekerings)geneeskundigen, gedragsdeskundigen en experts op het gebied van richtlijnontwikkeling zich hebben uitgesproken over de nadere invulling van het programma.
    Daarna hebben wij aan elke organisatie de discussievragen uit de werkconferentie voorgelegd.
    Zij hebben hier schriftelijk op gereageerd, waarna zij hun standpunt in een tweede gesprek hebben toegelicht.
    De reacties van beroepsgroepen en patiŽntenorganisaties zijn Ė voor zover zij pasten binnen de opdracht voor dit programma - in dit programmavoorstel verwerkt.
    In de voor u liggende tekst schetsen wij allereerst het terrein, de doelstelling van het programma en de doelgroep waarop het programma zich richt (paragrafen 2 en 3).
    Daarna volgt een beschrijving van de inhoud van het programma en van de activiteiten op het gebied van communicatie en implementatie (paragraaf 4 en 5).
    Vervolgens komen management en organisatie (paragraaf 6) aan bod, evenals voortgangsbewaking en evaluatie (paragraaf 7).
    We besluiten met een overzicht van de verdeling van het budget en het tijdpad (paragraaf 8).

    2. - Terreinverkenning en afbakening

    2.1 - Het Chronisch Vermoeidheidssyndroom

    In dit programma definiŽren wij CVS aan de hand van de internationale casus definitie (CDC-94) van de Amerikaanse Centres for Disease control.
    Een casusdefinitie is een op consensus gebaseerde omschrijving van een aandoening.
    Bij aandoeningen waarbij het niet mogelijk is om de diagnose te stellen aan de hand van een eenvoudige diagnostische test, zoals ook bij CVS het geval is, is men aangewezen op een casusdefinitie.
    Volgens de CDC-94 moet aan de volgende criteria zijn voldaan om van CVS te spreken :

    • Minstens 6 maanden aanhoudende of steeds terugkerende vermoeidheid waarvoor geen lichamelijke verklaring is gevonden en die
      - nieuw is, dat wil zeggen niet levenslang aanwezig
      - niet het gevolg is van voortdurende inspanning
      - nauwelijks verbetert met rust
      - het functioneren ernstig beperkt.

    • In combinatie met vier of meer van de volgende symptomen, gedurende zes maanden aanhoudend of regelmatig terugkerend en die er niet waren voor de vermoeidheid begon :
      - zelfgerapporteerde verslechtering van geheugen of concentratievermogen
      - keelpijn
      - gevoelige hals- of okselklieren
      - spierpijn
      - gewrichtspijnen
      - hoofdpijn
      - niet-verfrissende slaap
      - na inspanning gevoel van uitputting (malaise) gedurende 24 uur of langer

    • Exclusiecriteria
      - een andere aandoening of ziekte die de vermoeidheid (vermoedelijk) verklaart
      - een psychotische, ernstige of bipolaire depressie (maar niet een ongecompliceerde depressie)
      - dementie
      - anorexia of bulimia nervosa
      - alcoholmisbruik of gebruik van drugs
      - ernstig overgewicht.

    CVS wordt ook wel aangeduid als ME (myalgische encephalomyelitis).
    Deze term is misleidend gebleken omdat de suggestie wordt gewekt dat patiŽnten spierpijn zouden hebben door ontsteking van hersenen en ruggenmerg.
    Hiervoor zijn echter geen wetenschappelijke bewijzen.
    Naar schatting van de Gezondheidsraad zijn er in Nederland 30.000 tot 40.000 personen met CVS.
    Betrouwbare gegevens over de incidentie ontbreken.
    Bij vrouwen komt de aandoening drie tot vijf keer zo vaak voor als bij mannen.
    Er zijn aanwijzingen dat de prognose slechter is naarmate de klachten langer bestaan.
    Ook het moeten bewijzen dat men echt ziek is, bijvoorbeeld bij het aanspraak maken op een arbeidsongeschiktheidsuitkering, staat herstel in de weg.
    Als vooralsnog onverklaard syndroom met een weinig specifiek en veelal wisselend klachtenpatroon vertoont CVS aanzienlijke overlap met enkele andere tot nu toe onverklaarde aandoeningen, zoals fibromyalgie en het prikkelbare darm syndroom.
    Sommige beroepsgroepen geven er daarom de voorkeur aan de verschillende aandoeningen samen te voegen en te benoemen als lichamelijk onverklaarde aandoeningen.
    Anderen proberen juist binnen de casusdefinitie subgroepen te onderscheiden aan de hand van specifieke kenmerken.
    In dit programma beperken wij ons tot CVS.
    Daarmee is geenszins uitgesloten dat de bevindingen uit het programma ook toepasbaar kunnen zijn

    op andere nog onverklaarde aandoeningen.

    2.2 - Verschillende perspectieven

    De aandoening CVS roept zeer uiteenlopende beelden en emoties op, afhankelijk van wiens perspectief men inneemt.
    Dit heeft gevolgen voor de behandeling, begeleiding en beoordeling van personen met CVS.
    PatiŽnten die lijden aan CVS zijn er veelal van overtuigd dat er een fysieke of neurologische verklaring is voor de aandoening.
    De behoefte om hiervoor erkenning te vinden is groot, maar wordt dikwijls niet gevonden.
    De omgeving erkent vaak niet dat de patiŽnt ziek is en weinig meer kan.
    PatiŽnten ontmoeten vaak ongeloof en scepsis in de omgeving (Ďhet zal wel psychisch zijní).
    Deze houding wordt gevoed doordat de symptomen fluctueren en patiŽnten soms ook actief kunnen zijn.
    In de ogen van de patiŽnt ziet de omgeving dikwijls niet hoe een Ďgoede dagí waarop men veel heeft gedaan, wordt afgestraft door een aantal Ďslechte dagení.
    Hoe meer scepsis in de omgeving, hoe sterker de patiŽnt gemotiveerd wordt om de ultieme medische verklaring te vinden.
    Dit kan leiden tot een hoge medische consumptie.
    Het draagvlak voor gedragsmatige behandelingen is over het algemeen niet groot.
    Een aantal patiŽntenorganisaties toont zich fervent tegenstander van dergelijke behandeling.
    Men bestrijdt de effectiviteit van deze behandeling of beschouwt deze als schadelijk.
    Vanuit het perspectief van de arts geeft de behandeling van CVS ook problemen.
    Bij het ontbreken van objectieve diagnostische tests moet de huisarts uitsluitend varen op een casusdefinitie en het verhaal van de patiŽnt.
    Bij een aantal huisartsen roept het stellen van de diagnose CVS aanzienlijke weerstand op : zij voorzien dat dit werkt als een Ďself-fulfilling prophecyí die herstel in de weg staat.
    Dit kan de wijze waarop zij de patiŽnt bejegenen negatief beÔnvloeden.
    Ook vanuit het perspectief van de bedrijfsarts of van de verzekeringsarts die de arbeids(on)geschiktheid moet beoordelen is CVS een moeilijke aandoening.
    De onduidelijke status van de aandoening in combinatie met het gebrek aan houvast bij het bepalen van feitelijke problemen in het functioneren maakt de beoordeling lastig.
    Zowel de Gezondheidsraad als patiŽntenorganisaties zijn van mening dat er weinig uniformiteit is tussen verzekeringsartsen in de wijze van beoordelen van CVS.
    Het onderscheid tussen stoornis, beperkingen en handicaps wordt niet systematisch gehanteerd.
    Ook het recenter ontwikkelde ICF-classificatie systeem, waarbij een nog fijner onderscheid wordt gemaakt tussen problemen in het functioneren, heeft bij de beoordeling van arbeids(on)geschiktheid geen brede ingang gevonden.
    Gedragsdeskundigen zoals cognitieve gedragtherapeuten, kijken wťťr anders aan tegen CVS.
    Zij richten zich niet op de stoornis zelf, maar op de beperkingen die daar uit voortvloeien, met name op de factoren die deze beperkingen in stand houden.
    In standhoudende factoren zijn in deze optiek dysfunctionele gedachten (bijvoorbeeld verhoogde aandacht voor lichamelijke gewaarwordingen) en vermijdingsgedrag (vermijden van beangstigende situaties/ vermijden van inspanning).
    De verschillende en soms strijdige perspectieven op de oorzaken van CVS, de ziekteverschijnselen, de beperkingen die er uit voortvloeien en de factoren die de beperkingen in stand houden, vormen veelal een moeizaam startpunt voor een adequate behandeling.

    2.3 - Scope van het programma

    Het programma is gericht op het verbeteren van de behandeling, begeleiding en reactivering van

    personen met CVS.
    De nadruk in dit programma ligt op het verder ontwikkelen, onderzoeken en implementeren van interventies waarvoor al enige wetenschappelijke evidentie bestaat.
    Dat is vooralsnog alleen het geval met cognitieve gedragstherapie (CGT) en graded excercise training (GET).
    Deze interventies nemen dan ook een belangrijke plaats in binnen dit programma.
    Daarnaast maken wij ruimte voor onderzoek naar pacing.
    Voor een omschrijving van deze interventies zie kader.
    Cognitieve Gedragstherapie (CGT) bij CVS is een psychotherapeutische behandelmethode die zich richt op het veranderen van cognities en gedragingen die herstel in de weg staan.
    CGT pretendeert niet de oorzaken van CVS aan te pakken (die zijn immers niet bekend of spelen na verloop van tijd mogelijk geen rol meer van betekenis).
    Belangrijke componenten van de behandeling bij CVS zijn : uitleg van het onderscheid tussen predisponerende, uitlokkende en in standhoudende factoren, motiveren voor aanpakken van instandhoudende factoren en uitdagen van cognities.
    De behandeling met CVS bevat altijd ook een element van lichamelijke activiteit : vaststellen van een basisniveau en geleidelijke toename van activiteiten op uiteenlopende gebieden.
    Graded Excercise Training (GET) is een fysiek trainingsprogramma dat zich richt op verbetering van de lichamelijke conditie.
    Het aangrijpingspunt is dus uitsluitend fysiek.
    Na het vaststellen van een basisniveau, wordt de training geleidelijk verzwaard, waardoor de conditie verbetert.
    Het doen van oefeningen brengt met zich mee dat daarmee ook de gewoonte wordt doorbroken om lichamelijke activiteit te vermijden.
    Pacing is een methode van self management, waarbij de CVS patiŽnt probeert een balans te vinden tussen rust en activiteit.
    Het doel is de vicieuze cirkel tussen overactiviteit en terugval (Ďboom and bustí) te voorkomen.
    Via het stellen van realistische doelen kan de activiteit geleidelijk worden opgevoerd.
    De achtergrondgedachte is dat bij een wijs gebruik van de aanwezige energie, de aanvankelijke beperkt beschikbare energie geleidelijk toeneemt.
    In tegenstelling tot cognitieve gedragstherapie beoogt pacing geen volledig herstel.
    Wetenschappelijk gezien heeft pacing nog niet het predikaat Ďeffectiefí verdiend.
    Door ervaringsdeskundigen wordt de methode aangemerkt als veelbelovend.
    Mogelijk is de acceptatie van pacing door patiŽnten groter en kan het in bepaalde gevallen een alternatief zijn voor cognitieve gedragstherapie en/of graded excercise training.
    Dit vergt echter nader onderzoek.
    Het programma is praktijkgericht.
    De beroepsgroepen die in aanraking komen met CVS-patiŽnten moeten meer dan tot nu toe het geval is vanuit een gemeenschappelijk referentiekader opereren, waardoor er meer overeenstemming is over diagnostiek en de aangewezen behandeling, begeleiding of wijze van reactivering.
    Door het betrekken van verzekeringsartsen bij het programma kan dit bovendien bijdragen aan een meer uniforme oordeelsvorming over arbeidsongeschiktheid.
    Daarmee loopt het programma min of meer vooruit op het ontwikkelen van zogenaamde 3 B-richtlijnen (beoordelen, behandelen, begeleiden).
    De beperkte insteek en omvang van het programma nopen ons om ook de beperkingen van het programma aan te geven.
    Allereerst biedt het programma niet de mogelijkheid voor onderzoek naar de etiologie van CVS of het identificeren van biomedische ziektekenmerken.
    Ook het onderzoek naar behandelvormen heeft een beperkte insteek.
    Daarnaast wijzen wij erop dat het daadwerkelijk creŽren van voldoende behandelcapaciteit, het verbeteren van de toegankelijkheid en het wegnemen van mogelijke financiŽle belemmeringen voor effectieve behandeling de reikwijdte van dit programma te boven gaan.
    Het scheppen van gunstige randvoorwaarden vergt vooral een politieke inspanning.

    2.4 - Beleidscontext en raakvlakken met andere ZonMw programmaís

    Het onderzoeksprogramma sluit aan op het beleid van de ministeries van VWS en SZW om bij het ontwikkelen van richtlijnen aandacht te besteden aan drie aspecten : behandeling, begeleiding en

    De Gezondheidsraad heeft over dit onderwerp op 19 januari 2005 het advies ďBeoordelen, behandelen, begeleiden uitgebrachtĒ.
    Het kabinet onderschrijft het advies van de Raad om op lange termijn 3B richtlijnen te ontwikkelen (SV/AL/05/74470).
    Dit zijn multidisciplinaire richtlijnen waarvan de beoordeling van arbeidsgeschiktheid integraal onderdeel is.
    Op basis van een multidisciplinaire 3B richtlijn ontwikkelen beroepsgroepen hun eigen monodisciplinaire richtlijnen.
    In de aanloop tot de 3B richtlijnen verzamelt de Gezondheidsraad bestaande protocollen van een 10-tal aandoeningen (waaronder CVS) en de daarbij behorende Ďmediprudentieí.
    Deze protocollen zijn zomer 2006 gereed.
    ZonMw zal de komende jaren een grotere rol gaan vervullen bij de coŲrdinatie van richtlijnontwikkeling.
    Dit is ondergebracht in het programma Kennisbeleid Kwaliteit Curatieve Zorg.
    Op korte termijn biedt dit programma echter nog geen concrete mogelijkheden om richtlijnen voor

    CVS te ontwikkelen.

    3. - Doelstellingen

    De hoofddoelstelling van het programma is het verzamelen en verdiepen van kennis over effectieve behandel-, begeleidings- en reactiveringsmethoden bij CVS en het verspreiden en implementeren van deze kennis onder relevante beroepsgroepen, teneinde een adequate en uniforme professionele aanpak van CVS te stimuleren.
    De hoofddoelstelling kan worden vertaald in onderstaande concrete doelstellingen :

    1. Het onderzoeken van de condities waaronder effectieve of veelbelovende gedragsmatige interventies bij CVS (cognitieve gedragstherapie, Graded Excercise Training, Pacing) in de praktijk succesvol zijn.

    2. Het ontwikkelen van een multidisciplinaire richtlijn voor de diagnosestelling, indicatiestelling, behandeling, begeleiding en reactivering van mensen met CVS.

    3. Stimuleren dat beroepsgroepen de multidisciplinaire richtlijn voor de eigen beroepspraktijk toepasbaar maken en implementeren.

    4. Stimuleren dat cognitieve gedragstherapeuten bekend zijn met de mogelijkheden van CGT bij CVS en dat het opleidingsaanbod wordt verruimd.

    Het programma richt zich zowel op personen met CVS als op beroepsbeoefenaren die met CVS in

    aanraking komen en hun organisaties.
    Het programma richt zich uitdrukkelijk op CVS- patiŽnten van alle leeftijden, ongeacht sekse, etniciteit of deelname aan het arbeidsproces.
    In lijn met het advies van de Gezondheidsraad besteden wij expliciete aandacht aan jongeren.
    De CVS-populatie waar het onderzoek betrekking op heeft voldoet aan de criteria die vermeld zijn in de CDC-94 (zie paragraaf 2).
    Het gaat dus om personen bij wie het beschreven klachtenpatroon minstens zes maanden bestaat.
    Bij jongeren hanteren wij een klachtenduur van minimaal drie maanden (ook al kan in die gevallen de diagnose CVS eigenlijk nog niet gesteld worden).
    Voor het ontwikkelen van richtlijnen zijn de grenzen minder strikt: het programma heeft namelijk ook betrekking op de diagnostische fase, waarin de klachten korter dan zes maanden kunnen bestaan.
    De voor CVS relevante beroepsgroepen zijn huis-, bedrijfs- en kinderartsen, medisch specialisten (internisten, revalidatieartsen, neurologen), psychotherapeuten (met name cognitief gedragstherapeuten), fysiotherapeuten, arbeids- en reÔntegratiedeskundigen en verzekeringsartsen.
    Zij spelen een grote rol bij de behandeling, begeleiding en reactivering van patiŽnten.
    De koepels en beroepsorganisaties vormen een belangrijke doelgroep vanwege hun rol bij richtlijnontwikkeling en deskundigheidsbevordering.
    Belangrijke organisaties in dit verband zijn het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG), de Nederlandse Vereniging voor Cognitieve Gedragstherapie (NVcGT), de Nederlandse Vereniging voor Arbeids- en Bedrijfsgeneeskunde (NVAB), het UWV en het Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO.

    4. - Inhoud van het programma

    In het volgende wordt beschreven welke activiteiten binnen het programma plaatsvinden om de doelstellingen te realiseren.
    In bijlage 1 wordt dit nog eens schematisch weergegeven, waarbij ook de concreet te behalen resultaten worden benoemd.

    4.1 - Activiteiten doelstelling

    ĎHet onderzoeken van de condities waaronder effectieve of veelbelovende gedragsmatige interventies bij CVS (Cognitieve Gedragstherapie, Graded Excercise Training, Pacing) in de praktijk al dan niet succesvol zijní.
    Deze doelstelling is gerealiseerd als :
    - wetenschappelijke onderzoeken naar deze interventies zijn uitgevoerd.
    - over de resultaten is gepubliceerd in de vakpers, de lekenpers, op het slotcongres en op congressen van relevante beroepsgroepen.
    Uit de wetenschappelijke literatuur komt consistent naar voren dat cognitieve gedragstherapie en graded excercise training op dit moment de enige effectieve behandelingen zijn voor de behandeling van CVS.
    In dit programma nemen deze behandelvormen dan ook een belangrijke plaats in.
    Daarnaast is er ruimte voor onderzoek naar pacing.
    Het programma beoogt meer inzicht tot stand te brengen in de condities waaronder deze interventies in de praktijk al dan niet effectief zijn.
    Allereerst is onderzoek gewenst naar de patiŽntkenmerken die van invloed zijn op het behandelresultaat.
    Sommige patiŽnten profiteren namelijk beduidend meer van deze behandelvorm dan andere.
    Mogelijk heeft dat te maken met de fase van de aandoening of de manier waarop de aandoening zich in specifieke gevallen manifesteert.
    Ook willen we graag weten hoe de opvattingen, attitude en acceptatie van CGT en GET en therapietrouw samenhangen met de behandelresultaten.
    De maximale looptijd van projecten binnen dit thema is 36 maanden.
    In de tweede plaats is behoefte aan beter inzicht in behandelvariabelen die de effectiviteit van behandeling of begeleiding kunnen vergroten - De doelmatigheid en kosteneffectiviteit zijn al eerder onderzocht -.
    Allereerst is onderzoek mogelijk naar het effect van op CGT EN/ OF GET gebaseerde behandelvarianten die zijn aangepast voor specifieke groepen patiŽnten (bijvoorbeeld jongeren, patiŽnten met een uitgesproken passief activiteiten patroon, patiŽnten bij wie de klachten al lang bestaan).
    Daarnaast is onderzoek mogelijk naar het effect van motivatieverhogende interventies in de aanloop tot CGT en/of GET.
    Daarbij kan men denken aan minimale interventies, vormen van psycho educatie of andere interventies die voorafgaand aan CGT en/of GET worden aangeboden.
    Ook is onderzoek mogelijk naar het effect van bejegeningsaspecten en naar motivationele technieken tijdens de CGT EN/ OF GET behandeling ter verbetering van de therapeutische relatie, de compliance en het voorkůmen van drop out.
    Ook is onderzoek gewenst naar de effecten van pacing.
    De vraagstellingen van dit onderzoek dienen aan te sluiten op internationaal onderzoek.
    Alle onderzoeken onder 2 hebben een looptijd van maximaal 36 maanden.
    Overlap met lopend onderzoek wordt vermeden.
    Tot slot stimuleren wij onderzoek naar de invloed van meer randvoorwaardelijke condities, zoals setting (ambulant of klinisch), de inbedding van de behandeling in een specifieke sector (bijvoorbeeld GGZ, algemeen ziekenhuis, onderdeel van een reÔntegratietraject) - Hierbij zal afstemming worden gezocht met lopend onderzoek. Vermeldenswaard is een kleinschalig implementatie onderzoek naar het aanbieden van CGT in de GGZ- Oost Gelderland. De resultaten van dit onderzoek zijn waarschijnlijk in 2007 beschikbaar. Onderzoek naar de effectiviteit van reÔntegratieprogrammaís wordt momenteel verricht door het Coronel Instituut - onderzoek naar het effect van een mono- of multidisciplinaire aanpak en kenmerken van de behandelaar (opleiding).
    De maximale looptijd van projecten binnen dit thema is 24 maanden.

    Om de accumulatie van kennis te stimuleren dienen uitkomstmaten en het gekozen instrumentarium zo veel mogelijk aan te sluiten op eerder verricht onderzoek.
    Als raamwerk voor het ordenen van uitkomstmaten voor het effect van interventies op persoonsniveau hanteren wij de ĎInternational Classification of Functioning, Disability and Healthí (ICF).
    Dit classificatiesysteem brengt vooral de gevolgen van ziekte voor het functioneren in kaart.

    International Classification of Functioning, Disability and Health (ICF)
    As a new member of WHO Family of International Classifications, ICF describes how people live with their health condition.
    ICF is a classification of health and health related domains that describe body functions and structures, activities and participation.
    The domains are classified from body, individual and societal perspectives.
    Since an individual's functioning and disability occurs in a context, ICF also includes a list of environmental factors.
    ICF is useful to understand and measure health outcomes.
    It can be used in clinical settings, health services or surveys at the individual or population level.
    Thus ICF complements ICD-10 , The International Statistical Classification of Diseases and Related Health Problems and therefore is looking beyond mortality and disease.
    Cfr. :

    Vermindering van klachten, beperkingen en participatieproblemen staan centraal.
    In onderzoek onder werkenden kunnen participatieproblemen geconcretiseerd worden als verzuimduur, verzuimfrequentie en werkhervatting.
    In onderzoek naar het effect van motiverende interventies kunnen compliance, drop out en waardering van de bejegening relevante uitkomstmaten zijn.

    Communicatie en implementatie doelstelling
    - De doelmatigheid en kosteneffectiviteit zijn al eerder onderzocht -
    De onderzoeksdoelstelling is pas gehaald als de resultaten van het onderzoek zijn overgebracht naar de praktijk en daar (indien mogelijk) worden toegepast.
    Onderzoekers worden gestimuleerd de resultaten te presenteren in de vak- en lekenpers, op websites van patiŽntenorganisaties en op congressen van relevante beroepsgroepen, inclusief het slotcongres dat vanuit het programma wordt georganiseerd.
    Wij vragen hen hiertoe in de eerste zes maanden na start van het onderzoek een Verspreidings- en Implementatieplan (VIP) te ontwikkelen.

    Rondes en budget
    Voor de activiteiten ten behoeve van doelstelling 1 is Ä 1.425.000 gereserveerd.
    De flankerende activiteiten op het gebied van communicatie en implementatie worden bekostigd uit het communicatie- en implementatie (CIP) budget.
    De activiteiten worden in twee rondes uitgezet.
    De eerste ronde bevat de onderdelen 1 t/m 3.
    Deze ronde wordt medio 2007 opengesteld.
    Voor de activiteiten onder 4 wordt medio 2008 een ronde opengesteld (eveneens bottom- up).

    4.2 - Activiteiten doelstelling
    - Hierbij zal afstemming worden gezocht met lopend onderzoek. Vermeldenswaard is een kleinschalig implementatie onderzoek naar het aanbieden van CGT in de GGZ- Oost Gelderland. De resultaten van dit onderzoek zijn waarschijnlijk in 2007 beschikbaar. Onderzoek naar de effectiviteit van reÔntegratieprogrammaís wordt momenteel verricht door het Coronel Instituut -

    Het ontwikkelen van een multidisciplinaire richtlijn voor de diagnosestelling, indicatiestelling, behandeling, begeleiding en reactivering van mensen met CVS.
    Deze doelstelling is bereikt als :
    - de multidisciplinaire richtlijn voor de diagnose, behandeling, begeleiding en beoordeling van CVS in boekvorm of digitaal beschikbaar is.
    - relevante beroepsgroepen bekend zijn met de inhoud van de richtlijn.
    - zowel de Gezondheidsraad als patiŽntenorganisaties melden dat er weinig uniformiteit is in de manier waarop verschillende beroepsbeoefenaren (huisartsen, bedrijfsartsen, verzekeringsartsen) de aandoening diagnosticeren, behandelen en beoordelen.
    Het ontwikkelen van een multidisciplinaire richtlijn kan hierin verandering brengen.
    Binnen dit programma beogen wij het tot stand brengen van een multidisciplinaire richtlijn voor de diagnostiek, behandeling, begeleiding en beoordeling van CVS.
    Het ontwikkelen van richtlijnen is primair een zaak van de beroepsgroepen zelf, maar het proces kan worden versneld met stimulering, coŲrdinatie en ondersteuning van buitenaf.
    Daartoe haalt ZonMw de partijen bij elkaar en geeft top down opdracht aan een extern instituut om een multidisciplinaire richtlijn te ontwikkelen.

    Communicatie en implementatie doelstelling
    - Hierbij zal afstemming worden gezocht met lopend onderzoek. Vermeldenswaard is een kleinschalig implementatie onderzoek naar het aanbieden van CGT in de GGZ- Oost Gelderland. De resultaten van dit onderzoek zijn waarschijnlijk in 2007 beschikbaar. Onderzoek naar de effectiviteit van reÔntegratieprogrammaís wordt momenteel verricht door het Coronel Instituut -

    De multidisciplinaire richtlijn wordt onder de aandacht gebracht van relevante beroepsgroepen door uitgave van de richtlijn in boekvorm of digitaal, door te stimuleren dat de vakbladen de richtlijn bespreken, dat de richtlijn wordt gepresenteerd op congressen van relevante beroepsgroepen en door de richtlijn te presenteren op het slotcongres van het programma.
    Daarnaast wordt gestimuleerd dat relevante beroepsgroepen de richtlijn voor de eigen beroepspraktijk toepasbaar maken en implementeren (zie doelstelling 3).

    Rondes en budget
    Voor de activiteiten ten behoeve van doelstelling 2 is een bedrag van Ä 150.000 gereserveerd.
    Dit bedrag wordt top down uitgezet.
    De genoemde activiteiten op het gebied van communicatie en implementatie worden bekostigd vanuit het integrale CIP budget.

    4.3 - Activiteiten doelstelling
    - Hierbij kan men gebruik maken van de protocollen die de Gezondheidsraad heeft opgesteld -

    Stimuleren dat beroepsgroepen de multidisciplinaire richtlijn voor de eigen beroepspraktijk toepasbaar maken en implementeren.
    Deze doelstelling is bereikt als :
    - de relevante beroepsgroepen en Ėorganisaties standaarden en implementatiemateriaal voor de eigen beroepsgroep ontwikkelen.
    - beroepsorganisaties de eigen beroepsgroep een training aanbieden gericht op het toepassen van de richtlijn.
    In vervolg op Ė en gedeeltelijk samenvallend met - het ontwikkelen van een multidisciplinaire richtlijn worden beroepsorganisaties en Ė verenigingen gestimuleerd om de multidisciplinaire richtlijn voor de eigen beroepsgroep toepasbaar te maken en de richtlijn te implementeren in de eigen beroepspraktijk.
    In sommige gevallen kan het daarvoor nodig zijn een monodisciplinaire standaard te ontwikkelen of bestaande standaarden aan te passen - Hierbij kan men gebruik maken van de protocollen die de Gezondheidsraad heeft opgesteld -.
    Daarnaast zullen implementatiepakketten worden ontwikkeld, waarbij training en opleiding een belangrijke plaats innemen.
    Bij sommige beroepsgroepen is het al gebruik om de introductie van een richtlijn of standaard te koppelen aan een deskundigheidsbevorderingtraject en de levering van bijbehorende materialen (bijvoorbeeld patiŽntenbrieven).
    De beroepsverenigingen zijn de eerst verantwoordelijken om de eigen beroepsgroep vertrouwd te maken met nieuwe richtlijnen of standaarden.
    Vanuit dit programma zullen wij stimuleren dat de voor CVS relevante beroepsgroepen zoín monodisciplinair implementatietraject koppelen aan de richtlijn.
    Hiertoe worden convenanten afgesloten met de beroepsverenigingen, in het kader van hun deelname aan het multidisciplinaire richtlijntraject.
    ZonMw ondersteunt de inspanningen van de beroepsverenigingen met een financiŽle incentive.

    Rondes en Budget
    Het totale budget voor deze activiteiten bedraagt Ä 150.000.
    Organisaties die in aanmerking willen komen voor subsidie hebben deelgenomen aan het ontwikkelen van de multidisciplinaire richtlijn en hebben zich in een convenant gebonden aan het toepasbaar maken en van de richtlijn voor de eigen beroepsgroep en het implementeren van de richtlijn.

    4.4 - Activiteiten doelstelling
    - Momenteel gebeurt dit alleen in het Kenniscentrum voor CVS in Nijmegen -

    Stimuleren dat cognitieve gedragstherapeuten bekend zijn met de mogelijkheden van CGT bij CVS en dat het opleidingsaanbod wordt verruimd.
    Deze doelstelling is bereikt als :
    - op minstens ťťn congres voor cognitief gedragstherapeuten een (poster) presentatie is over de mogelijkheden van CGT bij CVS.
    - minstens ťťn instituut voor bij- en nascholing een cursus aanbiedt voor Cognitieve Gedragstherapie bij CVS.

    Deskundigheidsbevordering cognitieve gedragstherapie
    De vierde doelstelling ligt volledig op het terrein van implementatie.
    Het beoogde resultaat ligt niet direct binnen de invloedssfeer van ZonMw : we willen dat Šnderen iets gaan doen.
    Dit betekent dat de inspanningen die vanuit het programma worden geleverd moeten worden gezien als een stimulans om de gewenste veranderingen tot stand te brengen.
    Het onderzoek van de Gezondheidsraad heeft uitgewezen dat de behandelcapaciteit voor Cognitieve Gedragstherapie, toegespitst op CVS, in Nederland ernstig te kort schiet - Momenteel gebeurt dit alleen in het Kenniscentrum voor CVS in Nijmegen -.
    Momenteel wordt deze behandeling alleen aangeboden in het Kenniscentrum voor CVS in Nijmegen en Ėop experimentele basis- in enkele GGZ-instellingen - Op gedragstherapeutische leest geschoeide behandeling wordt wel aangeboden in enkele arbocuratieve reÔntegratiecentra en enkele revalidatiecentra -.
    Toch schort het in Nederland niet aan gekwalificeerde Cognitief Gedragstherapeuten.
    Wel is er een tekort aan CG- therapeuten die zich hebben gekwalificeerd in de specifieke toepassingsvormen van CGT bij CVS.
    Wij zullen stimuleren dat in bij- en nascholing meer aandacht wordt besteed aan de behandeling van CVS- een en ander in samenwerking met de beroepsvereniging.
    Concrete doelen zijn om op een relevant congres de behandeling van CVS onder de aandacht te brengen en om een module over de behandeling van CVS opgenomen te krijgen in het bij- en nascholingsaanbod.

    Rondes en budget
    Voor deze activiteiten is een bedrag van Ä 30.000 gereserveerd (exclusief CIP-budget).

    5. - Communicatie en implementatie

    De doelstellingen en voorgenomen activiteiten richten zich voor een belangrijk deel op communicatie en implementatie (doelstelling 2, 3 en 4).
    Ook binnen het onderzoeksdeel (doelstelling 1) wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan kennisoverdracht en implementatie.
    Op Programmaniveau wordt een communicatie- en implementatieplan (CIP) geschreven.
    Dit plan vertaalt op systematische wijze de algemene doelstellingen van het programma in doelstellingen voor communicatie en implementatie van project- en programmaresultaten.
    Deze worden vervolgens omgezet in concrete activiteiten al dan niet voorzien van een financieel kader.
    Voorgenomen CIP activiteiten binnen dit programma zijn in elk geval :
    - projectleiderbijeenkomsten, waarin kennis en ervaringen tussen projectleiders worden uitgewisseld en specifieke themaís worden besproken;
    - publicatie van de multidisciplinaire richtlijn;
    - stimuleren dat de richtlijn wordt besproken in relevante bladen en op congressen;
    - verspreiding van informatie, nieuwsitems en programmaresultaten via Mediator; de eigen programma subsite van de ZonMw - website en vakbladen.
    Het CIP wordt definitief opgesteld als er duidelijkheid is over de aard en inhoud van de onderzoeksprojecten binnen het programma.
    Dan is helder op welke verspreidings- en implementatieactiviteiten het programma moet inzetten.
    Op Projectniveau wordt vanaf de subsidieaanvraag tot en met het eindverslag aandacht besteed aan verspreiding en implementatie van de projectresultaten.
    Een van de beoordelingscriteria van subsidieaanvragen voor onderzoek is de implementeerbaarheid van resultaten.
    Elke aanvraag bevat een globaal plan voor kennisoverdracht en implementatie.
    Projectleiders schrijven voorts gedurende de looptijd van het project een Verspreidings- en Implementatieplan (VIP).
    Dit plan geeft aan welke activiteiten tijdens en na afloop van het project uitgevoerd worden om verspreiding en implementatie van projectresultaten te bevorderen.
    Het bureau beoordeelt de plannen en voorziet ze van feedback.
    In het voortgangsverslag en eindverslag wordt de projectleider gevraagd het bureau te informeren over de reeds uitgevoerde plannen voor kennisoverdracht en implementatie.

    6. Management en organisatie

    Het programma CVS wordt inhoudelijk vormgegeven door de programmacommissie CVS.
    In de programmacommissie zitten de beroepsgroepen, instanties en organisatie die binnen het veld van het Chronische vermoeidheidssyndroom en bij het realiseren van de te behalen programmadoelstellingen een belangrijke rol spelen (voor samenstelling zie bijlage 1).
    De algemene taakomschrijving van de commissie is als volgt :
    - het opstellen van een programmavoorstel
    - het na vaststelling en openstelling van het programma zorgdragen voor beoordelingen, prioritering en ter honorering of afwijzing voorleggen van voorstellen
    - het opstellen van een communicatie- en implementatieplan(CIP) voor het programma;
    - het monitoren en begeleiden van de projecten binnen het programma.
    - de (tussentijdse) zelfevaluatie van het programma.
    De eindverantwoordelijkheid ligt bij het bestuur van ZonMw

    Voor het beoordelen van de aanvragen geldt de standaard ZonMw procedure, zoals beschreven in de brochure Procedures ZonMw (2002).
    De brochure is te downloaden van de website : -.
    Aanvragen voor onderzoek worden tevens beoordeeld door ervaringsdeskundigen.
    Om dit mogelijk te maken voorzien indieners hun aanvraag van een voor leken geschikte samenvatting en leveren zij een patiŽnten informatieformulier aan.
    Door deze uitbreiding op de beoordelingsprocedure kan de totale doorlooptijd van call tot gehonoreerd voorstel mogelijk iets langer duren dan in de brochure staat aangegeven.
    De beoordelingsprocedure verloopt in een aantal stappen.
    Deze stappen zijn :

    - Vooraanmeldingen - Vooraanmeldingen worden door de programmacommissie beoordeeld op relevantie.
    De kwaliteit wordt in dit stadium slechts marginaal beoordeeld.
    In de commissie zit ook een patiŽnten vertegenwoordiging die zich kan uitspreken over de relevantie vanuit het oogpunt van de patiŽnt.
    De relevantiescore legt veel gewicht in de schaal voor het al dan niet uitgenodigd worden tot het indienen van een subsidieaanvraag.
    - Subsidieaanvragen - Hoor en wederhoor - Iedere subsidieaanvraag wordt voorgelegd aan tenminste twee externe, onafhankelijke referenten met affiniteit met het onderwerp die de relevantie en kwaliteit beoordelen (Ďhoorí).
    Ook ervaringsdeskundigen kan om een oordeel gevraagd worden.
    Deze deskundigen kunnen afkomstig zijn uit binnen- en buitenland en hebben verschillende expertise bijvoorbeeld methodologisch, klinisch, praktijk.
    De indiener krijgt de gelegenheid schriftelijk te reageren op de geanonimiseerde referentenoordelen en het patiŽntenoordeel (Ďwederhoorí).
    - Relevantie en kwaliteitsoordeel - De commissie stelt op basis van de referentenoordelen en de repliek het eindoordeel over de relevantie en kwaliteit vast.
    - Prioritering en voordracht voor honoreren, afwijzen of aanpassen - De commissie stelt de prioriteringsvolgorde vast op grond van het oordeel over de relevantie en de kwaliteit.
    Daarnaast kan de commissie de verdeling van onderwerpen over de verschillende themaís een rol laten spelen.
    Op basis hiervan draagt de commissie de aanvragen voor honorering, afwijzing of eventueel aanpassing voor aan de directie van ZonMw.

    7. - Voortgangsbewaking en evaluatie

    Voortgangsbewaking projecten
    Om de voortgang van de gehonoreerde projecten te bewaken wordt de indiener conform de ZonMw subsidievoorwaarden jaarlijks gevraagd om een voortgangsrapportage.
    De commissie beoordeelt de voortgang uitgaande van het oorspronkelijke projectvoorstel.
    Goedkeuring van het voortgangsverslag is noodzakelijk voor het voortzetten van de financiering van het project.
    De commissie kan naar aanleiding van het voortgangsverslag suggesties voor aanvullingen en bijstellingen doen aan de projectleider.
    Als het project is afgerond volgt een eindverslag.
    Aan de hand van het eindverslag bepaalt de commissie uitgaande van het oorspronkelijke projectvoorstel of de onderzoeksvragen zijn beantwoord.
    Ook beoordeelt de commissie of de doelstellingen ten aanzien van communicatie en implementatie zijn gehaald.
    Na goedkeuring wordt het project inhoudelijk afgesloten en volgt financiŽle afronding.

    Voortgangsbewaking programma
    ZonMw levert jaarlijks een jaarplan, voortgangsrapportages en een jaarverslag aan het ministerie van VWS.

    Het programma wordt medio 2009 geŽvalueerd.
    De evaluatie is gericht op het halen van de doelstellingen, de wetenschappelijke output en maatschappelijke output van het programma.
    De evaluatie wordt gedeeltelijk uitgevoerd binnen het ZonMw bureau.
    Een externe evaluatiecommissie zal het programma evalueren aan de hand van criteria die in samenspraak met de opdrachtgever worden opgesteld.
    Voor de evaluatie is een budget van Ä 25.000,= gereserveerd.

    8. - Budget en tijdpad

    Het programma heeft een looptijd van drie jaar.
    De voorbereidingsfase vond plaats in 2005.
    De onderzoeken die in 2007 en 2008 van start gaan lopen door in 2009 en 2010.
    Het totale budget bedraagt Ä 1.9 mln.
    In onderstaande tabel is aangegeven hoe dit budget wordt besteed en in welk jaar de daarbij behorende verplichtingen worden aangegaan.

    Posten Begroot
    2005 2006 2007 2008 2009 2010

    - Algemene/commissie kosten
    25.000 5.000 5.000 5.000 5.000 5.000

    - Onderzoeksprojecten
    1.425.000 1.000.000 425.000

    - Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling
    150.000 100.000 50.000

    - Monodisciplinaire implementatie
    150.000 75.000 75.000

    - Deskundigheidsbevordering CGT
    30.000 15.000 15.000

    - CIP kosten
    50.000 10.000 10.000 15.000 15.000

    - Congreskosten
    45.000 10.000 5.000 30.000

    - Evaluatie
    25.000 25.000

    - Totaal
    1.900.000 15.000 115.000 1.160.000 535.000 75.000.
    Het tijdpad voor de activiteiten binnen het programma wordt weergegeven in bijlage 2.

    9. - Bijlagen

    9.1 - Samenstelling Programmacommissie
    Voorzitter : Mevrouw Dr. M. Mootz
    Leden : Prof.dr. G. Bleijenberg - Dr. J.S. Burgers - Mevrouw prof.dr. M.H.W. Frings-Dresen - Dr. A.N. Goudswaard - Mevrouw J.G. van Heertum - Dr. C.T.J. Hulshof - Dr. H. Kroneman - Mevrouw prof.dr. G.H.I. Moorkens - Mevrouw drs. E. van de Putte - Prof.dr. C.P.D.R. Schaap
    Waarnemer : Mevrouw mr. Y.A.J. de Nas
    Secretariaat : Mevrouw drs. D. Moi Thuk Shung - Mevrouw drs. M.J.E. te Vaarwerk.

    9.2 - Doelstellingen, beoogde resultaten, activiteiten, budget en planning

    9.3 - Brief VWS, 9 juni 2005, vervolgbrief chronisch vermoeidheidssyndroom
    9.4 - Passage uit brief VWS, 23 december 2005, goedkeuring jaarplan en begroting 2006
    Cfr. :


    12-05-2007 om 23:08 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 0/5 - (0 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Altijd pijn - Wat is hier aan te doen ?
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  


                  Altijd pijn
    - Wat is hier aan te doen ? -

    Prof. dr. W.W.A. Zuurmond - Inmerc, Bruynvisweg 5, 1531 AX Wormer of Postbus 3, 1530 AA Wormer - Tel. : 075-6476767 - Fax : 075-6476700 - E-mail : - Internet : - ISBN : 9789066119529 - Deze uitgave werd gemaakt in samenwerking met Stichting Pijn-Hoop

    De auteur
    Prof. dr. W.W.A. Zuurmond (1949) is hoogleraar Anesthesiologie aan het Vrije Universiteit Medisch Centrum.
    Sinds 1999 is hij vice-voorzitter van de Nederlandse Vereniging ter Bestudering van Pijn (NVBP) en het SamenWerkingsVerband Pijndisciplines (SWVP).

    Het boek
    In Nederland kampen ongeveer 2 miljoen mensen met chronische pijn.
    Reden genoeg voor Inmerc om een boek uit te geven dat ingaat op verschillende manieren van pijnbestrijding bij chronische pijn : '
    Altijd pijn - Wwat is hieraan te doen ?
    Chronische pijn treffen we aan in allerlei vormen, van reumatische pijn tot zenuwpijn.
    Bij chronische pijn fungeert pijn niet langer als waarschuwingsignaal, maar houdt langer aan en zorgt voor achteruitgang in de kwaliteit van het leven.
    Voortdurende pijn, bijvoorbeeld bij het boodschappen doen, het dagelijkse huishouden of sporten, is voor de mens bijna ondraaglijk.
    'Altijd pijn - Wat is hier aan te doen ?' gaat in op verschillende soorten pijn en welke vorm van therapie daarbij het meest geschikt is.

    Cfr. :

    Miljoenen Nederlanders hebben altijd pijn, 20-09-06 - Bron : ANP / Brabants Dagblad

    Vier academische kenniscentra gespecialiseerd in pijn krijgen geen financiŽle ondersteuning meer.
    Zowel letterlijk als figuurlijk een zeer pijnlijk besluit van het ministerie voor Volksgezondheid (VWS), vindt hoogleraar Pijnbestrijding Ben Crul.

    Naar schatting ťťn tot drie miljoen Nederlanders heeft iedere dag pijn.
    Crul, die vrijdag afscheid neemt van Universitair Medisch Centrum St. Radboud in Nijmegen Ė cfr. : -, verwacht dat het aantal mensen met chronische pijn alleen nog maar zal toenemen.
    Dat komt vooral door de vergrijzing.

    In de ogen van Crul zijn er nog teveel artsen die chronische pijn niet serieus nemen en simpelweg een paracetamolletje (cfr. hieronder) aanraden.
    En dit terwijl 'pijn de kwaliteit van het leven aantast.'

    Doordat VWS de pijncentra financieel niet meer steunt, verslapt de aandacht voor onbegrepen pijnen, denkt Crul.
    De hoogleraar vindt dat met name medische studenten nog veel valt bij te brengen over hoe om te gaan met onbegrepen pijnen.

    Cfr. :[categoryID]=266&cms[cm61][contentID]=11497


    Een pijnstiller bevat een of meer stoffen die voor een bepaalde tijd de pijn stillen.
    Er bestaan verschillende soorten pijnstillers, omdat ze verschillende bestanddelen bevatten gericht op specifieke pijnen.
    Op de plaats van bijvoorbeeld een verwonding vindt een chemische reactie plaats, waardoor de productie van prostaglandines op gang komt.
    Deze stimuleren de zenuwen die een boodschap naar de hersenen zenden.
    Daar wordt het vervolgens geÔnterpreteerd als pijn.
    De gewone OTC pijnstillers remmen het ontstaan en vrijkomen van deze prostaglandines zodat er minder pijnimpulsen naar de hersenen gaan.

    Soorten pijnstillers

    • Pijnstillers met acetylsalicylzuur
      Deze pijnstiller werkt binnen 30 minuten, is koortsverlagend en remt ontstekingen.
      Verder vermindert deze stof de samenklontering van bloedplaatjes.
      Een pijnstiller met acetylsalicylzuur (b.v. Aspirine) kan worden gebruikt bij koorts, kiespijn, hoofdpijn en bij pijn bij griep en verkoudheid.

    • Pijnstillers met paracetamol
      Een pijnstiller met paracetamol (b.v. Finimal) kan worden gebruikt bij koorts, hoofdpijn, kiespijn en menstruatiepijn.
      Het is geen ontstekingsremmer en heeft geen effect op bloedplaatjes en het maag- darmkanaal.
      Teveel paracetamol ineens kan leverbeschadiging veroorzaken.

