Luc Verbeke : Recente politieke en andere actualiteiten - Vlaamse Beweging - Frans-Vlaanderen - 150 eigen gedichten ( 1944 tot nu )
15-05-2008
Een halve eeuw werking...
Dit is een foto van het boek " Een halve eeuw werking voor en in Frans-Vlaanderen " uitgegeven door het Komitee voor Frans-Vlaanderen uit Waregem n.a.v. het vijftigjarig bestaan van het KFV ( 1947 - 1997 ). Het is dan ook een Jubileumboek, dat werd voorgesteld op de vijftigste Frans-Vlaamse Cultuurdag in 1997.
Dirk Verbeke was de eindredacteur en de redactie bestond uit de hiernavolgende leden: Valeer Arickx, Cyriel Moeyaert, Dirk van Assche, Gijs van Ryckeghem, Luc Verbeke en Roger Vynckier.
Er is een ' Woord vooraf ' van Cyriel Moeyaert, een ' Verantwoording ' van Dirk Verbeke en ook een ' Ten geleide ' van Dirk Verbeke, waarin hij de inhoud van het boek toelicht. Vooral belangrijk noemt hij het historisch overzicht van de hand van Luc Verbeke, die samen met André Demedts het KFV in 1947 heeft opgericht.
Luc Verbeke stelt dit historisch overzicht voor als een getuigenis en hij deelt zijn uitgebreid artikel in drie hoofdstukken in: 1- Wat voorafging en hoe het begon. De eerste Cultuurdag: een begroetingsdag ( 1948 ) 2- Initiële doelstellingen: belangstelling wekken, een tijdschrift oprichten. Van ' Notre Flandre ' tot ' Ons Erfdeel ', tal van ander publicaties van verenigingen en de eigen ' KFV-Mededelingen '. 3 - Andere doelstellingen: Nederlands toneel en onderwijs. De vrije cursussen van het KFV.
Luc Verbeke brengt daarna een heel aantal " Documenten uit het leven van het KFV in groei en evolutie van 1947 tot 1973 ". Dirk Verbeke bengt dan een bloemlezing uit de KFV-Mededelingen sinds het verschijnen van het tijdschrift in 1973. De bloemlezing telt 100 blzn. uit de 25 jaargangen ( ruim 3000 bladzijden ) Er werden 5 rubrieken gemaakt: 1- Nederlands onderwijs. 2 - Ondersteuning van het Nederlans onderwijs 3 - Buitenlands cultureel beleid 4 - Stemmen uit Frans-Vlaanderen en Nederland 5- Figuren uit Frans-Vlaanderen De verschillende stukken werden op genomen in hun originele vorm, als document, in de toen gangbare spelling.
Het boek besluit met een portret van de drie oud- voorzitters: André Demedts , Leo Vanackere, Daniël Merlevede en de toenmailge voorzitter Cyriel Moeyaert.
Er is dan nog een uitgebreide bibliografie van de KFV-Mededelingen van 1973 tot 1997, dus 25 jaargangen, opgemaakt door Hilaire Mestdag en afgewerkt door Dirk van Assche, Dirk Verbeke, Luc Verbeke en Roger Vynckier.
We vermelden nog dat alle nieuwe bijdragen tweetalig zijn. Jaak Fermaut zorgde voor de vertaling.
13-05-2008
Vous êtes en Flandre
Deze foto werd genomen in de buurt van Sint-Winoksbergen ( Bergues ).Het bord op de autosnelweg Rijsel -Duinkerke wijst de bezoekers er op dat zij in Vlaanderen zijn, ook al is de Westhoek, die nu Noord-Frankrijk heet, jammer genoeg grotendeels verfranst. Het Vlaamse dialect werd verdrongen en oud-KFV-voorzitter Cyriel Moeyaert besteedde veel aandacht aan dit nog door een paar tienduizend mensen gesproken dialect ( Zie zijn Woordenboek van het Frans-Vlaams, Davidsfonds 2005 ) Gelukkig wordt nu Nederlands met groeiend succes onderwezen via de cursussen van het KFV en ook via officiële cursussen..
La Flandre...
Zoals je op de autosnelweg Rijsel -Duinkerke duidelijk wordt gemaakt dat de Vlaamse Westhoek, die Noord-Frankrijk is geworden, toch nog altijd Vlaanderen is, zo word je ook op de autosnelweg Kales-Duinkerke verwelkomd door een bord met de tekst " La Flandre " met een beeld van een Vlaamse graaf en gravin.
