Archief

Geloven doen we allemaal,zonder uitzondering!!
Als we nergens meer in geloven dan wordt het leven zinloos en is er geen reden meer tot bestaan. Nergens meer in geloven is vaak de reden tot zelfmoord. Niet meer geloven in vergeving, in toekomst, in de ander die van je houdt, in het werk dat je doet, enz...
Toch bewaren we het woord geloven liever voor de kerk en de godsdienst. Dan hoor je vaak zeggen:"die gelooft niet meer."
Waarmee dan bedoeld wordt die gelooft niet meer in de kerk of in God. Geloven in het insituut kerk is ook iets anders dan geloven in God. En het niet geloven in God is weer iets anders dan het onherroepelijk geloof hebben in de uiteindelijke goedheid van de mens. Filosoferen over het woord geloven brengt veel aspecten met zich mee.
Een van de belangrijkste aspecten van geloven in de ander is hoe is de ander als mens, hoe staat hij/zij in de samenleving, hoe verhoudt zich zijn gedrag tot het gedrag van de ander, van mij?
Veel mensen in de jaren dertig en beginjaren veertig van de vorige eeuw geloofden in Hitler en zijn derde rijk, vooral in Duitsland.
Hier had men er een nare tijd op zitten en er kwam nu een soort verlosser opdagen met een duidelijke boodschap van heil en wederopstanding van Duitsland. Hij was goed in retoriek en overtuiging. Veel mensen geloofen de boodschap,ook al ging het ten koste van veel andere mensen zoals joden, zigeuners, homofielen.
Geloof in deze zin komt overeen met het geloof dat het instituut kerk verkondigt. Geloven is dan het op gezag aannemen van de boodschap. Zonder nadenken geloven dat Het Andere zonder meer gelijk heeft. Je geeft je over en doet mee, al kost het je je eigen identiteit. Mogelijk zoek je je identiteit bij de ander maar dan zonder te vragen naar de rechtvaardigheid daarvan en of de boodschap ook het goede uitdraagt voor ieder van de mensen.
Geloven is meer dan zo maar achter iemand aan hobbelen. Geloven is een actief werkwoord. Het is veeleer een opdracht actief na te denken over waar je mee aan de gang gaat of reeds bezig bent dan het klakkeloos volgen van iemand die mooie wooorden uit en van alles beloofd.
In feite gaat het dan om het beoordelen van de inhoudelijke boodschap van politieke leiders, moderne profeten die in reclames van alles beloven en vooral ook van geestelijke en kerkelijke leiders.
Geloof in de politiek krijgt steeds meer een knauw. Leiders eenmaal aan het bewind, laten dan de boodschap die zij zo retoriek mogelijk uitdroegen voor wat ze is.
Geestelijke leiders staan zich voor op het hoge ambt en de eer, verkondigen de boodschap van naastenliefde en regeren vanuit hun ivoren  torens. En doen ze dat niet maar gaan ze onder de mensen dan worden ze vermoord, zoals Ghandi, Jezus, Maarten Luther King, Johannes Hus, Jeane d'Arc.
Het enige dat hieraan zeer positief is dat zij over hun graf heen nog leven en de boodschap levend houdend.
Een boodschap van liefde, rechtvaardigheid, en gelijkheid.

Dit jaar, 2006, is het jaar van Rembrandt van Rijn. Het is 400 jaren geleden dat deze beroemde schilder werd geboren. Hij is natuurlijk niet zo maar bekend geworden. Daar is een heel proces van arbeid aan vooraf gegaan. Ook geloof in zichzelf hoorde bij dat proces. Waarschijnlijk ook doorzettingsvermogen en het kunnen luisteren naar zijn leermeesters.
Nu 400 jaren later zijn zijn werken wereldberoemd en een vermogen waard.
In zijn schilderijen, etsen en tekeningen leeft de meester voort.
En sta je in het museum te kijken naar de nachtwacht, een zelfportret of naar de uitbeelding van zijn zoon Titus, dan zeg je al snel:"dat is een echte Rembrandt".
Rembrandt is er niet meer maar ook weer wel. Hij leeft in het werk dat hij heeft nagelaten. Zo is hij over het graf heen geworden tot het Idee van de schilderkunst van Rembrandt.
In feite geldt dit voor ieder werk. In een mooi meubelstuk zit de noeste arbeid van de meubelmaker. Ook al zie je de maker niet je zit als het ware wel op hem.
De filosoof Plato vond dat het mooie en het schone in de wereld  waren afgeleid van het Idee Mooi en het Idee Schoon. Zo ook het goede en het goddelijke. Het idee Goed en het idee God. En de mens was voor hem een wezen met Ziel  en lichaam.
En de ziel stond  dan voor het  onsterfelijke en het lichaam voor het stoffelijke.
De ziel van Rembrandt leeft in zijn werken en wij zorgen er voor dat zijn kostbaar erfgoed niet verloren gaat. En is er eens een vandaal die een van de werken met een voorwerp te lijf gaat, dan wordt dat gezien als een misdaad tegen  het idee van de Kunst. Het vernielde werk wordt zelfs gepoogd te repareren.
In feite kun je zo ook tegen Jezus van Nazareth aankijken, als een Idee van God.
"Wie mij ziet, ziet de Vader", laat een van de evangelisten Jezus zeggen. Of Jezus het ooit zelf gezegd heeft is in feite niet belangrijk. In zijn werken herken je het Idee van het Goede, van de Liefde, van Barmhartigheid, van Vergeving, van Vrede en Gerechtigheid en van het Idee God.
In feite hoef je niet op zoek te gaan naar God, je ziet Hem in Jezus van Nazareth. Verder valt er niets te zeggen over God zelf.
Als dat wel zo is dan is het toch weer in termen van het gouden kalf dat we zelf maken en aanbidden met alle kwalijke gevolgen van dien.
Onze opdracht is net zo goed om tegaan met de nalatenschap van Jezus als met die van Rembrandt van Rijn.  