    • Overige pijnstillers
      Ibuprofen (b.v. Nurofen) en naproxen (b.v. Aleve) zijn voorbeelden van andere vrij verkrijgbare geneesmiddelen en hebben een pijnstillende, koortsverlagende en ontstekingsremmende werking.
      Er bestaan daarnaast nog andere pijnstillers waarvan de meeste uitsluitend op recept verkrijgbaar zijn.

    Gemiddeld verbruik

    Het gemiddeld verbruik van pijnstillers is jaarlijks ongeveer 36 doseringen per Nederlander.
    Het gaat daarbij zowel om pijnstillers op recept als de zelf gekochte.
    De belangrijkste pijnstillers die gebruikt worden zijn paracetamol (70,4%) ibuprofen (11%), acetylsalicylzuur (4,2%) en naproxen (2,3%).

    Zijn pijnstillers verslavend ?

    Pijnstillers die zonder recept verkrijgbaar zijn, hebben geen verslavende werking, maar moeten niet langer dan 10 tot 14 dagen achtereen gebruikt worden.
    Als langer gebruik nodig is, moet je de huisarts raadplegen.


    • Neem bij zwangerschap eerst contact op met je huisarts voor je een pijnstiller gebruikt

    • Lees voor gebruik altijd de bijsluiter

    • Gebruik geen verschillende pijnstillers naast elkaar zonder de huisarts te raadplegen

    • Gebruik geen alcohol naast pijnstillers

    Cfr. :[categoryID]=175&cms[cm28][contentID]=1907


    12-05-2007 om 20:09 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Reuma & kleding - Deel II
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    Reuma & kleding

    Deel II

    27. - Verwarmde kleding
    (c) Fishing4u
    Gebruik door mensen met reuma of andere medische klachten
    Niet bij iedereen met reumatische aandoeningen is het verwarmen een oplossing.
    Vooral in gevallen waarin er sprake is van acute reuma (ontstekingsreactie), is het veelal van belang om te koelen in plaats van verwarmen.
    Bij chronische vormen van reuma is verwarming vaak wel een goede oplossing.
    Hebt u twijfel ? Vraag advies aan uw reumatoloog of behandelend arts.
    Cfr. : 

    28. - Verwarmde kleding - Een uitkomst
    Diana Harrison
    Scherpenzeel - Gedurende de wintermaanden kampen veel mensen met hetzelfde probleem : hoe houd ik mezelf op temperatuur ?
    Ook Henk Geurtsen liep tegen dit probleem aan : ďIn de wintermaanden ben ik -weer of geen weer- veel buiten, maar dat is geen pretje als het koud en nat is.Ē
    Ruim een jaar geleden kwam Geurtsen in contact met Gert van Riessen, directeur van Gerbingís Heated Clothing.
    Dit bedrijf brengt al 30 jaar elektrisch verwarmde kleding op de markt, met name gericht op motorrijders.
    Van Riessen : ďMotorrijders zitten met hetzelfde probleem, de kou is je grootste vijand als je ís winters wilt blijven rijdenĒ.
    Geurtsen en Gerbingís Heated Clothing hebben de handen ineengeslagen om kleding te ontwikkelen die voor iedereen die last heeft van de kou geschikt is, wat na meer dan een jaar van aanpassen en testen ertoe heeft geleid, dat vanaf nu niemand meer koude handen of voeten hoeft te hebben.
    Geurtsen : ďDe verwarmde sokken zoals Gerbingís deze fabriceert, voldeden prima, dus daar hoefden we niets aan te veranderen. Met de handschoenen lag het allemaal niet zo eenvoudig. De handschoenen die gebruikt worden op de motor zijn veel te dik en daardoor onbruikbaar voor ďgewoonĒ gebruik.Ē
    Toch zijn Gerbing en Geurtsen in staat geweest om een handschoen te ontwikkelen die het comfort van de verwarming geeft maar daarnaast ook heel prettig zijn om te dragen.
    Het principe van de verwarmde kleding is op zich heel eenvoudig.
    De kledingstukken zijn voorzien van draadjes,welke via pluggen worden aangesloten op een lichtgewicht accu met thermostaat.
    Doordat er gebruik gemaakt wordt van zwakstroom en de pluggen spatwaterdicht zijn, kan de kleding ook gebruikt worden als het regent.
    De accu is zodanig klein en licht (slechts 600 gram) dat deze in een binnenzak gestoken kan worden.
    Door middel van de thermostaat kunnen de kledingstukken precies op de gewenste temperatuur worden gehouden.
    Van Riessen : ďDeze verwarmingsdraden zijn zo goed en sterk, dat wij op alle elektrische componenten levenslange garantie geven.Verder kan de kleding gewoon met draden en al met de hand worden gewassen. Dit geldt natuurlijk niet voor de leren handschoenen, deze kunnen, als dat al nodig mocht zijn, met leerzeep worden schoongemaaktĒ.
    De elektrisch verwarmde kleding is een uitkomst voor mensen die beperkingen hebben en mede daardoor een deel van het jaar niet kunnen doen wat ze zouden willen, omdat het te koud of vochtig is.
    Het rijden in een rolstoel of op een scootmobiel als het koud is, dat is geen pretje.
    Daar komt nog bij dat mensen met een dwarslaesie niet kunnen voelen of hun lichaam niet onderkoeld raakt.
    Het naar buiten gaan met de rolstoel brengt dan nogal wat gevaren met zich mee.
    Ook voor mensen met reuma is deze kleding een uitkomst.
    Het is een bekend gegeven dat kou en vocht een sterk negatieve uitwerking heeft op de soepelheid van de gewrichten.
    Door de elektrisch verwarmde kleding wordt het leven een stuk aangenamer.
    Fibromyalgie geeft bij velen ook beperkingen en pijn.
    De reactie op veranderende weersomstandigheden is vaak heftig.
    Door gebruik te maken van de verwarmde kleding neemt de pijn af en gaat het bewegen aanzienlijk beter en soepeler.
    En wat te denken van al die mensen met een verminderde doorbloeding, wat vooral koude handen en voeten tot gevolg heeft. 
    Voor gezonde mensen is het vaak zweten geblazen in het ziekenhuis, maar mensen met een slechte doorbloeding hebben zelfs daar last van koude voeten.
    Voor de mensen met een buitenberoep is het in de winter niet altijd een pretje, zeker als het een beroep is waarbij men niet continu in beweging is.
    Niet bij ieder beroep is het mogelijk handschoenen te dragen, maar met warme voeten wordt het werk er al een stuk aangenamer ťn gezonder op.
    De distributie van de nieuwe kleding wordt verzorgd door het bedrijf van Geurtsen.
    Cfr. : Cfr. : (dd.23-05-06)
    Cfr. ook :

    29. - Verwarmde kleding, een uitkomst voor velen
    EquiPlus Trading, 18-04-06
    Verwarmde kleding zoals handschoenen en sokken zijn oorspronkelijk ontwikkeld voor buitensporters, motorrijders en mensen met buitenberoepen.
    Maar voor mensen met een beperking die snel last hebben van kou en vocht is verwarmde kleding ook een uitkomst.
    Het rijden in een rolstoel als het koud is, is niet altijd een pretje.
    Ook voor bijvoorbeeld mensen met reuma is deze kleding een uitkomst.
    Kou en vocht kunnen een negatieve uitwerking hebben op de soepelheid van de gewrichten.
    Elektrisch verwarmde kleding kan het leven een stukje aangenamer maken.
    Pijnlijk koude handen of voeten behoort dan tot het verleden.
    Nieuwe lijn
    Henk Geurtsen kwam in contact met Gerbingís Heated Clothing, een bedrijf dat zich richt op de fabricage van elektrisch verwarmde kleding voor motorrijders.
    Op basis van dit concept heeft hij een nieuwe lijn ontwikkeld.
    Henk Geurtsen : ďHet idee voor deze nieuwe lijn ontstond omdat ik, net als veel andere paardenliefhebbers, het in de winter vaak heel erg koud heb. De positieve ontvangst van ons product heeft onze stoutste verwachtingen ver overtroffen. Tijdens de introductie werden we direct al benaderd door mensen met reuma, de ziekte van Raynaud, fibromyalgie, mensen in rolstoelen, fietsers, vissers, duikers etc. Zelfs in een aantal ziekenhuizen wordt er door reumatologen al geadviseerd de kleding te gaan gebruikenĒ.
    Lijkwit en zwart
    Henri Arendzen is een van de gebruikers van het eerste uur.
    Arendzen : ď
    Ik heb de ziekte van Raynaud. Zodra het beneden de tien graden wordt begint voor mij de ellende. Dan worden mijn handen en mijn voeten zo koud dat al het bloed eruit wegtrekt. Mijn handen worden eerst lijkwit en
    vervolgens zwart. Als ik ze opwarm begint het vreselijk te tintelen. Dat doet zo veel pijn dat ik er letterlijk misselijk van word. Met de wintersport kon ik met moeite ťťn keer met de lift omhoog en de afdaling maken . Daarna moest ik in de auto gaan zitten om weer op temperatuur te komen. Ik ben echt een skiliefhebber, maar op deze manier had ik er geen plezier meer in. Nu met de verwarmde handschoenen behoort dit probleem tot het verleden. Aangezien wij wel de hele dag skiŽn heb ik wel twee accu's nodig, zeker bij extreme koude. Afgelopen skivakanties heb ik de hele dag zonder problemen kunnen door skiŽn.
    Het assortiment bestaat ondermeer uit handschoenen en sokken.
    Een nieuwtje is de verwarmde broek.
    De pijpen van deze broek zijn over de gehele lengte voorzien van deelbare ritsen, waardoor de broek volledig afgeritst kan worden.
    De broek kan daardoor eenvoudig over de gewone kleding aangetrokken worden.
    De broek is perfect bruikbaar voor iedereen en zeker ook voor mensen in rolstoelen.
    Het principe van de verwarmde kleding is op zich heel eenvoudig.
    De kledingstukken zijn voorzien van draadjes die via pluggen worden aangesloten op een lichtgewicht accu met thermostaat.
    De verwarmingsdraadjes zijn zodanig aangebracht dat de hele handen en voeten worden verwarmd.
    Doordat er gebruik gemaakt wordt van zwakstroom en de pluggen spatwaterdicht zijn, kan de kleding ook gebruikt worden als het regent.
    De accu is klein en licht (slechts 600 gram) en kan in een binnenzak gestoken worden.
    Een thermostaat houdt de kledingstukken precies op de gewenste temperatuur.
    Mensen die zelf een accu bij zich hebben, zoals op de scooter, kunnen de verwarmde kleding via een speciaal snoertje rechtstreeks op de eigen accu aansluiten.
    Meer weten ?
    EquiPlus Trading, Oosthof 3, 3925 SH Scherpenzeel Ė Tel. : 033 Ė 462 00 60.
    Cfr. :

    30. - Voor koukleumen en sporters
    Thermisch ondergoed
    Cfr. :

    31. - Waarom wij onderleggers en dekbedden maken ?
    Het begon allemaal zo een jaar of 10 geleden, toen hadden wij 10 texelschapen.
    In ons gezin had er iemand veel rug klachten en vooral sínachts veel krampen in de benen.
    Er werd ons zalf aangeraden waarin lanoline in was verwerkt.
    Na het lezen van een paar artikels over lanoline kwamen wij te weten dat er in schapenwol veel lanoline zat.
    De mensen van vroeger die scheerde hun schapen en sliepen op de wol en ze hadden minder last van rugklachten, reuma en artrose.
    Zo zijn wij op het idee gekomen om onze schapenwol te verwerken tot dekbedden en onderleggers.
    Na vele jaren zoeken en hard werken zijn wij dan met een klein winkeltje gestart.
    En dit vanzelfsprekend ďTEXELĒ gedoopt.
    Waarom wol ?
    Wol is ťťn van natuur zijn mooiste producten en is de basis voor het fijnste natuurlijke slaap comfort.
    Wollen dekbedden, onderdekkens hebben vele voordelen, maar een van de belangrijkste voordelen is dat het ademt.
    Dit zorgt ervoor dat het warm in de winter is en in koel in de zomer.
    Wollen slaapproducten zijn anti-allergisch.
    Bovendien weerstaan ze vuil en vlekken.
    Texelse schapenwol : is het beste van het beste
    Texel wol is van origine van Nederlandse stamboekschapen.
    Deze leveren voortreffelijk langkroezende wol met een zeer hoog gehalte aan lanoline (wolvet).
    Wol houdt veel lucht vast en neemt snel uw lichaams -temperatuur aan.
    Maar nog belangrijker : het geeft een uitstekende vocht-regulering.
    ís Nachts verliest een mens maar een kwart tot ťťn halve liter vocht.
    Anders dan andere dekbedvullingen kan Texelse schapenwol tot 35% van zijn eigen gewicht aan vocht opnemen en afgeven aan de buitenlucht.
    Cfr. :

    32. - is een online webshop voor de verkoop van Gerbing`s en EquiPLus electrische verwarmde kleding.
    Gerbing`s electrische warmtekleding kan voor veel doeleinden gebruikt worden en is absoluut veilig in gebruik.
    De verwarming wordt verzorgd door zwakstroom en is daardoor volstrekt veilig.
    Zelfs als het regent kunt u de kleding gebruiken.
    Gerbing`s electrische warmtekleding kunt u aansluiten op de accu van uw vervoermiddel of d.m.v. een lichtgewicht accu welke niet meer weegt dan 600 gram .../...
    Cfr. :

    33. - Weke delen-reuma
    Weke delen-reuma is de verzamelnaam voor aandoeningen aan spieren, pezen, banden, kapsels, slijmbeurzen en tussenwervelschijven.
    De gewrichten zelf zijn hierbij niet aangedaan, maar de omliggende weefsels.
    De weefsels zijn niet ontstoken maar overbelast.
    Ongeveer 500.000 Nederlanders lijden aan een chronische vorm van weke delen-reuma.
    Tot de weke delen-reuma behoren o.a. fibromyalgie en tendinitis (peesontsteking) .../...
    Cfr. : 
    Cfr. ook : 

    34. - Wollen slaapsystemen
    Een natuurlijke merinoswollen dekenset verlicht uw reuma en rugklachten
    Merinoswol vormt een natuurlijk kussen dat de drukkingspunten van het lichaam verlicht en daar door een milde, ontspannende zachtheid creŽert.
    De merinoswol uit het zuiden van AustraliŽ die gebruikt wordt, is de enige wolsoort waarvan alle vezels een diameter tussen 19 en 21 micron hebben.
    Het is de enige die, jaar na jaar, dezelfde veerkracht, dezelfde soepelheid en hetzelfde comfort garandeert.
    Het is dan ook de duurste kwaliteit wol.
    De aard van de vezels van deze dekenset en de anti-transpiratie eigenschappen van de wol zorgen er samen voor dat deze hoezen reumatische pijnen, arthritis en rugpijnen verzachten - en dit op zeer efficiŽnte wijze .../...
    Cfr. :
    Cfr. ook :


    III. - Verenigingen

    1. Het Reumafonds
      Cfr. :

    2. Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR)
      De Nederlandse Vereniging voor Reumatologie (NVR) is een wetenschappelijke vereniging waarin niet alleen reumatologen en assistent-geneeskundigen in opleiding tot reumatoloog zich thuis voelen, maar ook artsen van andere specialismen, onderzoekers,  paramedici en perimedici die zich betrokken voelen en weten bij de behandeling en zorg voor patiŽnten met reumatische ziekten.
      Naast personen kunnen organisaties die sympathiseren met de doelstellingen van de vereniging, zoals farmaceutische industrieŽn, worden toegelaten als corporate member.
      De NVR geeft geen voorlichting aan patiŽnten of publiek.
      Cfr. :

    3. Reuma in Beweging
      Cfr. : 

    4. Reumadorp
      Kom naar het Reumadorp, dť ontmoetingsplaats op internet voor mensen met reuma.
      Deel in het dorp uw ervaringen met reuma via de chat, poneer een stelling in een discussiegroep, maak gewoon een praatje of raadpleeg informatie over reuma.
      Thuis vanachter uw pc staat u middenin de gezelligheid.
      Cfr. :

    5. Reumafonds
      Is er een algemene brochure over reuma ?
      Waar kan ik terecht voor hulpmiddelen ?
      Moet ik op mín werk vertellen dat ik reuma heb ?
      Bezoek de site van het Reumafonds voor informatie over vormen van reuma, over onderzoek, behandeling en omgaan met reuma.
      Cfr. :

    6. Reumalijn
      Alle vragen over reuma (bijvoorbeeld om meer te weten te komen over een bepaalde reumatische ziekte, over een behandeling, over wetten en regels of gewoon om uw verhaal te vertellen) zijn welkom bij de Reumalijn, de landelijke informatielijn van het Reumafonds en de ReumapatiŽntenbond.
      Telefoonnummer : 0900 20 30 300 (maandag t/m vrijdag 10-16 uur, Ä 0,10 pm.) - E-mail : -.
      Cfr. :

    7. ReumaNet
      Cfr. :

    8. ReumapatiŽntenbond
      De ReumapatiŽntenbond, de overkoepelende organisatie van meer dan 100 patiŽntenverenigingen, behartigt de belangen van mensen met reuma in Nederland.
      Op het gebied van vergoedingen, beschikbaarheid medicijnen, uw rechten etc.
      Bezoek de site voor informatie en adressen.
      Cfr. :

    9. Stichting Kuren met Reuma
      A. Reijndersstraat B234, 9663 PN Nieuwe Pekela Ė Tel. : 0597 613388 
      Cfr. : - 

    10. Vlaamse Reumaliga vzw (VRL) 
      De Vlaamse Reumaliga vzw zet zich in de reumapatiŽnt. 
      Ze is ťťn van de belangrijkste reumaverenigingen in het Vlaamse land. 
      Deze website heeft de bedoeling antwoorden te geven op vragen, over reuma, gesteld door  mensen die deze ziekte beter willen begrijpen. 
      De VRL wil een zon zijn in het leven van de reumapatiŽnt.
      E-mail : 
      Cfr. :

    09-05-2007 om 01:21 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (2 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Reuma & kleding - Deel I
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  


    Reuma & kleding

    Deel I

    I. - Een woordje vooraf...

    • Vocht
      Vooreerst is het belangrijk te weten dat een reumapatiŽnt meer last heeft van vocht dan van kou : "droog is goed, ook al is het koud en nat is slecht, ook al is het warm
      Zo raden wetenschappers reumapatiŽnten onder meer aan meer tijd buitenshuis door te brengen, als het even kan zelfs zonder jas.
      Wieb Patberg (Rijksuniversiteit Groningen) bv. stelde vast dat zijn gewrichtsklachten duidelijk afnamen als hij langer dan 2,5 uur buiten was : ďOver het algemeen is het buiten kouder en droger dan in huis. Door minder kleding te dragen neemt de ventilatie aan de huid bovendien toe, waardoor de luchtvochtigheid daar nog verder daalt.Ē
      Daarnaast geeft hij het advies om ís nachts het slaapkamerraam open te houden en geen pyjama aan te trekken.

    • Warmte
      Ook is niet bij iedereen verwarmen een oplossing : bij acute reuma (ontstekingsreactie) is het vaak beter te koelen
      dan te verwarmen.
      chronische reuma
      daarentegen is verwarming vaak wťl een goede oplossing (maar kies dan geen tť warme kleding want sommige vormen van reuma veroorzaken transpiratie).
      Bij verwarmen komt het erop aan de lichaamswarmte te handhaven zonder de uiteinden van uw vingers of tenen extra te belasten, anders ontstaat er op die plekken stuwing en dus een verstoring van de doorbloeding wat op langere termijn winterhanden of wintertenen kan veroorzaken.
      Bespreek ťťn en ander dus eerst met je arts, reumatoloog of ergotherapeut !

    • Wol
      Wol houdt veel lucht vast en neemt snel uw lichaamstemperatuur aan ťn geeft een uitstekende vocht
      regulering (ís nachts verliest een mens maar een kwart tot ťťn halve liter vocht en wol kan zijn eigen gewicht aan vocht opnemen en in de loop van de dag wordt dit vocht weer aan de buitenlucht afgegeven).
      Vandaar dat reuma patiŽnten (voor hen is vocht de grootste vijand) zich onder een wollen dekbed heerlijk voelen.

    II. -
    Een greep uit de literatuur

    - Ik maak nooit reclame :
    de teksten zijn alleen bedoeld als 'informatie' -

    1. - 2Care - Health Care Solutions
    2Care - Health Care Solutions behoort tot Omega behoort tot Omega Medical nv, ťťn van de 7 business units van het beursgenoteerde Omega Pharma.
    Als ďtotaalpakketĒ leverancier met een trendsettend productengamma wensen wij een preferent partnerschap te ontwikkelen met zorgverleners binnen de institutionele gezondheidszorg en binnen de thuisgezondheidszorg.
    Om dit te realiseren zijn wij constant op zoek naar kwalitatieve en innovatieve materialen en trachten wij een passend antwoord te bieden op de noden van onze klanten met wie wij een lange termijn vertrouwensrelatie nastreven.
    Service voor en na verkoop, logistiek, begeleiding en opleiding van klanten zijn vanzelfsprekend en maken deel uit van dit totaalconcept.
    Onze enthousiaste medewerkers staan garant voor een kwalitatieve dienstverlening.
    Cfr. :

    2. - 4Care Nederland
    Kleding voor mensen met een beperking.
    Mensen gaan graag met zorg gekleed.
    Gewone kleding past vaak niet.
    Speciale kleding oogt vaak niet.
    4Care maakt aan dat dilemma een einde.
    Met kleding die gezien mag worden.
    Cfr. :

    3. - ADL aangepaste kleding
    Postbus 51, 2250 AB Voorschoten Ė Tel. : 070 5179626 Ė Fax : 070 5176684 Ė E-mail :
    ADL aangepaste kleding : een combinatie van modieuze kleding, draagcomfort en kleedgemak.
    De filosofie van ons bedrijf is kleding op de markt brengen die onzichtbaar is aangepast om zo stijlvol en kleedgemak te combineren.
    "Onafhankelijk kleden voor onafhankelijk leven."
    De kleding is ontworpen met gevoel voor mode, functionaliteit, draaggemak en is makkelijk aan- en uit te trekken, dit door unieke en onzichtbare makkelijke Velcro klitteband sluiting of extra open te maken sluitingen.
    Geschikt voor degenen die moeite hebben met de fijne motoriek of die een verminderde bewegenlijkheid hebben.
    Ook geschikt voor mensen die afhankelijk zijn van zorg.
    ADL aangepaste kleding geeft u op een onzichtbare manier weer zelfvertouwen.
    Aangepaste kleding is vaak maatwerk en hierdoor zeer kostbaar in aanschaf, ADL aangepaste kleding is er trots op vanaf nu aangepaste kleding aan te bieden die een prima prijs kwaliteit verhouding heeft.
    Dit is mogelijk door de samenwerking met succesvolle bedrijven die door de eigen inkoop van stoffen en de grote productie de prijzen naar een beter niveau hebben kunnen brengen.
    Dit maakt ADL kleding voor iedereen betaalbaar en van hoge kwaliteit.
    Alle gebruikte stoffen zijn ook makkelijk machine wasbaar.
    Door de Velcro sluiting en de modieuze combinatie mogelijkheden kunt u er weer iedere dag verzorgd uitzien.
    Zonder de moeilijkheid van knopen zal uw kleding ook makkelijk aan en uit te trekken zijn, en door de elastische band zal uw kleding ook nooit meer knellen of u beperken in uw bewegingsvrijheid.
    De in ADL aangepaste kleding Velcro sluitingen zijn door de knoop modellen makkelijk en onzichtbaar achter de decoratieve knoop te verwerken en zijn eenvoudig en snel open en dicht te doen.
    ADL aangepaste kleding gebruikt deze Velcro sluiting omdat deze duurzaam, slijtvast en makkelijk zijn.
    Naast de Velcro knoopsluitingen is er in verschillende modellen gebruik gemaakt van extra te openen panden door Velcro sluiting ,extra verscholen ritsen of ingenieuze achterpanden.
    Hierdoor is de ADL aangepaste kledinglijn in staat om voor een brede doelgroep kleding te bieden die uniek is aangepast op haast ieder indivueel probleem.
    Cfr. :

    4. - AloŽ Heat Lotion
    AloŽ Heat Lotion is een lotion op basis van gestabiliseerde AloŽ Vera gel (62%), olie en water.
    Het bevat verschillende warmte-elementen, waardoor het onder andere een ideale massageolie is voor het tegengaan van spier- en gewrichtsaandoeningen.
    Het product is gebaseerd op met name de volgende ingrediŽnten : gestabiliseerde AloŽ Vera, gedestilleerd water, glycerol stearaat, eucalyptus olie, kamfer olie, sesam olie, lanoline, Jojoba olie en allantoÔne.
    Bovenstaande ingrediŽnten geven AloŽ Heat Lotion de onderstaande eigenschappen en toepassingen :
    - Spierblessures, tengevolge van bijvoorbeeld kou vatten, vermoeidheid of verkeerde bewegingen ontstaan veelal door verkeerd gebruik en/of overbelasting van de spier waardoor de toevoer van voedings- en zuurstof rijk bloed wordt afgesloten en de afvalstoffen zich in de spieren ophopen.
    AloŽ Heat Lotion stimuleert de bloedsomloop waardoor een betere doorbloeding van het spierweefsel ontstaat.
    Voornoemde verstoringen in het spierweefsel worden hierdoor teniet gedaan.
    Afvalstoffen worden op natuurlijke wijze door het bloed afgevoerd.
    Voorts wordt door de AloŽ Heat Lotion de pijn verzacht, zowel in de spieren als in de gewrichten.
    - Gewrichtsaandoeningen, zoals artrose, verdraaide gewrichten, banden (enkel, knie enz.), nekklachten worden veelal veroorzaakt door enerzijds ophoping van afval, waardoor de gewrichten ontstoken kunnen raken, anderzijds door bijvoorbeeld te grote krachten, die niet door de omliggende spieren worden opgevangen.
    AloŽ Heat Lotion neemt de pijn weg en 'helpt de gewrichten weer op gang', tezamen met gestimuleerd spierweefsel zorgt dit er voor, dat men de knieŽn, armen, ellebogen of nek weer normaal kan gebruiken.
    AloŽ Heat Lotion werkt zelfs bij hardnekkige aandoeningen zoals artrose, artritis en veel gevallen van reuma, met name in combinatie met AloŽ Vera Gelly .../...
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    5. - Amper acht en toch al reuma
    Cfr. : 

    6. - Bonfire
    Bonfire : dť multifunctionele handschoen, ontworpen voor ruiters en daarnaast perfect bruikbaar voor o.a. berijders va scootmobielen, mensen met reuma, Raynaud of en verminderde doorbloeding, wandelaars, fietsers etc..
    Cfr. :

    7. -
    Met o.a. de warme Thermolactylcollectie : truitjes en onderkleding (Thermolactylģ);
    'Donzig ribtricot'; nog warmer, nog zachter, nog soepeler, nog lichter !
    Goed omhullende snit, net een tweede huid.
    Cfr. :

    8. - Easyring - Reumaring .
    Is het omschuiven van uw ring niet meer mogelijk !
    Dan kan deze scharnierend worden gemaakt waardoor u uw ring weer kunt dragen (gepatenteerd systeem).
    Cfr. :

    9. - EquiPlus
    De leidsels (weer) zelf in handen nemen : EquiPlus Mennagement : Advisering Interim-management, Trainingen Teambuilding, Menteam Geurtsen EquiPlus Trading, Elektrisch verwarmde kleding, Elektrisch beheizte Kleidung Heizebekleidung.
    Cfr. :
    Om uw lichaam veilig te verwarmen, is een juiste keuze van de manier van verwarmen erg belangrijk.
    Plaatselijke verwarming aan uw vingertoppen of tenen doet geen goed.
    Het lichaam dient juist zo centraal mogelijk opgewarmd te worden.
    Onze kleding is zeker niet goedkoop, maar dat heeft ook een reden : naast het gebruik van materialen van een zeer goede kwaliteit, zorgt de door ons gebruikte methode ervoor, dat uw handen en voeten rondom worden verwarmd.
    Naast het comfort is dit uitermate belangrijk voor uw gezondheid.
    Zou u kiezen voor een methode, waarbij bijvoorbeeld uitsluitend de toppen van uw vingers, uw voetzolen of de punten van uw tenen worden verwarmd, ontstaat er op de plekken die worden verwarmd stuwing, hetgeen een verstoring geeft van de doorbloeding.
    Dit kan tot gevolg hebben dat u op langere termijn juist winterhanden of wintertenen krijgt.
    De enige veilige manier van verwarmen is dan ook het handhaven van de lichaamswarmte, zonder de uiteinden van uw vingers of tenen extra te belasten.
    Het vaatbed blijft daardoor in de diepere lagen wijd, terwijl de oppervlakkige lagen de warmte kunnen opnemen en transporteren naar de diepere lagen.
    Gebruik door mensen met reuma of andere medische klachten.
    Niet bij iedereen met reumatische aandoeningen is het verwarmen een oplossing.
    Vooral in gevallen waarin er sprake is van acute reuma (ontstekingsreactie), is het veelal van belang om te koelen in plaats van verwarmen.
    Bij chronische vormen van reuma is verwarming vaak wel een goede oplossing.
    Hebt u twijfel : vraag advies aan uw reumatoloog of behandelend arts.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    10. - Gerbing - Elektrisch verwarmde kleding
    Gerbings Heated Clothing, Graaf van Lijndenlaan 3, 7316 EG Apeldoorn Ė Tel. : 0555 788 788 Ė Fax : 0555 785 104 Ė E-mail :
    Bij de eerste keer dat u onze kleding probeert, zult u verbaasd zijn over de warmte en de comfortabele manier van dragen.
    Vele tevreden klanten hebben ons geschreven of begroet op beurzen en tentoonstellingen om hun tevredenheid en enthousiasme over onze producten te delen.
    Nu kunt u profiteren van meer dan 30 jaar ervaring in het ontwerpen en maken van Ďs werelds beste elektrisch verwarmde kleding.
    Daarom is Gerbing in staat om levenslange, wereldwijde garantie te geven op de elektrische componenten in elk kledingstuk.
    Van onze ervaringen, die wij met verwarmde motorkleding hebben verkregen, kunt u nu ook op andere vlakken profiteren.
    In ons steeds groeiende assortiment is er altijd iets voor u bij .../...
    Cfr. :

    11. - Info wollen dekbedden
    Het Texelse Schaap, "de Texelaar", staat vanaf zijn geboorte bloot aan barre weersomstandigheden.
    De combinatie van hoge luchtvochtigheid en koude wind heeft gezorgd voor een lang kroezende vacht met een hoog lanoline gehalte.
    Deze kroezing komt alleen voor bij schapen die in een zeeklimaat leven.
    Door deze kroezing is de wol volumineuzer waardoor een optimale ventilatie ontstaat.
    Om het wol het natuurlijke karakter te laten behouden wordt er een percentage lanoline (wolvet) achter gelaten.
    Dit zorgt voor een continue soepele vezel.
    De wol die voor een dekbed wol wordt gebruikt is lamswol of scheerwol. Lamswol is de eerste scheer van een volwassen schaap.
    Wordt deze schaap een tweede keer geschoren dan wordt dit scheerwol genoemd.
    Daarnaast kennen we ook nog scheurwol oftewel herwonnen wol en blootwol, wol van een dood schaap.
    Het verschil tussen lamswol en scheerwol is dat lamswol aanvoelt als kinderhaar en dat scheerwol aanvoelt als volwassen haar, stugger haar.
    Texelse wol zorgt voor Ventilatie, Isolatie en Vochtregulering
    Door de lengte en kroezing van de Texelse wol is er veel plaats om lucht vast te houden, uw lichaamstemperatuur wordt dus snel aangenomen en er wordt snel een heerlijk plekje om te slapen gecreŽerd.
    Wol zorgt voor optimale vochtopname.
    Het is in staat tot 35 % van zijn eigen gewicht aan vocht op te nemen.
    Dit is ruim voldoende om 2 deciliter vocht te verwerken.
    In de loop van de dag wordt dit vocht weer aan de buitenlucht afgegeven.
    Vandaar dat reuma patiŽnten (voor hen is vocht de grootste vijand) zich onder een wollen dekbed heerlijk voelen.
    Het geheim van het Meerlagen-systeem
    Bij gewone dekbedden met maar ťťn laag wordt de vulling enigszins ingedrukt op de plaatsen waar het dekbed op het lichaam drukt.
    Dit gaat ten koste van de ventilerende en isolerende werking.
    Het nieuwe Meerlagen-systeem kent dit probleem niet.
    Dankzij gescheiden binnenlagen behoudt het wollen dekbed ook op drukplekken (vaak juist de gewrichten) een groot volume en blijft de vochtregulerende en isolerende werking optimaal.
    Bovendien voelt het wollen dekbed door de werking van de lagen in combinatie met het open carrť stiksel ongekend soepel en comfortabel aan.
    Een gewoon wollen dekbed heeft meer binnendringende kou door het dekbed.
    Hierdoor ontstaat veel warmteverlies waardoor kou kans krijgt op uw gewrichten.
    Een dekbed met meerlagen-systeem geeft daarentegen meer isolatie en ventilatie.
    Hierdoor ontstaat een beter slaapcomfort.
    Baby vriendelijk
    Een gerenommeerd Engels onderzoeksbureau heeft enkele jaren geleden aangetoond dat pasgeboren baby's rustiger slapen en sneller groeien onder of op een bedekking met schapenwol.
    Onderhoud wollen dekbed
    Wol heeft 'zelfreinigende' eigenschappen, dit komt mede omdat een klein percentage van de lanoline in de wol achterblijft.
    Het is vuilafstotend.
    Als u uw wollen dekbed of onderdeken regelmatig lucht, dan blijft het fris.
    Mocht er onverhoopt een vlek in de tijk komen dan kunt u eerst proberen de vlek te verwijderen met een beetje ossengalzeep.
    Lukt dit niet dan kunt u uw deken zonder problemen naar de stomerij brengen, waar het artikel gereinigd wordt op het speciale wolprogramma P.
    Echter doe dit niet te vaak, want elke keer dat er gereinigd wordt treed er kwaliteitsverlies op.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    12. - Kleding kan allergie veroorzaken, 22-02-01 (bijgewerkt op : 11-03-03)
    Een wollen trui verhoogt het risico op allergie voor huisstofmijt en dieren in vergelijking met katoenen truien, zo blijkt uit een onderzoek van de Universiteit van Sydney in AustraliŽ (gepubliceerd in het Journal of Allergy and Clinical Immunology).
    De onderzoekers maten de blootstelling aan allergenen via diverse kledingstoffen : een katoenen T-shirt die net was gewassen, een katoenen T-shirt die gedurende ťťn week was gedragen, een wollen trui, een wollen vest en een katoenen hemd.
    Ter vergelijking werd ook de blootstelling aan allergenen gemeten bij proefpersonen die gedurende ťťn week met bloot bovenlijf liepen.
    Bij dragers van een wollen trui werd een blootstelling aan huisstofmijt vastgesteld die gemiddeld tien keer hoger lag dan bij diegenen die met bloot bovenlijf rondliepen.
    Voor haartjes van huisdieren lag de concentratie 11 keer hoger.
    Een pas gewassen T-shirt gaf de laagste concentratie aan allergenen.
    De onderzoekers besluiten dat het voor personen die allergisch zijn aan huisstofmijt en/of dierenharen zeer belangrijk is om de juiste kleren te dragen en wellicht beter wollen truien vermijden.
    Cfr. :

    13. - Koud weer niet slecht voor reuma, vocht wel
    Eddy Brand - Polsslag 3, 11-02-05 Ė Universitair Medsich Centrum Groningen
    Koud en miezerig ?
    ďO, dat is zeker slecht weer voor jou.Ē
    Wieb Patberg, zelf reumapatiŽnt, krijgt het in deze wintermaanden bijna dagelijks te horen.
    Binnenkort promoveert hij op een onderzoek naar de invloed van het weer op reuma.
    Conclusie : het zijn de vochtige zomermaanden die de meeste pijn opleveren .../...
    Door kleding, verblijf binnenshuis en/of airconditioning verschilt het microklimaat aan de huid vaak van het meteorologische weer.
    Dat verklaart volgens Patberg waarom onderzoeken elders in de wereld soms tot tegengestelde conclusies komen.
    In een vergelijkende literatuurstudie wist hij veel van deze tegenstrijdigheden terug te voeren op plaatselijke omstandigheden.
    Zo zou Australisch onderzoek uitwijzen dat de gewrichtspijn in de loop van de zomer juist afneemt.
    ďDat is minder verrassend dan op het eerste gezicht lijktĒ, vertelt de promovendus : ďIn de warmste tijd van het jaar gebruiken veel AustraliŽrs ventilatoren en airconditioning. Daardoor is de vochtigheid vlakbij de huid zelfs lager dan in de winter.Ē
    Patberg heeft dan ook een aantal praktische adviezen voor RA-patiŽnten.
    Zo raadt hij hen aan meer tijd buitenshuis door te brengen, als het even kan zelfs zonder jas.
    Bij hemzelf werden de gewrichtsklachten significant minder als hij langer dan 2,5 uur buiten was.
    ďOver het algemeen is het buiten kouder en droger dan in huisĒ, licht hij toe : ďDoor minder kleding te dragen neemt de ventilatie aan de huid bovendien toe, waardoor de luchtvochtigheid daar nog verder daalt.Ē .../...
    Cfr. :

    14. - Lamswol
    100% zuivere lamswol zorgt van nature voor een optimale temperatuurregulatie en voelt daardoor niet klam of benauwend aan.
    Wol is heerlijk warm en behaaglijk in de winter en luchtig en koel in de zomer.
    Doordat wol lanoline (wolvet) bevat, heeft het een verzachtende werking bij reuma en spierpijn.
    Kenmerken van lamswol :
    - Goede temperatuurregulatie en warmte-isolatie
    - Blijvend veerkrachtig volume
    - Verzachtende werking bij reuma en spierpijn
    - Groot vochtopnemend vermogen
    - Zacht en soepel
    Cfr. :

    15. - Medima
    .../... Gezondheidsondergoed op basis van de Medima NLF-angorawol.
    NLF ANGORA is een door Medima ontwikkelde kwaliteitsstandaard.
    Het betekent 'Long Natural Fibers'.
    Uw lichaam heeft dagelijks vitaminen nodig.
    Zo blijft uw lichaam gezond en bent u beter bestand tegen infecties en verkoudheden.
    Een tekort aan vitaminen kan leiden tot gewrichtspijnen.
    Dan kan warmte redding brengen.
    Medima, met angorawol geweven, geeft uw lichaam een natuurlijke warmte.
    Door de specifieke eigenschappen van angorawol wordt uw lichaamswarmte opgeslagen en vastgehouden.
    Zo blijft uw lichaam altijd op de juiste temperatuur.
    Uit onderzoeken blijkt dat bij ziekten zoals reuma en artritis warmtebehandeling ťťn van de beste medicijnen is.
    Warmte bevordert de doorbloeding van spieren en gewrichten en zo wordt er meer zuurstof toegevoerd.
    Dit resulteert in een fitter gevoel, mildert de pijn en vermindert het gebruik van medicatie.
    Draag dus zorg voor uw lichaam, draag Medima !
    Als enige natuurvezel beschikt de NLF ANGORA over een holle kern ťn luchtkanalen wanneer de vezel volgroeid is.
    Snijdt men een angorahaartje overlangs door dan ziet men onder de elektronenmicroscoop (10.000 keer uitvergroot) deze ontelbare lucht-kamertjes.
    In die kamertjes ontdekt u meteen het geheim van het Medima-konijn.
    Die kamertjes zitten immers boordevol lucht en - zoals u weet - is lucht de super-isolator bij uitstek.
    Daarom is Medima zo licht en toch uitermate warmte-isolerend.
    De geteste warmtesegmenten van Medima betekenen een echte verrijking van de therapeutische mogelijkheden.
    Ze zijn zinvol, doeltreffend en zonder enig gevaar.
    In de meeste gevallen milderen ze de bestaande pijn, voorkomen ze het opnieuw opkomen van de pijn en reduceren ze het gebruik van geneesmiddelen die door het chronisch verloop van de ziekte opgelegd worden .../...
    Cfr. :

    16. - Ontstekingsreuma
    Ontstekingsreuma is een verzamelnaam voor reumatische aandoeningen die gekenmerkt worden door langdurige gewrichtsontstekingen.
    Ongeveer 400.000 mensen hebben hiervan een chronische vorm.
    Bij een gewrichtsontsteking wordt het slijmvlieslaagje in het gewricht dikker, produceert extra gewrichtsvocht en vormt uitstulpingen.
    Dat leidt tot pijn, warmte en zwelling van het gewricht.
    In een later stadium van de ziekte kunnen ook het kraakbeen en het bot zelf beschadigd raken.
    Daarnaast kunnen ook pezen en spieren in het ziekteproces betrokken raken.
    Peesscheden zijn tunnels waar de pezen doorheen lopen.
    Deze zijn net als gewrichtkapsels bekleed met een laagje slijmvliescellen.
    Ook deze kunnen ontstoken raken waardoor de pees niet meer vrij kan bewegen .../...
    Cfr. : 
    Cfr. ook : 

    17. - Paardenkastanje (wit)

    - Bij slappe vaten, spataderen en aambeien, remt ontstekingen van bloedvaten, werkt verwijdend op de kransslagader, bij aderverkalking en een te hoog cholesterolgehalte (saponinen).
    - Bij hoofdpijnen en misselijkheid ten gevolge van vaatkramp.
    - Bij concentratieproblemen en vergeetachtigheid.
    - Reuma, jicht en ischias.
    - Rugpijn.
    - Verwondingen aan zacht spierweefsel met een lokale vochtophoping. 
    - Verder bij Carpal Tunnel Syndroom en RSI
    - Bij infecties van maag en darmen
    - Bij een vergrote prostaat.
    - Bij baarmoederbloedingen en zware menstruele bloedingen (altijd de oorzaak hiervan nagaan).
    - In de bast zitten stoffen die goed werken tegen UV-licht (zonnebrand).
    - Het zit veel in cosmetica om de huid soepel te houden en strak te krijgen.
    - Men kan de tot poeder vermalen (tegen aaltjes in kamerplanten).
    - De bloemen en de jonge knoppen en de Kastanjes zonder schil voor de tinctuur, deze kan in etappes gemaakt worden.
    - Thee maak je van de bloemen en het jonge blad.
    - Kastanjezalf van de Kastanjes zonder schil of van de ō (toevoegen aan lanoline of vaseline).
    - Ook de bast kan worden gebruikt, deze in de lente strippen van jonge takken en drogen in de zon, hier kan een ō van gemaakt worden.
    Opm. : niet vers gebruiken op een beschadigde huid i.v.m. de aanwezige saponinen aescine, sommige mensen zijn hier extra gevoelig voor.
    Cfr. :
    Cfr. ook : 

    18. - Reuma
    Stijfheid, gezwollen gewrichten en Ďkromme vingersí, dat is het eerste waar je aan denkt bij het woord reuma.
    Maar deze Ďartritisí is slechts ťťn van de meer dan tweehonderd verschillende ziekten aan het bewegingsapparaat (de gewrichten en omliggende weefsels) die worden samengevat onder de naam Ďreumaí .../...
    Bewegen : belangrijk om de gewrichten soepel te houden en de spieren rondom de gewrichten te versterken.
    Gezond eten
    : een uitgebalanceerd dieet met veel verse groenten en fruit, voldoende granen en vette vis is belangrijk voor de algehele conditie, maar geeft ook verminderde kans op het achteruitgaan van het kraakbeen en pijn in de gewrichten.
    : glucosamine en chondroÔtine werken pijnstillend en vertragen het artroseproces.
    : kan de klachten verlichten. Als het lastig wordt bepaalde bewegingen uit te voeren, kan fysiotherapie helpen. Oefeningen voor de spieren rond het pijnlijke of stijve gewricht kunnen de klachten verminderen.
    - TherapieŽn waarbij gewrichten worden Ďlosgemaaktí :
    manuele therapie, chiropractie en osteopathie
    . Door minder spierspanning en meer ruimte in het gewrichtskapsel geeft de artrose dan vaak minder klachten.
    : helpt patiŽnten om alledaagse handelingen weer opnieuw of op een aangepaste manier te kunnen verrichten. Een jas dichtknopen of koken, maar ook werken achter de computer, douchen of fietsen.
    Warmte helpt
    Ervaring leert dat mensen met reuma weinig of geen klachten hebben bij verblijf in een warm land.
    Gelukkig kun je warmte ook dichter bij huis zoeken: in de sauna bijvoorbeeld of onder de zonnebank.
    Warmte brengt verlichting en ontspanning in gewrichten en spieren (maar let op : bij acute of ernstige ontsteking zoals bij reumatoÔde artritis of jicht verergert warmte de ontsteking juist.
    Ook warme pakkingen, warme baden, warme zalfsmeersels, warme kleding en zelfs warme wollen dekens kunnen helpen de klachten te verminderen of draaglijker te maken.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    19. - Reuma - Boeken
    Acupressuur (Roger Dalet)
    Beter leven met Fibromyalgie (Aty van Galen)
    Beter leven met rugklachten (Aty van Galen)
    - CD- ROM voor mensen met RA
    - Chakra (Helmut G.Sieczka)
    - De Pijn de Baas (Dr. Frits Winter)
    - Fibromyalgie (Bakker en De Roode)
    - Fibromyalgie (Huub Fest)
    - Geen dag zonder pijn (Aty van Galen)
    - Gewrichtsziekten (Mayo Clinic)
    - Hulpmiddelenboek Gewrichtsslijtage Arthrose (red. E.H.Coene)
    - Leef zonder pijn (Jane Whitbread)
    - Leven met chronische pijn (A. de Bruijn-Kofman)
    - Mag ik mij voorstellen ? Ik ben Fibromyalgie (Eliza de Vries)
    - Reiki als ambacht (Delnooz & Martinot)
    - Reiki als helende energie (Eleanor McKenzie)
    - Reuma - Mondig ziek zijn (C.J. Huiskes en J. W. Bijlsma)
    - Reuma beter leren begrijpen (Filip de Keyser)
    - Reumahulpboek (James Fries)
    - Rugklachten (I. Wolffers)
    - Tai Chi - Qigong (Gary Khor)
    - U en Uw rug (Henri C.Boudri)
    - Videobanden van het Reumafons over gewrichtsprotheses
    - Voedselallergie (Wilma van der Veen)
    - Zorgboek Artrose (red. E.H.Coene)
    - Zorgboek Chronische pijn (red. E.H.Coene)
    - Zorgboek ReumatoÔde Artritis (red. E.H.Coene)
    Cfr. : 