12-05-2008
Eerste Frans-Vlaams Woordenboek, van C.Moeyaert
Tijdens de 38e Frans-Vlaamse Cultuurdag in Waregem op 25 september 2005 werd het eerste ' Frans-Vlaams Woordenboek ' van de hand van Cyriel Moeyaert, oud-voorzitter van het KFV voorgesteld door Frans Debrabandere,medewerker van dit woordenboek, samen met prof.dr.Hugo Ryckeboer, de Leidse lexicograaf Dick Wortel en dr.Eric Duvoskeldt, uit Duinkerke. Het werd uitgegeven door het Davidsfonds en telt 400 blz.
Er is een ten geleide van dr. F. De Tollenaere. De tekeningen zijn van Luc Ameel. In het Ten Geleide vergelijkt F. De Tollenaere de taalsituatie in 1884 toen Gezelle zijn " Ons oud Vlaemsch " uitgaf bij die van nu. We citeren: ' de taal in de Westhoek was meer dan springlevend. De pastoor preekte in de taal van zijn gelovigen en voor het catechismusonderricht maakte hij gebruik van de volkstaal, de ouders gaven die nog door aan hun nageslacht. De waard in de herberg begroette zijn klanten weliswaar in het Frans, maar richtte zich in het Vlaams tot zijn kinderen, en de landeigenaar sprak de oude taal nog met zijn pachters. Wat ontbrak was de noodzakelijke steun in de rug door de taalgenoten benoorden de grens. Er was nog geen Komitee voor Frans-Vlaanderen, en ' Vlanderen ' had het ' Waalsche wambuis ', zoals Gezelle in 1990 schreef, nog niet gescheurd. Toen dat Komitee eindelijk bestond, in 1947, had de tijd niet stilgestaan.Twee wereldoorlogen waren over het Westland heengeraasd; de taal van het voorgeslacht werd gaandeweg uit de kerk gebannen en aan de publieke verachting prijsgegeven. Op dat dieptepunt kwam de WestVlaming André Demedts, die samen met Luc Verbeke besloot het tij te doen keren. Na de dood van Demedts nam o.m. Cyriel Moeyaert de fakkel over. Onvermoeibaar bezocht hij elke stad en elk dorp van de streek. Als l'abbé Moeyaert wist hij het vertrouwen van de mensen te winnen. Hij werd algemeen bekend en spoorde allen op die nog enige kennis van de oude taal bezaten. Wat hij voor merkwaardigs hoorde, tekende hij op uit de volksmond. Vanaf 1982 spekte hij ermee zijn rubriek ' Ons oud Vlaams ' in de KFV-Mededelingen, het driemaandelijks tijdschrift van het Komitee voor Frans-Vlaanderen. Hij deed dit naar hijzelf schreef , ' naar het voorbeeld van Gezelle '. ... Hij is nu anderhalve eeuw na het initiatief van Gezelle, diens directe erfgenaam en hij brengt een oude droom tot leven. ' Ons oud Vlaams ' is de sluitsteen in een West-Vlaamse woordenboektraditie, die van De Bo,Gezelle en Moeyaert: een nobel West-Vlaams driemanschap.
Priester Cyriel Moeyaert ( nu bijna 88 ) is geboren in Sint-Andries en is de grootoom van jeugdschrijver en dichter Bart Moeyaert. Met zijn ouders verhuisde hij naar een boerderij in Langemark. In 1945 werd hij in Brugge tot priester gewijd. Hij was achtereenvolgens leraar in Izegem ( waar hij o.m. de huidige minister Geert Bourgeois als leerling had ), daarna in Menen en Ieper. Tenslotte was hij 15 jaar lang diocesaan inspecteur Nederlands. In 1963 publiceerde hij samen met Prof.dr. Piet Paardekooper en Julien Peperstraete, een ' Beknopte ABN-spraakkunst ' die niet minder dan elf edities heeft gekend. Reeds als jonge seminarist leerde hij Frans-Vlaanderen kennen en ging er vanaf de jaren vijftig rondtoeren om allerlei dialectwoorden en -uitdrukkingen op te tekenen. Hij publiceerde zijn stukjes over " Ons Oud Vlaams " eerst in 'Ons Erfdeel' ( een dertigtal afleveringen ) en tot op vandaag in de 'KFV-Mededelingen ' van het Komitee voor Frans-Vlaanderen, onder redactie van Luc Verbeke tot 1997 en daarna van Dirk Verbeke ( nu al een 90-tal afleveringen ).Die taaltuintjes werden gebundeld in het ' Woordenboek van het Frans-Vlaams ' met als ondertitel ' Dictionnaire du flamand de France '. Het boek kende een ruime verspreiding.
