In't Pallieterke 66e jaargang nr.47, woensdag 23 november 2011, verscheen een uitgebreid artikel, naar aanleiding van zijn honderdste verjaardag ( 18 november 2011 ), onder de titel
' Daniël Merlevede, een leeuw van een eeuw '
Een heel aantal gegevens over zijn leven en werk staan al vermeld in de artikelen op mijn blog ( zie aldaar ) maar wij willen vooral vermelden welke zijn rol is geweest in de na-oorlogse Vlaamse Beweging, waaraan zijn vurig flamingantisme als AKVS-er in zijn studietijd voorafgaat. We citeren: ' Hij kon zich na de oorlog ongeketend inzetten voor de herleving van de gekneusde Vlaamse Beweging. Zeven maanden na de moedige stichting ( in volle repressietijd ) van het vrij en vranke weekblad 't Pallieterke door Bruno de Winter, begon Daniël Merlevede aan de gedurfde uitgave ( met als verantwoordelijke uitgeefster Martha Dolfijn ) van het satirische weekblad Rommelpot. Dit gebeurde vanuit de aloude AKVS-inspiratie, in contact met Edgar Boone en onze eigen Arthur de Bruyne zaliger. In 1949 werd in Rommelpot voor het eerst het roemruchte Bormsgedicht van Willem Elsschot afgedrukt. Zoals onze stichter-hoofdredacteur, die 'wit' uit de oorlog was gekomen, onbevangen van leer trok tegen de uitwassen van de repressie, nam ook Merlevede, die buiten de collaboratie was gebleven, het in Rommelpot op voor de repressieslachtoffers. Het werd hem van hogerhand allesbehalve in dank afgenomen.
Op 15 juni 1947 ontplofte een bom in de redactielokalen van het blad aan de Jan van Lierstraat in Antwerpen, waarna het satirische blad dat tot dan toe wekelijks van de persen was gerold, enkele maanden onregelmatig verscheen, maar in het nummer na
de laffe aanslag ( 3 juli 1947 ) liet de hoofdredacteur ' Aan de lezer ' weten dat ' Rommelpot in het naoorlogse hanekot ferm gerommeld heeft ' Er werd aan de lezers on financiële steun gevraagd en die vraag viel niet in dovemansoren. Het mocht allemaal niet baten. De regering van ' Aziel Zarbon, alias Van Acker, verbood de verkoop van het blad in stationskiosken, de verzending in de postkantoren en het vervoer per spoor.
Op 11 juni werden er liefst 20 huiszoekingen tegelijkertijd gedaan: in de drukkerij van Joris Lombaerts in Schoten, aan de Jan van Lierstraat in Antwerpen en bij Daniël Merlevede thuis. Alles werd meegepakt: teksten, zetsels, clichés en heel de papiervoorraad. Zelfde scenario bij Renaat Joostens ( Albe, Punt, Decanus ) en bij Ernest Claes. In het nummer van 3 oktober 1947 deelt de hoofdredacteur de ' abonnenten '
mee: ' De verzending van ons blad wordt bemoeilijkt. De heer Achiel van Acker heeft in den lande methodes uit dictatuurlanden geïmporteerd.' In datzelfde jaar wordt het blad voor de rechtbank gesleept. De zaak komt niet minder dan 21 keer op de rol. De laatste keer; op 16 december 1948, worden Merlevede en zijn Rommelpot vrijgesproken, maar door de goed georganiseerde boycot, mede op aanstoken van de weerstanders Fernand Demany en Aloïs Gerlo ( !!! Uitroeptekens van mij want hij bekeerde zich achteraf ), wordt de toestand onhoudbaar. Op Kerstavond 1949 verschijnt het laatste nummer, en 't is gedaan met Rommelpot.Vaarwel vrije meningsuiting '.
Maar Daniël bleef niet stilzitten. Al in 1948 had hij een tweede blad gesticht, Het Spoor der Lage Landen, maar dit bleef beperkt tot twee jaargangen ( 1948- 1949 ) In dit blad verkondigde hij de later mondgemeen geworden leuze ' Vlaanderen eerst !' In dat artikel neemt hij vooral de toenmalige CVP op de korrel, die hij gebrek aan Vlaamse moed verwijt en aan zelfbewust Vlaams handelen. Hij wordt de gangmaker van de eerste naoorlogse Vlaamsnationalistische partij, de Vlaamse Concentratie. Ondanks tegenwerking en tegenslagen bleef hij onvermoeibaar ijveren voor de Vlaamse en Dietse zaak. Hij behoort tot de oprichters van de Vlaamse Volksbeweging in 1956, is actief betrokken bij het Algemeen Nederlands Verbond en het Akgemeen Nederlands Congres ( samen met schoonbroer Remi Piryns ), hij wordt in 1977 ook voorzitter van het Komitee voor Frans- Vlaanderen en hij schrijft meerdere artikels in de KFV-Mededelingen, waarvan ikzelf toen de hoofdredacteur was. Ik kan getuigen dat zijn vijfjarig voorzitterschap vruchtbaar is geweest en dat het belangrijk was dat hij het KVF als feitelijke vereniging heeft omgevormd tot een vzw. Ik citeer nu verder: ' zijn gezegende leeftijd belet Daniël Merlevede niet met zijn tijd mee te gaan. Op 2 maart van dit jaar, het jaar van zijn honderdste verjaardag, kreeg de hoogbejaarde jongeling nog een onverbloemd compliment in het Radio-programma Peeters en Pichal, omdat hij de oudste computergebruiker was van het land. Moge dit blad deze leeuw van een eeuw, namens al zijn lezers, van harte gelukwensen met zijn honderd lentes.
HVO
P.S. De auteur van dit stuk is dus Hector van Oevelen, de wekelijkse hofdichter van 't Pallieterke, als politiek-critische, humoristische en soms sarcastische poëet,
sinds decennia eigenlijk de meest productieve en meest begaafde Vlaamse dichter, die in de grote literatuur niet aan bod komt.
Dit keer stond hij zijn plaats af aan Lieven Merlevede, zoon van Daniël, die als hulde aan zijn vader voor zijn honderdste verjaardag een mooie ' Ballade van de honderdman ' schreef, waarin hij een beknopt overzicht geeft van diens leven, werk en streven ' ten dienste van zijn vaderland '
|