    20. - Reuma, het weer en fietsen zonder jas
    Fietsnieuws, 25-02-05
    De Amersfoortse internisten Herman Hart en Albert van de Wiel schrijven in de Amersfoortse Courant wekelijks een artikel in de rubriek 'Gezondheid'.
    Op 24 februari schreven ze over de invloed van weersomstandigheden op reuma onder de titel 'Hoe sterk is de eenzame fietser'.
    Uit hun leerzame artikel citeren we hierna enkele gedeelten. 
    'Hoe sterk is de eenzame fietser ?", dit lied van Boudewijn de Groot schoot mij onmiddellijk te binnen bij het zien en lezen van het proefschrift van Wiebe Patberg ('Weather And Rheumatoid Arthritis', 2005).
    Deze Groningse fysioloog beschrijft in een aantal opmerkelijke hoofdstukken de invloed van weersomstandigheden op de ziekte rheumatoÔde arthritis (RA), veelal aangeduid als 'reuma'.
    Patberg werd zelf in 1979, op 32 jarige leeftijd, door deze ziekte getroffen. Drie jaar later begon hij het verloop van de pijn in zijn lichaam systematisch bij te houden en probeerden hij verbanden te leggen met allerlei factoren zoals voeding, weersomstandigheden en alcoholgebruik. Uit een Nederlands onderzoek onder 88 RA-patiŽnten, dat toen juist was gepubliceerd, bleek de gemiddelde pijnscore het hoogst aan het eind van de zomer en het laagste aan het eind van de winter. Dat duidde al op een verband met de temperatuur en het vochtgehalte van de lucht
    'Inmiddels, ruim twintig jaar verder, heeft hij al zijn ervaringen, veelal opgeschreven als korte wetenschappelijke notities, in een proefschrift gebundeld. Op de rode voorkant prijkt zijn fiets, waarmee hij probeerden zijn ziekte eruit te rijden ! Want, wat had hij ontdekt ? Koude droge lucht bleek zijn ziekteactiviteit te verminderen, terwijl warme vochtige lucht juist ongunstig was. Dus sliep hij 's nachts al zonder pyjama en met het slaapkamerraam open. Maar omdat het buiten vaak kouder en droger is dan in huis, besloot hij zich meer en meer aan het weer bloot te stellen. Daarbij bleef de jas uit, zolang de temperatuur maar boven het vriespunt lag'.
    Patberg schrijft : 'Als ik langer dan 2,5 uur per dag buiten ben, worden mijn gewrichtsklachten minder. Dat gebeurt niet direct, maar pas na een week. Als ik minder dan 2,5 uur buiten ben, gebeurt het tegenovergestelde'.
    Op grond van deze ervaringen kwam hij geleidelijk aan tot de conclusie, dat vooral de luchtvochtigheid aan de huid de bepalende factor is van de ziekteactiviteit.
    Dit werd bevestigd door de gunstige effecten, die hij onderging bij het fietsen zonder jas.
    Daarbij neemt de ventilatie aan de huid toe en daalt de luchtvochtigheid
    'De waarnemingen van Patberg zijn opmerkelijk te noemen en met het fietsen door de Groningse kou kon hij wel eens meer hebben bijgedragen aan het welbevinden van reumapatiŽnten dan menig medicijn'.
    Cfr. :

    21. - Reuma hulpmiddelenset
    Pijn, stijfheid en vermoeidheid zijn typische kenmerken van reuma.
    En alle drie kunnen ze problemen geven bij de meest simpele bezigheden. 
    Gelukkig zijn er steeds meer hulpmiddelen verkrijgbaar voor allerlei doeleinden, zoals aankleden, koken en werken.
    Zo hebben wij o.a. de Reumahulpmiddelenset in ons assortiment.
    De set bestaat uit drie penhouders, een bestekhouder, twee hulpmiddelen voor knopen op kleding en twee houders om verschillende knoppen te bedienen.
    De penhouder geeft de pen meer volume, waardoor een bredere grip ontstaat die kramp bij het schrijven helpt voorkomen.
    De werking van de bestekhouder is vergelijkbaar.
    De knoppenset maakt het draaien aan knoppen makkelijker en ook lichtschakelaars bedienen wordt eenvoudiger.
    De kledinghulpmiddelen maken (kleine) knopen en ritssluitingen hanteerbaar, zodat reumapatiŽnten zich zelf kunnen aan- en uitkleden.
    Cfr. :

    22. - ReumapatiŽnt heeft meer last van vocht dan kou
    © 2000 Ė 2007 Gezondheid NV, 02-03-05 - Bron : Rijksuniversiteit van Groningen :
    Koud mistig weer zou slecht zijn voor reumapatiŽnten en een warme droge zomer goed.
    Deze volkswijsheid is maar ten dele waar.
    Alleen de luchtvochtigheid vlak bij de huid is van belang.
    Daarom hebben reumapatiŽnten juist in de warmste zomermaanden de meeste pijnklachten.
    Dat blijkt uit onderzoek van Wieb Patberg aan de Rijksuniversiteit Groningen.
    Patberg, die zelf reumatoÔde artritis heeft, deed de metingen voor een groot deel aan zijn eigen lichaam.
    Sinds 1983 houdt hij zijn gewrichtspijnscores bij, later ook de bloedbezinking (een maat voor de gewrichtsontsteking) en de hoeveelheid reumafactor in het bloed.
    Met deze unieke dataset kan hij nieuwe verbanden leggen tussen reuma en lokale weersomstandigheden als temperatuur en luchtvochtigheid.
    Een onderzoek onder 88 patiŽnten met reumatoÔde artritis bevestigt zijn bevindingen.
    Het vergelijkend onderzoek laat zien dat reumapatiŽnten aan het einde van de zomer de meeste pijnklachten hebben.
    In de wintermaanden januari en februari is de gewrichtspijn het minst.
    Volgens Patberg komt dat vooral door het vochtgehalte in de lucht.
    De relatieve vochtigheid is weliswaar het hoogst in de winter, maar omdat warme lucht veel meer vocht kan bevatten, zit er ís zomers toch veel meer water in de lucht.
    "Dat koud vochtig weer slecht zou zijn bij reuma klopt dus niet helemaal", aldus Patberg. "De stelling Ďdroog is goed, ook al is het koud; nat is slecht, ook al is het warmí is meer van toepassing."
    Door kleding, verblijf binnenshuis of airconditioning verschilt het microklimaat aan de huid vaak van het meteorologische weer.
    Dat verklaart volgens Patberg waarom verschillende onderzoeken soms tot tegengestelde conclusies komen.
    In zijn proefschrift weet hij deze tegenstrijdigheden terug te voeren op plaatselijke omstandigheden.
    Zo zou een Australisch onderzoek uitwijzen dat de gewrichtspijn in de loop van de zomer juist afneemt.
    "Dat is minder verrassend dan op het eerste gezicht lijkt", zegt Patberg. "In de warmste tijd van het jaar gebruiken veel AustraliŽrs ventilatoren en airconditioning. Daardoor is de vochtigheid vlak bij de huid zelfs lager dan in de winter."
    Patberg raadt reumapatiŽnten aan meer tijd buitenshuis door te brengen, bij voorkeur zonder jas.
    Bij hemzelf werden de gewrichtsklachten minder als hij langer dan 2,5 uur per dag buiten was.
    "Over het algemeen is het buiten kouder en droger dan in huis. Door minder kleding te dragen neemt de ventilatie aan de huid bovendien toe, waardoor de luchtvochtigheid daar nog verder daalt."
    Daarnaast geeft hij het advies om ís nachts het slaapkamerraam open te houden en geen pyjama aan te trekken.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    23- Reumatische aandoeningen
    Reumatoide Artritis (reuma) - Beginpagina Reuma (Medicijnen Kompassen)

    In hoeverre een reumatische aandoening tot een handicap leidt, is van veel zaken afhankelijk: het soort aandoening, de betrokken gewrichten en of een behandeling werkzaam is.
    Reumatische aandoeningen zijn niet te genezen, maar het is wel mogelijk de gevolgen ervan sterk te verminderen.
    In dit kompas vindt u allereerst informatie over de bouw en functie van de gewrichten, de verschillende soorten aandoeningen, hoe vaak ze voorkomen en de mogelijke oorzaken.
    Daarna krijgt u antwoord op de vraag hoe het ziektebeloop van de belangrijkste reumatische aandoeningen er uit ziet op de korte en de lange termijn.
    Vervolgens vindt u de mogelijkheden beschreven om klachten te verminderen en de voortschrijding van de ziekte zo veel mogelijk af te remmen.
    In een apart overzicht staan uitgebreide beschrijvingen van de beschikbare medicijnen.
    Bij elk medicijn staat informatie over de kosten en de vergoedingsmogelijkheid.
    Het overzicht bevat overigens geen homeopatische middelen en producten die onder de Warenwet vallen.
    Cfr. :

    24. - Rond reuma
    Rond Reuma' is hťt kwartaalblad over reuma, een ziekte waaraan 1,6 miljoen mensen in Nederland lijden.
    Donateurs en andere belangstellenden worden op de hoogte gehouden van de laatste ontwikkelingen in reumaonderzoek.
    Zij lezen interviews met vooraanstaande specialisten, ervaringsverhalen van patiŽnten en nieuws van het Reumafonds.
    Het Reumafonds is de autoriteit op het gebied van reumabestrijding.
    Cfr. : 

    25. - Semex
    Textielstraat 24, 8790 Waregem Ė Tel. : 03 366 35 90 Ė Fax : 03 366 14 63 Ė E-mail :
    Semex is gespecialiseerd in diverse hulpmiddelen voor rolstoelgebruikers en mindervaliden.
    Semex biedt dienstverlening aan voor fysiek gehandicapten.
    U kan bij ons alle hulpmiddelen vinden die het comfort van minderinvaliden aanzienlijk verbeteren.
    Een oplossing bieden en u er op ieder tijdstip service voor verlenen dat is waar Semex naar streeft.
    Rolwagens, verpleegbedden, badkameraccessoires, tilliften, rollators, ... zijn slechts enkele van onze brede waaier hulpmiddelen.
    Semex is een zusteronderneming van 2CARE (daar vindt u misschien wat hier niet vindt) Ė cfr. : -.
    Beide bedrijven zijn deel van de Omega Medical divisie.
    Cfr. :

    26. - Thermo Active - Voel de warmte
    Houststraat 19, 6659 BT Wamel (gdl) Ė Tel. : 0487 849950
    Door de elektrisch verwarmde rugband wordt de pijn bij lage rugklachten aanzienlijk verlicht. StormRider (motorvest verwarming van voor en achterpand), bodywarmer (verwarming in de onderrug) en rugband (verwarming in de onderrug).
    Geen kou kleumen meer bij het wandelen, motorrijden, vissen, tuinieren, honden uitlaten, metselen, golven, surveilleren, timmeren, dakdekken, stratenmaken enz..
    Onze verwarmde kleding kan zowel binnen- als buitenhuis gedragen worden.
    Dankzij de speciale Li-Ion batterij is onze verwarmde kleding overal lang te gebruiken.
    Ons groeiende assortiment bestaat nu uit een verwarmde rugband een verwarmde bodywarmer en een speciaal ontwikkeld verwarmd StormRider motorvest van EXO2.
    Het productaanbod zal binnenkort uitgebreid worden met o.a. handschoenen en een verwarmde schouderwarmer, speciaal ontwikkelt door Synergeon voor ThermoActive.
    Naast de standaardproducten van EXO2 hebben wij voldoende expertise in huis om speciale producten te ontwikkelen.
    Voor het ontwikkelen van kleding hebben wij een eigen R & D afdelingen en beschikken wij over een volledig ingericht naaiatelier.
    Zo kunnen wij een totaaloplossing bieden en hebben de kwaliteit van het eindproduct geheel in eigen hand.
    Overigens laat onze verwarmde kleding zich ook prima gebruiken gedurende de andere seizoenen.
    Denk aan boot en camping, of bij vermoeidheid, de warmte zorgt dan voor ontspanning in ons drukke bestaan.
    Cfr. :

    Lees verder : Deel II


    09-05-2007 om 00:00 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Overerving en dragerschap - Animaties
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  



    Animaties op

    Overerving en dragerschap

    Wat zijn autosomale en recessieve genen ?
    Wat is dragerschap ?

    Bart Boon, webmaster Erfocentrum

    Geslachtsgebonden overerving

    Waarom komen sommige aandoeningen alleen bij mannen en andere alleen bij vrouwen voor ?

    Sikkelcelziekte is een vorm van erfelijke bloedarmoede die vooral onder allochtonen voorkomt.

    MultifactoriŽle overerving
    Bij de meeste veel voorkomende aandoeningen (bijv. kanker) speelt naast erfelijkheid een groot aantal andere factoren een rol.

    Vrouwen die zwanger willen worden doen er verstandig aan foliumzuur te slikken (in vier talen).

    DNA-en chromosomenonderzoek
    Wat is het verschil tussen DNA- en chromosomenonderzoek ?
    Wat is de rol van de klinisch geneticus ?

    DNA lookup
    Spelletje waarbij wordt uitgelegd hoe DNA gebruikt kan worden om de dader van een misdrijf te vinden.

    Heb je een vraag aan de webmaster van het Erfocentrum ?
    Stuur hem dan een mailtje : -

    Cfr. : 

    06-05-2007 om 21:04 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 2/5 - (21 Stemmen)
    >> Reageer (3)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.IJzerstapeling & chronische vermoeidheid
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  


    IJzerstapeling & chronische vermoeidheid

    1. - De betekenis van de hemochromatosegenmutatie voor de diagnose
    D.W. Swinkels - Nederlands Tijdschrift voor Klinische Chemie, 2002, vol. 27, no. 5 233
    Cfr. :

    2. - Diabetes soms (Ī1%) het gevolg van Hemochromatose (ijzerstapeling)
    Philip de Sterke, ervaringsdeskundige
    Cfr. :

    3. - Diagnostiek en behandeling van primaire hemochromatose
    DW Swinkels & JJM Marx - Ned Tijdschr Geneeskd 1999; 143: 1404-1408
    Cfr. :

    4. - Een ijzerarm dieet bij hemochromatose (vitamine C)
    IJzer is in ons lichaam aanwezig als hemoglobine, het rode pigment in ons bloed.
    Het wordt opgenomen uit voeding en opgeslagen in verschillende organen.
    Voor een goede opname van ijzer uit voeding heeft het lichaam vitamine C nodig.
    Mensen met hemochromatose kunnen van vitamine C beter niet te veel van binnenkrijgen.
    Vitamine C is voor heel veel andere lichaamsprocessen juist wel weer noodzakelijk.
    Het is dan ook niet zo dat mensen met hemochromatose minder groente en fruit zouden moeten eten.
    Zeker na een aderlating is het belangrijk om weer goed bij te tanken en daarvoor zijn 2 ons groente en 2 stuks fruit per dag heel waardevol.
    Het enige dat wordt afgeraden is om vitaminesupplementen te nemen waar vitamine C in zit.
    Vermijd ijzerrijke voeding
    Mensen met hemochromatose doen er goed aan om ijzerrijke producten te vermijden.
    Helemaal vermijden lukt niet.
    Het beste is om gevarieerd te eten en een aantal producten te vermijden.
    IJzer zit vooral in rood vlees, orgaanvlees zoals lever (en leverworst) en slachtafval.
    Weinig of geen vlees eten is daarom een aanrader.
    Veel ijzer is ook te vinden in schelpdieren, biergist, tarwezemelen, graanproducten, cacaopoeder, appelstroop en gedroogd fruit.
    Aan schelpdieren kleeft nog een tweede nadeel.
    Rauwe weekdieren bevatten soms een bacterie ('Vibrio vulnificus').
    Nadat het dier is gevangen kan deze zich vermenigvuldigen en voedselvergiftiging veroorzaken.
    Deze bacterie doet het vooral goed in een omgeving met veel ijzer.
    Mensen met hemochromatose zijn daarom extra vatbaar hiervoor.
    Maar schaal- en weekdieren die goed gekookt zijn, hebben dit gevaar niet.
    Dan blijft wel nog het nadeel dat bijvoorbeeld mosselen en oesters veel ijzer bevatten.
    IJzer in onverwachte hoek
    Tegenwoordig worden sommige bereide voedingsproducten verrijkt met extra voedingsstoffen, zoals ijzer.
    Als dat zo is, moet het op de verpakking staan.
    Zo bevatten ontbijtproducten als cornflakes bijvoorbeeld heel veel toegevoegde ijzer (1 portie bevat 100% RDA Ďrecommended daily allowanceí aan ijzer).
    In de Verenigde Staten gebeurt dit veel vaker dan in Nederland, dus zo groot is dit gevaar hier niet.
    Extra ijzer kun je ook van een onverwachte hoek binnen krijgen.
    Bijvoorbeeld : ook van het koken in gietijzeren potten en pannen kun je extra ijzer binnen krijgen.
    Een wok bevat vaak ijzer.
    Hierin koken wordt daarom afgeraden.
    Een stalen pan is prima.
    En nog een tip : eet liever groene dan zwarte olijven.
    Soms zijn zwarte olijven eigenlijk groene olijven die met ijzer bijgekleurd worden.
    Dus wil je toch heel graag zwarte olijven eten, neem dan niet steeds heel veel van hetzelfde merk.
    Stel dat nu net dat ene merk voor deze werkwijze kiest, dan krijg je heel veel extra ijzer binnen.
    Drinken in combinatie met eten
    Fruit is heel gezond, ook voor mensen met hemochromatose.
    Maar het bevat veel vitamine C die de opname van ijzer stimuleert.
    Daarom wordt afgeraden om fruit of vruchtensap te nemen tijdens of bij de gewone maaltijd.
    Het ijzer uit die maaltijd wordt dan sneller opgenomen in het lichaam.
    Het is beter om fruit(sap) te nemen tussen de maaltijden door.
    Vitamine C is niet de enige stof die ijzerabsorptie door het lichaam stimuleert : alcohol doet hetzelfde en is een belasting voor de lever.
    Je kunt wel overleggen met je arts.
    Het kan zijn dat deze zegt dat het niet zoín probleem is om net na de aderlating wel een glaasje te drinken.
    Maar dat verschilt per patient.
    En wijn kan zťlf ook veel ijzer bevatten.
    Ook bij geneesmiddelen waar alcohol in zit of die nadelig kunnen zijn voor de lever kun je beter overleggen met je arts.
    De lever wordt namelijk al extra belast bij hemochromatose.
    Wel heel goed om te drinken bij het eten is zwarte thee.
    Uit onderzoek eind 1998 bleek dat mensen die tijdens de maaltijd sterke zwarte thee drinken 1/3 minder ijzer opnemen.
    Dat is een flink verschil.
    Er zitten wel weer andere nadelen aan omdat het ook de opname van andere mineralen tijdens het eten bemoeilijkt, maar af en toe flink zwarte thee tijdens het eten is dus heel zinvol.
    Ceylonthee lijkt vooralsnog het meest effectief, terwijl Japanse groene thee weer geen effect sorteert.
    Elk mens wordt aangeraden om twee liter water per dag te drinken.
    Vooral iemand die vocht kwijt raakt zoals bij een aderlating, is dit van belang.
    Drink voor en na het bloed geven voldoende.
    En vermijd veel koffie : dat onttrekt juist weer vocht aan je lichaam.
    Het blad 'IJZERwIJZER' van de patientenvereniging voor Hemochromatose Ė cfr. : - komt 4 keer per jaar uit en zal in 2000 nog een aantal keren artikelen wijden aan voedingsadviezen voor mensen met hemochromatose.
    Dit blad wordt toegestuurd aan leden van de vereniging.
    Cfr. :

    5. - Erfelijke ijzerstapelingsziekte maakt 50.000 Belgen ziek
    Dr. Peter Mareen -, 19-08-03
    Bron : 'Diagnose van erfelijke hemochromatose' van J. Dierick (klinisch bioloog), A. Sijs, H. Vanhouteghem, K. Demey, P. Mareen (huisarts) - Hotspot Ziekenhuis Maria Middelares Gent, juni 2002
    1 op 300 landgenoten lijdt aan erfelijke hemochromatose, een ziekte waarbij teveel ijzer wordt opgeslagen in het lichaam.
    Een frequente maar vaak miskende aandoening.
    Vroegtijdige opsporing is nochtans een noodzaak.
    Niet zeldzaam
    Erfelijke hemochromatose is de meest voorkomende erfelijke aandoening in ons land.
    Toch kennen weinig mensen de ziekte.
    Veel artsen gaan er zelfs van uit dat de kwaal zeldzaam is.
    Niets is minder waar.
    Wanneer de ziekte te laat wordt vastgesteld treedt schade aan de organen op.
    Vroegtijdige diagnose en behandeling zijn een must.
    De therapie bestaat uit aderlatingen; hierdoor wordt het overtollige ijzer afgevoerd.
    Bij erfelijke hemochromatose neemt het lichaam meer ijzer uit de voeding op dan het nodig heeft.
    Omdat het lichaam dit teveel aan ijzer niet kan afvoeren, wordt het opgeslagen in de lever en andere organen.
    Afhankelijk van de plaats waar het ijzer zich opstapelt treden symptomen op.
    Bij ijzerstapeling in de lever kan levercirrose of zelfs leverkanker ontstaan.
    Gebeurt het in de alvleesklier dan kan diabetes het gevolg zijn.
    Ook het hart en de gewrichten zijn een mogelijk doelwit van de ziekte.
    Wanneer de kwaal niet op tijd wordt behandeld heeft dit een nefaste invloed op de levensverwachting.
    Vroegtijdige diagnose is dus een noodzaak.
    Sinds de ontdekking van het hemochromatosegen in 1996, het zogenaamde HFE-gen, is het mogelijk door een moleculaire test de ziekte met zekerheid vast te stellen.
    De huisarts kan met een eenvoudig bloedonderzoek de ijzerverzadiging in het bloed bepalen.
    Is die te hoog dan moet in een gespecialiseerd genetisch centrum worden nagegaan of het HFE-gen aanwezig is.
    Vůůr de ontdekking van het HFE-gen was men voor de diagnose aangewezen op een leverbiopsie.
    Hierbij wordt de lever met een dikke naald aangeprikt om een stukje weefsel voor onderzoek te bemachtigen.
    Bij hemochromatose is het biopsieweefsel overladen met ijzer.
    Bij wie erfelijke hemochromatose opsporen ?
    De mogelijkheid van erfelijke hemochromatose moet worden overwogen bij mensen die zonder andere verklaring verstoorde levertests in het bloed hebben.
    Ook bij patiŽnten met vermoeidheid, pijn in de rechter bovenbuik, gewrichtspijnen, impotentie, verminderde zin in vrijen, hartfalen of diabetes kan hemochromatose de boosdoener zijn.
    Bij broers, zussen en ook kinderen van een patiŽnt met erfelijke hemochromatose moet een genetisch onderzoek worden uitgevoerd vanaf de leeftijd van 18 jaar.
    Familieonderzoek heeft een dubbel doel.
    PatiŽnten met erfelijke hemochromatose worden vroegtijdig opgespoord maar ook Ďdragers' worden ontdekt.
    Dragers zijn mensen die het hemochromatosegen in hun erfelijk materiaal Ďdragen' maar de ziekte niet hebben.
    Aangezien het dragerschap in BelgiŽ 1/10 bedraagt, is de kans dat een drager een partner heeft die ook een gezonde drager is tamelijk hoog.
    Alle kinderen van ouders die allebei drager zijn hebben 1 kans op 4 om de ziekte te hebben.
    Partners van dragers kunnen dus best een genetisch onderzoek ondergaan.
    Cfr. :

    6. - Hemochromatose
    Cfr. : 

    7. - Hemochromatose : rust roest !
    E. Stroes, Internist AMC & J.J. Zwaginga, Hematoloog AMC/Sanquin - Stichting Sanquin
    Hereditaire hemochromatose wordt gekenmerkt door een te hoge absorptie van ijzer door de darm.
    In meer dan 90% van de gevallen van hereditaire hemochromatose is er sprake van een mutatie in het HFE-gen.
    Bij verdenking op hemochromatose verdient het aanbeveling eerst een basispakket van labonderzoek, bestaande uit ferritine, serum ijzer en totaal ijzer-bindend vermogen, aan te vragen om zich een mening te kunnen vormen over de eventuele aanwezigheid van ijzerstapeling.
    Bij een ijzerverzadiging (d.w.z. serum ijzer / totaal ijzer bindend vermogen) > 55%, liefst in combinatie met een verhoogd ferritine, dient aanvullende DNA-diagnostiek verricht te worden.
    De combinatie van een verhoogde ijzerverzadiging, een verhoogd ferritine en DNA-diagnostiek is bewijzend voor de diagnose hereditaire hemochromatose.
    De behandeling, bestaande uit wekelijks 500 ml aderlating (i.e. 200-250 mg ijzer per aderlating) dient, afhankelijk van de hoeveelheid ijzerstapeling, meestal 6 tot wel 24 maanden volgehouden te worden.
    Het streefgetal is een ferritine beneden de 50 Ķg/l en een ijzerverzadiging beneden de 50%.
    Hierna dienen onderhoudsaderlatingen, meestal in de orde van grootte tussen de 2 en 8 maal per jaar, te blijven plaatsvinden.
    IJzer is nodig voor vele biologische functies in ons lichaam.
    De meest bekende is de aanmaak van het hemoglobine in de rode bloedcellen.
    Door het vermogen van ijzer om zowel elektronen te doneren als ook elektronen te accepteren, participeert ijzer in een groot aantal cellulaire oxidatie Ė reductie reacties.
    Een Ďgevaarí van ijzer is dat zowel de onoplosbare vorm Fe(III) na reductie door bijvoorbeeld superoxide via de Haber-Weiss reactie, als ook de oplosbare vorm Fe(II) via de Fenton reactie bij kunnen dragen tot verhoogde productie van toxische radicalen.
    Deze partikels kunnen door hun redoxpotentiaal weefselschade veroorzaken.
    Derhalve is het van groot belang dat onder normale omstandigheden de Ďvrijeí ijzerconcentratie laag blijft.
    Dit wordt gerealiseerd met behulp van ijzerbindenden eiwitten en ijzeropslag.
    Aangezien de capaciteit om ijzer uit te scheiden zeer beperkt is, dient de regulatie van de ijzervoorraad plaats te vinden op het niveau van de ijzerabsorptie.
    Bij ijzeropname worden twee fasen onderscheiden : de opname van ijzer door de darmmucosa en de overdracht van ijzer door de mucosa naar het bloed (figuur 1).
    Het feit dat de ijzerabsorptie aangepast wordt aan de ijzerstatus van het lichaam, is goed gedocumenteerd.
    Terwijl de totale hoeveelheid ijzer in het lichaam ongeveer 4 gram bedraagt en 1-2 mg ijzer verloren gaat via ontlasting en/of menstruatie, wordt dus per dag gemiddeld 1-2 mg ijzer uit het dieet geabsorbeerd.
    Hereditaire hemochromatose
    Primaire hemochromatose, ofwel erfelijke (=hereditaire) hemochromatose (HH), wordt gekenmerkt door een disproportionele toename in de absorptie van ijzer door de darm.
    Sinds medio 1970 is bekend dat HH met name geassocieerd is aan een HLA Ėgebied op de korte arm van chromosoom 6.
    In 1996 is deze regio nader gespecificeerd tot een kandidaat gen, HFE.
    Dit gen codeert voor een niet-klassiek MHC-klasse I eiwit met een groot extracellulair domein en een korte cytoplasmatische staart.
    Vermoedelijk zorgt het HFE-eiwit voor gefaciliteerde transferrine receptor-gemedieerde ijzeropname in de mucosa cellen.
    De afgelopen jaren zijn twee belangrijke Ďmissenseí mutaties in het HFE gevonden: de cys282 tyr mutatie en de his63 asp mutatie.
    In Noord Europa kan HH in ongeveer 80-85% van de gevallen geassocieerd worden met een homozygote cys282tyr mutatie.
    De dragerfrequentie van het cys282tyr ligt in Noord Europa tussen de 8-13%, hetgeen dus HH de meest voorkomende autosomaal recessieve aandoening maakt !
    Een aanvullend gedeelte (ongeveer 5%) wordt gekenmerkt door heterozygotie voor de cys282tyr mutatie in combinatie met een his63aps heterozygotie (de zgn Compound heterozygotie).
    In de resterende 10-15% van de HH-patiŽnten is nog geen genetisch defect aangetoond.
    Er wordt thans ook actief gezocht naar andere causale mutaties in relevante Ďtargetí genen .
    Voorbeelden hiervan zijn mutaties in het transferrine-gen, het Hemox2 gen en het transferrine-receptor 2-gen waarbij ook ijzerstapeling werd gezien.
    Mutaties in andere genen die betrokken zijn bij het ijzermetabolisme, zouden echter ook verantwoordelijk kunnen zijn voor ijzerstapeling.
    Hoe leidt de meest voorkomende mutatie in het HFE-gen nu tot verhoogde opname van ijzer door de mucosa ?
    Dit is nog zeker niet opgelost maar door de mutatie verliest het HFE-eiwit waarschijnlijk zijn functie in de transferrine-receptor gereguleerde ijzer opname in mucosacellen.
    Dit kan een relatieve ijzerdeficiŽntie in de duodenale cryptcellen veroorzaken en leidt wederom tot opregulatie van het eiwit divalente metaalion transporter 1 (DMT-1, ofwel Nramp2).
    Dit eiwit is direct verantwoordelijk voor ijzerabsorbtie in de dunne darm.
    Inderdaad is bij mensen met HH een opregulatie van het DMT-1 eiwit aangetoond.
    Aangezien het teveel opgenomen ijzer het lichaam onvoldoende kan verlaten, zal het ijzer neerslaan in diverse organen.
    De belangrijkste plekken van Ďstapelingí zijn de lever, de pancreas, gewrichten, de huid, het hart, de hypofyse en de schildklier.
    Op termijn kan stapeling in een orgaan resulteren in bijbehorende klachten (zie tabel 1).
    Het klachtenpatroon is echter meestal aspecifiek en treedt pas op na het veertigste levensjaar.
    Tevens dient rekening gehouden te worden met het feit dat bij menstruerende vrouwen en frequente bloeddonoren (door het toegenomen ijzerverlies) de symptomen vaak nog later optreden.
    Diagnostiek (screening)
    Bij klinische (atralgiŽn, vermoeidheid) of biochemische verdenking (bijvoorbeeld leverfunctiestoornissen) op hemochromatose zal de huisarts besluiten een basispakket van labonderzoek aan te vragen om zich een mening te kunnen vormen over de eventuele aanwezigheid van ijzerstapeling en dus HH.
    Dit basispakket bestaat primair uit: ferritine, serum ijzer en totaal ijzer-bindend vermogen.
    Bij een ijzerverzadiging (d.w.z. serum ijzer / totaal ijzer bindend vermogen) > 55%, liefst in combinatie met een verhoogd ferritine, dient aanvullende DNA-diagnostiek verricht te worden.
    De combinatie van een verhoogde ijzerverzadiging, een verhoogd ferritine en DNA-diagnostiek (d.w.z. cys282tyr homozygotie of cys282tyr heterozygotie EN his63asp heterozygotie) is bewijzend voor de diagnose hereditaire hemochromatose.
    Aangezien in Nederland en omringende landen meer dan 85% van alle HH zal voldoen aan deze criteria, kan dit diagnostische traject uitstekend worden verricht door huisartsen met goede ondersteuning, initieel door bijvoorbeeld een huisartsenlaboratorium en voor de DNA-diagnostiek bijvoorbeeld door het CLB.
    Bij resterende gevallen kan het nuttig zijn deze voor eventueel aanvullende diagnostiek door te verwijzen naar een gespecialiseerd centrum (bijvoorbeeld voor aanvullend ijzer kinetisch onderzoek in het UMC Utrecht).
    HH kan verdeeld worden in vier stadia :
    ē Stadium I - Genetische predispositie (alleen diagnose op DNA-niveau)
    ē Stadium II - I + ijzer stapeling (2-5 gram stapeling)
    ē Stadium III - II + vroege symptomen (moeheid, gewrichtsklachten) ē Stadium IV: II + orgaan schade/falen (lever/pancreas/hart).
    Om irreversibele schade te voorkomen is het essentieel de ziekte op te sporen en in een relatief vroeg stadium te starten met therapie.
    Aanvullende diagnostiek (leverbiopt)
    Vroeger werd frequent een leverbiopt verricht om met zekerheid de diagnose primaire hemochromatose te kunnen stellen.
    Tegenwoordig vindt het op indicatie plaats om de prognose van de patiŽnt beter te kunnen bepalen.
    Als er in het biopt sprake is van leverfibrose of zelfs levercirrose, bestaat er een sterk toegenomen kans op primair hepatocellulair carcinoom.
    Bij deze patiŽnten dient halfjaarlijkse follow-up te geschieden m.b.v. een lever-echo en het bepalen van een door het hepatocellulair carcinoom geproduceerd eiwit, het zogenaamde alfa foetoproteÔne.
    Alhoewel er discussie bestaat over de kosten/baten analyse van het verrichten van een leverbiopt, wordt over het algemeen toch aanbevolen dit bij Ďhoog risico patiŽntení toch te verrichten (zie figuur 2).
    Zoals uit deze beslisboom blijkt, is het invasieve leverbiopt onder bepaalde condities ook te vervangen door (niet invasieve) Ďmagnetic resonance imagingí of MRI.
    In enkele centra, waaronder het AZG, is thans de ijzerkwantificatie methode met MRI gestandaardiseerd t.o.v. de histologische ijzerkwantificatie methode.
    Op specifieke indicatie kan tevens aanvullende aandacht besteed worden aan diabetes, myocard functie en functie van andere endocriene organen (schildklier, hypofyse).
    Nadat ijzerstapeling en de diagnose vastgesteld is, kan gestart worden met de behandeling, bestaande uit wekelijks 500 ml aderlating (i.e. 200-250 mg ijzer per aderlating).
    Afhankelijk van de hoeveelheid ijzerstapeling dient dit regime meestal 6 tot wel 24 maanden volgehouden te worden.
    Het streefgetal is een ferritine beneden de 50 Ķg/l en een ijzer verzadiging beneden de 50%.
    Nadat dit streefgetal behaald is, kan proefondervindelijk worden bepaald hoe frequent de patiŽnt dient te komen voor onderhoudsaderlatingen, meestal in de orde van grootte tussen de 2 en 8 maal per jaar.
    Screening hemochromatose
    De hoge prevalentie van hemochromatose (10-13% heterozygoten, 0,5% homozygoten voor de cys282tyr mutatie), gecombineerd met het vaak asymptomatisch beloop van de aandoening en dus diagnosticeren van de aandoening in een laat irreversibel stadium, roept de discussie op of niet standaard de bevolking gescreend zou moeten worden op HH.
    Uit recent onderzoek is gebleken dat bij per toeval gevonden homozygote HH-patiŽnten slechts een gering gedeelte daadwerkelijk symptomen ontwikkelt van HH.
    Derhalve zal verder onderzoek afgewacht moeten worden voordat de zin van bevolkingsscreening definitief overzien kan worden.
    Echter, in families met symptomatische HH is de zogenaamde penetrantie (= uiting van symptomen) > 75 %, dat wil zeggen dat driekwart van de gescreende homozygote familieleden uiteindelijk symptomatische HH zal ontwikkelen.
    Derhalve is in het laatste geval het advies de eerstegraads familieleden van een HH-patiŽnt met primaire hemochromatose te onderzoeken op het hebben van de betreffende mutaties (lab, DNA).
    Overige familieleden en/of familieleden van cys282tyr-dragers kunnen zich primair Ďbiochemischí door de huisarts laten controleren.
    Alleen als bij deze verder van de patiŽnt afstaande familieleden weer ijzerstapeling of symptomen worden gevonden hoeft dan het DNA verder getest te worden.
    Los van een familiecontext is het raadzaam bij bepaalde chronische klachten en ziektebeelden zoals chronische vermoeidheid, gewrichtsklachten, onbegrepen parenchymateuze leverfunctiestoornissen, suikerziekte, impotentie/ libidoverlies, onvruchtbaarheid, vroege amenorroe, huidpigmentaties, premature atherosclerose, cardiomyopathie sowieso een Ďscreeningí (DNA) op HH te doen.
    Hemochromatose en onderzoek
    Het feit dat bij het homozygoot aanwezig zijn van de HH cys282tyr-mutatie slechts een gering aantal mensen ook ijzerstapeling krijgt en dat in families met deze mutaties juist wel veel ijzerstapeling optreedt leidt tot nieuwe vragen.
    Het lijkt er in ieder geval op dat additionele factoren uiteindelijk het schadelijke fenotype van deze mutaties bepalen.
    Anderszins kunnen veel andere genmutaties het gecompliceerd gereguleerde ijzer absorptiemechanisme beÔnvloeden.
    In onze steeds meer multiraciale maatschappij gaan wellicht juist die nog onbekende mutaties additionele verklaringen voor ijzerstapeling geven.
    In dit licht lijkt het van groot belang om van de onverklaarde ijzerstapelende patiŽnten een cel/ DNA bank in combinatie met relevante patiŽntgegevens aan te leggen.
    Zo kan later altijd nieuw genetisch onderzoek worden gedaan.
    De afdeling Immunohematologie-diagnostiek van Sanquin op het CLB is bereid hierbij een actieve rol te spelen.
    ē Hemochromatose: is de meest frequente autosomaal recessieve ziekte in Noord Europa
    ē Diagnose : wordt hoofdzakelijk gesteld m.b.v. ferritine, ijzersaturatie en DNA-onderzoek.
    ē Prognose : is in afwezigheid van leverschade Ďuitstekendí
    ē Behandeling : aderlatingen, maar bij voorkeur in of in overleg met een gespecialiseerd centrum
    ē Lever biopt : is op indicatie noodzakelijk om de prognose te bepalen bij
    - Ferritine > 1000
    - Leverenzym verhoging
    - Additionele risico factoren (alcohol/ of eerdere leverontsteking)
    ē Screening : noodzakelijk bij
    - eerstegraads familie leden van homozygoten cys282tyr
    - herhaaldelijke verhoging van ijzersaturatie (>60%)
    Met de huidige kennis van de schadelijke invloed van ijzerstapeling dient in ieder geval een actieve houding ten aanzien van diagnostiek en behandeling te worden aangenomen.
    Met name bij ijzerstapeling geldt het spreekwoord: rust roest.
    (1) - Inorganic Biochemistry of Iron Metabolism (ed R Crichton), John Wiley & Sons Ltd, Chichester, pp 207-233, 2001
    (2) - Transfusion Science 23: 225-235, 2000
    (3) - NTVG 143: 1704-1708, 1999
    (4) - Annu Rev Physiol 64: 663-680, 2002
    (5) - Clin Proc 77: 522-530, 2002
    (6) - Can J Gastroenterol 16: 297-302, 2002
    (7) - Clin Chim Acta 315: 169-186, 2002
    Cfr. :!OpenPage&h=0&body=0F16B85E2CFE39DEC1256BE9004F8B03

    8. - Hemochromatose in de familie
    Universitair Medisch Centrum St Radboud, Nijmegen
    Cfr. : 

    9 - Hemochromatose Vereniging Nederland
    De Hemochromatose Vereniging Nederland is de patiŽntenvereniging voor en van hemochromatose patiŽnten.
    De vereniging is opgericht om patiŽnten goed van dienst te zijn en hen optimaal te kunnen vertegenwoordigen bij artsen en overheden.
    …ťn van onze doelstellingen is het per kwartaal uitgeven van de nieuwsbrief "IJZERwIJZER" met nieuws en feiten over de ziekte, verhalen van patiŽnten enz.
    Cfr. : 
    Cfr. ook : 

    10. - Het syndroom van Goodpasture - Goedgekeurd door B. van den Berg, arts
    Het syndroom van Goodpasture is een zeldzame auto-immuunziekte die de nieren en de longen aantast.
    Bij deze ziekte ontstaat een ernstige ontsteking in de glomerulus.
    Dit is een kluwen van hele kleine bloedvaatjes (haarvaten) die zich bevindt in de nierschors.
    De ontsteking wordt veroorzaakt door de zogenaamde 'anti-GBM-antistoffen'.
    Een tweede verschijnsel van het syndroom is ijzerstapeling in de longblaasjes.
    Hierdoor wordt de longfunctie minder.
    Daarnaast ontstaat vaak bloedarmoede.
    De ziekte komt vooral voor bij jonge mannen.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    11. - Hoe te veel ijzer u ziek kan maken - Meer over volwassen hereditaire hemochromatose
    Volwassen hereditaire hemochromatose (hierna "HH" genoemd) is een autosomaal recessieve aandoening met een frequentie van ongeveer 1/300 (Edwards et al.).
    De carrierfrequentie in de bevolking bedraagt 1/10.
    HH is een erfelijk defect van het ijzermetabolisme waarbij het lichaam dus te veel ijzer uit een normaal dieet absorbeert.
    Het lichaam heeft geen mogelijkheid om overtollig ijzer af te voeren.
    Na een aantal jaren stapelt een uitzonderlijk hoge hoeveelheid ijzer zich in onder meer vitale organen zoals de lever op (zelfs 50 tot 100 maal het normale gehalte) en dit kan eventueel tot levercirrose en -kanker leiden.
    De stapeling van ijzer is rechtstreeks toxisch voor de weefsels en leidt tot progressieve orgaanbeschadiging.
    Verder kan deze overmatige afzetting van ijzer verantwoordelijk zijn voor onder andere hartkwalen, artritis, diabetes (brons diabetes), chronische vermoeidheid, gewrichtspijn, impotentie, onvruchtbaarheid, vroege menopauze, buikpuin, gewichtsverlies of een combinatie van deze kwalen en vroegtijdig overlijden.
    HH of ijzerstapeling is dodelijk behalve indien het vroegtijdig ontdekt en adequaat behandeld wordt.
    Naast de primaire (of genetische) vorm van hemochromatose is er nog een secondaire vorm, namelijk een verhoogd ijzergehalte verworven door inname van enorme hoeveelheden ijzersupplementen (in voeding of ijzerpillen bijvoorbeeld) of veelvuldige bloedtransfusies.
    Ook overmatig gebruik van alcohol en vitamine C (verhogen de absorptie van ijzer uit de voeding) kunnen tot ijzerstapeling leiden.
    Bepaalde vormen van bloedarmoede veroorzaken eveneens hemochromatose.
    Naast de volwassen, HFE-gen geassocieerde vorm, bestaan er nog andere erfelijk bepaalde vormen van ijzerstapelingsziekte die echter geen verband houden met mutaties in het HFE-gen (zie verder) zoals neonatale (N-HC) en juveniele hemochromatose (J-HC).
    Ijzer is nochtans nodig voor ons hemoglobine dat de zuurstof in het bloed vervoert, maar te veel ijzer in het lichaam is dodelijk omdat het de organen en weefsels aantast tot op het ogenblik dat dit overtollige ijzer op passende wijze wordt verwijderd.
    Drie tot vijf gram ijzer is voldoende voor het goed functioneren van het lichaam.
    Het teveel aan ijzer wordt opgeslagen in een proteÔne, 'ferritine' genaamd.
    Het transferrine in de bloedsomloop neemt het ijzer op en verdeelt het.
    Bij HH-patiŽnten loopt dit systeem fout en het transferrine raakt verzadigd met ijzer en het surplus verspreidt zich naar de lever, het hart, de pancreas, de schildklier en andere organen.
    Het lichaam heeft maar 1 milligram ijzer per dag nodig om goed te functioneren en de rest wordt opgeslagen.
    In HH bereikt deze absorptie een ratio van 4 tot 5 mg per dag en er is een progressieve accumulatie van 15 tot 40 gram.
    Ongeveer de helft van het lichaamsijzer bevindt zich in het hemoglobine van de rode bloedcellen en daarnaast is de lever de belangrijkste plaats waar de voorraad lichaamsijzer wordt opgeslagen.
    Gezien ijzer een katalysator is (reageert zeer sterk met zuurstof), krijgen we een overproductie van oxyderende molecules ("hydroxyl radicals") en precies deze biochemische reactie leidt tot beschadiging van de organen (peroxydatieve beschadiging).
    De aandoening werd in 1865 ontdekt door de Franse clinicus Trousseau.
    Hij merkte op dat een vergroting van de lever samenging met suikerziekte en een donkere, bronskleurige pigmentatie van de huid .../...
    Cfr. :

    12. - Klinische en genetische aspecten van hemochromatose
    Henk Meijer, DNA-diagnostiek Maastricht & Richard Sinke, DNA-diagnostiek Utrecht 

