Men zegge het voort (nr 739)
Hebt u al eens nagedacht over de betekenis van "een passend geschenk?"
Ongeveer een kleine halve eeuw geleden verkochten we ons wegvervoerbedrijf Freddytrans p.v.b.a. aan de CMB (Compagnie Maritime Belge). Deze doopte haar nieuwe aanwinst om tot TRACTO N.V. Ik bleef nog een korte tijd als baas van de firma Tracto. In die tijd had men voor alles en nog wat vergunningen nodig in de sector van het wegvervoer. Aangezien ik nooit wat ook had gegeven aan ambtenaren of beroepspolitiekers om gunsten af te smeken, diende ik bij gebrek aan vergunningen om naar andere landen te rijden het grootste gedeelte van mijn opdrachten aan andere vervoerders, die wel vergunningen kregen van het toenmalige Ministerie van Verkeerswezen, toe te vertrouwen.
Ik begreep dan ook niet hoe het mogelijk was dat korte tijd na de verkoop van Freddytrans het nieuwe TRACTO als het ware de vergunningen met pakken kreeg toegestuurd! Snel leerde ik in die tijd hoe een "corrupt" land werkt.
Een vriendelijk lid van de toenmalige CMB-directie , een zekere Monsieur Feyerick , maakte me dat toen duidelijk. In die tijd liet de CMB, met de regelmaat van een klok, ongeveer ieder jaar een vrachtschip te water bij de Boelwerf in Temse. Er werd dan telkens een Meter gekozen om het schip te dopen.
Traditiegetrouw was dat de echtgenote van de Minister van Verkeer en indien die reeds aan de beurt was geweest dan kwamen de echtgenotes van andere politieke zwaargewichten in aanmerking. De procedure was steeds ongeveer dezelfde. Het was Monsieur Feyerick die de uitverkoren dame bij haar thuis ging afhalen met de Cadillac van de Voorzitter met aan het stuur een chauffeur in uniform. Men reed dan naar Parijs waar rond de middag een tafeltje was besteld bij het driesterrenrestaurant Maxim's. Na de lunch wandelde men dan enkele meters naar de wereldberoemde juwelierszaak Van Cleef & Arpels op de Place Vendôme.
Daar koos onze doopmeter dan een juweel uit een vooraf samengesteld assortiment.
De ene dame koos voor een met diamanten bezette armband en een latere gelukkige misschien een halssnoer met een grote diamant of wat ook. Monsieur Feyerick bracht in de loop van de avond de gelukkige terug naar huis. Feyerick was een boeiend verteller en liet de aanwezige tafelgenoten regelmatig bulderen van het lachen wanneer hij pittige anekdotes vertelde die hij soms met die dames had meegemaakt. Van Feyerick vernamen we destijds dat het budget voor zo een juweel ongeveer de prijs was van een middelgrote nieuwe personenwagen.
Enkele weken na het uitstapje naar Parijs mocht de meter dan haar zware taak tijdens de doopplechtigheid aanvangen. Het beperkte zich tot het doorknippen van een koordje waardoor een champagnefles op de boeg van het schip werd gecatapulteerd en uiteenspatte. Bovendien werd van de meter ook verwacht dat ze de naam van het schip kon herinneren en deze Koninklijke of Prinselijke boot, via de microfoon, een behouden vaart toewenste. Zo verdiende men in die tijd de tegenwaarde van een personenwagen op enkele uren tijd. Bovendien mocht de meter opnieuw genieten van een schitterend diner waarbij ook meestal een dozijn journalisten aanwezig waren. Zo kon men dan in de kranten het verslag van de doopplechtigheid lezen en werd er telkens door de journalisten discreet vermeld dat tijdens het diner aan de meter een passend geschenk werd overhandigd.
CMB zorgde niet alleen voor bepaalde Ministers maar ook telkens voor de hoogste ambtenaar van het betreffende Ministerie. Die vernamen dan dat ze steeds konden beschikken over de "owners cabin" van de schepen die wekelijks naar Congo vertrokken. Ongeveer halfweg werd er dan gebunkerd op de Canarische eilanden en onze hoge ambtenaar met partner stapte daar dan meestal uit om na één of meerdere weken met een volgende boot terug richting Antwerpen te varen. Het was de taak van de Kapitein om ervoor te zorgen dat onze gast niets tekort kwam tijdens de reis in zijn mooie suite. Toen ik op een dag vernam dat de hoogste ambtenaar van het Ministerie van Verkeerswezen weer eens was vertrokken naar Teneriffe begreep ik duidelijk waarom al die vergunningen nu zo gemakkelijk werden toegestaan.
50 jaar later is er aan dat corrupte systeem nog niets veranderd. Ik kan nog steeds niet begrijpen dat sommige zaakvoerders van grote bedrijven en met de bedoeling een grote opdracht, een vergunning of bepaalde toelating te kunnen in de wacht slepen, zo dom zijn door een omslag met honderd- of tweehonderd duizend frank aan een beroepspolitieker of een hoge ambenaar toe te schuiven.
Als ze gesnapt worden door Justitie en dat gebeurt nog regelmatig, dan hangen ze. Nochtans bestaat er een veel veiligere en even doeltreffende oplossing door gewoon die geviseerde beroepspolitieker of ambtenaar in zijn raad van bestuur op te nemen. Men kan deze gelukkige dan geen honderd of tweehonderdduizend frankskens toeschuiven maar één of twee miljoen en dit zonder het minste gevaar. Voor het huichelachtige Ministerie van Justitie gaat het dan plots niet meer over omkoperij maar over een treffende vergoeding.
Zo worden er in ons land jaarlijks enkele honderden treffende vergoedingen en passende geschenken aan de beroepspolitiekers en hoge ambtenaren toegeschoven. In vele landen kan dit niet meer zo eenvoudig maar wij bevinden ons in dit land op dat gebied nog steeds op het niveau van de Afrikaanse bananenrepublieken.
Monsieur Feyerick maakte me ongeveer 50 jaar geleden reeds duidelijk hoe het systeem werkt. In 2011 blijkt er nog maar weinig of niets veranderd te zijn op dat gebied. Bah! Tienmaal Bah!
Men zegge het voort...
Freddy Van Gaever