Op bezoek bij mijn dochter, vroeg mijn kleinzoon van 6 jaren of God ook geboren is. "Vraag maar aan opa, die weet er alles van af", zei mijn dochter.
De kleinzoon heeft op school eens in de week godsdienstles van de juffrouw, die dan iets vertelt over God en Jezus. God wordt als vanzelfsprekend ter sprake gebracht als een vaststaand gegeven, die de wereld heeft geschapen met alles wat daarop aanwezig is.
Een boeiend gegeven voor kinderen want het is iets mysterieus en geheimzinnigs. Want waar is die God nu te vinden?
Voor mijn kleinzoon is God iets waarover hij nadenkt en vragen stelt; en God is voor hem niet zo van zelfsprekend als voor de juffrouw die Hem aan de kinderen probeert voor te stellen. Dus wellen er in de kleinzoon allerlei vragen over God op, die niet altijd gemakkelijk te beantwoorden zijn. Zo ook niet de vraag of God geboren is. De juffrouw had wijselijk gezegd vraag maar aan je moeder.
En zo werd de vraag aan mij voorgelegd.
Ja, hoe ga je die vraag dan beantwoorden en wel zo dat een kleine jongen van 6 jaren er ook iets van begrijpt.
Dus begon ik eerst met een wedervraag:"waar kom jij vandaan?"
Ik kom uit de buik van mama, was het antwoord. "Papa en mama hebben mij gemaakt". Gelukkig zei hij niet dat God hem gemaakt had.
Ik heb hem toen het volgende  verteld.
God is inderdaad geboren. Hij is geboren uit de mond van de mensen. Er zijn heel wat woorden die uit de mond van de mensen geboren worden. Weet jij ook een woord die uit de mond van de mensen geboren is, vroeg ik hem. "Ja", zei hij, "dat weet ik wel".
En achter elkaar noemde hij op: konijn, vis, tafel, eten, drinken.
Waarom zouden we die woorden gebruiken, vroeg ik hem toen.
"Omdat we dan weten waarover we spreken". Ja, dat is zo vertelde ik hem. We gebruiken de woorden om met elkaar over hetzelfde te kunnen praten. We weten dan waarover we het hebben.
Zo gebruiken we ook het woordje God. Ieder weet dan dat we spreken over iets waarover eigenlijk niets te zeggen valt. God is een woord meer niet. God is een woord waarmee we willen  aangeven dat niet alles in de wereld door ons te begrijpen is.
"Dus als we niet weten waar de wereld vandaan komt, dan gebruiken we het woord God?"
Daarmee was voor de kleinzoon zijn vraag beantwoord. Meer vroeg hij  ook niet. 
  