    Hemochromatose (HC) wordt veroorzaakt door een verhoogde ijzerresorptie in de darm, waardoor een cumulatieve ijzerstapeling optreedt in vooral lever en pancreas.
    In het serum is een verhoogd ferritine, maar vooral een persistent verhoogd Fe-trensferrine-verzadiging (>60% bij mannen en >50% bij vrouwen) suggestief voor HC.
    HC is een autosomaal recessieve aandoening, gelokaliseerd op chromosoom 6p21.3, waarvan recent het genetisch defect is gekarakteriseerd.
    In Nederland zijn nog geen studies gedaan naar de prevalentie van HC, maar afgaande op een aantal buitenlandse studies, die een homozygotenfrequentie tussen de 1:2000 en 1:1000 aangeven, zouden er in Nederland ca. 20.000 HC-patiŽnten moeten zijn.
    Slechts een fractie van deze patiŽntengroep is momenteel gediagnosticeerd.
    Dit komt met name door de grote variatie aan symptomen en het feit dat HC-patiŽnten jarenlang klachtenvrij kunnen zijn.
    In de volgende organen kunnen genoemde klachten solitair of in verschillende combinaties bij HC-patiŽnten voorkomen :
    - Tractus digestivus - Vervelend, zwaar gevoel, dan wel echte pijn rechtsboven in de buik of in de regio epigastrica; opgezette buik
    - Endocrien systeem - Polyurie/polydipsie, gewrichtsverlies, jeuk wijzend op D.M;.verlies van libido/potentie; vermindering van lichaamsbeharing; amenorroe; moeheid
    - Tractus circulatoris - Hartkloppingen; kortademigheid bij inspanning; oedeem
    - Gewrichten - Pijn, zwelling en ochtendstijfheid van met name de MCP- en PIP-gewrichten van de 2e en 3e vinger; ook de pols, elleboog, schouder, heup, knie, enkel en wervelkolom kunnen klachten veroorzaken
    - Huid - Hyperpigmentatie; icterus, spider naevi
    - Abdomen - Hepatomegalie; splenomegalie; ascites; oesofagusvarices; gastrointestinaal bloedverlies
    - Endocrien systeem - Gynaecomastie; testisatrofie; myxoedeem
    - Cardiovasculair systeem - ECG-afwijkingen PAC, PVC, AV-blok, T-golfveranderingen; decompensatio cordis; cardiomyopathie; refractaire hartritmestoornissen
    - Infecties - Ernstige infecties met sepsis en abcesvorming, met name door Yersinia en Listeria.
    Indien HC niet wordt behandeld, ontwikkelt zich in een later stadium bij de meerderheid van patiŽnten een levercirrose, waarvan ca. 10% ontaardt in een veelal fataal hepatoma.
    Zoals bovengenoemde symptomatologie duidelijk maakt, is het niet altijd eenvoudig om hieruit de diagnose HC af te leiden.
    In dit verband is het zeer belangrijk om een goede familieanamnese af te nemen.
    Binnen de differentiaaldiagnostiek moeten thalassemie en andere chronische ijzerstapelingsanemieŽn (refractaire sideroblastische anemie), alsmede levercirrose t.g.v. alcoholmisbruik worden uitgesloten.
    Bij twijfelgevallen wordt histologisch onderzoek van een leverbiopt verricht, waarbij massale hemosiderine-afzettingen in de hepatocyten meestal de uiteindelijke doorslag geeft.
    Deze invasieve ingreep is niet zonder gevaar (leverbloeding).
    De behandeling van een HC-patiŽnt is vrij eenvoudig.
    Acute ontijzering heeft hierbij de hoogste prioriteit.
    Dit wordt bereikt door frequent aderlaten (in ernstige gevallen tot 2 maal per week 500 ml bloed).
    Hiermee verdwijnen de meeste klachten met uitzondering van een vergevorderde levercirrose en/of hepatoma.
    Genetica Hemochromatose
    Recent is door Feder et al. (1996) de genetische oorzaak van HC ontdekt. In het HLA-H gen, 4,5 Mb telomeer van het HLA-A gen, is in 85% van de HC-chromosomen een verandering van Cys naar Tyr op positie 282 aangetoond.
    Ook een tweede verandering (His63Asp) werd aangetoond, maar hiervan is de pathologische betekenis onduidelijk.
    Mogelijk is het een marker voor een andere pathologische mutatie in het HLA-H gen.
    In een vervolgonderzoek (Jouanolle et al. 1996) bleek 92,4% van de patiŽnten homozygoot voor de C282Y-mutatie te zijn.
    Bekend is dat HLA-H een interactie aangaat met Ŗ-2 microglobuline en dat muizen met een tekort aan Ŗ-2 microglobuline ijzer stapelen.
    Gemuteerd HLA-H heeft dus een mogelijk afwijkende interactie met het Ŗ-2 microglobuline en leidt zo tot HC.
    Homozygotie voor de C282Y-mutatie is pathognomisch voor HC, zelfs als de ferritine- en transferrinewaardes niet overtuigend hoog zijn.
    Dit kan het geval zijn bij jongere personen.
    Een leverbiopsie kan dan achterwege blijven.
    In geval van heterozygotie en met name bij personen met een dubieuze kliniek, blijven grondige differentiaaldiagnostiek, evaluatie van de ijzerhuishouding en eventuele leverbiopsie noodzakelijk.
    Verwijzing naar een klinisch genetisch centrum is geÔndiceerd, zeker bij verdere vragen in de familie van de patiŽnt.
    De mutaties zijn vrij eenvoudig te bepalen via een PCR-reactie en een selectieve digestie met RsaI of BclI.
    In het Landelijk Overleg DNA-diagnostiek is afgesproken dat de genotypering voorlopig alleen wordt uitgevoerd in Utrecht en Maastricht, waarbij Maastricht de provincies Limburg, Noord-Brabant, Zeeland en Zuid-Holland bestrijkt en Utrecht de rest van Nederland.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    13. - Vitamine C is misschien schadelijk voor patienten met hemochromatose 
    ©, 22-12-06  
    De Nederlandse Vereniging voor Hemochromatose (NVH) heeft me er op gewezen dat er momenteel wetenschappers zijn die vinden dat een hoge dosis vitamine C schadelijk kan zijn voor hemochromatose patiŽnten.
    Er zijn echter ook wetenschappers die deze mening niet toegedaan zijn.
    Kennelijk bestaat er tussen wetenschappers een verschil van mening of een hoge dosis vitamine C schadelijk of gezond is voor patiŽnten met deze erfelijke ziekte.
    Hemochromatose (of in gewoon Nederlands "
    ijzerstapelingsziekte") is de meest voorkomende erfelijke ziekte waarbij men vanaf de geboorte meer ijzer uit de voeding opneemt dan het lichaam nodig heeft.
    Bij hemochromatose komen klachten voor als : chronische vermoeidheid, artralgiŽn en artrose (gewrichtsklachten), hartritmestoornissen, diabetes, afwijkende leverfunctiebepalingen, decompensatio cordis (hartklachten) en impotentie.
    De NVH neemt het zekere voor het onzekere en adviseert hemochromatose patiŽnten niet meer dan 200mg per dag aan vitamine C supplementen te gebruiken.
    In de discussie over vitamine C en hemochromatose gaat het er over of vitamine C in de cellen als anti-oxidant werkt of in het geval van een overschot aan ijzer oxidatie juist in de hand werkt.
    Dit artikel is tegen het gebruik van een hoge dosis vitamine C voor hemochromatose patiŽnten en dit artikel zegt dat het niet uit maakt.
    Dit laatste artikel legt uit dat vitamine C wel in de reageerbuis met ijzer vrije radicalen produceert maar niet in de menselijke cel.
    Omdat wetenschappers het kennelijk niet eens kunnen worden doen patiŽnten met hemochromatose er volgens mij toch goed aan om geen grote hoeveelheden vitamine C te gebruiken totdat dit aspect helder en duidelijk is geworden.
    Volg het advies van de NVH dat lijkt een veilige waarde.
    De huisarts kan d.m.v. een bloedonderzoek laten vaststellen of u deze erfelijke ijzerstapelingsziekte heeft.
    Cfr. :

    14. - Vroege opsporing van ijzerstapelingsziekte 
    'Screening for haemochromatosis'
    Den Haag : Gezondheidsraad, 07-12-99; publicatie nr 1999/21 - Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, Nr. 1999/21, Den Haag, 7 december 1999 Ė ISBN : 90-5549-288-4
    Cfr. :

    06-05-2007 om 20:47 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 4/5 - (13 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) op Radio 1
    Klik op de afbeelding om de link te volgen


    Radio 1

    Het chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS)

    Ben Van Heukelom
    spreekt met

    • Prof. Dr. C.M.J.G. (Stan ) Maes
      - Universiteit Leiden -
      Hij is hoogleraar in de klinische en de gezondheidspsychologie.
      Zijn expertise ligt vooral op het terrein van gezondheidsbevordering in bedrijfssettings en scholen en op het vlak van secundaire en tertiaire preventie (m.i.v. revalidatie) van chronische ziekten (in het bijzonder hart- en vaatziekten en CARA). 
      Tel. : 071-5273746 - E-mail : 

    • Prof. Dr. Kenny De Meirleir
      Vrije Universiteit Brussel -
      Hij is internist en revalidatiearts en internationaal gerenommeerd deskundige inzake het CVS.
      In zijn laboratorium doet hij onderzoek naar de stofwisseling en permanente virale infecties. 
      Tel. : +32-2-4774600 - Fax : +32-2-4774607 - Email : 

    • Marc van Impe
      Voorzitter van het CVS-platform in BelgiŽ
      GSM 0475/74.38.87 - E-mail : 

    Je kan het allemaal horen op

    04-05-2007 om 18:38 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (4 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Hielspoor - Fasciitis plantaris
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  



    - Fasciitis plantaris -

    De belangrijkste oorzaak is overbelasting door continue overrekking van de peesplaat onder de voet, waarbij vaak sprake is van een reeds aanwezige platvoet of holvoet.
    Ook kan het veroorzaakt worden door het dragen van te harde zolen in de schoen.

    Als er sprake is van een standafwijking van de voet, bijv. een platvoet, zal er een corrigerende steunzool voorgeschreven worden.
    Is dit niet het geval, dan wordt geadviseerd tijdelijk een siliconen zooltje onder de hiel (heelpad) in de schoen te dragen.
    Ook kan ťťnmalig een injectie gegeven worden op de plaats waar de pijn zich bevindt met ontstekingsremmers, om zo de locale irritatie van de peesplaat te doen verminderen.
    In enkele gevallen met ernstige klachten wordt ook wel eens een ontlastend loopgips aangemeten.
    In uitzonderlijke gevallen kan een operatie verricht worden waarbij de aanhechting van de peesplaat aan het hielbot losgemaakt wordt, maar gezien de langdurige klachten na de ingreep en de kans op het ontwikkelen van een platvoet in de toekomst zijn wij hiermee erg terughoudend.

    Vaak bestaat de behandeling uit een combinatie van bovenstaande methoden.

    Cfr. : 


    Hielspoor is een benige uitwas (ontsteking,vergroeiing of verkalking) aan het hielbeen ter hoogte van de aanhechting van het peesblad dat onder de voet loopt.

    De kenmerkende klacht bij een hielspoor is een scherp gelokaliseerde, messcherpe pijn onder de hiel.

    Soms openbaart hielspoor zich korte tijd nadat met sporten - cfr. : - is begonnen dit hoeft echter niet altijd het geval te zijn.

    Ook een staand of lopend beroep, soms in combinatie met gewichtstoename, kan tot de aandoening hielspoor leiden.

    Plantaire fasciitis of fibromatose van de fascia plantaris (ICD-10 M72.2) is een ontsteking van de fascia (peesvlies) aan de onderkant van de voetzool.
    De fascia plantaris is de
    bindweefselband die onder de voetzool doorloopt en de bal van de voet met het hielbeen verbindt.
    Omdat de
    pijn die voortvloeit uit deze aandoening vooral in de hielstreek voorkomt spreekt men dikwijls over hielpijn.

    Fasciitis plantaris is een frequent voorkomend overbelastingsletsel van de voet. Het wordt gekenmerkt door pijn onder het hielbeen (calcaneus) en/of onder de voetzool tijdens gewichtsdragende activiteiten zoals stappen en lopen. De fascia plantaris is een soort bindweefselband die zijn oorsprong vindt op de onderzijde van het hielbeen en verloopt naar de voorvoet tot aan de eerste teenkootjes (proximale phalangen) en versmelt met de pezen van de teenbuigers.

    1. -

    Sporters met een sterke belasting op de fascie, zoals lopers en mensen die springsporten doen hebben een verhoogd risico.
    Dit is zeker het geval indien de trainingsintensiteit fel wordt opgedreven of er op onaangepaste ondergrond getraind wordt.
    Ook een trauma, zoals hard neerkomen op een platte voet, kan aanleiding geven tot fasciitis.
    Tevens is er een duidelijke correlatie met
    Verder is een slecht afrolpatroon van de voet geassocieerd met deze aandoening.

    2. -

    Fasciitis plantaris is een overbelastingsletsel.
    Veelvuldige belasting van de fascia kan leiden tot microscheurtjes wat eventueel kan leiden tot ontsteking en degeneratie van het bindweefsel (
    collageen) in de fascia.
    De term fasci-itis doet voorkomen dat we hier te maken hebben met een ontstekingsproces (de uitgang -itis wijst op een ontsteking).
    Hoewel er aanvankelijk inderdaad een ontstekingsproces plaatsvindt, wat zich o.a. uit in roodheid, zwelling en pijn, evolueert deze aandoening snel naar een degeneratief proces.
    We spreken dan van een
    tendinose in plaats van een tendinitis.
    Als de aandoening langdurig bestaat treedt er vaak een verkalking in de aanhechting van de fascie aan het hielbeen op, die de naam '
    hielspoor' draagt.
    Deze is echter niet de oorzaak van de pijn of de ziekte maar een gevolg van de ontstekingsprocessen.

    3. -

    Er is een eerder diffuse pijn onder de hiel, die eventueel kan uitbreiden naar de voetzool.
    Typisch is dat de pijn toeneemt indien men gewicht zet op de voet en dat de pijn het ergst is in het begin van de belasting, bijvoorbeeld 's morgens of indien men begint te stappen na een tijdje gezeten te hebben.
    Indien men even rondwandelt zal de pijn vaak verminderen.
    Vaak is er een specifiek pijnpunt aan de voorzijde van de hiel.

    4. -

    De aandoening is 'self-limiting' : ze gaat vanzelf over met een natuurlijk beloop van ongeveer 1 a 2 jaar.
    Een onderzoek toonde aan dat 80% van de conservatief behandelde patienten na 4 jaar geheel pijnvrij was.
    Er zijn vele behandelingen gepropageerd, wat meestal een zeker teken is dat er geen een goed werkt.
    Voor geen enkele behandeling is een sterk bewijs van effectiviteit gevonden.
    Wel zijn er enige tips die vaak een redelijk resultaat opleveren.

    Er zijn drie belangrijke pijlers waarop de conservatieve behandeling steunt, namelijk : 

    1. verminderen van de ontsteking in de acute fase,

    2. vermindering van de belasting op de fascie en

    3. het herstel van spierkracht en flexibiliteit.

    Vermindering van ontsteking kan gebeuren door een bad van ijswater te nemen of door ijs te leggen op de pijnlijke zone.
    Verder kunnen ontstekingsremmers (
    NSAID's) gebruikt worden gedurende enkele dagen.
    Eventueel kan een locale infiltratie met
    corticoÔden gegeven worden indien er persisterende pijn is.
    Deze infiltraties zijn echter zeer pijnlijk en kunnen in sommige gevallen ook aanleiding geven tot scheuren van de fascia (Lemont 2003), zodat een goede indicatiestelling noodzakelijk is.
    cochrane review vond een verbetering na 1 maand, maar geen verschil zes maanden na de injecties bij mensen die wel of geen injecties hadden gehad.

    Vermindering van de belasting op de fascia kan met orthopedische aanpassingen zoals steunzolen, hielcups e.d. Demping van de kracht van het neerkomen met visceus-elastische siliconenzooltjes leidt bij sommigen tot vermindering van de pijn.
    Goede (sport)schoenen met een stevige ondersteuning van de voetboog zijn noodzakelijk.
    In erge gevallen kunnen bepaalde onderbeencasts (soort van braces) gedragen worden.
    Bij dikke mensen wordt aangeraden om af te vallen.

    Meer recent wordt ook de zogenaamde extracorporele schokgolftherapie (ESWT) gepropageerd.
    Deze behandeling kan gebeuren wanneer de klachten enkele maanden persisteren en de bovengenoemde behandelingen geen effect hebben.
    ESWT maakt gebruik van sterke geluidsgolven die de zachte weefsels binnendringen.
    Er zijn echter tegenstrijdige resultaten te vinden in de medische literatuur.
    De onderzoeken zijn grotendeels methodologisch van slechte kwaliteit.
    De enige groep waarbij in 1 onderzoek een effect is aangetoond is er een van 45 lange-afstandshardlopers.
    Twee goed opgezette onderzoeken vonden geen effectiviteit van deze behandeling.

    Een operatieve ingreep kan overwogen worden indien de pijn langer dan een jaar aanhoudt, en de conservatieve behandeling onvoldoende effect heeft.
    Er bestaan een aantal onderzoeken hierover, maar wederom geen onderzoeken met controlegroep waaruit ook een effect blijkt.
    Tot 27% van de patienten bleef ook na een operatie nog pijn houden.
    De hersteltijd was aanzienlijk, minimaal 4 maanden.

    5. -
    DiferentiŽle diagnose

    De diagnose van fasciitis plantaris wordt soms te snel gesteld.
    Een goed vraaggesprek met de patiŽnt (anamnese) is van groot belang.
    Enkele mogelijke andere oorzaken van hielpijn zijn :

    • kneuzing of ontsteking van het vetkussen onder de hiel.
      De pijn neemt dan meestal toe naarmate men meer wandelt.

    • Ziekte van Sťver (eerder bij kinderen rond de 9-10 jaar)

    • compressie van de L5 of S1 zenuwwortel ter hoogte van de lage rug

    • geknelde zenuw (perifeer neurogeen entrapment) ter hoogte van de voetzool

    • stressfracturen van de voetbeentjes

    • geassocieerde hielpijn bij bepaalde reumatische aandoeningen.

    6. -

    Onderstaande oefeningen hebben een gunstige invloed bij hielspoor.
    Zij zijn van zodanige aard dat deze gemakkelijk tussen de dagelijkse bezigheden door kunnen worden gedaan.
    Forceer het niet, ga niet verder dan u denkt aan te kunnen.
    Ons advies is om deze oefeningen enige malen daags te doen.

    Strekoefening 1
    Laat uw lichaam tegen een muur leunen terwijl u ťťn knie recht houdt en de andere buigt.
    De voet met de pijnlijke hiel het verst van de muur neerzetten.
    Deze positie afwisselen indien er sprake is van pijn aan beide hielen.
    Het achterste been is het been dat u oefent.
    Strek uw been terwijl uw voet zoveel mogelijk op de grond blijft.
    Houdt dit ongeveer 10 seconden vol.
    Daarna even ontspannen en rechtop gaan staan.
    Herhaal deze oefening 15 keer.
    Bij pijn aan beide hielen, steeds afwisselen.
    Enige malen daags herhalen.

    Strekoefening 2
    Laat uw lichaam op een tafel of stoel leunen terwijl u beide knieŽn buigt.
    Hurk met de voeten plat op de grond langzaam door tot het moment dat de hielen van de grond komen.
    Houdt dit ongeveer 10 seconden vol.
    Daarna gaan staan.
    Herhaal deze oefening 15 keer.
    Enige malen daags herhalen.

    Cfr. : 

    Lees ook :

    1. - FasciÔtis plantaris (hielspoor)
    © 2006 Maatschap Orthopaedie Rijnland Ziekenhuis (Vakgroep Orthopaedie)

    Bij een hielspoor, ook wel fasciÔtis plantaris genoemd, is er een ontsteking aanwezig van de peesplaat onder de voet bij de aanhechting aan het hielbeen.
    Eigenlijk is een hielspoor het vergevorderde stadium van de peesplaatontsteking waarbij er uiteindelijk een benige uitwas aan de onderzijde van het hielbeen ontstaan is, die overigens op zich vaak geen klachten geeft (ook wordt wel eens een hielspoor gezien aan de achterzijde van de voet. Er is dan een botaanwas ter plaatse van de aanhechting van de Achillespees).
    De belangrijkste oorzaak is overbelasting door continue overrekking van de peesplaat onder de voet, waarbij vaak sprake is van een reeds aanwezige platvoet of holvoet.
    Ook kan het veroorzaakt worden door het dragen van te harde zolen in de schoen.
    Er is sprake van pijnklachten onder de voet, net vůůr het kussentje onder het hielbot.
    De pijn treedt m.n. op bij lopen en sporten.
    Stellen van de diagnose
    Uw orthopaedisch chirurg zal een analyse doen van uw looppatroon en de voet en enkel nakijken.
    Ter plaatse van de aanhechting van de peesplaat onder de voet aan het hielbot is lokale drukpijn aanwezig.
    Een rŲntgenfoto draagt in principe niet bij aan het stellen van de diagnose.
    Als er sprake is van een standafwijking van de voet, bijv. een platvoet, zal er een corrigerende steunzool voorgeschreven worden.
    Is dit niet het geval, dan wordt geadviseerd tijdelijk een siliconen zooltje onder de hiel (heelpad) in de schoen te dragen.
    U krijgt hiervoor een verwijzing naar een orthopedisch instrumentmaker bij u in de buurt.
    Ook kan ťťnmalig een injectie gegeven worden op de plaats waar de pijn zich bevindt met ontstekingsremmers, om zo de locale irritatie van de peesplaat te doen verminderen.
    In enkele gevallen met ernstige klachten wordt ook wel eens een ontlastend loopgips aangemeten.
    In uitzonderlijke gevallen kan een operatie verricht worden waarbij de aanhechting van de peesplaat aan het hielbot losgemaakt wordt.
    Gezien de langdurige klachten na de ingreep en de kans op het ontwikkelen van een platvoet in de toekomst zijn wij hiermee erg terughoudend.
    De klacht is hardnekkig en onafhankelijk van de soort behandeling kan het herstel meerdere maanden duren, waarbij geleidelijk verbetering optreedt.
    Vaak bestaat de behandeling uit een combinatie van bovenstaande methoden.
    Cfr. : 
    Cfr. ook :

    2. - Hielpijn
    Podotherapie Groningen
    Het hielbeen (calcaneus) is een groot en stevig bot dat een belangrijke functie heeft bij het staan (het moet dan ook veel lichaamsgewicht kunnen dragen) en bij het afwikkelen van de voet tijdens het lopen.
    Het hielbeen heeft een direct gewrichtscontact met het sprongbeen (talus), dat een belangrijk onderdeel van het enkelgewricht vormt.
    Beschadigingen van het gewricht tussen hielbeen en sprongbeen, het onderste spronggewricht genoemd, leiden tot bewegingsbeperkingen van de voet bij het lopen.
    Het hielbeen heeft ook een gewrichtsvlak met een der middenvoetsbeenderen en het vormt een aanhechtingspunt voor een aantal enkelbanden en pezen in de voet.
    Klachten/blessures aan de hiel komen het meest voor op twee voorkeursplaatsen.
    Dit zijn : pijn aan de achterzijde van de hiel en pijn aan de onderzijde van de hiel .../...
    Cfr. : 
    Cfr. ook :

    3. - Hielspoor (spina calcanei)
    (c) 1999-2007, ConsuMed
    Hielsporen zijn aangroeisels van bot aan de hiel. Meestal verdwijnt hielspoor weer vanzelf.
    Mogelijke verschijnselen (o.a.) :
    Vochtophoping in de slijmbeurs onder de hielspoor, weefsel-ontsteking, kloppende pijn, aanpassing van de stand van de voet om de pijn te verminderen (hierdoor kan hielspoor verergeren).
    Mogelijke oorzaken (o.a.) :
    Overmatige belasting van het hielpot door aldaar aangehechte pezen en hechtingsbindweefsel.
    Mogelijke behandelingen (o.a.) :
    - hiel-correctie : vulkussentjes en steunzolen om de hiel te stabiliseren
    - ontsteking : plaatselijke injecties met ontsteking-remmende middelen (cfr. '
    - hielpijn : plaatselijke verdoving,
    eenvoudige pijnstillers, operatie is zelden nodig.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    4. - Hielspoor = plantaire fasciitis ?
    Gina Smet, cursist gespecialiseerde voetverzorging SYNTRA Midden-Vlaanderen, campus St.-Niklaas - Voetmagazine, maart 2006 - Belgische Vereniging voor Gespecialiseerde Voetverzorgers
    Het verschil tussen hielspoor en plantaire fasciitis is moeilijk aan te tonen.
    Er is bijna geen verschil.
    De symptomen zijn hetzelfde en manifesteren zich op dezelfde plaats.
    Hierdoor worden ze dikwijls met elkaar verward of zelfs gelijkbeschouwd.
    Vandaar mijn interesse om hierover mijn eindwerk te maken en alle overeenkomsten en verschillen te vergelijken en te beschrijven op theoretisch vlak en om als gespecialiseerde voetverzorgster verschillende raadgevingen te geven naar de cliŽnt toe.
    Een veel voorkomende klacht is een stijve en pijnlijke plaats onder de hiel.
    Dit is de plaats waar het peesblad, de fascia plantaris, onder de voet aanhecht.
    - Plantaire fasciitis
    Als deze aanhechting geÔrriteerd en ontstoken raakt, wordt de blessure ď
    plantaire fasciitisĒ genoemd.
    Het is een typische overbelastingsblessure, waarbij het peesblad, dat loopt van het hielbeen tot de tenen, onder een zeer sterke spanning staat en waarbij er kleine scheurtjes ontstaan omdat het peesblad bij elke landing van de voet sterk uitrekt.
    - Hielspoor
    Bij ď
    hielspoorĒ is er sprake van een uitstekend stukje bot aan het hielbeen.
    Het peesblad komt door overbelasting of andere factoren onder grote spanning te staan.
    Door de sterke trekkracht kunnen er kleine scheurtjes ontstaan op de plaats waar het peesblad aan het bot aanhecht.
    Bij genezing van die aanhoudende beschadigingen, namelijk de Ď
    scheurtjesí, kan er een bot of kraakbeenspoor gevormd worden door het lichaam.
    Dit is een reactie om de aanhechting van de pees aan het bot te verstevigen.
    Op de rŲntgenfoto zien we een puntige exostose dat we ď
    hielspoorĒ of ďcalcaneusspoor ď noemen.
    Functie van het peesblad
    De ďfascia plantarisĒ of het peesblad bestaat uit een zeer dichte strook van weefsel die loopt van de onderkant van het os calcaneus naar het os cuboideum en de phalanges II tot V.
    Het peesblad dient als elastische steun voor de onderkant van de voet, in het bijzonder van het voetgewelf.
    Wanneer er veel druk op de voetzool wordt uitgeoefend, zodat de tenen zich spreiden en het voetgewelf weggedrukt wordt, kan ď
    plantaire fasciitisĒ of ďhielspoorĒ het gevolg zijn.
    Cfr. : 
    Cfr. ook : 

    5. - Hielspoor en plantaire fasciitis problemen
    Eemland  Orthopedie Techniek
    Hielspoor wordt vaak in ťťn adem genoemd met plantaire fasciitis, maar het is niet hetzelfde.
    Wel komt het voor dat bij langdurig aanhoudende plantaire fasciitis een hielspoor ontstaat. 
    Plantaire fasciitis is ťťn van de meest voorkomende oorzaken van een hielspoor.
    Onder een hielspoor wordt een botwoekering van het hielbot verstaan. 
    Dit ontstaat doordat er tijdens het genezingsproces door het lichaam kalk wordt afgezet op de plaats van de beschadiging.
    Door langdurig te blijven lopen met bijvoorbeeld een plantaire fasciitis zal de hielspoor problematiek toenemen.
    Aan de hielspoor zelf kan weinig worden gedaan.
    Een inlegzooltje met een gat op de plek van de hielspoor is een oplossing en wordt meestal toegepast.
    Als men eenmaal een hielspoor heeft ontwikkeld, zal deze niet snel verdwijnen.
    Ook niet door het dragen van de DENS (het afbreken van botweefsel is namelijk een zeer traag verlopend proces).
    Een hielspoor ontstaat meestal zonder pijn.
    Het is echter wel zo dat een hielspoor pijn veroorzaakt.
    Dit komt doordat een hielspoor onderliggende weefsels beknelt, vooral als de aangedane voet wordt belast.
    Cfr. : 
    In de afgelopen jaren is er veel onderzoek gedaan naar de oorzaken van plantaire fasciitis en hoe deze aandoening het beste behandeld kan worden.
    Het is nog niet duidelijk welke behandelmethode het meest effectief is.
    De nieuwste ontwikkelingen zijn gericht op het dragen van een nachtspalk.
    Eemland Orthopedie techniek B.V. heeft een nachtspalk ontwikkeld, 'DENS' genaamd, die al in meer dan honderdtachtig gevallen effectief blijkt te zijn tijdens de behandeling van plantaire fasciitis.
    Cfr. : 

    6. - Overbelasting van de peesplaat onder de voet ('FasciÔtis plantaris' / 'hielspoor'), (laatst bijgewerkt op) 07.07.2003
    Cfr. :

    7. - Pijnlijke hiel
    Copyright 1999-2007, ConsuMed
    De pijn onder de hiel, vooral bij staan, lopen en 's ochtends opstaan, zonder dat er sprake is van ontsteking of verwonding.
    Pijn aan de hiel komt betrekkelijk vaak voor, maar gaat meestal weer vanzelf over.
    Mogelijke oorzaken (o.a.) :
    - weefsel-irritatie in de voetzool (= fascia plantaris)
    - ontstoken vetkussen in de voetzool
    - bot-aangroeisel (= hielspoor).
    Mogelijke behandelingen (o.a.) :
    - strek-oefeningen
    - intapen
    - speciale binnenzool
    eenvoudige pijnstillers
    - corticosteroÔd-injectie (zie:
    - operatief verwijdering van bot-aangroeisel of klieven van de peesplaat in de voetzool om de druk van het hielspoor te verminderen
    Cfr. :

    8. - Plantaire Fasciitis / Achillespeesontsteking
    Hielpijn, hielsporen, kuitkramp, verzwikte enkel, voetpijn
    Handboek Triggerpoint-therapie, (laatste wijziging) 09-03-06

    Volgens de artsen Travell en Simons zijn Myofasciale triggerpoints (kleine spierknopen) in spieren die overbelast of in slechte conditie zijn, zijn bijna altijd de ware oorzaak van pijn in onderbenen, enkels en voeten.
    Zij zeggen dit in hun veelgeprezen studie : '
    Myofascial Pain and Dysfunction : The Trigger Point Manual' - cfr. : -.
    Foutieve diagnose van Plantaire fasciitis
    Travell en Simons denken dat de diagnose Plantaire fasciitis, achillespeesontsteking - cfr. : - of hielsporen vaak worden gegeven door artsen die niet op de hoogte zijn van myofasciale pijn.
    Triggerpoints geven afgeleide pijn; dat wil zeggen dat ze pijn naar een andere plek sturen.
    De meeste artsen en andere medische professionals worden hierdoor op het verkeerde been gezet.
    De beste test om vast te stellen of er inderdaad sprake is van plantaire fasciitis is drukgeven op de voetzool.
    Als dat pijnlijk is, wordt verondersteld dat de pezen en vliezen in de onderkant van de voet waarschijnlijk ontstoken zijn.
    Slechts weinig behandelaars zijn zich ervan bewust dat je op deze plek triggerpoints vindt in de korte buiger van de tenen en de vierkante voetzoolspier.
    Deze triggerpoints zijn altijd heel pijnlijk als je er druk op uitoefent.
    Hun pijn wordt afgeleid naar de onderkant van de voet, met name naar de hiel.
    Als de pijn in de hiel niet -wat feitelijk onjuist is- plantaire fasciitis wordt genoemd, wordt deze vaak toegeschreven aan hielsporen.
    Maar men kan hielsporen hebben, zonder dat deze pijn veroorzaken.
    Het onweerlegbare bewijs dat hielsporen ongevaarlijk zijn krijg je als triggerpointtherapie een einde maakt aan de pijn.
    Triggerpoints in de scholspier (m. soleus) zijn de voornaamste oorzaak van pijn in de hiel en de therapievorm zelfmassage is onvoorstelbaar eenvoudig en werkt snel en langdurig.
    Afgeleide Pijn
    Travell en Simons wijzen erop dat de elf spieren in het onderbeen zijn feitelijk voetspieren.
    Anatomen noemen dat extrinsieke voetspieren, wat betekent dat zij de voet van buiten de voet besturen.
    De spieren binnen de voet zelf worden intrinsieke voetspieren genoemd, wat betekent dat zij de voet van binnenuit bedienen.
    De betekenis van deze feiten is dat de pijn in je voet niet noodzakelijk vanuit je voet zelf afkomstig is, maar afgeleide pijn kan zijn van triggerpoints in de spieren in de onderbenen.
    Je kunt veel tijd verdoen met het wrijven en badderen van je voeten als de pijn ergens anders vandaan komt.
    Voorbeelden van afgeleide pijn
    Als je pijn hebt in je voetboog, is de kans groot dat deze afkomstig is van triggerpoints in de kuitspier.
    Dit zijn dezelfde triggerpoints die kuitkramp veroorzaken.
    Pijn in de tenen is vaak afkomstig van triggerpoints in de lange buiger van de tenen (m. flexor digitorum longus) en de strekker van de tenen (m. extensor digitorum longus), in het onderbeen.
    De strekker van de grote teen, aan de voorkant van het onderbeen, is de meest voorkomende oorzaak van pijn in het gewricht van de grote teen.
    Als je voeten aan het eind van de dag pijn doen, heb je waarschijnlijk eerder een kuitmassage nodig dan een voetmassage...
    De voorste scheenspier, een heel diep gelegen spier in de kuit, is de ware bron van de gemeen pijnlijke pijn en stijfheid aan de achterkant van de enkel die vaak onterecht voor achillespeesontsteking wordt aangezien.
    Opmerkelijk genoeg verzwakken triggerpoints ook deze spieraan, waardoor je enkel naar binnen zakken en het lijkt alsof je platvoeten hebt.
    In de visie van Travell en Simons is "
    Tendinitis" (peesontsteking) grotendeels een vuilnisbakdiagnose, die men gebruikt als men de ware oorzaak van de pijn niet goed begrijpt.
    Pijn in of bij een pees is vrijwel altijd afgeleide pijn afkomstig van triggerpoints in de bijbehorende spier.
    Bij het onderzoek naar de oorzaken van pijn, gevoelloosheid en andere ongewone gevoelens in de onderbenen, enkels, voeten en tenen, horen triggerpoints bovenaan de checklist te staan.
    Wanneer gezondheidzorgers voldoende opleiding en ervaring hebben, kunnen zij triggerpoints gemakkelijk opsporen en behandelen.
    Maar er zijn ook manieren waarop je ze zelf effectief kunt uitschakelen.
    Hier heb je een voorbeeld uit het boek :
    De linker illustratie toont een triggerpoint in de voorste scheenbeenspier, die de meest voorkomende oorzaak is van de pijn aan de achterkant van de enkel die zo vaak foutief als achillespeesontsteking wordt gediagnosticeerd.
    Triggerpoints in de andere spieren van het onderbeen veroorzaken pijn in de tenen, voetboog, hiel en de voorkant van de enkel.
    De rechter illustratie toont de massage van de kuit met de andere knie.
    Gebruik het gewicht van je been om druk uit te oefenen.
    Het triggerpoint in de tibialis posterior ligt op onngeveer een derde omlaag vanaf de knie.
    Hij ligt heel diep, tegen de achterkant van het kuitbeen aan (het buitenste bot in het onderbeen).
    Zes tot twaalf strijkingen over het triggerpoint maken een hele behandeling, maar behandel meerdere malen per dag.
    Met 375 illustraties laat het '
    Handboek Triggerpoint-therapie' je tientallen "noodgrepen" zoals deze zien, die je kunt gebruiken in je strijd tegen de pijn.
    Dit is een voorbeeld van hoe gemakkelijk, snel en goedkoop deze '
    oorlog' kan zijn.
    In het '
    Handboek Triggerpoint-therapie' heeft de massagedocent het uitgebreide onderzoek van Travell en Simons vereenvoudigd en voor de leek toegankelijk gemaakt.
    Zijn innovatieve methode van zelfmassage verlicht plantaire fasciitis, achillespeesontsteking, hielpijn, voetpijn, teenpijn en hielsporen als triggerpoints daar de oorzaak van zijn.
    Cfr. : 

    9. - Plantar fascitiitis (hiel aansporing syndroom)
    Active Foot Support orthotics Ė E-mail :
    Wat is het ?
    Plantar fasciitis is een klacht waar de plantaar fascia trekt aan de periosteum (vezel membraan die de botten bedekt) bij de calcaneus (hielbeen) dit veroorzaakt ontstekingen en pijn.
    De plantaar fascia is een weefsel dat werkt als een stabilisator en schokbreker, die de integriteit van de voeten onderhoudt.
    Het begint bij het plantaar aspect (onderkant) van de calcaneus en zit vast aan de metatarsal (van de middenvoet) koppen en gaat verder in de proximale phalanges (tenen) waar het de vorming van de firbrous flexor sheath maakt tot in de tenen.
    Wat zijn de meestvoorkomende symptomen ?
    PatiŽnten klagen over zware pijnen in de hiel bij de achterzijde. (plantaar oppervlakte van de calcaneus) voornamelijk bij de eerste stappen van de dag, of als de voet lange tijd niet is gebruikt (bv. lange zitperiode) dus pijn na rust.
    Hoe wordt het veroorzaakt ?
    De Plantar Fascia wordt herhaaldelijk verdraaid, omdat de calcaneus in de achtervoet stabiel is terwijl de voorvoet aan het over-proneren is.
    Deze kracht zorgt ervoor dat de Plantaar Fascia gaat onsteken, omdat het zwakste deel van de Plantaar Fascia aan de periosteum (botvlies) van de calcaneus vast zit.
    Als de Plantaar Fascia constant verdraaid wordt, wordt de periosteum van de Calcaneus weg getrokken en veroorzaakt pijn en ontstekingen.
    Als dit vaak genoeg gebeurt, dan groeit de Calceneus verder naar de Plantaar Fascia toe, om zich weer vast te maken.
    Deze groei wordt genoemd : '
    De pijn wordt gevoeld in de eerste stappen die je op de dag zet, omdat tijdens de nacht, de vezels van de Plantaar Fascia band proberen om te helen door breekbare nieuwe vezels te vormen en wanneer de persoon gewicht op de voet zet, gaat het scheuren weer beginnen en wordt de pijn intensiever.
    Hoe wordt het behandeld ?
    Omdat het probleem veroorzaakt wordt door over-pronatie, kan de patiŽnt met Orthotics minder over-pronatie hebben en zal waarschijnlijk binnen een aantal weken minder pijn hebben en binnen enkele maanden kan een volledige genezing plaats vinden.
    Cfr. :

    10. - Shockwave therapie
    GymnaUniphy Nederland BV
    De Masterpuls MP100;Shockwave therapie is een fantastische uitbreiding op uw huidige behandel-mogelijkheden.
    De methode wordt ook wel ESWT genoemd :
    'Extracorporeal Shock Wave Therapy'.
    De therapie is effectief bij de behandeling van o.a. hielspoor, epicondylitis lateralis en achillespees tendinopathie.
    Wat is Shockwave ?
    Pneumatisch geproduceerde akoestische (geluids-)schokken worden via een kogel in de applicator (pistool) onder hoge druk het lichaam ingeleid.
    De druk in het apparaat is instelbaar van 1 tot 4 atmosfeer, deze druk zorgt voor de snelle voorwaartse beweging van de kogel in de applicator.
    De frequentie van de geluidschok is instelbaar van 1 Hz tot 15 Hz.
    De behandeling met shockwave heeft oa als effect langdurige pijnvermindering en een verbeterde doorbloeding.
    Cfr. :

    02-05-2007 om 00:32 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (38 Stemmen)
    >> Reageer (1)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Borderline versus overgevoeligheid - Deel I
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    Borderline versus overgevoeligheid

    Deel I

    overgevoeligheid (
    Highly Sensitive Person (HSP))

    1. - ADHD bij volwassenen ťn ADHD versus borderline
    Promotie Mw. drs. J.J.S. (Sandra) Kooij - 'ADHD in adults. Clinical studies on assessment and treatment' (Proefschrift) Ė Promotor : Prof.dr. J.K. Buitelaar - Radboud Universiteit, UMC St Radboud - Staf Concerncommunicatie Ė Tel. : (024) 361 35 28 - E-mail : - Laatste update : 16-11-06
    De auteur
    Sandra Kooij (Arnhem, 1958) studeerde Geneeskunde in Amsterdam.
    Van 1995 tot 2002 werkte zij als psychiater bij GGZ Delfland in Delft.
    Sinds 2002 is ze manager zorg van Programma ADHD bij volwassenen van PsyQ, een divisie van de Parnassia-groep in Den Haag.
    Tevens is ze oprichter van het ĎKenniscentrum ADHD bij volwassenení.
    De thesis
    ADHD blijkt niet over te gaan in de volwassenheid.
    Opvallend is dat evenveel volwassen vrouwen als mannen ADHD hebben, anders dan bij kinderen waar de stoornis vaker bij jongens wordt vastgesteld.
    Dit kan wijzen op onderdiagnostiek van ADHD bij meisjes.
    Uit onderzoek van Sandra Kooij blijkt dat volwassenen met ADHD ongeveer dezelfde kenmerken hebben als kinderen met deze stoornis.
    Dit ondersteunt de betrouwbaarheid van de diagnose ADHD op volwassen leeftijd.
    Behandeling van ADHD bij volwassenen met Ritalin blijkt veilig en effectief. Ook blijkt dat ADHD-patiŽnten die depressief zijn (geweest) sterk verhoogde kans hebben op een winterdepressie.
    Verder is aangetoond dat ADHD en de persoonlijkheidsstoornis borderline in hoge mate dezelfde symptomen vertonen, wat tot misdiagnostiek en onderbehandeling van ADHD kan leiden.
    ADHD-patiŽnten die seksueel zijn misbruikt vertonen meer kenmerken van borderline dan degenen zonder deze voorgeschiedenis.
    Ook heeft deze groep meer leer- en werkproblemen, boulimia en vertoont die meer agressief gedrag.
    Door alert te zijn op deze kenmerken kan er mogelijk beter onderscheid worden gemaakt tussen ADHD en borderline.
    Cfr. : 