Cyriel Moeyaert aan het woord.
Cyriel Moeyaert, oud-voorzitter van het Komitee voor Frans-Vlaanderen, aan het woord op de 58e Frans-Vlaamse Cultuurdag in Waregem op 25 september 2005 in het Cultureel Centrum van Waregem. Hij sprak hier een dankwoord uit voor al wie heeft meegewerkt aan de publicatie van z'n Woordenboek van het Frans-Vlaams, uitgegeven door het Davidsfonds in 2005. Hij bedankte uitdrukkelijk Luc en Dirk Verbeke omdat ze z'n rubriekje " Ons Oud Vlaams " sinds 1982 onafgebroken hadden opgenomen. Uit die rubriekjes is bijna het hele Woordenboek gegroeid. Op 23 september 2005 verscheen een boeiend interview met Noël Maes in de ' Krant van West-Vlaanderen ' n.a.v. het verschijnen van dit woordenboek, onder de titel " Een dialect dat uitsterft? " Daarin lezen we ' Hoelang het eigen dialect het in Frans-Vlaanderen nog zal uitzingen, is moeilijk te zeggen. Feit is dat de laatste echte dagelijkse gebruikers nu aan het uitsterven zijn ' Cyriel Moeyaert zegt daarover ' Het is uiteraard moeilijk en gevaarlijk om daar cijfers op te plakken. Er zijn mensen die het nog dagelijks spreken, er zijn er die het nog sporadisch spreken en er zijn er veel die het enkel nog begrijpen. Ik denk dat 20 à 30 000 een realistisch cijfer is, gebaseerd op het feit dat in sommige dorpen nog 30 % van de bevolking het spreekt of begrijpt. ' Het is zelfs merkwaardig hoe dat Vlaamse dialect het na 300 jaar annexatie en verbodswetten het nog altijd uithoudt. Ofschoon alle officiële stukken in het Frans opgesteld moesten worden, werd dat lang niet altijd gedaan.Er bleef ook volop handel bestaan, onder andere varkenshandel tussen Brugge en Frans-Vlaanderen. Behalve in de steden bleef men tot 1815 overal Vlaams sreken. De pastoors preekten in het Vlaams. De laatste die dat nog deed was pastoor Boddaert in Ledringem tot 1964. Dorpen waar je nu nog de meeste kans hebt om Vlaams te horen zijn: Killem, Westkapel, Rubroek, Rekspoede, Hardenvoorde ( Hardifort ) en Zermezele. Vooral veel cafébazinnen beheersen het nog zegt Cyriel Moeyaert, omdat zij met iedereen in contact komen. De terugloop van het Vlaams is vooral versneld door het onderwijs, waar enkel Frans werd onderwezen. ' Tegenwoordig is de houding wat vermilderd en keert het regionaal Vlaams gevoel zelfs terug. Tussen Rijsel en Duinkerke wordt in 60 lagere scholen Nederlands gegeven, wel als vreemde taal ' Daarnaast organiseert het Komitee voor Frans-Vlaanderen veel (avond)cursussen Nederlands.( n.b. We moeten hieraan toevoegen dat die taak nu meer en meer wordt overgenomen door het Huis van het Nederlands in Belle o.l.v. Sandrine Delobel ) Voorts is er nu zelfs een " Akademie van Nuuze Vlaamsche Tale " die cursussen Frans-Vlaams geven en er zijn ook ouders die hun kinderen naar een school sturen in Watou, Roesbrugge of Abele. Allemaal toch hoopvolle tekenen. Dirk Verbeke, secretaris KFV en hoofdredacteur van de KFV-Mededelingen, geeft zelf elke maandag Nederlandse les in Rijsel voor een overgrote groep cursisten o.m. ook ambtenaren met een hoge functie.Vroeger was dat ondenkbaar...
Op 23 mei 2006 mocht Cyriel Moeyaert z'n 86e verjaardag vieren.
Het nieuwjaarsgedicht van mij :" Verlangen .." is aan hem opgedragen ( Zie de dichtbundel " Ik leef in Taal en Tijd - Herfst-en nieuwjaarsgedichten " (2004) Luc Verbeke