Ooit hebben de mensen uit hun mond God geboren laten worden, hebben het idee God ontwikkeld tot een anthromorphisch gegeven met velerlei menselijke eigenschappen. God ziet, God hoort, God heeft lief, God straft. Zo is God gedurende meer dan duizenden jaren telkens aangepast aan de eisen van de tijd. nu in de 21ste eeuw is God steeds bezig terrein te verliezen. Niet God redt de zieken maar de medische wetenschap, niet God houdt het water tegen maar het menselijk vernuft dat steeds betere waterkeringen bouwt.
De secularisten beschouwen atheïsme als de onomkeerbare condition humaine van het wetenschappelijke tijdperk.
In Europa lopen de kerken leeg en steeds meer raken de mensen en  ook de "gelovigen" er van overtuigd dat de mens tot veel instaat is en dat wetenschappelijke ontwikkelingen nog lang niet zijn uitgespeeld.
Wij weten inmiddels ook dat we zelf instaat zijn de wereld te vernietigen door chemische middelen en allerlei soorten vernietigingswapens. Wij zelf hebben het heft in handen.
In  het wetenschappelijk theologisch denken hebben nogal wat theologen uiteen gezet dat God nooit te grijpen en te begrijpen is . Hij is de Totaal Andere, Hij is niet te vatten in rationele termen en concepten. Karl Barth ( 1886-1968 ) was hiervan een component. 
Ook Paul Tillich( 1868-!965  ) sprak zich hierover uit. Hij was het met de filosoof Nietzsche eens dat de persoonlijke God een schadelijk idee was en verdiende te sterven.
Het concept van de persoonlijke God die zich met natuurlijke gebeurtenissen inlaat, maakt van God een natuurlijk object naast andere objecten. Een zijnde tussen andere zijnden.
Wij mensen hebben inmiddels voor een goed deel afgerekend met zo'n persoonlijke God. Wij zijn vaak blij dat er een einde is gekomen aan zo'n willekeurige God die aan de ene kant rampen veroorzaakt en aan de andere kant zorgt dat een klein deel van de wereld in rijkdom leeft en sterft.
En veel ex-gelovigen die in hun jeugd problemen met het geloof hebben gehad, vinden het een bevrijding om verlost te zijn van een God die hun jeugd terroriseerde. Gemengde huwelijken verboden, homofilie een zware zonde, voorbehoedsmiddelen taboe, sex een terrein die niet strookt met het celibaat van de priester, enz,enz.  
Langzaam maar zeker verliest God terrein. Hoe zou het met Hem te stellen zijn in het jaar 4000? 

In de wereld van de bijbel neemt satan een grote plaats in.
Hij verschijnt al in het paradijsverhaal om Eva te verleiden en ook in verdere delen van het oude en nieuwe testament komt hij vaak uit de verf. Denken we ook maar weer terug aan het boek Job, waar hij als tegenstander van God op treedt.
En ook aan Jezus die bezocht wordt door de satan, die Hem de wereld belooft als Jezus de satan wil aanbidden.
In de middeleeuwen worden heksen verbrand als medestanders van de satan en duivels worden uitgebannen door duivelbezweerders. Een mooi thema ook voor de filmindustrie, met de exorsist.
In onze wereld bestaan de dingen in tegenstellingen. Het ja bestaat alleen bij de gratie van het neen. Was er geen ja dan bestond er ook geen neen. Wit hoort bij zwart, donker bij licht, liefde bij haat, oorlog bij vrede, goed bij slecht en God bij Satan.
Als God de goede kant is van het leven dan is de Satan de kwade kant. Eigenlijk is dit een soort strijd in de mens zelf, een worsteling tussen het goede in ons en het slechte. Wie wint er ?
Als het goede wint dan heeft God ons geleid en wint het slechte dan heeft Satan ons verleid. Zo verklaren we zaken in ons zelf door ze buiten ons te plaatsen. God en Satan, symbolen voor het goede en het kwade. De symbolen nemen als het ware onze eigen
verantwoordelijkheid af. Bidt tot  God en laat je niet verleiden door de duivel. God is inherent aan het paradijs, de Satan  aan de hel of het eeuwig brandende vuur. Vuur en vernietiging, paradijs en eeuwig leven.
Wij, mensen, kunnen niet zonder symbolen leven. Ze schenken betekenis aan de wereld om ons heen en we gebruiken sommige symbolen graag. Denk aan de duif en de vrede en je hebt de vredesduif, denk aan het kruis en je hebt het lijden en de dood.
Het is alleen belangrijk te onderkennen dat het slechts symbolen zijn. De duif brengt niet de vrede maar wij zelf!!
Het bidden tot de gekruisigde Jezus brengt niet het goede maar wij zelf.
Symbolen mogen niet uitlopen op symboolverheerlijking, gelijk in de tijd van Hitler. Dat herkennen wij maar al te goed.
Symbolen wijzen ons de weg die wij hebben te gaan, verwijzen naar eigen verantwoordelijkheid. Symbolen die in strijd zijn met al wat menselijk is en door bepaalde groepen worden gebruikt om andere groepen uit te roeien of te discrimineren, wijzen we af.
Zo kan ook God tot symbool gemaakt worden van kerken of godsdiensten, die Hem dan annexeren voor eigen gebruik.
"Moge God"dit verhoeden................