    2. - ADHD en hypersensitiviteit
    Bron : Follow Up Report door Mary Jane Johnson
    ADHD en hypersensitiviteit... is er een verband ?
    Heb jij dat ook ?
    Het gevoel dat je dingen veel intenser ervaart dan de mensen om je heen ?
    Geen wonder, veel ADHD'ers zijn uiterst gevoelige mensen (Hoog Sensitieve Personen oftewel HSP's).
    Deze hypersensitieve mensen schijnen langere en meer gevoelige "antennes" te hebben die de omgevingsprikkels opvangen.
    Het resultaat hiervan is dat wat andere mensen missen, feilloos door hen wordt opgepikt.
    Je kunt verrukt zijn over een klein detail dat jij opmerkt terwijl de rest van de wereld eraan voorbijgaat, een piepklein bloempje in een grasveld.
    Tegelijkertijd voel je je overweldigd en bijzonder prikkelbaar door de impulsen die uitgaan van een grootwarenhuis of een luidruchtige bijeenkomst.
    Een minder gevoelig mens komt 's ochtends op zijn werk en begint aan zijn dagtaak, terwijl een hypersensitief mens op dezelfde werkvloer opmerkt dat "de baas met zijn verkeerde been uit bed is gestapt, een collega waarschijnlijk met ruzie van huis is gegaan en dat er een stapel boeken op een tafel ligt die er gisteren nog niet lag".
    Hij/zij zal dan eerst deze indrukken moeten verwerken voordat hij/zij aan de slag kan gaan.
    Maar er komen steeds nieuwe dingen bij... en ook die worden allemaal intens beleefd.
    Gevoeligheid kan goed zijn of lastig, afhankelijk van de omstandigheden.
    Als er een wervelwind op tilt is, bijvoorbeeld, is het aannemelijk dat een hypersensitief mens het gevaar eerder voelt aankomen.
    De kunstenaar heeft meer kans subtiele details in een schilderij aan te brengen, de muzikant zal zijn muziek werkelijk "voelen".
    En de student in het klaslokaal heeft meer kans de jonge vogeltjes in het vogelnestje buiten in de boom op te merken of afgeleid worden door het genies van een verkouden medestudent...
    Grote gevoeligheid is een eigenschap van zowel hoogbegaafde als creatieve mensen... en een groot aantal ADHD'ers beschrijft zichzelf als bijzonder gevoelig.
    De zintuigen van hypersensitieve mensen worden in onze snelle en luidruchtige samenleving steevast overprikkeld.
    Een bezoekje aan een winkelcentrum of markt betekent een regelrechte aanval op hun fijngevoeligheid.
    Dr. Aron (auteur van de boeken 'Hoog sensitieve personen - Hoe blijf je overeind als de wereld je overweldigt' - cfr. : - en 'Hoog sensitieve personen in de liefde - Hoe ga je om met relaties als de wereld je overweldigt' - cfr. : -) gelooft dat de meeste hypersensitieve mensen introvert zijn, maar zij onderscheidt ook een tweede type -waarin ik mij direct herkende -.
    Dit type hypersensitieve mensen is "zowel bijzonder nieuwsgierig als voorzichtig, moedig als angstig, snel verveeld als snel overprikkeld. Het optimale niveau van stimulering komt heel nauw bij hen. Je zou kunnen zeggen dat er een constante machtsstrijd woedt in deze mensen...".
    Van dit type mens wordt gezegd dat hun systeem een enorme behoefte heeft aan enerzijds "pauzes om bij te komen" en anderzijds "intense activeringsprikkels".
    Volgens Dr. Aron handelen hoog sensiteive mensen meer vanuit de rechterhersenhelft (minder lineair, meer creatief).
    Zij denken vaak na over hun eigen denken, zijn in staat te leren zonder zich bewust te zijn van het feit dat zij hebben geleerd (intuÔtief) en worden vaak diep geraakt door de gemoedstoestand van anderen.
    Hypersensitieve mensen hebben een veel grotere kans op allergieŽn of overgevoeligheid voor stoffen en substanties.
    Bovendien slapen zij vaak veel minder goed.
    Dit zijn de mensen met een vaak goed ontwikkeld "zesde zintuig" : de dromers, hoogst intuÔtieve artiesten of uitvinders.
    Zij zijn gewetensvol, voorzichtig en wijs !
    Wie wil zich daar nu niet in herkennen ??
    (Bron : 'Born to Explore' (BTE - cfr. : -), een onderzoek door Mary Jane Johnson).
    In '  The Difficult Child ' - cfr. : - beschrijft Dr. Stanley Turecki het moeilijke kind met een lage zintuigelijke irritatiedrempel.
    Hij beschrijft : "...ruzies of driftbuien die ontstaan doordat bepaalde kledingstukken niet goed aanvoelen; veters die steeds opnieuw moeten worden aangetrokken; merkjes in de nek van truien die moeten worden verwijderd; overmatige gevoeligheid voor geluiden, lichten of geuren. Het meisje weigerde 's winters een jas te dragen, klagend over het feit dat deze te warm zou zijn. In huis wilde zij slechts in haar ondergoed lopen. En wanneer zij in een mensenmassa terechtkwam, reageerde zij zeer extreem geÔrriteerd."
    Mijn leven lang zijn er al "kleinigheden" die mij bijzonder opwinden, terwijl anderen er helemaal geen last van schijnen te hebben.
    Ik kan absoluut niet tegen kleding met elastiek rond mijn polsen en taille of etiketjes in mijn nek.
    Mijn horloge bungelt los rond mijn pols.
    Er zijn ontelbaar veel soorten voedsel die ik vermijd vanwege hun structuur, niet eens door de smaak.
    Zo hou ik bijvoorbeeld van tomatensaus op de spaghetti enz., maar ik kan absoluut geen stuk rauwe tomaat eten.
    Hetzelfde geldt voor een aantal vruchten die ik vanwege hun specifieke structuur niet weg krijg.
    Een rauwe appel vind ik lekker, maar ik ga over mijn nek van een gebakken appelschijf.
    Uit eten gaan is een ramp voor mij en mijn tafelgenoot, want ik moet precies weten wat ergens in zit, voordat ik kan eten.
    Mijn maag en darmen zijn gevoelig en reageren op ongewoon gekruid voedsel, zoals zij ook overstuur raken van stress.
    Vanaf mijn kindertijd had ik last van allergieŽn en ademhalingsproblemen.
    Ik ben nog steeds allergisch voor bepaalde geuren, stoffen en schimmels, hooi, bepaalde planten en bloemen, gras, bladeren, dierenharen en allerlei soorten noten (met uitzondering van pinda's, maar dat zijn dan ook geen noten)...
    Mijn huid is extreem droog en ik heb last van eczeem.
    Ondanks mijn droge huid heb ik vaak last van puistjes.
    In de zomer kan ik de zon nauwelijks velen omdat ik snel oververhit raak.
    In de winter heb ik het continu koud en de koude wind doet me pijn over mijn hele lijf.
    Ook mijn gehoor is hypersensitief en overgevoelig.
    Na een avond uit galmen de hoge tonen nog een heel etmaal door mijn hoofd.
    Het volume van radio en tv staat altijd zacht (wat anderen weer stoort, omdat zij niets kunnen horen).
    Wanneer ik een ongewoon geluid hoor, kan ik me nergens meer op concentreren totdat ik de geluidsbron heb gevonden.
    Pas daarna kan ik verder met hetgeen ik aan het doen was.
    Ik ben bovendien erg gevoelig voor aanrakingen van mensen of ik moet aangeraakt willen worden.
    Pas sinds kort ben ik in staat iemand te omhelzen en omhelst te worden door iemand, zonder dat ik het gevoel heb te stikken.
    Wanneer iemand mij te lang vasthoudt, raak ik in paniek en voel ik me haast claustrofobisch.
    Ik heb problemen met liften en voel me benauwd in een grote menigte.
    In een poging te ontdekken of deze vormen van hypersensitiviteit vaker voorkomen bij mensen met ADHD, heb ik een "niet-wetenschappelijk verantwoorde" test gedaan met 65 ADHD-volwassenen die ik heb ontmoet op een conferentie.
    Dit zijn de resultaten :
    - overgevoeligheid voor kleding (o.a. elastiek, etiketjes, wol, synthetische materialen) 44%
    - overgevoeligheid voor voedselstructuren 6%
    - allergieŽn 39%
    - overgevoelige huid 67%
    - overgevoeligheid voor koud en warm 56%
    - overgevoeligheid voor geluiden 50%
    - overgevoeligheid voor aanrakingen 22%
    - claustrofobie 39%
    - maagdarmproblemen 50%.
    Alle door mij ondervraagde ADHD'ers had een of meer overgevoeligheidsklachten.
    Ik was nieuwsgierig of andere ADHD-volwassenen zich ook konden herkennen in deze hypersensitiviteiten (of wellicht nog andere hadden).
    Hieronder staat een aantal van hun reacties.
    Volwassenen met een overgevoelige tastzin noemen sterke voor- en afkeur voor bepaalde soorten kleding.
    Zij kunnen vrijwel allemaal niet tegen kleding met etiketjes in de nek, knopen die de huid raken, stiksels van nylon enz.
    Sieraden (met name van koper en nikkel) en stoffen als wol en synthetische materialen op de huid irriteren hen vaak in extreme mate.
    - Karen : "Mijn schoenen moeten altijd strak om mijn voeten zitten. Wanneer zij niet strak genoeg zitten word ik gek! Ik betrap mezelf er constant op dat ik mijn veters aan het straktrekken ben, zo strak als mogelijk."
    - Diana : "Ik kan absoluut niet tegen elastiek in mijn kleding. Ook word ik gestoord van strakke mouwen (vooral niet als de naden omgezoomd zijn met nylon), hoge cols, kniekousen die afzakken, kaartjes in mijn shirts. Alles wat mijn huid raakt en niet zacht of van katoen is, is goed voor een dag lang krabben. Broeken die te strak in het kruis zitten... Ik haat panty's: ze kriebelen op mijn buik en het kruis lijkt altijd af te zakken ! Ik draag nooit mijn jas in de auto. Ik loop altijd in hetzelfde versleten, zachte vest met heel veel zakken."
    - Veronique : "Mijn vriend heeft op mijn verzoek zijn borsthaar eraf gehaald, omdat ik gek werd van het gekriebel als hij tegen me aan kwam liggen."
    - Martin : "Toen mijn vader kind was kon hij er niet tegen dat verschillende soorten voedsel elkaar raakten, zodat mijn oma voor hem een bord met compartimenten kocht. Ik moest hetzelfde doen voor mijn zoon. Vochtig of plakkerig voedsel eet hij per definitie niet. Hij wil een andere vork of lepel voor elk soort eten. Mijn smaak is zo mogelijk nog gevoeliger dan die van de familie !"
    - Alex : "Ik ga letterlijk over mijn nek van de geur van zuurkool en kaas ! Ik ben ervan overtuigd dat het moeten eten van deze dingen mijn dood zal worden !"
    - Wil : "Ik heb het vrijwel altijd koud. Het lijkt erop alsof ik een slechte bloedsomloop heb, want mijn handen en voeten lijken wel ijsklompen. Zodra de buitentemperatuur beneden de 20 graden komt, moet ik mijn huis warmstoken !"
    - Anne : "De antieke klok in de huiskamer loopt nooit, want ik word gek van het getik ervan. Wanneer hij is opgedraaid, hoor ik het getik in het hele huis ! Ik slaap altijd met oordoppen, want anders doe ik geen oog dicht. Mijn man is radeloos, want wanneer ik boven zit te werken, kan hij geen tv kijken zonder koptelefoon, omdat ik woedeuitbarstingen krijg van dit ' achtergrondgeluid'."
    - Karen : "Wanneer ik me probeer te concentreren kan ik geen geluiden uitfilteren. Terwijl ik dit typ, hoor ik de kraan in de badkamer druppen, de koelkast in de keuken aan en uit slaan, een auto buiten die startproblemen heeft en de centrifuge bij de buren."
    Diana : "Ik houd van keiharde muziek, maar alleen wanneer het mij uitkomt. Harde muziek overstemt namelijk de kakofonie van alle andere geluiden en maakt me rustiger. Ik studeer ook altijd met mijn walkman op mijn hoofd, omdat dat de enige manier is niet afgeleid te worden door andere geluiden."
    Sociale bijeenkomsten zijn een ramp voor overgevoelige mensen.
    Vrijwel allemaal ervaren zij het als zeer ongemakkelijk wanneer iemand hen plotseling aanraakt.
    Veel van hen verafschuwen het handenschudden met en kussen van aanwezigen.
    Wanneer een aanraking of omhelzing van achter komt is het effect dubbel: niet alleen is de aanraking onaangenaam, maar velen hebben ook de neiging ontzettend te schrikken.
    Zulke onverwachte aanrakingen doen een groot beroep op de zelfbeheersing de 'dader' niet te slaan of uit te schelden.
    - Martin : "Ik hou er niet van aangeraakt te worden. Zelfs een hand geven is moeilijk voor mij. Het heeft mijn vrouw jaren gekost te leren hoe dat zij me kon aanraken zonder een negatieve reactie van mij te krijgen. Het aanraken van mijn hoofd of haar is helemaal uit den boze."
    - Diana : "Alleen in een romantische bui is mijn hypersensitiviteit meer een plus dan een min..."
    - Wil : "Ik heb geen probleem met handenschudden, maar omhelzen is niet aan mij besteed. Wanneer iemand mij in zijn/haar armen wil nemen, ga ik zweten en komt er een knoop in mijn maag. Ik ben getrouwd met een vrouw die ervan houdt aangeraakt te worden, maar zelfs van haar kan ik het niet hebben dat ze me omarmt. Ik vind het verschrikkelijk, niet in laatste plaats voor mijn vrouw, maar ik heb ruimte nodig !"
    Vrijwel alle hypersensitieve mensen voelen zich oncomfortabel op drukke plaatsen, zoals in volle liften, bussen, metro's, restaurants, winkels en op markten.
    Winkelen op een zaterdagmiddag is voor hen een constant gevecht tegen woedeuitbarstingen, omdat anderen hen voor de voeten lopen of terloops aanraken.
    - Anne : "Ik heb gemerkt dat ik vooral last krijg van claustrofobie, wanneer ik ergens ben, waar ik liever niet zou zijn, zoals in een auto op een tour die langer dan een uur duurt. Ik word dan zo geÔrriteerd dat er geheid ruzie ontstaat."
    Hieronder staat een samenvatting van de resultaten van het hypersensitiviteits-onderzoek dat gedaan is op de ADDA-website.
    Aan het onderzoek hebben evenveel mensen met als zonder ADHD deelgenomen.
    Bent u overgevoelig voor :
    - labels of elastiek in kleding ? - 70% 
    - het gewicht van kleding ? - 40%
    - bep. materialen (wol, synthetisch enz.) ? - 70%.
    Hebt u fijne zintuigen voor :
    - bepaalde voedselstructuren ? - 40%
    - bepaalde smaken ? - 70% .
    Bent u allergisch voor :
    - beppalde voedingsmiddelen ? - 30%
    - stof/schimmels ? - 60%
    - pollen ? - 50%
    - grassen ? - 40%
    - bloemen ? - 40%
    - dieren ? - 40%.
    Hebt u een gevoelige huid ?
    - psoriasis 10%
    - droge huid 60%
    - huiduitslag 40%
    - eczeem 40%.
    Bent u overgevoelig voor :
    - kou ? - 60%
    - warmte ? - 70%.
    Bent u overgevoelig voor geluiden ? - 70%.
    Bent u overgevoelig voor aanrakingen ? - 60%.
    Bent u claustrofobisch :
    - in liften ? - 20%
    - in mensenmassa's ? - 60%.
    Hebt u een overgevoelig maagdarmstelsel ? - 50%.
    Bent u overgevoelig voor bepaalde geuren ? - 60%.
    Hoewel dit een niet-wetenschappelijk onderzoek was, lijken de resultaten erop te wijzen dat ADHD'ers inderdaad meer last hebben van overgevoeligheid dan mensen zonder ADHD .../...
    Cfr. :

    3. - ADHD en hypersensitiviteit - Is er een verband ?
    Cfr. : 

    4. - ADHD, TS en de Borderline persoonlijkheidsstoornis
    Cfr. : 

    5. - Als je voelt wat de ander niet voelt - Interview met Susan Marletta-Hart Trouw, 9 augustus 2003
    Susan Marletta-Hart is de auteur van 'Leven met hooggevoeligheid - Van opgave tot gave' Ė cfr. :
    Het begrip 'hooggevoeligheid' verovert ook hier de markt van welzijn en geluk.
    Een nieuw luxeprobleem ?
    Of een serieus te nemen kwalificatie ?
    Susan Marletta-Hart is overtuigd van het laatste.
    Ze ontdekte haar eigen hooggevoeligheid en schreef er een boek over .../...
    Cfr. :

    6. - Begeleiding voor hooggevoelige mensen
    Cfr. : 

    7. - Behandelingsstrategieen bij de borderline persoonlijkheidsstoornis
    Bohn Stafleu van Loghum, 1998 (1ste druk) Ė ISBN10 : 9031326720 | ISBN13 : 9789031326723
    In Nederland zijn naar schatting 100.000 mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis.
    Het boek bevat een compact overzicht van de recente vorderingen op de terreinen van diagnostiek, psychotherapie en farmacotherapie.
    In het laatste hoofdstuk staan aanwijzingen in de vorm van beslisbomen voor differentieel-diagnostisch onderzoek en indicatiestelling voor behandeling van deze patiŽnten door psychiaters, psychologen in de geestelijke gezondheidszorg en hulpverleners in de verslavingszorg.
    Cfr. :

    8. - BehandelingsstrategieŽn bij de borderline persoonlijkheidsstoornis
    Prof. dr. W. van den Brink e.a. - Bohn Stafleu Van Loghum (1ste druk) Ė EAN : 9789031326723 Ė ISBN : 9031326720
    In Nederland zijn naar schatting 100.000 mensen met een borderline persoonlijkheidsstoornis.
    In de geestelijke gezondheidszorg gaat het daarbij in meer dan 75% van de gevallen om vrouwen, in de verslavingszorg en in de penitentiaire en forensische settings om ongeveer evenveel mannen als vrouwen.
    Naast categoriale diagnostiek wordt tegenwoordig steeds vaker gebruik gemaakt van een aanvullende multidimensionale beschrijving van de pathologie.
    Bij het behandelen van de patiŽnten wordt steeds vaker gebruik gemaakt van een combinatie van (ambulante) psychotherapie en farmacotherapie.
    Een klein deel van de patiŽnten vindt hulp via langdurige opname in een psychotherapeutische gemeenschap.
    Het boek bevat een compact overzicht van de recente vorderingen op de terreinen van diagnostiek, psychotherapie en farmacotherapie.
    In het laatste hoofdstuk staan aanwijzingen in de vorm van beslisbomen voor differentieel-diagnostisch onderzoek en indicatiestelling voor behandeling van deze patiŽnten door psychiaters, psychologen in de geestelijke gezondheidszorg en hulpverleners in de verslavingszorg.
    De ontwikkeling van het boek BehandelingsstrategieŽn bij de borderline persoonlijkheidsstoornis en de organisatie van het gelijknamige symposium zijn initiatieven van CURE & CARE development.
    CCd wil hiermee een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van standaarden en strategieŽn die leiden tot kwaliteits- en efficiencyverbetering in de (geestelijke) gezondheidszorg.
    Cfr. :

    9. - Beknopte handleiding bij de diagnostische criteria van de DSM-IV-TR
    (Bureau -editie) - 3e druk
    Harcourt Assessment B.V., 2006 Ė ISBN10 : 9026517777 | ISBN13 : 9789026517778
    Cfr. :

    10. - Belevenissen Borderline ! - Voor Borderliners en Omstanders
    Deze website is een van de weinige op het internet die hulp bieden aan zowel mensen met Borderline als de omstanders.
    Hier kunnen borderliners en omstanders met elkaar in contact komen en heel veel informatie vinden.
    Je vind hier informatie over : wat Borderline is - hoe ga je met Borderline om als je het hebt en hoe kun je er als omstander mee om gaan - wat voor behandelingen zijn er mogelijk
    en nog veel meer.
    Er is ook een forum waar je jezelf aan kunt melden en mee kunt praten met Borderliners en Omstanders.

    11. - Borderline
    Het Trimbos-instituut
    Het meest kenmerkende van de borderline persoonlijkheidsstoornis (kortweg: BPS of borderline) zijn de sterke wisselingen in stemmingen, gedachten en gedrag.
    Mensen met borderline zijn enorm impulsief, denken vaak zwart-wit, reageren extreem.
    Relaties zijn moeilijk te onderhouden en wisselen ook sterk.
    Ook de ideeŽn en gedachten die ze over zichzelf hebben, wisselen sterk.
    Hoe vaak komt het voor ?
    In Nederland zijn naar schatting 100.000 mensen met borderline.
    Dit is minder dan 1%.
    Misschien zijn het er meer, omdat veel mensen met borderline behandeld worden voor bijkomende klachten als bijvoorbeeld depressie of angsten.
    Borderline wordt in zo'n situatie vaak niet herkend.
    Bij mensen die zijn opgenomen in een instelling komt borderline vaak voor.
    Onder opgenomen mensen met een verslaving heeft 5 tot 22% borderline; onder psychiatrische patiŽnten 6 tot 63%.
    De cijfers lopen nogal uit elkaar, omdat er verschillende methodes worden gebruikt.
    Gaat het over ?
    Lange tijd is gedacht dat borderline niet overgaat.
    Maar van de mensen die zijn opgenomen geweest in een instelling blijkt dat na 3 jaar 40% officieel geen borderline meer heeft.
    Het kan goed zijn dat iemand dan nog wel een paar borderline-verschijnselen heeft, maar officieel niet meer.
    Als mensen met borderline ouder worden, worden hun leven en hun relaties toch wat stabieler.
    Hun algemene functioneren verbetert ook.
    Ook het risico op zelfdoding neemt af.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    12. - Borderline - De film
    Cfr. : 

    13. - Borderline - Medicijnen
    Stichting LEVEN met Borderline
    Cfr. : 

    14. - Borderline de baas
    Een curus voor familie en partners van borderlinepatiŽnten.
    Cfr. : 

    15. - Borderline of Emotionele Regulatiestoornis (E.R.S.) ?
    Geestelijke gezondheid, Arnt 2004
    Het blijkt dat de medische wereld een steeds grotere afkeer krijgt van de begrippen borderline persoonlijkheidsstoornis en borderline syndroom, omdat deze te vaag en veelomvattend zijn en daarom is er een nieuwe term, die vaak wordt gebruikt voor deze persoonlijkheidsstoornis en dat is de Emotionele Regulatiestoornis (ERS).
    Het zijn dus een aantal benamingen voor dezelfde persoonlijkheidsstoornis.
    De term 'borderline'
    De term 'borderline' is dan ook eigenlijk een verzamelnaam die een aantal psychiatrische ziektebeelden vertegenwoordigt.
    Het ontstaan van de naam 'borderline' (ofwel 'grens') ligt in het feit dat borderline in eerste instantie werd gebruikt voor mensen die tussen een neurose en psychose in zaten en in geen van deze beide categorieŽn in te delen waren voor de psychiatrische wereld.
    De borderline-patiŽnt heeft vaak symptomen van beiden en was daarom moeilijk in een hokje te plaatsen.
    De negen symptomen
    Inmiddels is de omschrijving van de stoornis een stuk nauwkeuriger geworden en is er een hele beschrijving in de DSM IV over wat borderline inhoudt.
    Er zijn ook een negental symptomen benoemd, die kenmerkend zijn voor borderline :
    - Verlatingsangst - Extreme angst om verlaten te worden door partner, familie en vrienden.
    Deze angst kan zo beklemmend zijn dat zij hierdoor juist afwisselend mensen naar zich toe halen en weer afstoten uit angst om gekwetst te worden.
    - Impulsiviteit - De borderliner is zeer impulsief in zijn/haar reacties op gebeurtenissen en handelen daar ook naar.
    Achteraf gaan ze pas nadenken over hun reactie.
    'Eerst doen en dan nadenken' is een veel gehoorde uitspraak over hun handelen.
    Probeer niet het gedrag van een borderliner hierin te veranderen, want het ligt vast in zijn/haar psyche en deze poging tot hulp zal al snel worden ervaren als onbegrip omdat het simpele idee van knoop in de zakdoek nu eenmaal niet werkt.
    Stemmingswisselingen - Het humeur kan binnen een seconde omslaan van heel vrolijk naar diep verdriet (al zal deze emotie verborgen worden waar mogelijk).
    Vaak liggen flashbacks of herinneringen hieraan ten grondslag die door kleine dingen in het dagelijkse leven naar boven komen.
    In de depressieve stemming zijn alcohol en verslavende middelen een gevaar omdat deze de emoties verveelvoudigen en dan automutilatie (zelfbeschadiging) en suÔcidale neigingen ten gevolg kunnen hebben.
    Gevoel van leegte - Het gevoel leeg te zijn, alleen in de wereld te staan is heel herkenbaar voor patiŽnten met borderline, zij voelen zich immers niet begrepen omdat de omgeving vaak heel anders reageert dan zijzelf.
    Zij beschrijven af en toe een diep gevoel van totale leegte.
    - Instabiele relaties - Vaak zijn de relaties (zowel op vriendschaps- als liefdesgebied) kortstondig en hevig.
    Reden hiervoor is het aanhalen en afstoten en de angst wťťr iemand te verliezen.
    Daarnaast is het voor de borderliner vaak moeilijk om liefde te tonen, doordat zij hun emoties achter een muur hebben gestopt.
    Vertrouwen en eerlijkheid zijn zeer belangrijke gegevens voor een borderliner en een goed bedoeld leugentje om bestwil wordt dan ook opgevat als het schaden van vertrouwen en zorgt voor direct afstoten.
    - Identiteitsstoornis - Alhoewel de vraag 'wie ben ik nu eigenlijk' voor niemand ooit beantwoord zal worden, weegt deze bij de borderliner extreem zwaar, omdat zij van mensen steeds te horen krijgen dat ze 'raar' reageren.
    Hierdoor gaan zij zichzelf al snel als een buitenstaander beschouwen en de vraag onderzoeken waarom zij reageren zoals zij reageren.
    Alhoewel is aangetoond dat dit waarschijnlijk meer met de hoeveelheid serotonine in de hersenen te maken heeft dan met hun persoonlijkheid, geeft dit toch een diep gevoel van onzekerheid over de eigen identiteit.
    - SuÔcidale gedragingen - In periodes van depressie of psychose (vaak na gebruik van alcohol of andere verslavende middelen) kunnen periodes optreden waarin de borderliner geen zin meer heeft in het leven, de angst om anderen pijn te doen (met name mensen in de directe omgeving) legt een zware last op de schouders van de patiŽnt en kan af en toe teveel worden.
    Alhoewel ook vaak een schreeuw om aandacht aanwezig is (die wel serieus genomen moet worden!), pleegt naar schatting 9% van de borderliners uiteindelijk zelfmoord.
    - Intense woede - De borderliner kan extreem kwaad reageren op onrecht (in hun ogen) en is op deze momenten niet aanspreekbaar.
    Het beste is hem/haar op deze momenten rust te gunnen, want alles wat op dat moment gezegd wordt is in zijn/haar ogen onredelijk en er zal een manier gevonden om het negatief op te vatten.
    - Dissociatie - De borderliner heeft vaak het gevoel buiten zichzelf te staan.
    Doordat zij de lijn naar hun emoties door hebben gesneden kunnen zij over zichzelf praten en ondertussen het gevoel hebben dat ze het over iemand anders hebben.
    Het bestaan van verschillende persoonlijkheden komt voor en zo kan het ook gebeuren dat ze dingen doen waar ze de volgende dag totaal geen benul van hebben.
    Over de oorzaken van de stoornis is veel geschreven en als ik probeer dit samen te vatten is er een biologische aanleg, die door ingrijpende gebeurtenissen naar boven kan komen.
    Deze (erfelijke) aanleg voor impulsiviteit ligt volgens sommige experts in het serotoninegehalte in de hersenen en heeft daarnaast enige andere vooral neurologische oorzaken.
    Deze kenmerken worden ook in ťťn adem genoemd bij veel eetstoornissen en verslavingen en het is dan ook niet verwonderlijk dat veel borderline-patiŽnten hier mee te kampen hebben.
    De meeste mensen met borderline hebben een traumatisch verleden, waarbij men kan denken aan opgroeien in een ontwricht gezin, misbruik, verlies van naasten of bijvoorbeeld emotionele verwaarlozing.
    Hierdoor hebben veel borderliners te maken met een hechtingsstoornis en kunnen zij derhalve moeilijk langdurige relaties aangaan, vanwege hun angst om in de relatie teleurgesteld te worden (het gevoel 'weer' verlaten te worden zorgt ervoor dat ze moeite hebben mensen tť dicht bij hun gevoelens te laten komen).
    Het gevaar dat de patiŽnt hierdoor in een negatieve spiraal belandt is zeer groot, omdat hij/zij juist een grote behoefte heeft aan steun en contact, maar aan de andere kant de omgeving afschrikt door de gedragingen als gevolg van deze hechtingsstoornis en de daarbij behorende hevige stemmingswisselingen.
    Als de omstanders hierdoor afgeschrikt worden en het sociale leven rond de patiŽnt wegvalt, wordt de kans op verval steeds groter.
    Schreeuw om aandacht
    Als een borderline-patiŽnt in een voor hem of haar negatieve stemming zit (verdrietig, woedend of depressief) heeft hij of zij veel aandacht nodig.
    Doordat er een twijfel is of men zelf waardevol is, is er juist op dat moment van de omgeving bevestiging nodig dat dit zeker wel het geval is.
    Dit kan veel vergen van de omstander, omdat er op dat moment geen plaats is voor zijn gevoelens maar alleen voor die van de borderliner.
    Juist aan de omgeving klampt deze zich vast en de verlatingsangst maakt het extra moeilijk voor de omstander om grenzen te stellen en op sommige momenten ruimte voor zichzelf te scheppen.
    Een borderliner die problemen uitstort vraagt om aandacht die op dat moment nodig is (ook al zal er soms gezegd worden dat het alleen om het vragen van advies gaat).
    De reden van de vraag om aandacht is het gevoel onbegrepen te zijn en erkenning van zijn/haar problemen.
    Probeer als omstander vooral niet te sussen of te zeggen dat het wel meevalt en dat er positiever tegen het leven aangekeken moet worden op zo'n moment, want dan ontstaat het gevoel niet begrepen te worden en zal de patiŽnt de volgende keer nog verder gaan in de vraag om aandacht om zodoende het gevoel te krijgen wťl serieus genomen te worden.
    De beste weg lijkt om medeleven te tonen en te beamen hoe rot de situatie is.
    Vraag of je iets kunt doen, zodat ze zich serieus genomen voelt.
    Op het moment dat hij/zij wat rustiger wordt kun je SAMEN op zoek naar oplossingen gaan.
    Neem dus in alle gevallen de roep om aandacht WEL serieus, want anders kan de borderline-patiŽnt tien minuten later met opengesneden armen naast je staan.
    Helaas ken ik weinig informatie over mensen bij wie alleen praten over borderline (wat helaas vaak bij veel instanties de meest intensieve behandeling vormt) de verschijnselen heeft verminderd.
    De meest positieve geluiden doen de ronde over verschillende vormen van psychotherapie (volgens sommige onderzoeken zijn bij meer dan 50% van de mensen met een persoonlijkheidsstoornis de kenmerken na behandeling gedurende 16 maanden door een psychotherapeut verminderd aanwezig) en met name de Linehan-therapie - cfr. : - en de VERS-behandeling komen daarin regelmatig terug als behandelingen die duidelijke verbeteringen in de belevingswereld van de borderliner teweeg kunnen brengen.
    Cfr. :

    16. - Borderline Persoonlijkheidsstoornis
    Dr. Leland M. Heller : - Cfr. ook : - Vertaald door Irene Van Tol
    Dr. Heller
    : "Epilepsie werd ooit gezien als een psychiatrisch probleem, totdat de onderliggende neurologische afwijkingen werden begrepen.
    Ook bij borderliners hebben de onderzoekersmedische en neurologische afwijkingen ontdekt.
    Veel van de symptomen worden waarschijnlijk veroorzaakt door een verkeerde werking van het limbisch systeem in de hersenen.
    Naar mijn mening is de Borderline Persoonlijkheids Stoornis voornamelijk een medisch probleem.
    Het is tegenwoordig te behandelen." .../...
    Cfr. :

    17. - Borderline persoonlijkheidsstoornis - Handleiding voor training en therapie
    M.M. Linehan - Harcourt - ISBN : 9026514573
    Cfr. : 
    Cfr. ook : 

    18. - Borderline rapport
    RaDBouD, veertiendaags informatieblad van het Universitair Medsich centrum St. Radboud, jaargang 32, nr. 20, 08-12-06
    .../... BorderlinepatiŽnten hebben een emotieregulatiestoornis die voor een deel genetisch  is bepaald, maar bij de ontwikkeling van die stoornis speelt de omgeving een subtiele rol, want niet alle emotioneel sensitieve mensen ontwikkelen borderline .../...
    Cfr. : 

    19. -
    Cfr. :

    20. -
    Cfr. :

    21. - Borderliner - Het waargebeurde verhaal van een allesvernietigende vriendschap
    C. Kraus - Uitgeverij Arbeiderspers/Archipel Ė ISBN : 9063051352 Ė EAN : 9789063051358
    De auteur
    Caroline Kraus (1967) was 23 jaar toen zij Jane ontmoette.
    Na haar vlucht uit San Francisco is zij de filmschool in New York gaan volgen.
    Ze is auteur en freelance journalist.
    Momenteel werkt ze aan een roman en een filmscenario.
    'Borderliner' is haar debuut.
    Het boek
    Na het overlijden van haar moeder verruilt Caroline haar veilige upper-middle-class leventje aan de oostkust voor een nieuw leven in San Francisco.
    In de lokale boekhandel waar ze gaat werken, ontmoet ze Jane.
    Op het eerste gezicht lijkt ze een inspirerende en energieke jonge vrouw, die Caroline de aandacht en vriendschap geeft die ze op dat moment hard nodig heeft.
    Maar langzamerhand ontdekt ze dat achter dat open en lieve karakter van Jane nog een persoon schuilgaat: iemand die bedriegt, manipuleert en zelfs fysiek geweld gebruikt.
    Iemand die de onbedwingbare behoefte voelt alles wat mooi is kapot te maken.
    'Borderliner' is het fascinerende verhaal van een wanhopige en verslavende vriendschap.
    Met gevoel voor detail en in onsentimenteel proza legt Kraus de verborgen dynamiek en donkere kant van deze vrouwenvriendschap bloot.
    - Joyce Maynard
    , auteur van 'Thuis in de wereld' : Dit is het verhaal van een desintegrerend leven; het zou een Hitchcock kunnen zijn, maar het feit dat het werkelijk gebeurd is maakt de verschrikking van Kraus' verhaal nog heviger en de opluchting eveneens omdat we weten dat ze het overleefd heeft.
    'Borderliner' is een fantastisch debuut.
    - Hope Edelman, auteur van 'Motherless daughters' : Dit is het soort boek dat de lezer in zijn ban houdt en schrijvers inspireert.
    Verspil geen tijd met het lezen van deze aanbeveling.
    Sla het boek open en begin te lezen.
    Het geschrevene spreekt voor zich.
    Cfr. :
    Cfr. ook : 

    22. - Centrale mechanismen van viscerale hypersensitiviteit bij de mens
    Lukas Van Oudenhove, Faculteit Geneeskunde, Doctoraatsopleiding in de Medische Wetenschappen - Hoofdpromotor : Jan Tack , lid van onderzoeksgroep Afdeling Gastro-enterologie Ė Co-promotor : Koen Demyttenaere - © Katholieke Universiteit Leuven - Reacties op de inhoud : Christelle Maeyaert : - Laatste wijziging : 11-09-06
    Cfr. : 

    23. - Classificatie van psychische stoornissen
    De vraag naar het onderscheid tussen borderline en HSP verwijst naar de classificatie van psychische stoornissen...
    en dat is niet altijd even eenvoudig !
    Op basis van een kort ongestructureerd diagnostisch gesprek, waarin de belangrijkste klachten en het beloop worden nagevraagd, kan een diagnose worden gesteld.
    Als hulpmiddel zijn gestructureerde interviews ontwikkeld.
    De volgende diagnostische instrumenten zijn in het Nederlands beschikbaar en op kwaliteit getoetst (ICD staat voor 'International Classification of Diseases') :
    - Het Structured Clinical Interview for DSM-IV (SCID)
    Deze lijst is bedoeld voor de precieze classificatie van de belangrijkste psychische stoornissen.
    Nadeel van de SCID is de lange afnameduur: 60 tot 90 minuten.
    In de dagelijkse praktijk wordt de SCID daarom alleen toegepast in bijzondere situaties in de gespecialiseerde GGZ en bij wetenschappelijk onderzoek.
    - De Composite International Diagnostic Interview (CIDI)
    Deze lijst is bedoeld voor het classificeren van psychische stoornissen.
    Afnameduur bedraagt ongeveer 60 minuten.
    De CIDI kan worden afgenomen door getrainde leken die geen clinici zijn en wordt daarom vooral toegepast in bevolkingsstudies, zoals NEMESIS.
    - Het Mini-International Neuropsychiatric Interview (MINI)
    Deze lijst is bedoeld voor de classificatie van de belangrijkste As I psychische stoornissen volgens de DSM-IV en de ICD-10 door een klinicus.
    De MINI kan in ongeveer 15 tot 30 minuten worden afgenomen.
    De uitkomsten zijn iets globaler dan van de SCID.
    Bij een aantal patiŽnten is een klinisch oordeel nodig voor het identificeren en classificeren van de symptomen.
    Op het gebied van psychotische stoornissen en de bipolaire stoornis zijn de validiteit en betrouwbaarheid van de SCID beter dan de CIDI.
    Op andere gebieden ontlopen ze elkaar niet veel.[11;37]
    De interviewlijsten mogen uitsluitend afgenomen worden door mensen die een specifieke training hebben gevolgd (CIDI) en klinische ervaring hebben in de psychiatrie (SCID en MINI).
    Cfr. : 

    24. - De borderline stoornis - Crises in hechten en onthechten
    E. van Meekeren Ė Benecke, 1998 Ė ISBN10 : 9073637430 | ISBN13 : 9789073637436
    De auteur
    Erwin van Meekeren is als psychiater verbonden aan psychiatrisch Ziekenhuis Endegeest te Oegstgeest. Hij schreef voorlichtingsmateriaal over de borderlinestoornis en publiceerde in uiteenlopende vaktijdschriften. Zijn kennis over deze problematiek en zijn jarenlange praktijkervaring draagt hij over door het geven van workshops, voordrachten en trainingen. Ook is hij mede-initiatiefnemer van het Triade-overleg, een landelijk platform waarin de CliŽntenbond, St. Labyrint - In Perspectief en GGZ-instellingen zijn vertegenwoordigd.
    De laatste jaren is een groot aantal boeken en artikelen verschenen over de borderline (persoonlijkheids)stoornis.
    Het boek
    Dit boek is een waardevolle aanvulling op de bestaande literatuur.
    Het handelt namelijk in het bijzonder over de mogelijkheden en moeilijkheden in de behandeling van patiŽnten met een ernstige vorm van de stoornis.
    Zij zijn maatschappelijk vastgelopen in werk, opleiding en relaties, hebben veel verschillende klachten en gedragsstoornissen en doen een dringend beroep op hulpverlenende instanties.
    De auteur maakt aannemelijk dat ook deze moeilijke groep patiŽnten niet alleen recht heeft op een adequate behandeling, maar daarvan ook kan profiteren.
    Diverse behandelaspecten worden belicht aan de hand van talrijke praktijkvoorbeelden met steeds als rode draad hechtingsproblematiek.
    Het boek is met name bestemd voor al die hulpverleners die in hun dagelijks werk te maken krijgen met deze problematiek en op zoek zijn naar praktische en concrete adviezen in de behandeling en bejegening van deze groep patiŽnten.
    Het is geschreven vanuit de praktijk voor de praktijk.
    Cfr. :;sid=QIg3F8YiQME3fIAF57UJICb1NxmPxdkhW1Y=?BOL_OWNER_ID=666796872&Section=BOOK&iref=precp

    Lees verder : Deel II


    29-04-2007 om 12:32 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (8 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Borderline versus overgevoeligheid - Deel II
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    Borderline versus overgevoeligheid

    Deel II

    25. - De classificatie van persoonlijkheidsstoornissen - Een meerdimensionele benadering

    G. Hellinga - Tijdschrift voor Psychiatrie 34 (1992) 7
    In een vorig artikel (cfr. 'De classificatie van persoonlijkheidsstoornissen - Problemen in de praktijk') werden de nadelen van het huidige categoriale systeem voor de indeling van persoonlijkheidsstoornissen en de nadelen van twee- of driedimensionele benaderingen besproken.
    De nadelen van een meerdimensionele aanpak worden in dit artikel besproken.
    Tevens wordt een voorstel gedaan voor een meerdimensionele aanpak die een aantal van deze nadelen niet zou hebben.
    Cfr. :
    Cfr. ook : 

    26. - De classificatie van persoonlijkheidsstoornissen - Problemen in de praktijk
    G. Hellinga - Tijdschrift voor Psychiatrie 34 (1992) 6
    Hoewel met de invoering van het vijf-assige stelsel van DSM-III een stap voorwaarts is gezet in de richting van goede, volledige diagnostiek, kleven er aan de huidige opzet van As II vele nadelen, met name voor hen die er in de praktijk mee moeten werken.
    In dit artikel worden deze nadelen besproken, evenals de nadelen die verbonden zijn aan de twee- of driedimensionele indeling, die als alternatief voor de huidige opzet wordt overwogen.
    Cfr. :

    27. - De ICD-10 classificatie van psychische stoornissen en gedragsstoornissen - Klinische beschrijvingen en diagnostische richtlijnen
    World Health Organization (eindredactie Nederlandse editie M.W. Hengeveld) - Harcourt Assessment B.V., april 1994 (1e druk) Ė ISBN10 : 9026513305 | ISBN13 : 9789026513305
    Prof.dr. M.W. Hengeveld, Faculteit Geneeskunde, Psychiatrie, Rijks Universiteit Leiden : 'De tiende editie van de International Classification of Diseases (ICD-10) - cfr. : - is de internationale standaard voor het classificeren van ziekten, gebreken en andere gezondheidsproblemen.
    Dit boek is de Nederlandse editie van een uitgebreide handleiding bij hoofdstuk 5 van de ICD-10 : 'Psychische stoornissen en gedragsstoornissen'.
    Ten opzichte van de ICD-9 is het aantal categorieŽn en de verfijning binnen iedere categorie enorm uitgebreid.
    Voor iedere stoornis worden de belangrijkste klinische symptomen beschreven, aangevuld met enkele minder specifieke kenmerken.
    Daarna volgen de diagnostische criteria die een indruk geven van het aantal en de ernst van de symptomen en die nodig zijn voor een betrouwbare diagnose.
    Het boek bevat een uitgebreide alfabetische index en een bijlage met andere stoornissen uit de ICD-10 die vaak met psychische en gedragsstoornissen worden geassocieerd.
    Deze vertaling is tot stand gekomen in samenwerking met verschillende instanties : de World Health Organization (WHO), de Vaste Commissie voor Classificatie en Definities (WCC), de Nederlandse Werkgroep Classificatie en Documentatie in de Kinder- en Jeugdpsychiatrie en de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NvvP)'.
    Cfr. : 

    28. - De Nederlands-Vlaamse onderzoekschool
    Experimentele Psychopathologie
    Psychische stoornissen, dikwijls aangeduid als 'psychopathologie', vormen een ernstig probleem.
    Allereerst zijn de maatschappelijke kosten hoog.
    In de geestelijke gezondheidszorg in Nederland zijn bijvoorbeeld zoín 80.000 fulltime equivalents werkzaam, zoín 12% van de nieuwe huisartsconsulten vindt plaats vanwege psychische problemen en ďpsychische ziektenĒ vormen de meest voorkomende reden om patiŽnten geheel of gedeeltelijk arbeidsongeschikt te verklaren.
    Los van de maatschappelijke kosten geldt dat een psychische stoornis veel lijden veroorzaakt.
    Psychische stoornissen zijn van oudsher het object van de klinische psychologie en de psychiatrie en, recenter, van de geestelijke gezondheidkunde.
    Het is begrijpelijk dat de maatschappij in het algemeen en patiŽnten in het bijzonder verwachten dat deze professies iets doen aan psychisch lijden.
    De betrokken beroepsbeoefenaars zouden psychische stoornissen goed moeten kunnen diagnosticeren, begrijpen en behandelen.
    Diagnostiek van psychische stoornissen was ooit notoir onbetrouwbaar.
    Psychometrisch onderzoek heeft echter geresulteerd in meetinstrumenten die de aanwezigheid en ernst van specifieke stoornissen en klachten betrouwbaar en valide meten.
    Het eerste doel van de school is het verder ontwikkelen en toetsen van meetinstrumenten en onderzoek naar diagnostische classificatie op het terrein van de psychopathologie.
    Dit onderzoek is soms experimenteel, bijvoorbeeld wanneer de validiteit van een diagnostisch onderscheid onder laboratorium condities wordt getoetst.
    Veelal echter is het onderzoek naar assessment en diagnostiek psychometrisch van aard.
    De mogelijkheden om een patiŽnt met een bepaald soort probleem effectief te kunnen behandelen worden sterk vergroot indien de behandelaar beschikt over kennis omtrent de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor het probleem.
    Benodigd is een bestand aan kennis over causale mechanismen die ten grondslag liggen aan diverse stoornissen.
    Het tweede doel van de onderzoekschool is hiermee gegeven: we willen dergelijke causale processen achterhalen.
    Juist als het gaat om het ontrafelen van oorzaak-gevolg relaties is experimenteel onderzoek een krachtige methode.
    Vandaar dat veel van het onderzoek in de onderzoekschool experimenteel van aard is en vandaar dat het adjectief ďexperimenteleĒ is opgenomen in de naam van de school.
    Sommige behandelingen blijken bij bepaalde stoornissen tot aantoonbare klachtenreductie te leiden.
    Het is prettig dat we dit kunnen constateren, maar het is geen reden voldaan achterover te leunen.
    Klachtenreductie of verbetering vraagt om verdere specificaties : wat is het relatieve effect van verschillende behandelmethoden ? En hoe verhouden zich korte termijn effecten tot lange termijn effecten ? Wat zijn de werkzame ingrediŽnten van de behandelingen ? En hoe kan de effectiviteit en efficiŽntie ervan verhoogd worden ?
    Dit soort kwesties vraagt om therapie-effect onderzoek.
    Het verrichten van dit onderzoek is het derde doel van de school.
    Ook bij therapie-effect onderzoek geldt dat een experimentele benadering de koninklijke weg is tot heldere inzichten en groei van kennis.
    Vandaar dat ook het toegepaste therapie-effect onderzoek vaak experimenteel van aard is.
    Leden van de onderzoekschool verrichten wetenschappelijk onderzoek met het doel om psychische problemen adequaat vast te kunnen stellen, te achterhalen hoe het komt dat psychische problemen ontstaan en voortbestaan, en na te gaan hoe psychische problemen effectief behandeld kunnen worden.
    Er zijn echter veel psychische problemen en de pretentie kan niet zijn dat ze allemaal onderzocht worden in de onderzoekschool.
    We concentreren ons vooral op de volgende probleemgebieden: angststoornissen, stemmingsstoornissen, eetstoornissen, verslavings-problematiek, somatoforme en seksuele stoornissen, persoonlijkheidsstoornissen en kinder- en jeugdpsychopathologie.
    De onderzoekschool is in het voorjaar 2005 officieel hererkend door de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW) en wordt gevormd door een 11-tal onderzoeksgroepen : de vakgroepen Klinische Psychologie van de RUG, de UL, de UU, de UvA en de VU, de vakgroepen Psychiatrie van de VU en de RUG, het Centrum voor Leerpsychologie en Experimentele Psychopathologie van de KUL, de vakgroepen Experimenteel-, Klinische & Gezondheidspsychologie en Ontwikkelings-, Persoonlijkheids- & Sociale Psychologie van de UGent, alsmede het interfacultaire instituut Experimentele Psychopathologie van de UM.
    De samenwerking tussen een aantal partners is overigens van veel eerdere datum.
    Van 1989 tot 1994 werd gezamenlijk post-doctoraal onderzoek voor promovendi verzorgd in een toenmalig ďPromovendus-netwerkĒ, een soort onderzoekschool avant la lettre.
    In die periode werden vele cursussen en workshops gegeven en werd de samenwerking op het terrein van het onderzoek zichtbaar uit zoín 60 publicaties die werden geschreven door leden van meerdere groepen.
    Het onderwijs was goed en de samenwerking ook.
    Wij proberen de samenwerking verder te verbeteren en doen ons best om een goede post-doctorale onderzoekersopleiding te realiseren waarbinnen promovendi opgeleid worden tot allround onderzoeker op het terrein van de psychopathologie.
    Zomer 2000 bestond de onderzoekschool vijf jaar. In dat kader vond een evaluatie plaats bij de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen, die besloten heeft tot hererkenning van de school voor een tweede periode van vijf jaar.
    In het najaar 2004 is een hererkenningsaanvraag als internationale Onderzoekschool EPP bij de KNAW gedaan.
    In het voorjaar van 2005 is een afvaardiging van promovendi en postdocs door de Erkenningscommissie Onderzoekscholen (ECOS) van de KNAW gehoord.
    Er was geen behoefte aan een gesprek met bestuur en directie.
    Per 6 juni 2005 heeft de KNAW besloten de Nederlands-Vlaamse Onderzoekschool EPP voor zes jaar te hererkennen.
    Een internationale visitatiecommissie bestaande uit prof.dr. JŁrgen Margraf (Universiteit van Basel, voorzitter), prof.dr. Richard McNally (Harvard University) en prof.dr. Steven Morley (University of Leeds) heeft 14 maart 2004 de activiteiten, het beleid en de toekomstplannen van de school geŽvalueerd, mede aan de hand van een onder auspiciŽn van het bestuur geschreven zelf-evaluatie.
    Het beoordelingsrapport van de commissie vormde mede de ondergrond voor de  hererkenningsaanvraag.
    Het rapport is in te zien op de website van de school.
    Participerende vakgroepen
    Katholieke Universiteit Leuven
    Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen
    Centrum voor Leerpsychologie en Exp. Psychopathologie
    Secretariaat : t.a.v. Mw. Eva Leclerq en Mw. Corry Van Aerschot
    Tiensestraat 102, B 3000 Leuven
    Tel. : +32 (0)16 326001 - Fax : +32 (0)16 326099
    E-mail : en
    - Rijksuniversiteit Groningen
    Faculteit der Gedrags- en Maatschappijwetenschappen (GMW)
    Vakgroep Klinische en Ontwikkelingspsychologie
    Secretariaat : Mw. Josje de Roo
    Grote Kruisstraat 2/1, 9712 TS Groningen (Nederland)
    Tel. : +31 (0)50 3636549/+31 (0)50 3637601 - Fax : +31 (0)50 3637602
    E-mail :
    - Rijksuniversiteit Groningen
    Faculteit der Medische Wetenschappen
    Disciplinegroep Psychiatrie / Sociale Psychiatrie UMCG
    Secretariaat : Mw. Liesbeth Lindeboom
    Postbus 30001, 9700 RB Groningen (Nederland)
    Tel. : +31 (0)50 3611242 - Fax : +31 (0)50 3619722
    E-mail :
    - Universiteit Gent
    Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen
    Vakgroep Experimenteel-klinische en Gezondheidspsychologie
    Vakgroep Ontwik.-, persoonlijkheids- en sociale Psychologie
    Secretariaat : Mw. Annick  Van der Cruyssen
    Henri Dunantlaan 2, B 9000 Gent
    Tel. : +32 (0)9 2646462 - Fax : +32 (0)9 2646489
    E-mail :
    - Universiteit Leiden
    Faculteit Sociale Wetenschappen
    Sectie Klinische en Gezondheidspsychologie
    Secretariaat : Mw. Elsbeth Gelissen
    Postbus 9555, 2300 RB Leiden (Nederland)
    Tel. : +31 (0)71 5273377 - Fax : +31 (0)71 5274678
    E-mail :
    - Universiteit Maastricht
    Faculteit der Psychologie
    Department of Clinical Psychological Science
    Secretariaat : Emmy van Roosmalen
    Postbus 616, 6200 MD Maastricht (Nederland)
    Tel? : +31 (0)43 3881598 - Fax : +31 (0)43 3884155
    E-mail :
    - Universiteit Utrecht
    Faculteit Sociale Wetenschappen
    Capaciteitsgroep Klinische en Gezondheidspsychologie
    Secretariaat : Mw. Lisette Hoekert
    Postbus 80140, 3508 TC Utrecht (Nederland)
    Tel. : +31 (0)30 2539216 - Fax : +31 (0)30 2537482
    E-mail :
    - Universiteit van Amsterdam
    Faculteit der Maatschappij- en Gedragswetenschappen
    Programmagroep Klinische Psychologie
    Secretariaat : Dhr. Herman Vinckers
    Roetersstraat 15, 1018 WB Amsterdam (Nederland)
    Tel. : +31 (0)20 5256810 - Fax : +31 (0)20 6391369
    E-mail :
    - Vrije Universiteit
    Faculteit der Medische Wetenschappen
    Academische afdeling Psychiatrie VUmc
    Secretariaat : Mw. Mieke Vink
    Oldenaller 1, 1081 HJ Amsterdam (Nederland)
    Tel. : +31 (0)20 7885630 - Fax : +31 (0)20 7885687
    E-mail :
    - Vrije Universiteit
    Faculteit der Psychologie en Pedagogiek
    Vakgroep Klinische Psychologie
    Secretariaat : Mw. Sherida Slijngaard
    Van der Boechorststraat 1, 1081 BT Amsterdam (Nederland)
    Tel. : +31 (0)20 5988951 - Fax : +31 (0)20 5988758
    E-mail :
    Cfrr. :

    29. - De persoonlijkheidsstoornissen op As II
    Sinds de publicatie van de DSM-III in 1980 zijn persoonlijkheidsstoornissen geplaatst op As II van het meer-assige psychiatrische classificatiesysteem.
    Vanaf deze datum dateert ook het wetenschappelijk onderzoek naar persoonlijkheidsstoornissen zoals gedefinieerd in de DSM.
    Persoonlijkheidspathologie wordt in de opeenvolgende edities van de DSM omschreven als een aanhoudend patroon van innerlijke ervaringen dan wel gedrag, dat opvallend afwijkt van de verwachtingen die een cultuur aan iemand stelt, beginnend in de adolescentie en vroege volwassenheid.
    Dit patroon is omvattend en inflexibel, stabiel over tijd en situaties en leidt tot psychisch lijden en/of sociaal en interpersoonlijk disfunctioneren.
    Alleen wanneer persoonlijkheidstrekken star en onaangepast zijn en aanzienlijke beperkingen of subjectief lijden teweegbrengen, wordt gesproken van een persoonlijkheidsstoornis.
    Dit laatste is essentieel om het onderscheid tussen een persoonlijkheidsstoornis en normale persoonlijkheidskenmerken te kunnen maken.
    Iemand die achterdochtig is, bijvoorbeeld, zal in het algemeen gereserveerd en gesloten zijn in het contact met anderen.
    Pas wanneer de achterdocht zodanig overheersend is dat het een belemmerende invloed heeft op het functioneren in relaties (bv. door extreme jaloezie), werk of andere terreinen van maatschappelijk functioneren, spreekt men van een persoonlijkheidsstoornis.
    Er zijn wel globale verschillen tussen As I en As II stoornissen, maar er zijn ook veel uitzonderingen.
    Daardoor is het onderscheid tussen As I en As II stoornissen niet altijd eenduidig.
    In de klinische praktijk is het verschil soms moeilijk te maken :
    - De persoonlijkheidsstoornissen zijn stoornissen die al in de kindertijd of adolescentie beginnen en relatief stabiel zijn over de tijd.
    As I stoornissen zijn overwegend symptoomstoornissen, die periodes van herstel kennen, bv. onder invloed van een effectieve behandeling.
    Toch zijn er ook As I stoornissen met een relatief chronisch en stabiel verloop, bijvoorbeeld pervasieve ontwikkelings-stoornissen en cognitieve stoornissen zoals dementie.
    - Persoonlijkheidsstoornissen zijn over het algemeen moeilijker met goed resultaat te behandelen dan As I stoornissen, hoewel daar de laatste tien jaar wel verandering in aan het komen is.
    Steeds meer psychologische en medicamenteuze behandelmethoden blijken geschikt om persoonlijkheidspathologie effectief te verminderen (cfr. ook de rubrieken over de borderline persoonlijkheidsstoornis en ASP).
    - Over het algemeen zoeken mensen met As I stoornissen veel vaker hulp dan mensen met As II stoornissen.
    Die laatste zijn immers chronisch en stabiel en worden vaak als egosyntoon ervaren door de persoon.
    Maar ook hierop zijn uitzonderingen : de Borderline Persoonlijkheidsstoornis, bv., gaat vaak gepaard met heftige stemmingsschommelingen, zelfbeschadigend gedrag en impulsieve handelingen, zodat een psychiatrische behandeling (inclusief klinische opnames) bij deze categorie persoonlijkheidsstoornissen juist wel weer vaak voorkomt.
    In de aanloop naar de herziening van de DSM-IV en de publicatie van de DSM-IV, wordt er in de vakliteratuur fel gediscussieerd over alle problemen met de classificatie van persoonlijkheidsstoornissen.
    Aan de ene kant staan onderzoekers die het huidige meer-assige systeem willen handhaven en door verdergaand empirisch en theoretisch onderzoek de indeling willen verfijnen.
    Andere auteurs bepleiten het verlaten van het categoriale systeem ten faveure van een dimensionele benadering, waarin geen onderscheid meer gemaakt wordt tussen normale persoonlijkheid en persoonlijkheidsstoornis, en tussen As I en As II.
    Zij wijzen daarbij op de hoge mate van overlap tussen persoonlijkheidsstoornissen en een aantal As I stoornissen.
    Het Jaarboek NMG 2004 presenteert de state-of-the-art, vandaar dat wij ons baseren op de huidige (categoriale) indeling in de DSM-IV-TR.
    Eventuele toekomstige wijzigingen in de benadering van de classificatie van persoonlijkheidsstoornissen zullen wij uiteraard in het jaarboek verwerken.
    Cfr. :

    30. - De scheurkalender voor Hoog Sensitieve personen 2005
    Elaine Aron Ė Archipel Uitgeverij, 30-09-04 Ė EAN : 9789063051334 / ISBN : 9063051336
    365 tips om je staande te houden in een wereld die je overweldigt.
    Cfr. :

    31. - De verschillen tussen AD(H)D en borderline
    Stichting Informatie Persoonlijkheidsstoornissen (StIP), 4/2002 - nr. 11
    Er zijn vele verschillen tussen AD(H)D (attention deficit disorder) en borderline.
    De kernproblemen bij AD(H)D zijn problemen met het vasthouden en het schakelen van de aandacht of concentratie en moeite met het organiseren.
    Dit leidt tot: snel afgeleid zijn, moeite hebben met details, veel slordigheidsfouten maken, niet luisteren, dingen niet afmaken, alles tegelijk doen, vergeetachtig zijn, dingen kwijt zijn.
    Typerend is dat men zich wel korte tijd kan concentreren op zaken die men interessant vindt (tv, computer).
    Over AD(H)D wordt wel gezegd : 'de rem staat uit' : het is moeilijk het gedrag, maar ook de gedachten en de plannen in toom te houden.
    Er ontbreekt een filterfunctie van de hersenen.
    De problemen bij AD(H)D zijn levenslang aanwezig.
    Ze worden meestal voor het 7e jaar duidelijk, bij ADD kan dat wel eens moeilijker te zien zijn en op iets latere leeftijd pas problemen geven.
    Terugkijkend waren de klachten er wel voor het 7e jaar maar niet zodanig dat het leidde tot disfunctioneren.
    Bij borderline is de aandacht en concentratie meestal ongestoord.
    Wel kunnen deze functies tijdelijk verstoord raken.
    Bijvoorbeeld als er tevens een depressie is of als andere symptomen (zoals angst of dissociatie) de overhand nemen.
    Er is nooit een levenslange en continue verstoring van de aandacht en concentratie.
    AD(H)D kan tevens ook tot andere klachten leidden en daarin zit wel een overlap met de borderline persoonlijkheidsstoornis.
    Zo komen bij beiden woedebuien, verslavingsproblemen, stemmingswisselingen, depressiviteit en relatie en/of werkproblemen voor.
    Als je echter al deze klachten stuk voor stuk gaat bekijken dan zijn er verschillen en die liggen in de kern van de problematiek.
    De kern van de AD(H)D problematiek is (zoals net gezegd) het aandachtsprobleem; kernaspecten van de borderlinestoornis zijn de heftige verlatingsangst en de neiging tot zwart-wit denken onder spanning.
    Een voorbeeld : een woedebui bij iemand met AD(H)D wordt bijvoorbeeld uitgelokt door het feit dat diegene gestoord wordt in zijn activiteit; een woedebui bij iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis kan bijvoorbeeld worden uitgelokt door de gevoeligheid voor afwijzing en/of verlating, deze woedebui zal dus altijd in een relationele context plaatsvinden.
    Depressiviteit bij iemand met AD(H)D zal vaak komen doordat diegene steeds weer in de problemen komt met het functioneren op school / in studie / op het werk / in een relatie (veel ruzies over het vergeten van afspraken of over slordigheid) / etc.
    Depressiviteit bij iemand met een borderline persoonlijkheidsstoornis zal vaker te maken hebben met een chronisch gevoel van leegte, identiteitsproblemen, trauma's etc.
    Dit over de verschillen.
    Het komt ook voor dat mensen zowel AD(H)D als een borderline persoonlijkheidsstoornis hebben.
    Cfr. : 

    32. - DSM-IV / Caseboek - Werken met DSM, 200 uitgebreide gevalsbeschrijvingen
    Redactie : Robert L. Spitzer, Miriam Gibbon, Andrew E, Skodol, Janet B.W. Williams, Michael B. First (voor het Nederlands bewerkt door psychiater dr. G.A.S. Koster van Groos Harcourt) - Assessment B.V., 1996 (1ste druk) Ė ISBN10 : 9026514646 | ISBN13 : 9789026514647
    Het gebruik van de DSM-IV is in de praktijk niet altijd even eenvoudig.
    Aan de hand van een groot aantal (waargebeurde) gevalsbeschrijvingen in dit Caseboek kunnen (aankomende) clinici, artsen, therapeuten zich oefenen in het diagnosticeren volgens de DSM-IV-methode.
    Elke casus bevat een motivatie voor de diagnose en een verwijzing naar de corresponderende pagina's van de Beknopte handleiding bij de DSM-IV.
    Naast actuele wordt er ook een aantal historische cases behandeld van onder anderen Kraepelin, Bleuler en Freud. Tevens bevat dit boek een groot aantal internationale cases.
    Uitgebreide registers maken het mogelijk zowel op naam van de casus te zoeken als op onderwerp of op DSM-IV- classificatie.
    Cfr. :

    33. - DSM-IV patientenzorg - Diagnostiek en classificatie van psychische stoornissen voor de geneeskunde
    Harcourt Assessment B.V., 1996 (2e druk) - Bewerkte vertaling van de 'DSM-IV Primary Care, International edition' (American Psychiatric Association) - ISBN10 : 9026514611 | ISBN13 : 9789026514616
    'DSM-IV' is een begrip in de gezondheidszorg en bijna iedereen die daarin werkzaam is, kent de 'Beknopte handleiding' met de diagnostische criteria van de DSM.
    Omdat het gaat om een van huis uit psychiatrische handleiding, is het voor niet-psychiatrisch geschoolden niet altijd eenvoudig de DSM-IV in de praktijk adequaat te hanteren en tot de juiste diagnose te komen.
    Dat is des te zorgelijker, omdat veel patiŽnten met psychiatrische stoornissen eerst in de eerstelijnszorg terecht komen.
    Wordt daar dan niet de juiste diagnose gesteld, dan komt men ook aan de vereiste behandeling niet toe.
    Dit boek is dan ook onmisbaar voor allen in de gezondheidszorg die geen psychiatrische achtergrond hebben.
    Het maakt bovendien de weg vrij voor een optimale communicatie tussen wel en niet psychiatrisch geschoolden.
    Een communicatie die de patiŽnten ten goede komt.
    Deze vertaling wordt ingeleid door prof. dr H. Lamberts, hoogleraar huisartsgeneeskunde en lid van de internationale werkgroep die de originele 'DSM-IV Primary Care version' ontwikkelde.
    Hij beoordeelde de vertaling en paste deze aan de Nederlandse situatie aan.
    Bovendien is deze vertaling getoetst door de Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie (NvvP).
    Deze vertaling bevat o.a. ICD-10 codes, naast een conversietabel voor de ICD-9 en ICD-9-CM codes.
    Cfr. :

    34. - Eťn op de vijf mensen is een HSP... Jij ook ?
    "Wees toch niet zo overgevoelig !" wie dit vaak te horen krijgt, is misschien een HSP, oftewel een hoogsensitief persoon.
    HSP's hebben het ongetwijfeld vaak moeilijk in deze maatschappij, maar ze bezitten ook kwaliteiten die bij anderen ontbreken.
    Helaas beschouwen veel mensen hun hooggevoeligheid als een zwakte.
    Pas als je er niet meer naar streeft te zijn als 'gewone' mensen, kun je het zien als een kracht .../...
    Cfr. : 

    35. - Energetische bescherming tegen leeglopen, vervuilen, meetrillen
    Fons Delnooz & Patricia Martinot - Ankh Hermes, januari 2002 Ė ISBN : 9789020270204 / ISBN 9020270206
    De auteur
    Fons Delnooz studeerde orthopedagogiek en ontwikkelde zich daarna tot lichaamsgericht en energetisch therapeut (hij werkt al meer dan tien jaar als zelfstandig gevestigd therapeut).
    In een bepaalde periode kwam hij steeds moe terug uit zijn praktijk.
    Hij was dan snel geÔrriteerd en had weinig ruimte voor zijn gezin.
    Op een gegeven moment werd het duidelijk dat dat kwam doordat hij energie van cliŽnten opnam (vervuilde) en zijn levensenergie aan hen weggaf (leegliep).
    Hij leerde gaandeweg dat hij dit leeglopen en vervuilen kon stoppen.
    Deze persoonlijke ervaring heeft zijn ogen geopend naar de energie-uitwisseling die overal tussen mensen plaatsvindt.
    Het boek
    Waar mensen bij elkaar zijn, maar ook over grote afstanden beÔnvloeden ze elkaar energetisch.
    Klachten van plotselinge moeheid, geÔrriteerdheid, lusteloosheid, pijn en zeker ook burn-out kunnen allemaal het gevolg zijn van dat energetisch contact.
    Dit boek is voor gevoelige mensen geschreven.
    Het is een doe-boek, waarin de lezer stap voor stap wordt geleerd, hoe hij energetisch leeglopen bij zichzelf kan vaststellen; hoe hij de oorzaak daarvan kan vaststellen en wat hij daaraan kan doen.
    In het eerste deel wordt duidelijk uitgelegd wat energetisch vervuilen en leeglopen is.
    In het tweede deel worden andere invloeden op ons energiesysteem bekeken en is doorspekt met praktische adviezen.
    'Energetische bescherming' is als opleidingsboek een must voor de vele opleidingen in lichaamsgerichte en energetische therapieŽn.
    Maar het is ook bedoeld voor al die gevoelige mensen die op een of andere manier in hun werk veel met anderen in aanraking komen : kappers, bejaarden- en ziekenverzorgers, onderwijzers etc.
    Cfr. :

    36. - Ernstige persoonlijkheidsstoornissen - Diagnostiek en behandeling
    Paul S. Links (redactie)
    Cfr. : 

    37. - Gevoelig, verlegen en gemakkelijk van streek
    Judith Scheepstra Ė, 18-02-05
    Vonden uw ouders u als kind overgevoelig ?
    Bent u gevoelig voor de stemmingen van anderen ?
    Heeft u last van storende geluiden die niemand anders schijnt te horen ?
    En van luchtjes ?
    Een goede kans dat u een highly sensitive person bent .../...
    Cfr. :

    38. - Gevoeligheid en zelfbescherming - Leer je afsluiten voor negatieve invloeden
    Judy Hall - Ankh Hermes, 19-02-03 Ė ISBN : 9020281259
    Wij mensen blinken uit in zelfbescherming.
    We beschermen ons tegen van alles en nog wat.
    De elementen, andere mensen; we dekken ons in tegen alle mogelijke financiŽle eventualiteiten en zijn verzekerd van de wieg tot het graf.
    Toch beseffen maar weinigen dat er veel subtielere, maar wellicht wel zo bedreigende gevaren op de loer liggen, waartegen stevige sloten, hoge hekken en gevulde bankrekeningen niet helpen.
    De belangstelling voor allerlei spirituele methoden en technieken, zoals meditatie, hypnose, regressie, chanelling en dergelijke is de laatste jaren enorm toegenomen.
    Velen hebben dan ook inmiddels aan den lijve ervaren hoe belangrijk het is ook op dit terrein iets aan zelfbescherming te doen.
    Verder zijn er nu eenmaal mensen die van nature een bepaalde 'gevoeligheid' bezitten en daar in bepaalde situaties last van hebben.
    Ze nemen makkelijk pijnen van anderen over, zijn gauw vermoeid op plaatsen waar veel mensen zijn of in kunstmatige omgevingen met veel electronische apparatuur.
    Dit boek draagt praktische en eenvoudige hulpmiddelen aan, die zowel geschikt zijn voor groepen als voor indvidueel gebruik.
    De hier gepresenteerde technieken zijn uitvoerig uitgeprobeerd en getest.
    Sommige zijn al duizenden jaren bekend, andere zijn pas in de afgelopen decennia ontwikkeld.
    Als je je deze technieken eenmaal hebt eigengemaakt, vormen ze een vanzelfsprekend onderdeel van je leven.
    Cfr. :

    39. - Gevoeligheid, hoe ga je ermee om
    Pieter Langedijk Ė Ankh-Hermes, januari 2002 Ė ISBN : 90 2020 002x
    Veel mensen zijn, zonder dat ze het zelf weten, gevoelig voor energieŽn vooral de negatieve en pijnen van anderen.
    De meest voorkomende klacht is dat men zich onverklaarbaar moe voelt, bijvoorbeeld na een gesprek met iemand die zelf erg moe en gespannen was.
    Gevoelige mensen hebben vaak problemen met plaatsen waar veel mensen bij elkaar zijn, zoals winkelcentra, supermarkten, warenhuizen, treinen en dergelijke.
    Anderen denken vaak dat deze mensen aandacht willen en zich aanstellen.
    In dit boekje wordt uitgelegd dat dit soort verschijnselen wel degelijk echt zijn.
    Verder wordt ingegaan op de vraag hoe het komt dat sommige mensen zo (over)gevoelig zijn.
    Volgens psycholoog Pieter Langedijk, die kan terugzien op jaren praktijkervaring met honderden cliŽnten, heeft het onder andere te maken met een gebrek aan samenwerking tussen lichaam en geest.
    Verschijnselen die op die gebrekkige koppeling wijzen, zijn : spanningen in nek en onderlichaam en koude voeten.
    Nog belangrijker is dat we onze (over)gevoeligheid leren herkennen en begrijpen en dat we weten hoe we ermee moeten omgaan, leren wat we eraan kunnen doen om minder gevoelig te worden voor de negatieve energieŽn van anderen en hoe we negatieve energieŽn van onszelf en anderen kunnen laten afvloeien.
    Cfr. : 

    40. - Het werkboek voor Hoog Sensitieve Personen
    Cfr. :

    Lees verder : Deel III

    29-04-2007 om 12:23 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Borderline versus overgevoeligheid - Deel III
    Klik op de afbeelding om de link te volgen


    Borderline versus overgevoeligheid

    Deel III

    41. - Hoog gevoeligheid
    In 'Ligt u ook wakker van slapeloosheid ?' - Evenwichtig Leven 
     .../... Hoog gevoeligheid
    Alle mensen zijn verschillend en dat is normaal.
    Maar hooggevoelige mensen hebben toch het gevoel dat ze een beetje extra anders zijn dan anderen.
    Waarin hooggevoelige mensen zich anders voelen is vaak moeilijk uit te drukken.
    Hooggevoelige mensen hebben niet zozeer betere zintuigen, maar wat ze beleven en waarnemen leidt wel tot meer prikkels.
    Ze krijgen op die manier prikkels in bijvoorbeeld wel tien varianten terwijl iemand anders slechts twee of drie varianten waarneemt.
    Hooggevoeligheid is hoogstwaarschijnlijk een erfelijke eigenschap.
    Je wordt er dus mee geboren.
    Hooggevoelige mensen nemen allerlei subtiele nuances waar die anderen missen.
    Waar een ander niet bij stilstaat of zelfs van geniet, zoals harde muziek of drukke menigten, indringende sirenes, felle lichten, vreemde geuren en drukte in een winkelstraat, kan dat bij een hooggevoelig persoon een heftige reactie geven.
    Hij of zij raakt overprikkeld.
    Wanneer een dergelijk prikkeling of over stimulatie lang aanhoudt, volgt een stresssituatie.
    Hooggevoelige personen hebben vaak meer tijd nodig om van een hoge hersenactiviteit over te schakelen op een lager hersenfrequentie.
    Voor deze mensen is het dan ook belangrijk om een ritueel voor het slapen in te bouwen waarin ze tot rust komen.
    Een hooggevoelig persoon kan deze eigenschap tot een gave maken.
    Wie hooggevoelig is, moet wel zorgen dat zijn omgeving overeenkomt met zijn behoeften.
    Kenmerken :
    - Hooggevoelige personen hebben meer tijd nodig. Ze krijgen meer prikkels binnen om te verwerken. Daar is rust en tijd voor nodig.
    - Ze merken veel details en subtiliteiten op.
    - Voelen stemmingen van anderen aan.
    - Heeft een rijke innerlijke belevingswereld.
    - Dromen, fantaseren en overwegen veel.
    - Zijn zorgzaam en bewust.
    - Doen dingen graag in hun eigen tempo.
    - Worden door schoonheid en kunst diep beroerd.
    - Houden van stilte en rust.
    Cfr. :

    42. - Hoog Sensitieve Personen - Hoe blijf je overeind in een wereld die je overweldigt
    Elaine N. Aron - Uitgeverij Arbeiderspers/Archipel - ISBN 90 6305 023 2 / EAN : 9789063050238
    De auteur

    Elaine Aron, psychotherapeut en zelf een HSP, combineerde wetenschappelijk onderzoek met haar ervaringen als therapeut en schreef een toegankelijk en bruikbaar boek voor HSP's ťn voor de mensen in hun omgeving.
    Het boek
    Een op de vijf mensen wordt geboren met een verhoogde gevoeligheid en vele grote kunstenaars en denkers die de wereld heeft voortgebracht waren HSP's.
    Veel HSP's zijn uiterst consciŽntieus en intuÔtief.
    Maar de eigenschap heeft ook lastige kanten: HSP's hebben de neiging snel overweldigd te raken door gezelschap, het werk of een drukke omgeving, waardoor ze, als reactie, in hun schulp kruipen.
    HSP's hebben vaak last van onzekerheid en van sociale belemmeringen.
    Het boek bevat zelftests, veel praktijkgevallen en tips om met overgevoeligheid om te gaan, van onzekerheid af te komen en een nieuwe sociale balans te vinden.
    Cfr. :

    43. - Hoog sensitieve personen in de liefde
    Cfr. : 

    44. - Hoog Sensitive Personen
    Badaboem Ėdagelijks leven - Leplazerus, 12-09-04
    Hyper Sensitief Persoon, zenuwelijer, heldervoelend, buitengewoon begaafd...
    Alleen voor de zenuwelijers bestaan geen cursussen.
    Wel opname.
    Ik heb die boeken gelezen over Hoog Sensitive Personen.
    HSP noemen ze dat.
    De trekken naar elkaar toe die HSP'ers en voelen zich niet meer alleen en onbegrepen.
    Er ontstaan aha erlebnissen en : "Oh ! Heb jij dat ook!  Dat heb ik ook !"
    Opluchting herkenning en vrede.
    Eindelijk weten ze wat er aan de hand is met ze.
    Waarom ze er altijd uitlagen op school, waarom studeren zo moeilijk ging.
    Waarom ze zich in de ene ruimte zo ongemakkelijk voelden (waar verder niemand last van had) en in de andere ruimte zo tot rust kwamen.
    Waarom relaties zo moeilijk waren, waarom het zo vaak misliep.
    Waarom ze zo vaak van baan hadden gewisseld.
    Waarom shoppen in de HEMA zo'n crime was.
    Dat kwam vanwege de tl balken en de vele mensen die er rondlopen.
    Al die mensen zoveel indrukken.
    Een HSP'er raakt er maar overprikkelt van.
    En dat geeft allerlei klachten en kan leiden tot overspannenheid.
    Eindelijk, nu weten we wat het is.
    En dus nu kunnen we weer verder leven.
    Plannen worden gemaakt levens worden aangepast, passende carrieres gekozen.
    Nog een aura reading hier en een chakra healing daar.
    En klaar.
    We kunnen tegen de familie zeggen waarom we altijd waren zoals we waren.
    En zij kunnen dan zeggen : "Ja, we vonden je al zo raar."
    Iedereen opgelucht de puzzelstukjes vallen op hun plaats.
    Het grote avontuur dat 'Leven' heet kan beginnen.
    Dit scenario geldt voor hoogbegaafde mensen, ADHD, Asperger syndroom, bipolaire stoornissen, borderline en ga zo nog maar een tijdje door.
    Vroeger heette dat anders.
    Toen zei je : "Slimme mensen, drukke mensen, bijzondere mensen en wisselvallige moeilijke mensen en heftige mensen".
    Maar zodra je dat zegt kun je niet samenscholen .
    Geen hulp krijgen en wordt je niet gerespecteerd wegens het ontbreken van dat stofje in je hersens.
    Ah, ontbreekt er een stofje in de hersenen ?
    Da's handig.
    Hoe weten ze dat ?
    Bij adhd bijvoorbeeld is geconstateerd dat er een mindere doorbloeding in de frontaalkwab plaatsvindt, waardoor de neurotransmitter dopamine minder goed gedistribueerd wordt.
    Hierdoor kan men binnenkomende signalen op visueel auditief en tactiel gebied slecht discrimineren.
    Kortom alles komt even hard binnen.
    Hierdoor raakt de adhd'er snel overstuur en overprikkeld.
    Een ander effect is dat een adhd'er ongelofelijk veel meer informatie te verwerken krijgt.
    Het probleem is helaas dat bij de diagnose helemaal niet wordt gemeten of er inderdaad sprake is van een verminderde doorbloeding van de frontaalkwab.
    Waar gaat het dan nog over ?
    Als je over straat loopt en je ziet een groepje mensen met een zonnebril en oordoppen in dan kun je er donder op zeggen dat het HSP'ers zijn.
    Maar je moet niet te hard donder zeggen anders schrikken ze zich het leplazerus.
    Cfr. :

    45. - Hooggevoelig
    .../... Huisartsen en doktoren hebben nog lang niet de karaktereigenschap hooggevoeligheid geaccepteerd.
    Ze kunnen je dus volledig mis-diagnoseren omdat ze je niet begrijpen.
    Maar sommige huisartsen zijn heel erg goed en staan er wel voor open.
    Weet dus wat voor huisarts je hebt.
    Want anders loop je het risico om medicijnen te krijgen die niet goed voor je zijn.
    En je kunt je ook afvragen of medicijnen wel goed zijn.
    In bepaalde gevallen wel namelijk, soms is het een tijdlang nodig om je rustiger te krijgen.
    Maar probeer altijd om uiteindelijk weer zonder medicijnen te leven.
    Je zult dan wel om daarvan af te komen jezelf onder ogen moeten komen.
    Want een langdurige overprikkeling vraagt af en toe streng zelfonderzoek, wijziging van je leefpatroon en wijziging van je denkpatroon.
    Maar nog ťťn keer : je bent niet ziek, je bent hooggevoelig !
    Cfr. : 

    46. - Hooggevoelige mensen - Leven tussen gave en kwetsbaarheid
    Samuel Pfeifer - Jongbloed, Uitgeverij, 2004 Ė ISBN10 : 9058293823 | ISBN13 : 9789058293824
    De auteur
    Dr. Samuel Pfeifer is specialist op het gebied van psychiatrie en psychotherapie.
    Hij is als geneesheer-directeur verbonden aan een psychiatrische kliniek in de omgeving van Basel (Zwitserland).
    Hij legde zich toe op de integratie van psychologie en theologie.
    Het boek
    De manier waarop sensitieve mensen in het leven staan heeft pas de afgelopen jaren een naam gekregen : hoog- gevoeligheid.
    Het is geen ziekte, maar een bepaalde aanleg. Hooggevoeligheid kan leiden tot (geloofs)angsten en (geloofs)depressies, waardoor het leven zeer beperkt wordt.
    Uitputting en wisselende stemmingen kunnen leiden tot innerlijke nood - wat voor een buitenstaander niet gemakkelijk te begrijpen is.
    Sensitiviteit kan voor zowel de betrokkene als voor de omgeving een gave ťn een last zijn.
    Dit boek informeert, maar bemoedigt en ondersteunt ook.
    De auteur wil hoogsensitieve mensen helpen te leven met de onvolkomenheden en bijzonderheden van hun persoonlijkheid.
    Hij laat zien dat het mogelijk is dat gevoelige mensen en hun omgeving leren met deze aanleg om te gaan, waardoor het onderlinge begrip wordt vergroot.
    Hooggevoelige mensen is een inzichtgevende handleiding voor familieleden, vrienden, ambtsdragers en hulpverleners.
    Recensie (NBD|Biblion) : De auteur is christen-psychiater en als geneesheer-directeur verbonden aan de christelijke psychiatrische kliniek 'Sonnenhalde' in de buurt van Basel.
    In dit breed opgezette boek gaat hij uitvoerig in op de persoonlijkheid van de mens die hooggevoelig is en behandelt hij allerlei stoornissen die zich bij deze personen kunnen voordoen.
    Maar liefst vijfentwintig tot dertig psychische stoornissen kunnen zich voordoen als gevolg van overgevoeligheid.
    Sensitiviteit is geen ziekte, maar een verhoogde gevoeligheid die tot angsten en depressies kan leiden.
    Het leven wordt zeer beperkt en de gave van hooggevoeligheid is dan een last geworden.
    Vrouwen blijken ongeveer tweemaal zoveel aan sensitieve stoornissen te lijden dan mannen.
    Uitvoerig beschrijft de auteur de problemen, het zwaartepunt leggend bij de ervaringen van de sensitieve mensen zelf.
    Hij helpt hen zo de moed op te brengen de eigen strijd en conflicten onder ogen te zien en hoe ermee om te gaan.
    Zijn bemoedigende betoog is zeker ook van belang voor familieleden, ambtsdragers en hulpverleners.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    47. - Hooggevoeligheid
    Hooggevoeligheid in de strikte zin betekent dat de mens gevoeliger is voor indrukken en meer in de buitenwereld waarneemt dan gemiddeld.
    Daar is niet mis mee zolang er aan de andere kant de mogelijkheid bestaat om de indrukken te verwerken.
    Dan zou je het zelfs een talent kunnen noemen.
    Vaak ziet men echter dat het aan die mogelijkheid schort en de hooggevoelige mens lijdt onder zijn hooggevoeligheid.
    Een kind dat net geboren is, is van nature eigenlijk hooggevoelig.
    Ieder indruk wordt door het kleine kind waargenomen.
    Niet alleen de fysieke indrukken en klanken en kleuren, maar zeker ook stemmingen en intenties.
    Gelukkig heeft de wijze natuur er voor gezorgd dat de zuigeling nog maar weinig bewust is waardoor de indrukken nog enigszins getemperd worden.
    Maar desalnietemin zou het jonge kind goed tegen een te grote hoeveelheid of te heftige indrukken beschermd moeten worden.
    Tot aan het zevende jaar is zo'n grote openheid van de ziel nog heel normaal.
    Het kind is als het ware nog de wereld. In eerste instantie maakt het ook nog helemaal geen onderscheid.
    Maar dan van zeven tot zo ongeveer de puberteit dient zich bij het kind iets van een zielehuid te ontwikkelen die het kind beschermd tegen de toevloed aan indrukken uit de buitenwereld.
    Echter, er kunnen gebeurtenissen in de ontwikkeling zijn of in de constitutie van het kind liggen waardoor dit zielehuidje te dun blijft.
    Het kind blijft dan hooggevoelig en er kunnen problemen ontstaan met het verwerken van de indrukken.
    Ook kan het zijn dat de zogenoemde 'socialisatie' en 'individualisatie' niet goed kan verlopen omdat er te weinig een eigen binnenwereld kan worden geschapen.
    De grens tussen binnen en buiten blijft dan te onduidelijk.
    Dan kan het zo zijn dat kinderen bijvoorbeeld heel gevoelig blijven voor stemmingen van de mensen om zich heen en in verwarring raken omdat ze niet goed kunnen onderscheiden wat van henzelf is en wat van een ander.
    Dit kan dan aanleiding geven tot symptomen als zenuwachtigheid, angsten, paniekaanvallen en radeloosheid.
    Op het fysieke vlak zijn huidaandoeningen als eczeem vaak een indicatie.
    Ook kan het zijn dat deze kinderen een mediamieke gevoeligheid ontwikkelen.
    Indicaties / symptomen
    Radeloosheid - zenuwachtigheid - angsten - paniek - gevoelens zonder aanleiding - geÔrriteerdheid - eczeem - huidaandoeningen - hoofdpijn / migraine - eetstoornissen - astmatische aandoeningen - mediamieke fenomenen - verwardheid - snel gekwetst - gevoeligheid.
    Therapie zal zich in eerste instantie richten op het tot stand brengen van een evenwicht tussen de gevoeligheid voor indrukken en de verwerking ervan.
    Het is de bedoeling om het storende van de eenzijdigheid op te heffen.
    Daarvoor zal aan de ene kant gewerkt worden aan het ondersteunen van de opbouw van de zielehuid.
    Het is hierbij niet de bedoeling om een gevoeligheid af te stompen, maar om het onder beheer te brengen zodat de persoon er niet meer aan overgeleverd is, maar er wel over kan beschikken.
    Aan de andere kant kunnen mogelijkheden worden geboden om de indrukken te verwerken, zodat het minder snel storend werkt.
    Als therapievormen komen onder andere in aan merking de kunstzinnige therapie, bewegingstherapie en massage.
    Verder kan een goed voedingsadvies al heel veel helpen bij een constitutionele aanleg.
    Cfr. :
    Cfr. ook :

    48. - Hooggevoeligheid als kracht
    Marian van den Beuken - Uitgeverij Ankh-Hermes, 2005 Ė ISBN10 : 9020201735 | ISBN13 : 9789020201734
    Gevoeligheid wordt nogal eens beschouwd als zwakte.
    Als je een gevoelige aard echter accepteert, respecteert en beschermt, kun je haar leren hanteren als een verfijnd instrument.
    Dan blijkt er in het kwetsbare een kostbare schat te schuilen : de kracht van je eigen natuur.
    Hooggevoeligheid als kracht nodigt je uit om op een positieve manier naar je gevoeligheid en je gevoeligheden te kijken, zodat je daarin telkens opnieuw jouw eigen unieke kracht kunt ontdekken en volgen.
    Marian van den Beuken is coach en bewustzijnstrainer, maar vooral levenskunstenaar.
    Ze kent hooggevoeligheid vanuit eigen ervaring.
    Haar boeken 'Hooggevoeligheid als uitdaging' (4e dr.) - cfr. : Ė en 'Hooggevoeligheid als levenskunst' (2e dr.) - cfr. : - bereikten duizenden lezers.
    Recensie (NBD|Biblion) : Hooggevoelige mensen weten feilloos wat zich in hun omgeving afspeelt door hun fijn gestemde antenne.
    Bij een teveel aan invloeden komen deze personen in de problemen : (chronische) vermoeidheid, burn-out etc.
    Men is dan te zeer gericht geraakt op de buitenwereld en zou terug naar binnen moeten, terug naar de eigen kracht en innerlijk rustpunt.
    Het boek reikt daartoe technieken en meditaties aan.
    De auteur is zelf een hooggevoelig persoon en geldt als een 'autoriteit' op dit gebied en schrijft openhartig over haar ervaringen.
    Verder beschrijft ze o.a. de kenmerken van hooggevoeligen, te weten empathie, perfectionisme en intens leven maar ook de valkuilen die erbij horen.
    Onderzoeken zouden aantonen dat een op de vijf mensen hooggevoelig is.
    Cfr. :
    49. - Hooggevoeligheid als levenskunst
    Marian van den Beuken - Uitgeverij Ankh-Hermes, 2003 Ė ISBN10 : 9020201646 | ISBN13 : 9789020201642
    Na het succesvolle 'Hooggevoeligheid als uitdaging' Ė cfr. : Cfr. : - nu een nieuw bemoedigend en inspirerend boek voor mensen met gevoelige zintuigen en een gevoelig zenuwstelsel.
    Hooggevoeligheid is een prachtig instrument waarvan de gebruiksaanwijzing helaas niet is bijgeleverd.
    Ermee leren omgaan is voor ieder persoonlijk een levenswerk.
    Het is oefenen in levenskunst: met liefde, geduid en toewijding leren zijn met wat er is, ook met datgene wat onverdraaglijk lijkt.
    Uiteindelijk leidt dat tot grote innerlijke vrede en zijnskracht.