De Evangelische Omroep (EO) heeft een programma waarin onder leiding van die omroep een aantal mensen de wereld rondtrekt om bij gebedsgenezers genezing te vinden voor hun ziekte of kwaal.
De groep bestaat uit een aantal dames en heren. Een dame is practisch blind, een dame heeft een chronische nekkwaal waardoor zij moeilijk haar nek kan draaien en een andere dame heeft een ziekte aan het reukorgaan waardoor zij niets kan ruiken.
Een van de heren heeft psorias, een ander heeft het hiv-virus en heeft derhalve kans op aids, en weer een ander heeft uitermate last van zijn buitengewone holle voeten.
Alle reden om er op uit trekken om voor genezing in aanmerking te komen. Een arts begeleidt de groep om te controleren of er ook daadwerkelijke veranderingen plaatsvinden bij de mannen en vrouwen die  bij de gebedsgenezers onderhanden genomen worden.
Na een aantal afleveringen blijkt tot nog toe dat er niets is gebeurd.
Gisterenavond, 10 augustus, liet de EO weer een aflevering zien.
De plaats van handeling is in Zwitserland, vermoedelijk in Basel.
In een grote ruimte komen mensen bijeen om genezing te vinden, zo ook de groep uit Nederland.
De gebedsgenezer komt binnen met een microfoon op zijn hoofd, om goed verstaan baar te zijn, en begint zonder dralen direct met zijn praktijk. Die bestaat uit het roepen van de christelijke leus:
"in naam van Jezus" genees deze persoon.
Eerst komen er enkele mensen aan de beurt die inderdaad lijken te genezen onder de handelingen van de genezer. Iemand die nauwelijks kan lopen wordt heen en weer gedraaid, geduwd en met woorden gestimuleerd de benen hoog op te tillen en voorwaarts mars te gaan.
En inderdaad zij ( het was een vrouw) zij liep.
De gebedsgenezer zag in haar een vrouw wier geloof haar had gered. De groep uit Nederland werd toen welkom geheten en ieder mocht op beurt naar voren treden om bij de gebedsgenezer gehoor te vinden. De man met psorias werd al direct bij de handen gepakt en de genezer zei dat hij zijn handen onmiddellijk moest gaan wassen , dan zou de psorias al snel minder zijn. En in het hotel moest hij dan gaan douchen om de rest weg te krijgen. 
Hij direct naar de kraan maar wat er ook gebeurde geen genezing. 
De vrouw die blind was kwam toen aan de beurt en haar werd gezegd dat zij weer kon zien. "Welke kleuren zie je nu", werd gevraagd, doch het antwoord was teleurstellend want zij zag nog steeds niets. Waarschijnlijk te weinig geloof om te worden gered.
De dame die niet kon ruiken mocht naar voren treden,er werd wat in haar neus geknepen een gebed uitgesproken en hup, zij moest nu kunnen ruiken. Een flesje met parfum werd onder haar neus geduwd en zij moest dit nu toch wel kunnen ruiken.
Maar tot teleurstelling van haar en natuurlijk van de genezer, nog steeds niets te ruiken. Ook geen geloof aanwezig?
De vrouw met de chronisch stijve nek met wel een groot geloof, dacht na behandeling te voelen dat zij haar nek beter kon draaien. Wel een teleurstelling dat de arts na controle constateert dat er geen verbetering heeft plaats gevonden.
De groep uit Nederland is teleurgesteld dat het ook bij deze gebedsgenezer niet is gelukt  genezing te krijgen.
Dan volgende week maar elders in de wereld proberen. 
Het programma van de EO is aardig om te volgen en de voorlopige conclusie is dat er tot nu toe geen genezing heeft plaats gevonden.
De vraag blijft dan: zal er wel iemand genezen?
Zo niet, is er dan toch te weinig geloof aanwezig?
Tot nog toe is de enige die er beter van werd de gebedsgenezer zelf en de mensen die als zijn helper optreden.
Want voor niets gaat de zon op, ook bij hen.   

In onze westerse samenleving hebben we in de loop van de eeuwen talloze spraakuitdrukkingen met het woordje god geïnplementeerd. Dit in tegenstelling tot de moslimwereld die een heilige huiver heeft om de naam van God zo maar te gebruiken zonder in een gebed te enten.
Hier volgen in willekeurige volgorde een aantal van die godswoorden:

- Gods wil
- God verhoede
- God betere
- het water over Gods akker laten lopen
- Gods hand
- Gods toorn
- Gods liefde
- Gods barmhartigheid
- God heeft gegeven, God heeft genomen
- God zal dit vergelden
- God zal je dit vergeven
- God ziet alles
- God straft onmiddellijk
- voor God is niets te veel
- om Gods naam..
- zo helpe mij God almachtig
- moge God je zegene
- aan Gods woorden valt niet te twijfelen
- goddeloos
- godloochenaar
- godshuis
- godvrezend 
- godvruchtig
- godverdomme
- godverdorie

Vast en zeker weet de lezer ook nog wel een aantal uitdrukkingen met het woordje god en bovendien zal dat ook wel verschillen van land tot land en van streek tot streek.
Ook hierin herkennen we onszelf als een "beeldhouwer van God".