    Recensie (NBD|Biblion) : Mensen met uitzonderlijk gevoelige zintuigen reageren sterk op prikkels van buitenaf en kunnen daar in de maatschappij vaak last van ondervinden.
    Deze aanvulling op een eerder verschenen boekje met hetzelfde onderwerp 'Hooggevoeligheid als uitdaging' biedt opnieuw nuttige informatie over deze hooggevoeligheid.
    In een vijftal hoofdstukken met onderwerpen als tempo, creativiteit en temperament combineert de auteur haar eigen ervaringen met algemene informatie.
    Op een aantal vragen probeert zij een antwoord te geven.
    Hoe bescherm je jezelf tegen lawaai, stress, agressie of afwijzing ?
    Hoe kom je tot rust ?
    Hoe kun je je leven van zoveel mogelijk ballast ontdoen ?
    De nadruk ligt vooral op de positieve kracht en mogelijkheden van hoogggevoeligheid.
    In kaders staan zinnige uitspraken van diverse mensen, aangevuld met bruikbare tips en oefeningen om zelf toe te passen.
    De uitgebreide literatuurlijst en internetadressen achterin verwijzen naar boeken en sites met aanverwante onderwerpen.
    Zeer kleine druk.
    Cfr. :

    50. - Hooggevoeligheid als uitdaging (4e dr.)
    Marian van den Beuken - Uitgeverij Ankh-Hermes, 2002 Ė ISBN10 : 9020201441 | ISBN13 : 9789020201444
    Ieder mens is gevoelig.
    De een wat meer dan de ander.
    Gevoeligheid wordt niet altijd gewardeerd.
    Daar kunnen de mensen die extreem gevoelig zijn voor drukte, geluid, stress en emoties van anderen over meepraten.
    Vaak ervaren zij die gevoeligheid zelf als een last en door hun omgeving worden ze nogal eens voor zeurpiet of softie versleten.
    De uitdaging waar je als (hoog)gevoelig mens voor staat, is je eigenheid erkennen, te accepteren, lief te hebben en te vieren; inzien wat voor een prachtig mens je bent.
    Jezelf geven wat je nodig heb tom te kunnen stralen en daar duidelijk over zijn naar anderen.
    Eindelijk informatie over een talentvolle groep mensen die in deze snelle en luidruchtige samenleving extra kwetsbaar is.
    Marian van den Beuken wil dit onderwerp onder de aandacht brengen en de positieve kanten ervan belichten.
    Zij wil bereiken dat hooggevoelige mensen en anderen meer inzicht krijgen op de speciale gave die hooggevoeligheid is : een bron van tedere kracht en levenslust.
    Recensie (NBD|Biblion) : Steeds meer mensen, zowel volwassenen als kinderen, ervaren dat ze gevoelig zijn voor stemmingen en prikkels uit de omgeving die anderen niet opmerken.
    Ze zien dit als een last.
    In de maatschappij heeft men niet geleerd hiermee om te gaan.
    De schrijfster, die ervaring heeft als coach en trainer, leert deze mensen deze gevoelens een plaats te geven en hiermee op een goede manier om te gaan zonder je eigenheid te verziezen.
    Na een inleidend gedicht van Richard Bach (bekend van 'Jonathan Livingston zeemeeuw') worden de diverse facetten in korte hoofdstukjes op een zeer heldere manier behandeld.
    Het boekje is te zien als een serie lessen om te leren omgaan met gevoeligheid waar je bij jezelf mee geconfronteerd wordt, maar ook als men in de omgeving te maken krijgt met iemand die andere dingen ziet en voelt dan als normaal wordt beschouwd.
    De laatste tijd blijken veel kinderen (hoog)gevoelig te zijn en te weinig opvang te krijgen omdat de omgeving hen niet begrijpt.
    Tot slot een dankwoord, noten en literatuurlijst voor verdere verdieping.
    Gedrukt in een kleine letter.
    Cfr. :

    51. - Hooggevoeligheid is een gave
    Circels van licht, 07-07-06
    Cfr. : 

    52. - Hooggevoeligheid wordt kwaliteit
    Henny van Zanten, coach bij hooggevoeligheid Ė Tel. : 050-5073315
    Eťn op de vijf mensen is hooggevoelig.
    Een hooggevoelig persoon ontvangt veel meer en sterkere signalen uit de omgeving (b.v. emoties en stress van anderen, geluiden) dan niet hooggevoelige personen.
    Daardoor hebben de hersenen van een hoog sensitief persoon meer signalen te verwerken en raakt deze persoon sneller overprikkeld.
    Hooggevoelige mensen zijn vaak intelligent, invoelend, intuÔtief, creatief, nauwgezet, plichtsgetrouw, gewetensvol en doorzetters.
    Door de effecten van de nadelen van hooggevoeligheid te verkleinen wordt hooggevoeligheid een aangename en effectieve kwaliteit.
    Bij hooggevoeligheid worden de eigen emoties en de emoties van anderen en omgevingsinvloeden intenser ervaren.
    Het kan een bron zijn van informatie, maar het kan je ook overspoelen en je uit je evenwicht brengen.
    Om meer balans in het dagelijkse leven te krijgen is het ondermeer handig om het naar binnenslurpen van andermans emoties te voorkomen en de invloed van omgevingsfactoren te verminderen.
    In mijn praktijk help ik volwassenen en kinderen om hun innerlijke kracht te vergroten en eventuele angsten te verminderen.
    Zo ontstaat er als het ware een tefal-laagje om de persoon, waardoor de ongewenste invloeden geen vat op de persoon hebben.
    Ook is het heel belangrijk om de eigen grenzen goed aan te leren geven.
    Verder kan een stuk visie over de zin van het leven helpen om met de veelheid en de intensiteit van de dingen die op je af komen om te gaan.
    Soms is er een stukje heling van het innerlijke kind of heling van een allergie/intolerantie nodig.
    De sleutel om van de valkuil hooggevoeligheid een kwaliteit hooggevoeligheid te maken zit volgens mij in : aarden, grenzen stellen en innerlijke kracht ontwikkelen (aarden omvat : veilig voelen op aarde, recht op leven, geluk, gezondheid en materie ervaren en genieten van lichaam en zijn).
    Voor hooggevoelige mensen zullen de door mij gebruikte methoden direct voelbaar of zichtbaar zijn.
    Ze zijn gericht op het versterken van de innerlijke kracht.
    De energiestroom is dan krachtig genoeg om de ongewenste invloeden van buiten ook daadwerkelijk buiten te sluiten.
    Het is heerlijk om weer stevig in de schoenen te staan en de kwaliteiten van hooggevoeligheid te benutten !
    Bij volwassenen kan hooggevoeligheid leiden tot meer stress (eventueel burnout), vermoeidheid, ME/CVS, fibromyalgie, angsten en overgevoeligheid.
    Bij kinderen uit hooggevoeligheid zich vaak op andere manieren. In ongewenst gedrag, thuis of op school, of in fysieke klachten.
    Cfr. :

    53. -
    Cfr. : 

    54. - Hoogsensitiviteit als gave
    Cfr. : 

    55. - Hoogsensitiviteit als kracht Ė Werken met je intuÔtie
    Cfr. : 

    56. - HSP - Hoog Sensitieve Personen
    Diana Rempf vertelt...
    Cfr. :

    57. - HSP - Hoog Sensitieve Personen
    Marielle getuigt...
    Cfr. :

    58. - HSP / Overgevoelighied
    Geestelijke Gezondheid
    Cfr. : 

    59. - HSP Online - Over gevoeligheid
    HSP Online : 
    Overgevoeligheid. Elke dag de confrontatie met jezelf, je omgeving, je relaties. Het voelt vaak niet goed op school, op het werk. Een buitenbeentje, altijd al, net of je niet dezelfde taal spreekt, dezelfde gevoelens kan delen. Onbegrip, eenzaamheid... dat vooral (Cornel van Noppen) - .../...
    Cfr. : 

    60. - HSP Vlaanderen
    Dť Vlaamse vereniging voor Hooggevoelige Personen : tel. : 0473 33 96 33 - e-mail : 
    Cfr. :

    61. - HSP-Mededelingen
    Marian van den Beuken
    'HSP-Mededelingen' verschijnt onregelmatig.
    Cfr. bv. :

    62. - HSP... en nu ?
    De meeste psychologen, huisartsen, psychiaters, ... hebben nog nooit van HSP gehoord.
    Zij kunnen de eigenschappen dus ook niet herkennen en er bijgevolg niet correct op inspelen.
    Veelal worden misplaatste therapieŽn en medicatie voorgeschreven om bepaalde eigenschappen en symptomen onder controle te krijgen.
    Het is nochtans van het grootste belang dat de informatie over HSP bekend is, zowel bij het individu als bij artsen en allerlei welzijns-instanties. 
    Van zodra een persoon zich in het HSP-gebeuren herkent zal die tal van angsten, gebeurtenissen en reakties uit het verleden kunnen plaatsen. 
    Zaken die hem/haar al hun hele leven kopzorgen bieden. 
    Door HET WETEN op zich en het besef dat men er niet alleen mee staat, legt de HSP uiteindelijk de basis tot een sterker zelfbeeld, een steviger zelfvertrouwen, kortom : een evenwichtiger leven.
    Hoe ga je om met overprikkeling
    Belangrijk - Zorg goed voor jezelf !!
    HSPís ervaren hun hooggevoeligheid ieder op een heel individuele manier.
    Vandaar dat het ook moeilijk is algemene tips en adviezen te geven om ermee te leren omgaan.
    Het zal voor ieder wat zoeken zijn om een persoonlijk evenwicht te vinden. 
    ďZorg goed voor jezelfĒ is het beste advies dat je kan opvolgen. 
    Zei men al niet in de Bijbel : ďBemin je naaste zoals jezelf ?Ē 
    Vandaag  de dag zijn we zo gehaast en jachtig bezig dat we steeds minder tijd 
    hebben om stil te staan bij onszelf.
    De zorg voor ons innerlijke zelf en het luisteren naar de signalen van je eigen lichaam schieten er meestal bij in. 
    We denken aan ons werk, aan de kinderen, je man/vrouw, de relatie, het huishouden, onze materiŽle status, maar waar we niet meer bij stilstaan is wat wijzelf nodig hebben om ons goed te voelen. 
    Elaine Aron zei daarover in haar eerste boek : 
    ďDe HSP is als een plantje. Het soort zaad dat de grond ingaat Ė je aangeboren karakter Ė is maar een deel van het verhaal. De kwaliteit van aarde, water, zon en verzorging heeft ook een sterke invloed op de volgroeide plant die jij nu bent. Als de groeicondities erg slecht zijn, komen er nauwelijks bladeren, bloemen en zaden tevoorschijn. Je hooggevoeligheid kan soms aanvoelen als een negatieve eigenschap, het is echter ook een bron van tal van positieve elementen. Als je je talenten en je intuÔtie op de juiste manier verzorgt en aanwendt, zal ook jij floreren en opbloeien.Ē

    Voldoende rust en tijd nemen voor jezelf is alvast de boodschap. 
    Als je dat niet gewoon bent, zal dat enige aanpassing vragen van jou en je omgeving.
    Maak hen vooral duidelijk dat je dit echt nodig hebt.
    Probeer tot rust te komen en te ontspannen en probeer aan te voelen wanneer je dat nodig hebt.
    Dat zal voor iedereen anders liggen.
    Allerlei vormen van alleen bezig zijn behoren tot de mogelijkheden : meditatie, yoga, gebed, sport, een boek lezen, wandelen, slapen, ...
    Een regelmatige leefwijze helpt overprikkeling tegen te gaan. 
    Nieuwe situaties, omgevingen of gedragspatronen geven immers extra prikkeling in vergelijking met bekende situaties, omgevingen of gedragspatronen.
    Door ervoor te zorgen dat het dagelijks leven zo min mogelijk extra prikkels met zich meebrengt krijg je een soort van evenwicht.
    Een bekende situatie zal je meer bevallen dan een onbekende. 
    Natuurlijk geldt dit in het algemeen.
    Soms zal je wel nieuwe dingen moeten of willen uitproberen (zou het leven anders niet te ťťntonig worden ?). 
    Probeer dan zoveel mogelijk omgevingsfactoren bekend te houden en neem niet meer dan ťťn situatie per keer aan.
    Na verloop van tijd zal het spanningsniveau dat hierbij hoort afnemen en evolueert het geheel naar een ďbekendeĒ situatie.
    Leer jezelf aanvoelen
    Wanneer je je oncomfortabel voelt, ga dan na hoe dat zou kunnen komen :
    - voel ik mij fysiek oncomfortabel ?
      (hoofdpijn, hyperventilatie, honger, moeten plassen, ...) of 
    - voel ik mij boos, verdrietig, overstuur, opgewonden ?
    Wat heb ik nodig om mij beter te voelen ?
    Rusten, ademhaling regelmatig  krijgen, eten, naar toilet gaan, afzondering, even afreageren op een onschuldige manier, Ö? 
    Dit lijkt op het eerste zicht makkelijk en zelfs overbodig, maar dat is het zeker niet. Het vergt een poosje echt stilstaan bij jezelf en je lichaam om je oncomfortabele gevoel concreet en correct te interpreteren.
    Stap eens uit de situatie
    Probeer eens naar de situatie te kijken van buitenaf.
    Probeer als het ware afstand te nemen van hetgeen jij op dat ogenblik ervaart.
    Is dit inderdaad een bedreigende omgeving of kan je er op een andere manier naar kijken, zodat je er beter mee om kan gaan ?
    Stel je voor dat je in een druk station loopt.
    Stemmen, schreeuwen, drukte, lawaai, Ö het wordt je allemaal teveel !
    Je raakt overprikkeld waardoor je alleen maar wil wegvluchten van de situatie.
    In plaats van direct weg te lopen, neem even de tijd om te bedenken waar je je nu bevindt.
    Bedenk dat het inderdaad een station is dat je overweldigt.
    Dit is niet echt een reden om weg te lopen.
    Probeer nuchter te blijven en voel dat je overprikkeld bent.
    Je ďvoeltĒ je bedreigd, maar in werkelijkheid ben je dat niet. 
    Door je bewust te zijn van je eigen reaktie en de reŽle situatie, zal je in staat zijn de situatie in een ander kader te plaatsen en te voelen dat er geen reden is tot paniek. 
    Wanner je de pedalen verliest
    Voel je tijdens een activiteit de spanning in je lichaam en geest in die mate opbouwen, dat je je er niet goed meer bij voelt ? 
    Probeer dan een pauze in te lassen om iets totaal anders te gaan doen. 
    Dit laat je toe even mentaal en fysiek afstand te nemen van de gegeven activiteit en zo bouw je de spanning af.
    Het is belangrijk met beide voeten op de grond te blijven want HSP's hebben nogal de neiging zich in zaken te laten meesleuren en op die manier de controleover zichzelf en de situatie te verliezen. 
    Dit is een belangrijk aandachtspunt.
    Op tijd afstand nemen en een stapje achteruitzetten kan je perspectief op de situatie terug rechtzetten.
    Aanvaard je hooggevoeligheid
    Aanvaarding is hier het sleutelwoord, net zoals bij allerlei andere karaktertrekken.
    Aanvaard het feit dat je hooggevoelig bent.
    Net als bij andere moeilijke onderwerpen, is het ook hier belangrijk er niet van weg te vluchten maar het feit onder ogen te zien. 
    Alleen daardoor kan je er rekening mee houden en een manier vinden om ermee om te gaan.
    Deze manier zal voor iedere HSP anders zijn, omdat ieder individu anders is.
    Opgelet !
    Let wel !
    Alle producten die verslaving in de hand kunnen werken  moeten met grote omzichtigheid worden gebruikt door HSP's (alcohol, pijnstillers, drugs enz....).
    Velen houden zichzelf voor dat dit hun problemen oplost, maar niets is minder waar, het verdooft alleen en helpt je geen stap verder. 
    Een verslaving werkt zeer negatief op je hele persoon, je gedrag, je lichaam, je relatie, je hele leven.
    Geen goed idee dus.
    Cfr. : 

    63. - Hypergevoeligheid - Talent of gekte ?
    Roos Kuiper -, 21-10-04
    Ze horen, zien en ruiken meer dan anderen.
    Ze reageren heftiger op wat er om hen heen gebeurt.
    Voor hypersensitieven gaat de wereld heel hard.
    Zijn ze gek of extra getalenteerd ?
    - Verschillende denkbeelden .../...
    - Serieus te nemen hype ? .../...
    - Gevoeligheid is de norm .../...
    - Niet per se nodig in de organisatie .../...
    Cfr. :

    64. - Hypersensitiviteit (Vlaamse vereniging Gilles de la Tourette)
    © vzw Vlaamse vereniging Gilles de la Tourette, (laatste wijziging) 15-02-07

    Vele mensen met Tourette zijn in meerdere of mindere mate ook overgevoelig voor zintuiglijke prikkels.
    Zij zijn overgevoelig (hypersensitief) voor geuren, geluiden of aanrakingen, warmte en kou, en trachten deze prikkels te vermijden.
    Sommigen nemen voorwerpen enkel vast met de vingertoppen, i.p.v. met de hele hand om toch maar zo weinig mogelijk te 'voelen'.
    Kinderen 'voelen' ook het potlood over het papier schrapen en krijgen er kippenvel van.
    Voor een volwassene is dit alles zeer vervelend maar bij een kind interfereert dit met het leerproces.
    Men kan echter ook ondergevoelig (hyposensitief) voor prikkels zijn : deze personen ruiken aan mensen, voorwerpen, voedsel, zetten muziek extra luid, moeten alles aanraken of hebben een zeer hoge pijndrempel, m.a.w. ze zoeken de prikkels op.
    Om het nog moeilijker te maken wisselt de overgevoeligheid soms af met de ondergevoeligheid ofwel reageert men de ene dag 'normaal' (zenuwstelsel is in balans) en de volgende dag weer 'abnormaal' (zenuwstelsel is terug uit balans).
    Wanneer men overgevoelig is voor huidprikkels zoals zachte aanrakingen, lichte druk, temperatuurschommelingen, stoffen, dan zenden de zenuwen onder het huidoppervlak abnormale signalen door naar de hersenen.
    Deze signalen verstoren de normale hersenwerking en leiden tot verhoogde hersenactiviteit.
    Deze overstimulatie van het brein kan niet beÔnvloed worden door de wil en dus ook niet gestopt worden.
    Op dat moment kan dit individu zijn gedrag niet meer controleren en zich ook niet meer concentreren.
    Er ontstaat letterlijk een paniekreactie die gepaard kan gaan met een angstaanval of een woedeuitbartsting.
    Baby's met een tactiele overgevoeligheid wenen soms veel omdat ze overgestimuleerd zijn.
    Ze worden dagelijks 'gebombardeerd' met prikkels.
    Wanneer je als zorgzame ouder het kind dan op schoot neemt of streelt, prikkel je het nog meer en weent het nog harder.
    Dit is voor de ouders zeer frustrerend.
    Voor dit kind is het beter om in een relaxstoeltje heen en weer gewiegd te worden terwijl men het lief toespreekt.
    In geen geval mag het er toe leiden dat men hen maar laat wenen of negeert, ze hebben net zoals andere baby's nood aan contact, maar op een andere manier.
    Tot de sensorische gewaarwordingen behoren aanrakingen, beweging, geluid, zicht, zwaartekracht en bewust zijn van het eigen lichaam (houding, evenwicht).
    Alle zintuigen werken samen en geven ons een beeld van wat er rond ons gebeurt, waar we zijn en hoe wij fysiek in dit geheel passen.
    Deze sensorische integratie gebeurt automatisch en onbewust, zonder inspanning.
    Wanneer er echter een disfunctie is in dit proces, dan moeten we ons inspannen om elke nieuwe prikkel op de juiste manier te interpreteren en dan nog is er veel kans dat dit niet lukt.
    Het spreekt voor zich dat de problematiek van sensorische overgevoeligheid of integratie disfunctie bij personen met Tourette onvermijdelijk zal leiden tot een toename van tics.
    Behandeling is dus noodzakelijk en ook mogelijk zoals blijkt uit het hierna volgende artikel .../...
    Cfr. :

    Lees verder : Deel IV


    29-04-2007 om 12:18 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (3 Stemmen)
    >> Reageer (3)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Borderline versus overgevoeligheid - Deel IV
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    Borderline versus overgevoeligheid

    Deel IV

    65. - ICD-10 en de classificatie van psychische stoornissen
    T.A. van Yperen, G.L.G. Couturier, H.M.J.A. Gerritzen - Tijdschrift voor Psychiatrie 34 (1992) 6
    In 1993 zal de tiende revisie van de International Classification of Diseases (ICD-10) ingevoerd worden.
    In dit artikel wordt een beknopte introductie geboden van hoofdstuk V (`Mental and Behavioural Disorders') van de ICD-10.
    Daarnaast gaan we na in hoeverre de ICD-10 bijdraagt aan het bereiken van doelen die men met classificatie nastreeft.
    Cfr. : 

    66. - Is er meer bekend over de voor- en nadelen van het hebben van borderline en hoogbegaafd zijn ?
    Stichting Informatie Persoonlijkheidsstoornissen (StIP), 4/2002 - nr. 7 
    Vanuit de wetenschappelijke literatuur is mij niets bekend over de relatie tussen hoog begaafd zijn en de Borderline Persoonlijkheidsstoornis.
    Je kunt natuurlijk op internet gaan zoeken of een search doen via de Medline (waar je gratis op kunt komen via het internet) maar dan moet je wel de juiste trefwoorden proberen te formuleren.
    Door de vele vragen die momenteel aan Moeilijke Mensen worden gesteld kunnen wij als redactie daar momenteel onvoldoende tijd voor vrijmaken.
    Een hoogbegaafd iemand komt daar wel uit.
    Laat ons even weten als je iets interessants gevonden hebt.
    Dan wat betreft de voor- en nadelen.
    Een voordeel lijkt mij dat je snel in staat bent om op rationeel niveau de kennis die er bestaat over BPS te begrijpen en te integreren.
    Nadeel lijkt mij dat mensen in je omgeving je snel overschatten als het gaat om de meer emotionele zaken in het leven en al snel denken dat je het allemaal wel begrijpt en dan geen steun of hulp nodig hebt.
    Dat brengt je soms onbedoeld in een eenzame positie : 'het is eenzaam aan de top'.
    Wellicht helpt het je om soms maar met je hoogbegaafdheid 'incognito te gaan' of aansluiting te zoeken/vinden bij andere hoogbegaafde borderlines (bv. door een oproep te doen via de
    stichting borderline of zo).
    Cfr. :

    67. - Landelijk informatiepunt Hoog Sensitieve Kinderen (LiHSK)
    Cfr. : 

    68. : Laura - Borderline Personality Disorder (nederlandstalig)
    Cfr. :

    69. - Leren omgaan met uw hooggevoeligheid
    © 2000-2007 SAVANO, Bureau voor Integrale Advisering, Burg. Bratstraat 31, 1511 BK Oostzaan
    Binnen mijn bedrijf geef ik advies, begeleiding, training en therapie aan Hoog Sensitieve Personen, ook wel hooggevoeligheid, hooggevoelig of gevoelige mensen genoemd.
    ō - Bent u door uw hooggevoeligheid op het werk of privť in de problemen geraakt ?
    ō - Ondervindt u negatieve gevolgen van uw hooggevoeligheid ?
    ō - Bent u er net achter gekomen dat u een hooggevoelig persoon bent en wilt u hier meer over weten ? Of heeft u moeite uzelf hierin te erkennen of u voelt zich nog ongemakkelijk om hiervoor uit te komen ?
    Kom lichamelijk, geestelijk en emotioneel in balans en leer uw hooggevoelige eigenschappen gebruiken !
    U krijgt begeleiding op maat en leert u om op een evenwichtige manier met uw hooggevoeligheid om te gaan .../...
    Cfr. :  

    70. - Leven met hooggevoeligheid
    Cfr. : 

    71. - Lijden aan te veel indrukken - Arts en psychotherapeut Samuel Pfeifer geeft hooggevoeligheid een romantisch tintje
    Bron : Aad Hagendijk (psychiater) - Reformatorisch Dagblad, 5 mei 2004
    Mensen hebben behoefte aan een verklaring voor het lijden dat hen overkomt.
    Door te begrijpen krijgen we immers meer grip op de dingen die ons overkomen.
    Zo ontstaan regelmatig nieuwe theorieŽn, die inzicht pogen te verschaffen in allerlei soorten levensverdriet.
    En iedere theorie vindt haar eigen aanhangers die, verenigd in belangenverenigingen, volgens het nieuwe inzicht gaan leven en zich in de publiciteit begeven op zoek naar erkenning.
    Het drama van het hoogbegaafde kind is een typisch voorbeeld van dit verschijnsel.
    Hoogbegaafdheid is een populaire, want chique verklaring voor allerlei gedragsproblemen bij kinderen.
    Vorige maand werd echter een onderzoek van de Rijksuniversiteit Groningen gepubliceerd, waaruit bleek dat afwijkingen bij hoogbegaafde kinderen zich beperken tot het feit dat ze minder tijd aan hun huiswerk besteden en toch betere resultaten scoren.
    Maar voor gedragsproblemen vormen goed presterende hersens geen verklaring.
    Een ander voorbeeld vinden we in het concept van de hooggevoelige mensen.
    De Amerikaanse psycholoog Elaine N. Aron bedacht het, uitgaande van haar eigen ervaringen en schreef er een aantal boeken over, die wereldwijd gretig aftrek vinden.
    Ook in Nederland is hooggevoeligheid inmiddels een bekend fenomeen, waarover in de populaire bladen met enige regelmaat wordt geschreven.
    Zo wijdde het vrouwenmagazine Eva er onlangs een hoofdartikel aan.
    Kennelijk is hooggevoeligheid een aansprekend concept, waarin velen zich herkennen.
    Omdat volgens Aron niet minder dan ongeveer 20 procent van de mensen een HSP, een ĒHighly Sensitive PersonĒ is, moet dat ook niet verwonderlijk zijn.
    Maar van een eigenschap die zo frequent voorkomt, kan de onderscheidende betekenis nauwelijks groter zijn dan bijvoorbeeld die van het hebben van blond haar.
    Ofwel : wat is het belang van het verbijzonderen van bepaalde aspecten van de normale verscheidenheid tussen mensen ?
    Ook de Zwitserse arts en psychotherapeut Samuel Pfeifer is van mening dat mensen met een hoge gevoeligheid een speciale groep vormen.
    Volgens Pfeifer was hij reeds op het spoor van de hooggevoelige mens voordat hij kennisnam van het werk van Aron.
    Hij schreef er een boek over, dat recent in het Nederlands werd vertaald : ĒHooggevoelige mensen - Leven tussen gave en kwetsbaarheidĒ - cfr. : -.
    Met zijn ondertitel geeft Pfeifer aan de idee van hooggevoeligheid meteen een romantische kleur.
    ĒGave en kwetsbaarheidĒ klinkt tenslotte vriendelijker dan ĒstoornisĒ of ĒsyndroomĒ.
    Wat zou er met deze wereld gebeuren zonder sensitieve mensen? vraagt hij zich af.
    Het antwoord laat zich raden : dan zouden de nuances en het fijngevoelig reageren verloren gaan.
    God heeft hooggevoelige mensen met belangrijke gaven uitgerust, maar als vanzelfsprekend hoort daar wel een zekere mate van lijden bij.
    Om dat te benadrukken is het boek gelardeerd met verwijzingen naar kunstenaars, schrijvers en dichters, zoals Vincent van Gogh, Rainer Maria Rilke, Hermann Hesse en Henri Nouwen, die allemaal fijnbesnaard waren en elk op hun eigen wijze aan het leven hebben geleden.
    En Pfeifer lijkt de romantiek nog eens extra te willen onderstrepen door zich regelmatig nogal pathetisch uit te drukken.
    Wat is hooggevoeligheid ?
    Pfeifer benadrukt dat het gaat om een specifieke aanleg en niet om een ziekte.
    Het is echter een aanleg die het leven sterk beÔnvloedt en gemakkelijk tot een ziekte kan worden.
    Sensitieve mensen nemen hun omgeving veel intensiever waar dan anderen.
    Daardoor kan bijvoorbeeld het horen van muziek voor hen een overweldigende ervaring worden.
    Ze voelen dingen die anderen nog niet waarnemen, hetgeen zich zelfs kan manifesteren als een paranormale begaafdheid.
    Op gewone dagelijkse ervaringen reageren ze echter ook veel heftiger, waarbij de reacties kunnen variŽren van lichamelijke ongemakken tot emotionele ontregeling en angst.
    Het gewone leven kost hun daardoor heel veel energie.
    Hun neiging tot heftige reacties kan er vervolgens voor zorgen dat zich allerlei, voornamelijk psychiatrische ziektebeelden ontwikkelen.
    Pfeifer concentreert zich in zijn boek op deze psychiatrische gevolgen van hooggevoeligheid.
    Daarbij doet hij wel een poging om de grenzen tussen sensitiviteit als gave en de overgang naar psychiatrische ziekten te markeren, maar in het geheel van zijn betoog blijft het verschil toch vaak onduidelijk.
    Hij stelt dat bij sensitiviteit sprake is van een overgevoeligheid van dat deel van het zenuwstelsel dat verantwoordelijk is voor het goed functioneren van de interne organen, hetgeen gemakkelijk tot lichamelijke klachten aanleiding kan geven.
    Daarnaast is bij hooggevoelige mensen sprake van een psychische kwetsbaarheid, waarbij Pfeifer overeenkomsten ziet met het neuroseconcept uit de psychoanalytische theorie van Sigmund Freud.
    Pfeifer gaat echter onnauwkeurig om met de begrippen van Freud, om ze vervolgens voor zijn eigen sensitiviteitsconcept te annexeren. 
    Bij neurosen is er sprake van een innerlijk conflict tussen onbewuste wensen en strevingen met eveneens onbewuste normen en waarden.
    Hoewel een dergelijk innerlijk conflict daarmee noodzakelijk ook onbewust blijft, leidt het wel tot allerlei psychische of lichamelijke klachten.
    Pfeiffer legt de nadruk op de sterke wisselwerking tussen lichamelijke en psychische symptomen, waarbij hooggevoelige mensen de pech hebben dat zowel lichaam als geest op scherp staan afgesteld en in hun wederzijdse beÔnvloeding een veelheid aan klachten kunnen veroorzaken.
    Pfeifer is tweeslachtig met betrekking tot de gedachte van Freud dat de oorzaak van een neurose is gelegen in vroegkinderlijke ervaringen.
    Enerzijds neemt hij afstand van vermeende trends in psychotherapie waarin ouders de schuld krijgen van het verdriet van hun inmiddels volwassen kinderen.
    Tegelijkertijd benadrukt hij dat bij sensitieve kinderen allerlei gewone ervaringen zoín grote impact hebben, dat ze gemakkelijk bepalend worden voor de verdere vorming van de persoonlijkheid en de herinneringen die iemand later aan zijn jeugd heeft bewaard.
    Daarbij verbindt hij dus net als Freud problemen in het heden met ervaringen uit het verleden.
    Maar anders dan Freud benadrukt hij dat de gemoedstoestand in het heden bepalend is voor de kleur van de bril waarmee we naar het verleden kijken en dat veel verdriet dat in het geheugen bestaat in werkelijkheid triviale gebeurtenissen betreft.
    Mensen moeten zich niet verliezen in hun verleden of blijven steken in beschuldigingen jegens hun ouders.
    Pfeifer wil de aandacht richten op het heden en de toekomst, waarbij juist christenen bereid moeten zijn de eigen levensgeschiedenis met alle hoogte- en dieptepunten dankbaar te aanvaarden.
    Dat betekent een waardevolle poging om ook in een therapeutische situatie recht te doen aan de roeping en de verantwoordelijkheid van de mens.
    De werkelijkheid leert echter dat mensen niet altijd in staat zijn om daadwerkelijk gestalte te geven aan dat wat ze goed achten en nastreven.
    En daar vindt dan volgens Pfeifer de overgang van sensitiviteit naar ziekte plaats.
    In zijn verdere beschouwing legt hij vervolgens een verband tussen sensitiviteit en met name die geestesziekten die vanouds als neurotische stoornissen golden.
    Maar liefst 30 procent van alle psychiatrische problemen hangt volgens Pfeifer met hooggevoeligheid samen.
    Angsten, dwangstoornissen, depressies en ernstige persoonlijkheidsproblematiek - het kan volgens hem allemaal voortvloeien uit de kwetsbaarheid die hooggevoeligheid nu eenmaal is.
    Pfeifer is natuurlijk ook op de hoogte van de rol die erfelijke factoren bij deze stoornissen spelen en hij verwerkt deze met de overige bekende oorzaken in een samenhangend model, waarbij sensitiviteit de centrale factor is.
    Hij benoemt deze stoornissen samen als Ēsensitieve syndromenĒ.
    Het aardigste hoofdstuk van Pfeifers boek richt zich op de vraag of we ziek worden van het milieu.
    In een uitgebreid overzicht laat hij zien dat bij mensen met functionele aandoeningen als bijvoorbeeld het chronisch vermoeidheidssyndroom nimmer een verband is aangetoond tussen hun klachten en de blootstelling aan elektromagnetische straling, amalgaamvullingen of andere schadelijke stoffen.
    Soortgelijke verbanden werden in het verleden ook verondersteld bij beelden als schrijfkramp bij secretarissen, die een gevolg zou zijn van de pas in zwang zijnde metalen pen of de telegrafistenkramp, waarbij de oorzaak werd vermoed in het materiaal waarvan de toetsen waren vervaardigd.
    Maar Pfeifer wordt heel inconsequent als hij vervolgens in hooggevoeligheid toch een argument vindt waarom zijn subgroep, alle onderzoeksgegevens ten spijt, klachten ontwikkelt in reactie op omgevingsinvloeden.
    Hoewel verschillende onderzoeken aantonen dat bij de betreffende ziektebeelden wel een relatie bestaat met psychische klachten, wordt dit door betrokkenen vrijwel altijd ervaren als een miskenning van hun klachten.
    Pfeifer stelt dat dit het gevolg is van de technische geneeskunde, waarin vrijwel iedere kwaal in beelden en getallen objectief zichtbaar kan worden gemaakt.
    Een onderzoek dat niets oplevert wordt door de patiŽnt ervaren als een verwijt dat zijn klachten berusten op inbeelding.
    De gang naar een alternatieve genezer ligt dan voor de hand, want uit het oogpunt van zijn lijden acht de patiŽnt de wetenschappelijke waarde van de geneeswijze niet van belang.
    Het is pikant dat Pfeifer het belang van wetenschappelijk bewijs zo expliciet onder de aandacht brengt.
    Zijn wetenschappelijke onderbouwing van het belang van hooggevoeligheid en de door hem veronderstelde relatie met psychiatrische ziekten is namelijk nogal beperkt.
    En hoewel geen psychiater zal ontkennen dat individuele kenmerken van een persoon medebepalend zijn voor het ontwikkelen van geestesziekten, is de suggestie dat ťťn enkele karakteristiek, namelijk hooggevoeligheid, de kwetsbaarheid voor een grote diversiteit aan ziektebeelden uitmaakt nogal onwaarschijnlijk.
    In de geschiedenis van de psychiatrie is reeds eerder getracht een dergelijke eenduidige relatie tussen bepaalde persoonlijkheidskenmerken en geestesziekte vast te stellen.
    In de jaren dertig van de vorige eeuw veronderstelde de psychiater Ernst Kretschmer een verband tussen lichaamsbouw en specifieke persoonlijkheidskenmerken, die op hun beurt weer verbonden waren met bepaalde psychiatrische aandoeningen.
    Kretschmers inzichten hebben hun waarde echter uitsluitend behouden als historische anekdote.
    De waarde van Pfeifers boek beperkt zich wat mij betreft tot de duidelijke motivatie om aan patiŽnten in hun totaliteit recht te doen.
    Altijd op zoek naar een beter begrip van de patiŽnt en diens probleem, dient de hulpverlener zich voortdurend af te vragen in welke situatie deze bijzondere mens met zijn persoonlijkheid en levensgeschiedenis zijn problemen ontwikkeld heeft.
    Alleen zo wordt de patiŽnt geen geval.
    Maar met de inhoud van het boek als zodanig heeft die waardering niet van doen.
    Cfr. :

    72. - Linehan-therapie
    Stichting LEVEN met Borderline - © 2002 - 2006 Stichting LEVEN met Borderline
    Linehan is een trainingsmethode waarmee je als patiŽnt leert je eigen leven te 'managen'.
    De methode blijkt goed te werken.
    Ook de vele Borderliners die aan drugs of alcohol verslaafd zijn, zijn zeer te spreken over de methode.
    De patiŽnt houdt dagelijks zogeheten dagboekkaarten bij.
    Hoeveel medicijnen zijn er gebruikt, welke angsten waren er, welke vaardigheden zijn er geleerd.
    Alles wordt besproken met de therapeut, die 24 uur per dag beschikbaar is.
    Daarnaast is er een groepstherapie.
    Je krijgt het gevoel dat je eindelijk zelf wat aan je problemen kan doen.
    Er wordt veel meer op je gezonde kanten gelet en er wordt niet zozeer vanuit gegaan dat je ziek bent.
    De Linehan-methode werd ontwikkeld door de Amerikaanse Marsha Linehan en tot voor kort alleen gegeven in de Jellinek kliniek in Amsterdam.
    Na een succesvolle proefperiode is de methode nu ook op diverse andere plekken in Nederland te volgen.
    Op het forum staan diverse artikelen van leden die deze cursus gevolgd hebben.
    Cfr. : 

    73. - Linehan-therapie - Korte uitleg wat de 'linehan' therapie inhoudt
    Marscha Linehan heeft in de VS een behandelprogramma ontwikkeld voor mensen met borderline.
    Deze methode is gebasseerd op verschillende bestaande stromingen binnen de psychotherapie en maakt gebruik van elementen die effectief bleken bij de behandeling van borderline problematiek.
    Het linehan programma
    - De vaardigheidstraning
    De training bestaat uit vier onderdelen, modulen genoemd.
    Deze modulen sluiten aan bij vijf probleemgebieden van mensen met borderline. (emotionele kwetsbaarheid, instabiele en intermenselijke relaties, instabiel zelfbeeld of zelfgevoel, impulsief, schadelijk gedrag, waarnemen en denken).
    -- Kernoplettendheidsvaardigheden - Dit zijn vaardigheden gericht op het beheersen van de aandacht, het leren, waarnemen en het vergroten van         
       controle over denken.
    -- Vaardigheden voor menselijke effectiviteit - Dit zijn vaardigheden gericht op het omgaan met anderen op een respectvolle wijze met behoud van de relatie.
    -- Vaardigheden voor emotie regulatie - Deze module richt zich op het vergroten van de beheersing van de emoties : - het leren herkennen van de emotie - verminderen van de emotionele kwetsbaarheid - toe laten nemen van positieve emoties - veranderen/verzachten van de negatieve emoties.
    -- Vaardigheden voor het verdragen van crises - Het leren omgaan met pijnlijke gebeurtenissen en emoties op een niet schadelijke wijze.
    - Individuele psychotherapie
    Mensen die deelneme aan het linehan-programma hebben ook wekelijks individuele psychotherapeutische gesprekken.
    Aan de hand van dagboekkaarten worden de gespreksonderwerpen bepaald.
    - Telefonische consultatie
    Clienten kunnen gebruik maken van telefonische consultatie om hulp te vragen om op een vaardige niet-schadelijke wijze een crisis te vermijden of effectief op te lossen.
    Deze telefonische consultatie doet je samen met je individuele psychotherapeut.
    - Consultatieteam 
    De trainers en therapeuten komen elke weeke een uur bijeen om uit te wisselen over het eigen functioneren in het programma en de vorderingen van de clienten.
    De doelstelling van het programma is dat mensen met borderline meer controle op hun denken, voelen en gedrag krijgen waardoor zij meer rust en evenwicht in hun leven kunnen brengen. het leren van nieuwe vaardigheden helpt  clienten hun problemen op een effectievere manier op te lossen.
    Het doel is : een leefbaarder leven.
    Cfr. :

    74. - Overlevingsgids voor Hoog Sensitieve Personen
    Cfr. : 

    75. - Schemagerichte cognitieve therapie voor persoonlijkheidsstoornissen
    Arnoud Arntz & Suzan BŲgels
    Cfr. : 

    76. - Sensitief aan het werk - Met een sensitieve binnenwereld in de zakelijke buitenwereld
    Luc de Boer, consulting & coaching
    Coaching van hooggevoelige mensen (HSP)
    Cfr. :

    77. - Stichting LEVEN met Borderline
    Borderline is een heftige aandoening, die ingrijpt in bijna elk aspect van het leven van degene die eraan lijdt en hun naasten, doordat de heftige emoties en stemmingswisselingen een normale omgang met de wereld erg lastig maken.
    Lotgenotencontact helpt de slachtoffers van deze aandoening om ermee om te gaan en te leren hoe ze zich zo goed mogelijk kunnen handhaven.
    Cfr. :

    78. - Thuiskomen met hooggevoeligheid
    Patrick Arink
    Kun je slecht tegen menigten en lawaai ?
    Ervaar je zeer sterke emoties ?
    Merk je details op die anderen vaak niet zien ?
    Vinden mensen je soms te gevoelig ?
    Dikke kans dat je dan hooggevoelig bent.
    Hooggevoeligheid : wat is het nou eigenlijk en op welke manier beinvloedt het je leven ? .../...
    Cfr. :

    79. - VERS-behandeling
    De VERS-training is een vaardigheidstraining emotionele regulatiestoornis.
    In deze training leer men aan de slag te gaan met crisisbeheersing en leert men welke situaties men moet vermijden.
    Men leert zijn grenzen kennen en op tijd constateren wanneer de spanning toeneenmt.
    Een VERS-training duurt 20 weken en is in groepsverband.
    Er is ook een vervolgtraining.
    In de training ben je bezig met crisisbeheersing.
    Men leert :
    - welke situaties je moet vermijden;
    - zijn grenzen kennen;
    - op tijd constateren als de spanning toeneemt;
    - op tijd rust nemen en afleiding zoeken.
    Cfr. : 

    80. - VERS-training
    Stichting LEVEN met Borderline - © 2002 - 2006 Stichting LEVEN met Borderline 
    De training duurt al met al zo'n 22 weken en in die 22 weken proberen de begeleiders/trainers de cursisten een aantal 'handvaten' aan te reiken die je in het dagelijkse leven dan kunt toepassen wanneer het je teveel wordt.
    Direct in het begin wordt er al korte metten gemaakt met het woord 'borderline', omdat het volgens de begeleiders niet helemaal juist is.
    Borderliners zijn absoluut geen grensgevallen en op hun eigen manier redelijk normaal.
    Standaard is dat er elke week een VERS-score ingevuld moet worden zodat jezelf goed in de gaten kunt houden hoog het met jouw emoties zat van de week.
    Je werkt uit een trainingsmap en je bent er elke dag wel even mee bezig.
    De training is elke week een ochtend of een middag en wordt gegeven door Adhesie en RIAGG.
    Er is een intake gesprek nodig om te kijken of je er voor in aanmerking komt.
    Bij sommige RIAGGS is het 2 dagdelen.
    Cfr. : 

    81. - Voluit leven met hooggevoeligheid
    Susan Marletta Hart - Uitgeverij Ten Have, 29-03-07- ISBN 9789025956714
    Lezers van het boek 'Leven met hooggevoeligheid' gaven aan dat ze veel hadden aan de praktische tips en oefeningen om zich 'beter in hun vel' te voelen.
    Daarom heeft Susan Marletta-Hart nu een vervolg geschreven vol handvatten om het leven als hooggevoelige ook echt voluit te kunnen gaan leven : ďIk ervaar zelf dagelijks aan den lijve dat wij in een snelle wereld leven waarin je je als bedachtzame hooggevoelige vaak overrompeld voelt en onder druk gezet. Met als gevolg : stress en verlies van levenskwaliteit. Waarom zouden wij leven zoals anderen, als dat leven voor ons niet het juiste is ?Ē
    Om gelukkig en gezond te blijven, zullen hooggevoeligen een levensstijl moeten ontwikkelen die daadwerkelijk bij ze past.
    Dat kan alleen door bewuste keuzes te maken en door uit te komen voor de eigen aard.
    Dat vergt inzicht en actie.
    In dit boek biedt Susan Marletta-Hart concrete strategieŽn, inzichten en oefeningen die hooggevoeligen kunnen helpen hun ware kracht te vinden en deze verder te ontwikkelen.
    Een gids die onder andere aandacht besteedt aan belangrijke thema's als contact, liefde, werk, creativiteit en wellness voor lichaam en geest.
    De auteur
    Susan Marletta-Hart is freelance journaliste en shiatsu-therapeute.
    Ze geeft workshops en trainingen voor hooggevoeligen en gebruikt daarbij veel lichaamsgerichte therapieŽn.
    Van haar eerste boek 'Leven met hooggevoeligheid' (2003) is al een 11e druk verschenen.
    'Niet overleven, maar leven !'
    Cfr. :

    82. - Vreemd gedrag !? - Borderline, een wisselend beeld
    Martine Delfos, psychologe - Mobiel 1 (februari/maart 2000)
    Sinds enige tijd is er een diagnose in opkomst die steeds vaker gebruikt wordt: borderline.
    Diagnostische etiketten zijn onderhevig aan het groeien van kennis, maar ook aan modes.
    Zo ook de diagnose 'borderline'.
    Oorspronkelijk was het een van de diagnoses binnen het autisme-spectrum.
    Omdat autisme een problematiek is die samenhangt met een meer Ďmannelijkeí hersenstructuur, waren er meer jongens dan meisjes met deze problematiek.
    Inmiddels heeft de diagnose een fundamentele metamorfose ondergaan en zijn de oorspronkelijke kenmerken nauwelijks meer terug te vinden.
    Het is nu de naam voor een problematiek waarbij wisselende heftige stemmingen een belangrijke rol spelen en er zijn beduidend meer vrouwen dan mannen met deze problematiek.
    De diagnose borderline is vooral in opkomst gekomen nadat de diagnose MPS (Multiple Persoonlijkheidsstoornis) die later DIS (Dissociatieve IdentiteitsStoornis) genoemd werd een slechte naam kreeg.
    Deze diagnose bleek een groot aantal foutmeldingen op te roepen.
    De problematiek die aan de diagnose ten grondslag lag, was echter niet verdwenen en de noodzaak van een nieuwe diagnose deed zich voor .../...
    Cfr. :

    83. - Wat is borderline ? - De symptomen
    Annetje getuigt
    Wat is borderline ?
    Volgens de officiŽle diagnose moet je voldoen aan 5 van de 8 symptomen.
    Ik zal ze hier opnoemen om meer duidelijkheid geven wat Borderline nu precies inhoudt.
    Tevens vertel ik er bij hoe het zich bij mij uit. 
    - Veel heftige en instabiele relatieīs die je afwisselend idealiseert of haat
    Ik heb veel heftige en kortstondige relatieīs gehad op het gebied van liefde en vriendschap.
    Eerst is die persoon alles en dan hoeft er maar iets pietepeuterigs te gebeuren om die persoon volledig te verwerpen.
    Tegenwoordig weet ik hier beter in te relativeren, ik besef dat er ook grijze gebieden zijn en dat ieder mens zijn goede en slechte kanten heeft. 
    - Impulsief en onvoorspelbaar gedrag
    Ik heb mij heel erg laten gaan in gokken, overmatig stappen, veel geld uitgeven en vreetbuien.
    Sommige mensen met Borderline vluchten in drugs, medicijnen, alcohol of ander "afwijkend" gedrag.
    Gelukkig heb ik hier hier geen last meer van, moet me alleen af en toe in de hand houden wat betreft mijn uitgaven patroon.
    Ik heb vaak de neiging om veel te veel uit te geven... 
    - Wisselende stemmingen
    Ik kan van het ene op het andere moment omslaan in humeur.
    Dat kan enkele uren tot zelfs enkele dagen duren.
    Vaak weet ik op het moment zelf niet hoe dit komt maar achteraf weet ik vaak te verklaren dat ik over een bepaald onderwerp liep te piekeren.
    Dit is iets waar ik waarschijnlijk nog lang mee zal worstelen.
    Ik merk nu wel wanneer ik "onredelijk gedrag" vertoon, dus ik kan nu wel sneller ingrijpen. 
    - (Oncontroleerbare) Woede of agressie
    Vroeger als klein kind uitte zich dat bij mij in driftbuien.
    Tegenwoordig heb ik hier heel weinig last van, al wil ik wel vaak mijn zin doordrijven.
    Hier heb ik dus nog steeds geen last van, wel is het zo, dat als ik boos ben, ik het moeilijk kan uiten... 
    - Onzekerheid
    Dit is mijn grootste probleem.
    Ik heb een enorm minderwaardigheidscomplex wat zich op verschillende manieren uit.
    Uiteraard in relatieīs en vriendschappen, want wie kan er nu van MIJ houden.
    Ook is er een nimmer aflatende angst voor de toekomst en de vraag doe ik alles wel goed ?
    Al zal die onzekerheid nog vaak de kop op steken, ik krijg langzamerhand steeds meer vertrouwen in mijzelf en in mijn kunnen.
    Ik geloof nu dat er mensen zijn die van mij houden. 
    - Een leeg gevoel
    Dit is niet uit te leggen als je dit gevoel niet kent. Je voelt op zoīn moment gewoon helemaal niks.
    Ik kan dan tijden voor mij uit zitten staren zonder achteraf te weten waaraan ik zat te denken.
    Je voelt ook echt geen emotie, geen woede, angst verdriet of blijdschap.
    Echt niets.
    Daar is gewoon op dat moment geen ruimte voor.
    Gelukkig komt dit steeds minder voor.
    Op de momenten dat je dit voelt, of beter gezegd, niet voelt, ben je zo alleen... ze worden echter steeds zeldzamer !
    - Verlatingsangst
    Dit gaat natuurlijk nauw samen met mijn minderwaardigheidscomplex.
    Ik ben heel erg bang om mensen te verliezen, op wat voor manier dan ook, waar ik veel om geef en doe ook alles om dit te voorkomen.
    Dit werkt echter vaak averechts.
    Ik leg dan zoīn grote claim op iemand dat die persoon eerder hard weg rent dan dichter bij te komen.
    Mijn claimerige gedrag wordt minder.
    Ik moet er nog wel steeds op letten, maar signaleer sneller wanneer het gebeurt. 
    - Moeite met alleen zijn en geen ritme hebben
    Ik kan op zich prima alleen zijn, alleen moet het niet langer dan een dag duren.
    Dan zak ik weg in een lusteloze bui en doe de hele dag niets anders dan in bed liggen of computerspelletjes doen.
    Tsja, een ritme... ik werk in de horeca, dus ik heb een ander ritme dan de meeste mensen.
    Ik ben wel actiever, onderneem dingen en ben nu ik gestopt ben met Prozac, veel fitter.
    Alleen zijn vind ik nog steeds moeilijk, ik accepteer dit echter omdat ieder mens wel eens moeite heeft om alleen te zijn.
    Als ik merk dat ik me alleen voel zoek ik nu afleiding in andere dingen, zoals snooker, het werk aan mijn sites of ik zoek mijn vrienden op.
    Zoals je ziet is borderline niet met een paar woorden uit te leggen.
    Ik hoop dat ik met deze site wat meer begrip kan kweken voor de ziekte borderline.
    Zelf geloof ik sterk in de nieuwe onderzoeken dat het voor een deel ligt aan het serotonine gebrek in de hersenen.
    Zoals een suikerpatiŽnt insuline-injectiesīs nodig heeft omdat het lichaam dit niet zelf aanmaakt, heb ik serotonine aanvulling nodig omdat mijn lichaam het niet aanmaakt.
    D.m.v. bijvoorbeeld Prozac wordt dit tekort weer aangevuld.
    Natuurlijk zijn er ook andere medicijnen om dit tekort aan te vullen, zoals Seroxat. 
    Hoe ontstaat borderline ?
    Dit is een vraag die mij vaak gesteld wordt.
    Dit is wat de "geleerden" er over zeggen :
    - Aanleg
    Impulsiviteit en stemmingslabiliteit zijn mogelijk in de aanleg al aanwezig. 
    - Psychologische factoren
    In de levensgeschiedenis van veel Borderline-patiŽnten komen ingrijpende ervaringen voor, bijvoorbeeld een instabiele ouderlijke gezinssituatie, emotionele verwaarlozing, agressie, seksueel misbruik.
    Mede hierdoor hebben veel patiŽnten moeite met het aangaan van een (langdurige) band met andere mensen.
    Er is aan de ene kant een sterke behoefte aan contact met anderen, maar tegelijk bestaat hiervoor veel angst: die ander kan je in de steek laten of het vertrouwen schaden. 
    - Maatschappelijke omstandigheden
    Sommige deskundigen menen dat het wegvallen van maatschappelijke zekerheden ( familie-, buurt- en kerkleven) van belang is.
    Mensen voelen zich eenzaam, meer op zichzelf teruggeworpen en minder veilig.
    Zťlf denk ik dat biologische aanleg ook mogelijk is.
    Ik vermoed dat het erfelijk is, maar dan wel een trigger nodig heeft om er uit te komen.
    Cfr. :
    Cfr. ook : 

    84. - Werkboek voor hoogsensitieve personen
    Elaine N. Aron - Archipel, 01-11-05 Ė EAN : 9789063052034 Ė ISBN : 9063052030
    Heb je een sterke verbeeldingskracht en droom je veel ?
    Ben je volgens anderen verlegen, 'overgevoelig' en snel van streek ?
    Raak je snel overweldigd door gezelschap, werk of drukte ?
    Dan is er een goede kans dat je een Hoof Sensitief Persoon (HSP) bent.
    Elaine N. Aron, zelf een HSP, combineerde wetenschappelijk onderzoek met haar ervaringen als therapeut en schreef verschillende succesvolle boeken over dit onderwerp.
    Naar aanleiding van de overweldigende reacties die zij op deze boeken kreeg, besloot zij dit werkboek te schrijven.
    'Het werkboek voor Hoog Sensitieve Personen' bevat oefeningen en adviezen voor zowel individuele HSP's als werkgroepen.
    Een lijvig instrument om met je hooggevoeligheid te leren omgaan.
    Cfr. : 

    85. - ZeldzaamGewoon
    .../...Behandeling van de borderline persoonlijkheidsstoornis : deze is erop gericht patiŽnte zoveel mogelijk de verantwoordelijkheid over haar eigen handelen te geven.
    Gepoogd wordt separatie en restrictieve maatregen te vermijden, omdat de ervaring heeft geleerd dat ze daar alleen maar tegen in verzet komt en het haar gevoel van wanhopigheid versterkt.
    In het behandelplan is daarom afgesproken dat patiŽnte zelf aangeeft of ze vrijheden aankan.
    Bij suÔcidepogingen, of zelfbeschadigingen ťn als ze zelf aangeeft niet de verantwoordelijkheid aan te kunnen, wordt ze voor een beperkte periode (tot de volgende morgen 9.00 uur) gesepareerd.
    Ze heeft dit behandelplan ondertekend en daarbij ook de wens geuit dat de RM voorlopig gehandhaafd blijft .../...
    Cfr. :

    29-04-2007 om 11:58 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (6 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Hypersensitiviteit - Hoe gevoelig bent u ?
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  

    - Hoe gevoelig bent u ? -
    Hoog Sensitieve Personen
    Hoe blijf je overeind in een wereld die je overweldigt
    Elaine N. Aron - Uitgeverij Arbeiderspers/Archipel - ISBN 90 6305 023 2 / EAN : 9789063050238
    De auteur
    Elaine Aron, psychotherapeut en zelf een HSP, combineerde wetenschappelijk onderzoek met haar ervaringen als therapeut en schreef een toegankelijk en bruikbaar boek voor HSP's ťn voor de mensen in hun omgeving.

    Het boek
    Een op de vijf mensen wordt geboren met een verhoogde gevoeligheid en vele grote kunstenaars en denkers die de wereld heeft voortgebracht waren HSP's.
    Veel HSP's zijn uiterst consciŽntieus en intuÔtief.

    Maar de eigenschap heeft ook lastige kanten: HSP's hebben de neiging snel overweldigd te raken door gezelschap, het werk of een drukke omgeving, waardoor ze, als reactie, in hun schulp kruipen.
    HSP's hebben vaak last van onzekerheid en van sociale belemmeringen.

    Het boek bevat zelftests, veel praktijkgevallen en tips om met overgevoeligheid om te gaan, van onzekerheid af te komen en een nieuwe sociale balans te vinden.

    Cfr. :

    Cfr. ook

    1. ADHD en hypersensitiviteit - Is er een verband ?
      Cfr. : 

    2. ADHD, TS en de Borderline persoonlijkheidsstoornis
      Cfr. : 

    3. Het werkboek voor Hoog Sensitieve Personen
      Cfr. :

    4. Hoog sensitieve personen in de liefde
      Cfr. : 

    5. Hooggevoeligheid als levenskunst
      Cfr. : 

    6. Hoogsensitiviteit als kracht Ė Werken met je intuÔtie
      Cfr. : 

    7. HSP Vlaanderen
      Cfr. : 

    8. Leven met hooggevoeligheid
      Cfr. : 

    9. Overlevingsgids voor Hoog Sensitieve Personen
      Cfr. :

    Hoe gevoelig bent u ?

    U kunt zelf vaststellen of u een "highly sensitive person" bent door aan te kruisen in welke onderstaande uitspraken u zichzelf herkent

    1. Als iemand mij op de vingers kijkt of als ik met iemand moet wedijveren, dan zijn mijn
      prestaties veel minder dan gewoonlijk

    2. Als ik erge honger heb, heeft dat invloed op mijn concentratie of mijn humeur

    3. Als kind werd ik door mijn ouders en leraren gevoelig of verlegen gevonden.

    4. Als mensen zich niet op hun gemak voelen in een bepaalde ruimte, weet ik meestal wat er moet gebeuren om dat te verbeteren, zoals het licht dimmen of het meubilair verplaatsen

    5. Het vermijden van situaties die mij van streek maken of overstelpen, heeft bij mij een hoge prioriteit

    6. Ik ben consciŽntieus

    7. Ik ben me bewust van subtiele signalen in mijn omgeving

    8. Ik ben nogal gevoelig voor pijn

    9. Ik ben zeer gevoelig voor cafeÔne

    10. Ik bespeur bij mezelf de behoefte om mij op drukke dagen terug te trekken in bed, in een donkere kamer of een andere plek waar het stil is en ik alleen kan zijn

    11. Ik doe erg mijn best om geen fouten te maken of dingen te vergeten

    12. Ik heb een rijk en complex gevoelsleven

    13. Ik kan diep geroerd raken door kunst of door muziek

    14. Ik kan subtiele geuren, smaken, geluiden en kunstwerken waarnemen en ervan genieten

    15. Ik kijk nooit naar gewelddadige films of televisieprogramma's

    16. Ik raak geÔrriteerd als iemand mij te veel dingen tegelijk wil laten doen

    17. Ik raak van slag als ik in korte tijd veel moet doen

    18. Ik schrik gemakkelijk

    19. Ik voel me niet goed met veel drukte om me heen

    20. Ik voel me ongemakkelijk in een lawaaiige omgeving

    21. Ik word makkelijk overdonderd door fel licht, sterke geuren, grove weefsels of sirenes

    22. Stemmingen van de mensen om mij heen hebben invloed op mij

    23. Veranderingen in mijn leven brengen me van mijn stuk.

    Wie twaalf of meer van de uitspraken op zichzelf van toepassing acht, is waarschijnlijk een HSP.
    HSP's hebben sneller last van lawaai en fel licht en zijn gevoelig voor de stemmingen van de mensen om hen heen.
    Ze hebben sneller in de gaten als iemand zich niet op zijn gemak voelt en weten vaak ook wat er zou moeten gebeuren om dat te verhelpen.
    Hun terughoudendheid of verlegenheid weerhoudt HSP's er echter vaak van om dat hardop te zeggen.
    De prestaties van HSP's gaan achteruit als anderen hen op de vingers kijken of als ze moeten wedijveren met bijvoorbeeld collega's.
    Eťn uitspraak in de checklist springt er volgens Elaine Aron echt uit : "Als kind werd ik door mijn ouders en leraren gevoelig of verlegen gevonden."
    Als u zich in deze uitspraak herkent, dan is dat veruit de sterkste aanwijzing dat u een HSP bent.
    Dit te herkennen en te erkennen is volgens Aron de belangrijkste stap.
    Daardoor gaat de deur open om met het verleden af te rekenen en een nieuwe weg in te slaan.
    Op die weg bevinden zich niet alleen deuren die voor altijd gesloten zullen worden, maar vooral ook onbekende deuren die plotseling opengaan.
    Dan is de tijd aangebroken om bewust van de gevoeligheid te profiteren.

    Cfr. :

    29-04-2007 om 11:35 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (11 Stemmen)
    >> Reageer (0)
    Klik hier om een link te hebben waarmee u dit artikel later terug kunt lezen.Neuropatische pijn (zenuwpijn)
    Klik op de afbeelding om de link te volgen  



    Wat is pijn ?
    Pijn maakt deel uit van ieders leven.
    Toch blijft het een moeilijk te omschrijven begrip.
    Elke vorm van pijn heeft elementen die lichamelijk, geestelijk en aan het zenuwstelsel verbonden zijn.
    Pijn is dan ook een subjectieve en individuele ervaring.
    Er bestaan verschillende soorten pijn.
    Zo spreken we van acute pijn als de pijn zich plots in alle hevigheid aandient.
    Chronische pijn is een pijn die aanhoudend terugkomt.

    Wat zijn de oorzaken ?
    Pijn kan heel wat oorzaken hebben.
    Denk maar aan reumatische pijn, traumatische pijn, kankerpijn, pijn na een operatie enzovoort.
    Voor de arts is het belangrijk dat hij de juiste oorzaak van de pijn ontdekt.
    Zo kan hij de beste behandeling voorschrijven.
    Een goede dialoog tussen patiŽnt en dokter is dan ook uiterst belangrijk.

    Hoe pijn behandelen ?
    In de eerste plaats is het belangrijk de oorzaak van de pijn op te sporen en uit te schakelen.
    De pijn zelf kan via fysiotherapie, radiotherapie, acupunctuur worden bestreden.
    De arts zal bepalen of dergelijke behandelingen aangewezen zijn.

    1. Pijn

    Een niet-opioÔde (pijnstiller maar geen opiumderivaat) aldan niet in combinatie met een adjuvans (dit is geen analgeticum)

    2. Aanhoudende of stijgende pijn
    Een zwak opioÔde al dan niet in combinatie met een niet-opioÔde en/of een adjuvans

    3. Aanhoudende of stijgende pijn zoals bijvoorbeeld bij kanker
    Sterk opioÔde al dan niet in combinatie met een niet-opioÔde en/of een adjuvans

    Bij de behandeling van pijn is een trapsgewijze aanpak aanbevolen.
    Zo ontwikkelde de Wereldgezondheidsorganisatie WHO een pijnbestrijdingschaal met drie niveaus.
    De diverse pijnstillers bevinden zich op een van de drie niveaus, naargelang de kracht van hun werking.

    Neuropatische pijn


    (c) 2003 Pfizer - (c) 1999-2007, ConsuMed

    Hevige, vaak stekende pijn die wordt veroorzaakt door prikkeling van gevoelszenuwen.
    Een bekende vorm van zenuwpijn is aangezichtspijn (= trigťminus neuralgie).
    Mogelijke verschijnselen (o.a.) : acute en aanhoudende (= chronische) pijn die o.a. heet, brandend, kloppend, schietend, stekend, scherp, krampachtig, tintelend kan zijn.
    Bijkomende verschijnselen zijn gevoelloesheid, vermoeidheid, slaapstoornissen, stemmingswisselingen, problemen in het dagelijkse functioneren
    Cfr. : 

    Wat is neuropathische pijn ?

    Neuropatische pijn is een vorm van chronische pijn waarvan de juiste oorzaak nog niet is achterhaald.
    In het algemeen gaat het hier om een letsel of een gebrekkige werking van de zenuwen.
    In het zenuwstelsel treedt ergens een stoornis op in de geleiding van signalen.
    Hierdoor kunnen niet-pijnlijke prikkels zoals een gewone aanraking als pijnlijk worden ervaren.
    De persoon in kwestie ondervindt pijn die buiten proportie is (wat de duur of intensiteit betreft) of pijn zonder zichtbaar of aantoonbaar letsel.
    Om van chronische en dus ook neuropathische pijn te kunnen spreken, moet de pijn minstens drie tot zes maanden aanwezig zijn.

    Wat zijn de symptomen ?
    Neuropatische pijn wisselt in intensiteit maar blijft doorgaans continu aanwezig.
    Vaak neemt het pijngevoel tijdens de slaap af.
    Symptomen zijn onder meer :
    - chronische pijnklachten
    - pijnklachten die niet afhankelijk zijn van de houding
    - een gevoel van speldenprikken, elektrische schokken, messteken
    - een brandend gevoel
    - gevoelsstoornissen rond de pijnlijke zone (bv. ledematen die 'slapen', of overgevoelig zijn)
    - gevoel dat men op 'kussens' loopt
    - pijn bij koude of warmte (bvb tijdens een douche)
    - pijn bij aanraking (bvb kledij op de huid)
    - gevoel dat er mieren op en onder de huid lopen
    - onaangename kriebelingen.
    Een speldenprik doet bij de meeste mensen slechts even pijn.
    Een persoon met neuropathische pijn kan soms nog lang na het prikken pijn blijven voelen.
    PatiŽnten verdragen soms ook geen lakens op hun lichaam, geen sokken of schoenen aan hun voeten en ervaren een lichte druk op hun huid reeds als pijnlijk.

    Wat is de oorzaak ?
    De juiste oorzaak van neuropathische pijn is nog niet bekend.
    Er zijn theorieŽn die zich toespitsen op een fout in de pijngeleiding of een afwijkende werking van bepaalde delen van het zenuwstelsel die verantwoordelijk zijn voor de pijngeleiding.
    Onze zenuwen vangen impulsen op en geven die door aan de hersenen.
    Die interpreteren de prikkels en vertalen ze voor ons.
    Zo voelen we een aanraking, warmte, koude en ook pijn.
    Bij neuropathische pijn, gaat er ergens iets verkeerd : bij de ontvangst van de prikkel, het doorgeven aan de hersenen of de vertaling.
    Hierdoor wordt zelfs een lichte aanraking als pijn geÔnterpreteerd of krijgt men zonder aanleiding een constant pijngevoel.
    Neuropathische pijn kan soms opduiken na een operatie, bij personen die genezen zijn van zona of die lijden aan suikerziekte, kanker, multipele sclerose.

    Wat zijn de gevolgen ?
    Door de constante pijn gaat de levenskwaliteit sterk achteruit.
    De patiŽnt komt soms onder grote psychologische druk te staan.
    Veel personen hebben last om hun dagelijkse activiteiten uit te oefenen, dreigen hun werk te verliezen en kunnen in een depressie verzeild geraken of leggen zich bij hun situatie neer.
    Neuropathische pijn heeft ook een grote invloed op de slaapkwaliteit.
    70 % van de patiŽnten lijdt aan een slaapstoornis.
    Er treedt interactie op tussen de pijn en de slaap.
    Een slechte nachtrust veroorzaakt vaak een opstoot van pijn.
    Anderzijds leidt de pijn tot slechter slapen.

    Hoe neuropathische pijn behandelen ?
    Deze aandoening is vrij moeilijk te behandelen.
    Vitaminepreparaten B12 blijken weinig succesvol te zijn.
    Klassieke pijnstillers helpen niet.
    Ook kinesitherapie en relaxatietechnieken kunnen de pijn niet echt verhelpen.
    Morfine is dan weer af te raden voor jongere mensen.
    Een mogelijkheid zijn de zogenaamde tricyclische antidepressiva.
    Deze oudere generatie geneesmiddelen kan in lage dosis de pijn wat verzachten.
    Ook geneesmiddelen tegen epilepsie ('anti-epileptica') kunnen verlichting brengen.
    Succesvol zijn in deze groep de nieuwe generatie van 'anti-epileptica'.
    Vraag uw dokter of huisarts altijd om raad.
    - Neuropathische pijn is niet hetzelfde als 
    psychosomatische pijn. Het is een reŽle pijn die voortvloeit uit een stoornis in het zenuwstelsel.
    - Neem lang genoeg uw geneesmiddelen. Soms duurt het zes maanden of langer vooraleer u uw dosis kunt afbouwen.
    - Zorg dat u er niet alleen voorstaat. Psychologische begeleiding kan u leren hoe u met uw pijn om moet gaan. U moet zich zeker niet bij de feiten neerleggen. Er is iets aan te doen !


    - Hoe werkt het zenuwstelsel ? - Het zenuwstelsel bestaat uit ontelbaar vele zenuwen die lange kettingen vormen.
    Elke zenuw heeft receptoren.
    Die vangen prikkels op en geven die door aan de volgende zenuw.
    Tot de prikkel de hersenen bereikt.
    De hersenen vertalen deze prikkel.
    Vervolgens geven zij een signaal door zodat het lichaam op de prikkel kan reageren.
    Bijvoorbeeld : u steekt uw vinger in een vlam. De zenuwen op de huid voelen de warmte (prikkel) en melden dit aan de hersenen. Die interpreteren de prikkels als 'pijn' en geven de vinger een signaal zich terug te trekken, wat ook prompt gebeurt.

    - Lopen sommige mensen meer risico ? - Vaak gaat neuropathische pijn gepaard met andere ziekten of duikt ze op na een aandoening of letsel.
    Soms is het oorspronkelijke letsel volledig genezen wanneer de pijn zich manifesteert.
    Bijvoorbeeld de pijn na verdwijning van
    In andere gevallen is de oorzaak nog aanwezig.
    Diabetici hebben in een vergevorderd stadium neuropatische pijnen aan de voeten.
    De pijn kan zich ook voordoen bij kanker, na chemotherapie, bij Multiple Sclerose of lage rugpijn e.a..
    Fantoompijn is eveneens een vorm van neuropathische pijn.

    - Denkt de dokter dat ik depressief ben of aan epilepsie lijd ? - Wanneer de dokter u een antidepressivum of anti-elepticum voorschrijft, betekent dit niet dat u depressief bent of aan epilepsie lijdt.
    Geneesmiddelen kunnen verschillende werkingen hebben.
    Denk maar aan de erectiepil die uitgevonden werd tijdens proeven met hartlijders.
    Een echte depressie vereist trouwens een veel hogere dosis aan antidepressiva dan diegene die de dokter tegen neuropathische pijn voorschrijft.

    Cfr. :

    27-04-2007 om 10:11 geschreven door Jules

    0 1 2 3 4 5 - Gemiddelde waardering: 3/5 - (8 Stemmen)
    >> Reageer (0)

    Blog als favoriet !


    Druk op onderstaande knop om een berichtje achter te laten in mijn gastenboek


    Raadpleeg steeds je arts !
    Inhoud blog
  • Tijd om afscheid te nemen...
  • Fibromyalgie in het kort
  • Leden ME/CVS Vereniging unaniem tegen CBO-voorstel
  • Blood donation, XMRV & chronic fatigue syndrome
  • Illness duration and coping style in chronic fatigue syndrome
  • Review confirms PTSD in Gulf vets - Panel finds many reports of multisymptom illnesses
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel I
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel II
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel III
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel IV
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel V
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel VI
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel VII
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel VIII
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel IX
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel X
  • M.E. (cvs) - Richtlijnen voor psychiaters - Deel XI
  • When do symptoms become a disease ?
  • Burnout
  • Gepest ? - Zet de juiste stappen
  • Voldoet jouw werkplek aan de ARBO-normen ?
  • Chiropractie - Vrijspraak voor Simon Singh in smaadzaak
  • ME/CVS ? - Werk mee aan onderzoek naar tegemoetkoming chronisch zieken !
  • Magical Medicine - How to make a disease disappear
  • A new hypothesis of chronic fatigue syndrome - Co-conditioning theory
  • A light in the darkness - Good news ahead for XMRV ?
  • Zomertijd - Help je biologische klok
  • Beter van de bedrijfsarts
  • De invloed van economisering op het werk van artsen
  • Chronisch Vermoeidheidssyndroom (IOCOB)
  • Gezond brein, gezonde darmen
  • A retrospective review of the sleep characteristics in patients with chronic fatigue syndrome and fibromyalgia
  • Opdracht voor het volgende kabinet : afschaffing van het UWV
  • Test maakt validering pijn bij ME/CVS patienten mogelijk
  • Surprise discovery that HIV retrovirus hides in bone marrow offers new hope for eradication
  • A doctor's roadmap for dealing with the problems of ME/CFS
  • De Terug Plezant Club
  • Het retrovirus XMRV - Waar of niet waar ?
  • Being homebound with chronic fatigue syndrome - A multidimensional comparison with outpatients
  • Oplaaiende symptomen ME patient verraden ontstekingsreactie
  • UWV : 'ME/CVS is ziekte in zin van arbeidsongeschiktheid'
  • Een succesverhaal met Vistide in de strijd tegen ME/CVS - Een verhaal over herstel
  • Depressie
  • Hoe stressvol is je leven ?
  • Making the diagnosis of CFS/ME in primary care - A qualitative study
  • A new system of evaluating fibromyalgia and chronic fatigue
  • Nijmeegs onderzoek haalt CVS-doorbraak onderuit
  • Psychotherapie bij depressie overschat
  • Secrets of novel retrovirus unfolding
  • XMRV : 'missing link' bij ME/CVS ?
  • Reeves, hoofd van CDC CVS onderzoeksprogramma, gaat weg
  • Constant agony of an ME sufferer
  • Canon van de geneeskunde in Nederland
  • Dr. Frank dieet
  • Defeatism is undermining evidence that chronic fatigue syndrome can be treated
  • Cellular and molecular mechanisms of interaction between the neuroendocrine and immune systems under chronic fatigue syndrome in experiment
  • Zo zorg je voor weerstand - Houd je lichaam in optimale conditie
  • Fibromyalgie Vlaanderen Nederland - Dr. Bauer
  • Bussemaker komt terug op erkenning CVS
  • Postexertional malaise in women with chronic fatigue syndrome - Laboratioriumonderzoek bevestigt inspanningsintolerantie bij ME/CVS
  • Ze vertelden stervende dochter dat ze een leugenaar was - Interview met ME moeder Criona Wilson
  • Bijwerkingen antidepressiva erger dan gedacht
  • Bereken je BMI
  • Host range and cellular tropism of the human exogenous gammaretrovirus XMRV
  • The Brain Boosting B-12 - Hydroxocobalamin
  • Vertaling Canadese criteria ME/CVS
  • Slapeloosheid & osteopathie
  • Het Advies- en meldpunt ziekteverzuim en arbeidsongeschiktheid
  • Association between serum ferritin [stored iron] level and fibromyalgia syndrome
  • Dr. Mikovits XMRV Seminar (videos)
  • Zorgen voor een ander (2010) - Antwoorden op veelgestelde vragen
  • Herwin je veerkracht - Omgaan met chronische vermoeidheid en pijn
  • Je eten bepaalt je slaap
  • Dierenleed
  • ME/CVS erkend als chronische ziekte
  • Understanding fibromyalgia pain
  • Hyperalgesia in chronic fatigue syndrome
  • Wegwijzer psychische problemen
  • Positieve psychologie
  • Fietsen in de sneeuw...
  • Tips tegen de koude
  • Failure to detect the novel retrovirus XMRV in chronic fatigue syndrome
  • Nieuwe behandeling VermoeidheidCentrum zeer effectief
  • Een Zalig Kerstfeest en een gezond en voorspoedig 2010 !
  • Taming stressful thoughts
  • Burn-out - Werken tot je erbij neervalt - Deel I
  • Burn-out - Werken tot je erbij neervalt - Deel II
  • Canadese kriteria voor kinderen ook geschikt om onderscheid te maken tussen "milde" en "ernstige" gevallen
  • Stop met piekeren
  • Gedumpt, wat nu ? - Deel I
  • Gedumpt, wat nu ? - Deel II
  • Making a Difference in ME/CFS (Chronic Fatigue Syndrome) and FM
  • Psychotherapie - Van theorie tot praktijk
  • Fibromyalgie, waardevolle dagbesteding en werk - Deel I
  • Fibromyalgie, waardevolle dagbesteding en werk - Deel II
  • Fibromyalgie
  • Europees instrument spoort fibromyalgie op
  • Gezinsgeluk heeft positieve invloed op werk
  • Cognitieve gedragstherapie bij depressie
  • Nooit meer hetzelfde...
  • Rugklachten en RSI beroepsziekten nummer 1
  • SOS ! Hulp voor ouders
  • Dr. Nancy Klimas opens new Chronic Fatigue Center
  • The dramatic story of microbiologist Elaine DeFreitas' discovery
  • Fibromyalgie - Genezing is mogelijk - Gratis boek !
  • Verdedig je tegen wintervirussen
  • 7 geheimen die vrouwen verzwijgen
  • Eťn op de twee Belgen krijgt ooit last van reuma
  • Wie langdurig ziek wordt heeft nood aan informatie
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel I
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel II
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel III
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel IV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel V
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel VI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel VII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel VIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel IX
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel X
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XIV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XVI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XVII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XVIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XIX
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XX
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXIV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXV
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXVI
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXVII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXVIII
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXIX
  • Doe een wens... - Make a wish...
  • 7 geheimen die mannen verzwijgen
  • Snel weer aan het werk - Bedrijfsartsen op bres voor arbeidsongeschikten - Deel XXX
  • Fibromyalgie - Genezing is mogelijk - GRATIS !
  • Af en toe een geheim is juist gezond
  • FM/CVS en verzekeringen - Info voor thesis
  • Mogelijke doorbraak MS-behandeling
  • Wees een winterdepressie voor
  • Vitamine B12-tekort - Een mogelijke oorzaak van Chronische vermoeidheid ? - Deel I
  • Vitamine B12-tekort - Een mogelijke oorzaak van Chronische vermoeidheid ? - Deel II
  • The Guaifenesin Story
  • A virus linked to chronic fatigue syndrome - Dr. Nancy Klimas interviews
  • Don't wait for a cure to appear
  • Gezonde chocoladeletters van Sinterklaas
  • Oorzaken van puisten
  • Sporten beter dan pauzeren bij RSI
  • Alles voor het goeie doel !!
  • Gewoon gelukkig zijn...
  • Chronic Fatigue Syndrome - La b√™te noire of the Belgian Health Care System
  • Persoonlijkheidstests
  • Vaccinatie risicogroepen H1N1
  • Geopereerd Prof. Johann Bauer - Een update (Greta)
  • Weersfactoren oorzaak van hoofdpijn
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part I
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part II
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part III
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part IV
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part V
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part VI
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part VII
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part VIII
  • Infection as one possible cause of fibromyalgia - Part IX
  • Challenges to conventional thinking about mind and body
  • What is CFS and what is ME ?
  • CVS-Referentiecentra - Opheffing en sluiting
  • Heb ik voldoende ontspanning ?
  • 7 tips tegen een overactieve blaas
  • Wallen en kringen onder de ogen
  • Recovered CFS/ME Patient Goes to Washington, D.C.
  • Chronische vermoeidheid zit niet tussen de oren
  • Dr. Bauer heeft mijn leven gered
  • Has your marriage been damaged by fibromyalgia or chronic fatigue syndrome ?
  • Vijf grootste bedreigingen gezondheid
  • Onbegrepen lage rugpijn beter te behandelen
  • Je beste antistresstip
  • Sufferers of chronic fatigue see life as a balancing act
  • Te hard gewerkt...
  • Prof. Dr. Johann Brauer op mijn blog
  • Geopereerd Prof. Johann Bauer
  • Is de griepprik gevaarlijk ?
  • Griep en verkoudheid - Deel I
  • Griep en verkoudheid - Deel II
  • Support the 500 Professionals of the IACFS/ME
  • Slanker met je hartritme
  • Enzym veroorzaakt gevolgen slaaptekort
  • Now we can get down to business
  • XMRV and chronic fatigue syndrome
  • Verslaving is een behandelbare hersenziekte
  • Kopstukken filosofie - Oktober 2009
  • Gek op je werk
  • Fikse schadevergoeding om antidepressivum
  • ME/CFS patients have retrovirus (XMRV) on YouTube


    Archief per week
  • 12/04-18/04 2010
  • 05/04-11/04 2010
  • 29/03-04/04 2010
  • 22/03-28/03 2010
  • 15/03-21/03 2010
  • 08/03-14/03 2010
  • 01/03-07/03 2010
  • 22/02-28/02 2010
  • 15/02-21/02 2010
  • 08/02-14/02 2010
  • 01/02-07/02 2010
  • 25/01-31/01 2010
  • 18/01-24/01 2010
  • 04/01-10/01 2010
  • 28/12-03/01 2010
  • 21/12-27/12 2009
  • 14/12-20/12 2009
  • 07/12-13/12 2009
  • 30/11-06/12 2009
  • 23/11-29/11 2009
  • 16/11-22/11 2009
  • 09/11-15/11 2009
  • 02/11-08/11 2009
  • 19/10-25/10 2009
  • 12/10-18/10 2009
  • 05/10-11/10 2009
  • 28/09-04/10 2009
  • 21/09-27/09 2009
  • 14/09-20/09 2009
  • 07/09-13/09 2009
  • 31/08-06/09 2009
  • 10/08-16/08 2009
  • 27/07-02/08 2009
  • 20/07-26/07 2009
  • 06/07-12/07 2009
  • 22/06-28/06 2009
  • 15/06-21/06 2009
  • 08/06-14/06 2009
  • 01/06-07/06 2009
  • 25/05-31/05 2009
  • 18/05-24/05 2009
  • 11/05-17/05 2009
  • 04/05-10/05 2009
  • 27/04-03/05 2009
  • 20/04-26/04 2009
  • 13/04-19/04 2009
  • 30/03-05/04 2009
  • 23/03-29/03 2009
  • 16/03-22/03 2009
  • 09/03-15/03 2009
  • 02/03-08/03 2009
  • 23/02-01/03 2009
  • 16/02-22/02 2009
  • 09/02-15/02 2009
  • 02/02-08/02 2009
  • 26/01-01/02 2009
  • 19/01-25/01 2009
  • 12/01-18/01 2009
  • 05/01-11/01 2009
  • 22/12-28/12 2008
  • 15/12-21/12 2008
  • 08/12-14/12 2008
  • 01/12-07/12 2008
  • 24/11-30/11 2008
  • 17/11-23/11 2008
  • 10/11-16/11 2008
  • 03/11-09/11 2008
  • 27/10-02/11 2008
  • 20/10-26/10 2008
  • 13/10-19/10 2008
  • 06/10-12/10 2008
  • 29/09-05/10 2008
  • 22/09-28/09 2008
  • 15/09-21/09 2008
  • 08/09-14/09 2008
  • 01/09-07/09 2008
  • 25/08-31/08 2008
  • 18/08-24/08 2008
  • 11/08-17/08 2008
  • 04/08-10/08 2008
  • 28/07-03/08 2008
  • 21/07-27/07 2008
  • 14/07-20/07 2008
  • 30/06-06/07 2008
  • 23/06-29/06 2008
  • 16/06-22/06 2008
  • 09/06-15/06 2008
  • 02/06-08/06 2008
  • 26/05-01/06 2008
  • 19/05-25/05 2008
  • 12/05-18/05 2008
  • 05/05-11/05 2008
  • 28/04-04/05 2008
  • 21/04-27/04 2008
  • 14/04-20/04 2008
  • 07/04-13/04 2008
  • 31/03-06/04 2008
  • 24/03-30/03 2008
  • 17/03-23/03 2008
  • 10/03-16/03 2008
  • 03/03-09/03 2008
  • 25/02-02/03 2008
  • 18/02-24/02 2008
  • 11/02-17/02 2008
  • 04/02-10/02 2008
  • 28/01-03/02 2008
  • 21/01-27/01 2008
  • 14/01-20/01 2008
  • 07/01-13/01 2008
  • 31/12-06/01 2008
  • 24/12-30/12 2007
  • 17/12-23/12 2007
  • 10/12-16/12 2007
  • 03/12-09/12 2007
  • 26/11-02/12 2007
  • 19/11-25/11 2007
  • 12/11-18/11 2007
  • 05/11-11/11 2007
  • 29/10-04/11 2007
  • 22/10-28/10 2007
  • 15/10-21/10 2007
  • 08/10-14/10 2007
  • 01/10-07/10 2007
  • 24/09-30/09 2007
  • 17/09-23/09 2007
  • 10/09-16/09 2007
  • 03/09-09/09 2007
  • 27/08-02/09 2007
  • 20/08-26/08 2007
  • 13/08-19/08 2007
  • 06/08-12/08 2007
  • 30/07-05/08 2007
  • 23/07-29/07 2007
  • 16/07-22/07 2007
  • 09/07-15/07 2007
  • 18/06-24/06 2007
  • 11/06-17/06 2007
  • 04/06-10/06 2007
  • 28/05-03/06 2007
  • 21/05-27/05 2007
  • 14/05-20/05 2007
  • 07/05-13/05 2007
  • 30/04-06/05 2007
  • 23/04-29/04 2007
  • 16/04-22/04 2007
  • 09/04-15/04 2007
  • 02/04-08/04 2007
  • 26/03-01/04 2007
  • 19/03-25/03 2007
  • 12/03-18/03 2007
  • 05/03-11/03 2007
  • 26/02-04/03 2007
  • 19/02-25/02 2007
  • 12/02-18/02 2007
  • 05/02-11/02 2007
  • 29/01-04/02 2007
  • 22/01-28/01 2007
  • 15/01-21/01 2007
  • 08/01-14/01 2007
  • 18/12-24/12 2006
  • 11/12-17/12 2006
  • 04/12-10/12 2006
  • 27/11-03/12 2006
  • 20/11-26/11 2006
  • 13/11-19/11 2006
  • 06/11-12/11 2006
  • 30/10-05/11 2006
  • 23/10-29/10 2006
  • 16/10-22/10 2006
  • 09/10-15/10 2006
  • 02/10-08/10 2006
  • 25/09-01/10 2006
  • 18/09-24/09 2006
  • 11/09-17/09 2006
  • 04/09-10/09 2006
  • 28/08-03/09 2006
  • 07/08-13/08 2006
  • 31/07-06/08 2006
  • 24/07-30/07 2006
  • 03/07-09/07 2006
  • 26/06-02/07 2006
  • 19/06-25/06 2006
  • 12/06-18/06 2006
  • 29/05-04/06 2006
  • 22/05-28/05 2006
  • 15/05-21/05 2006
  • 08/05-14/05 2006
  • 01/05-07/05 2006
  • 24/04-30/04 2006
  • 17/04-23/04 2006
  • 10/04-16/04 2006
  • 27/03-02/04 2006
  • 20/03-26/03 2006
  • 13/03-19/03 2006
  • 06/03-12/03 2006
  • 27/02-05/03 2006
  • 20/02-26/02 2006
  • 13/02-19/02 2006
  • 06/02-12/02 2006
  • 30/01-05/02 2006
  • 23/01-29/01 2006
  • 16/01-22/01 2006
  • 09/01-15/01 2006
  • 26/12-01/01 2006
  • 19/12-25/12 2005
  • 12/12-18/12 2005
  • 05/12-11/12 2005
  • 28/11-04/12 2005
  • 21/11-27/11 2005
  • 14/11-20/11 2005
  • 07/11-13/11 2005
  • 24/10-30/10 2005
  • 17/10-23/10 2005
  • 10/10-16/10 2005
  • 03/10-09/10 2005
  • 26/09-02/10 2005
  • 19/09-25/09 2005
  • 12/09-18/09 2005
  • 05/09-11/09 2005
  • 29/08-04/09 2005
  • 22/08-28/08 2005
  • 15/08-21/08 2005
  • 08/08-14/08 2005
  • 01/08-07/08 2005
  • 25/07-31/07 2005
  • 04/07-10/07 2005
  • 27/06-03/07 2005
  • 20/06-26/06 2005
  • 13/06-19/06 2005
  • 06/06-12/06 2005
  • 30/05-05/06 2005
  • 23/05-29/05 2005
  • 16/05-22/05 2005
  • 09/05-15/05 2005
  • 02/05-08/05 2005
  • 25/04-01/05 2005
  • 18/04-24/04 2005
  • 11/04-17/04 2005
  • 29/11-05/12 1999
  • 29/12-04/01 1970


  • 12/04-18/04 2010
  • 05/04-11/04 2010
  • 29/03-04/04 2010
  • 22/03-28/03 2010
  • 15/03-21/03 2010
  • 08/03-14/03 2010
  • 01/03-07/03 2010
  • 22/02-28/02 2010
  • 15/02-21/02 2010
  • 08/02-14/02 2010
  • 01/02-07/02 2010
  • 25/01-31/01 2010
  • 18/01-24/01 2010
  • 04/01-10/01 2010
  • 28/12-03/01 2010
  • 21/12-27/12 2009
  • 14/12-20/12 2009
  • 07/12-13/12 2009
  • 30/11-06/12 2009
  • 23/11-29/11 2009
  • 16/11-22/11 2009
  • 09/11-15/11 2009
  • 02/11-08/11 2009
  • 19/10-25/10 2009
  • 12/10-18/10 2009
  • 05/10-11/10 2009
  • 28/09-04/10 2009
  • 21/09-27/09 2009
  • 14/09-20/09 2009
  • 07/09-13/09 2009
  • 31/08-06/09 2009
  • 10/08-16/08 2009
  • 27/07-02/08 2009
  • 20/07-26/07 2009
  • 06/07-12/07 2009
  • 22/06-28/06 2009
  • 15/06-21/06 2009
  • 08/06-14/06 2009
  • 01/06-07/06 2009
  • 25/05-31/05 2009
  • 18/05-24/05 2009
  • 11/05-17/05 2009
  • 04/05-10/05 2009
  • 27/04-03/05 2009
  • 20/04-26/04 2009
  • 13/04-19/04 2009
  • 30/03-05/04 2009
  • 23/03-29/03 2009
  • 16/03-22/03 2009
  • 09/03-15/03 2009
  • 02/03-08/03 2009
  • 23/02-01/03 2009
  • 16/02-22/02 2009
  • 09/02-15/02 2009
  • 02/02-08/02 2009
  • 26/01-01/02 2009
  • 19/01-25/01 2009
  • 12/01-18/01 2009
  • 05/01-11/01 2009
  • 22/12-28/12 2008
  • 15/12-21/12 2008
  • 08/12-14/12 2008
  • 01/12-07/12 2008
  • 24/11-30/11 2008
  • 17/11-23/11 2008
  • 10/11-16/11 2008
  • 03/11-09/11 2008
  • 27/10-02/11 2008
  • 20/10-26/10 2008
  • 13/10-19/10 2008
  • 06/10-12/10 2008
  • 29/09-05/10 2008
  • 22/09-28/09 2008
  • 15/09-21/09 2008
  • 08/09-14/09 2008
  • 01/09-07/09 2008
  • 25/08-31/08 2008
  • 18/08-24/08 2008
  • 11/08-17/08 2008
  • 04/08-10/08 2008
  • 28/07-03/08 2008
  • 21/07-27/07 2008
  • 14/07-20/07 2008
  • 30/06-06/07 2008
  • 23/06-29/06 2008
  • 16/06-22/06 2008
  • 09/06-15/06 2008
  • 02/06-08/06 2008
  • 26/05-01/06 2008
  • 19/05-25/05 2008
  • 12/05-18/05 2008
  • 05/05-11/05 2008
  • 28/04-04/05 2008
  • 21/04-27/04 2008
  • 14/04-20/04 2008
  • 07/04-13/04 2008
  • 31/03-06/04 2008
  • 24/03-30/03 2008
  • 17/03-23/03 2008
  • 10/03-16/03 2008
  • 03/03-09/03 2008
  • 25/02-02/03 2008
  • 18/02-24/02 2008
  • 11/02-17/02 2008
  • 04/02-10/02 2008
  • 28/01-03/02 2008
  • 21/01-27/01 2008
  • 14/01-20/01 2008
  • 07/01-13/01 2008
  • 31/12-06/01 2008
  • 24/12-30/12 2007
  • 17/12-23/12 2007
  • 10/12-16/12 2007
  • 03/12-09/12 2007
  • 26/11-02/12 2007
  • 19/11-25/11 2007
  • 12/11-18/11 2007
  • 05/11-11/11 2007
  • 29/10-04/11 2007
  • 22/10-28/10 2007
  • 15/10-21/10 2007
  • 08/10-14/10 2007
  • 01/10-07/10 2007
  • 24/09-30/09 2007
  • 17/09-23/09 2007
  • 10/09-16/09 2007
  • 03/09-09/09 2007
  • 27/08-02/09 2007
  • 20/08-26/08 2007
  • 13/08-19/08 2007
  • 06/08-12/08 2007
  • 30/07-05/08 2007
  • 23/07-29/07 2007
  • 16/07-22/07 2007
  • 09/07-15/07 2007
  • 18/06-24/06 2007
  • 11/06-17/06 2007
  • 04/06-10/06 2007
  • 28/05-03/06 2007
  • 21/05-27/05 2007
  • 14/05-20/05 2007
  • 07/05-13/05 2007
  • 30/04-06/05 2007
  • 23/04-29/04 2007
  • 16/04-22/04 2007
  • 09/04-15/04 2007
  • 02/04-08/04 2007
  • 26/03-01/04 2007
  • 19/03-25/03 2007
  • 12/03-18/03 2007
  • 05/03-11/03 2007
  • 26/02-04/03 2007
  • 19/02-25/02 2007
  • 12/02-18/02 2007
  • 05/02-11/02 2007
  • 29/01-04/02 2007
  • 22/01-28/01 2007
  • 15/01-21/01 2007
  • 08/01-14/01 2007
  • 18/12-24/12 2006
  • 11/12-17/12 2006
  • 04/12-10/12 2006
  • 27/11-03/12 2006
  • 20/11-26/11 2006
  • 13/11-19/11 2006
  • 06/11-12/11 2006
  • 30/10-05/11 2006
  • 23/10-29/10 2006
  • 16/10-22/10 2006
  • 09/10-15/10 2006
  • 02/10-08/10 2006
  • 25/09-01/10 2006
  • 18/09-24/09 2006
  • 11/09-17/09 2006
  • 04/09-10/09 2006
  • 28/08-03/09 2006
  • 07/08-13/08 2006
  • 31/07-06/08 2006
  • 24/07-30/07 2006
  • 03/07-09/07 2006
  • 26/06-02/07 2006
  • 19/06-25/06 2006
  • 12/06-18/06 2006
  • 29/05-04/06 2006
  • 22/05-28/05 2006
  • 15/05-21/05 2006
  • 08/05-14/05 2006
  • 01/05-07/05 2006
  • 24/04-30/04 2006
  • 17/04-23/04 2006
  • 10/04-16/04 2006
  • 27/03-02/04 2006
  • 20/03-26/03 2006
  • 13/03-19/03 2006
  • 06/03-12/03 2006
  • 27/02-05/03 2006
  • 20/02-26/02 2006
  • 13/02-19/02 2006
  • 06/02-12/02 2006
  • 30/01-05/02 2006
  • 23/01-29/01 2006
  • 16/01-22/01 2006
  • 09/01-15/01 2006
  • 26/12-01/01 2006
  • 19/12-25/12 2005
  • 12/12-18/12 2005
  • 05/12-11/12 2005
  • 28/11-04/12 2005
  • 21/11-27/11 2005
  • 14/11-20/11 2005
  • 07/11-13/11 2005
  • 24/10-30/10 2005
  • 17/10-23/10 2005
  • 10/10-16/10 2005
  • 03/10-09/10 2005
  • 26/09-02/10 2005
  • 19/09-25/09 2005
  • 12/09-18/09 2005
  • 05/09-11/09 2005
  • 29/08-04/09 2005
  • 22/08-28/08 2005
  • 15/08-21/08 2005
  • 08/08-14/08 2005
  • 01/08-07/08 2005
  • 25/07-31/07 2005
  • 04/07-10/07 2005
  • 27/06-03/07 2005
  • 20/06-26/06 2005
  • 13/06-19/06 2005
  • 06/06-12/06 2005
  • 30/05-05/06 2005
  • 23/05-29/05 2005
  • 16/05-22/05 2005
  • 09/05-15/05 2005
  • 02/05-08/05 2005
  • 25/04-01/05 2005
  • 18/04-24/04 2005
  • 11/04-17/04 2005
  • 29/11-05/12 1999
  • 29/12-04/01 1970


    Willekeurig SeniorenNet Blogs

    Blog tegen de regels? Meld het ons!
    Gratis blog op - SeniorenNet Blogs, eenvoudig, gratis en snel jouw eigen blog!