Eén november komt eraan en voor mij is dat een jaarlijks weerkerend ritueel. Het is de dag bij uitstek dat iedereen een bezoek brengt aan het kerkhof en bloemen op de graven van de overledenen zet. Het geheel oogt dan prachtig. Tussen monumenten en op meer nederige graven staat er dan een weelde aan bloemen, meestal chrysanten in een myriade van kleuren. Het is gewoon een prachtig zicht dat een beetje de triestige gevoelens dempt die een bezoek hier onvermijdelijk oproept.
De eerste twee dagen van november werden in onze familie altijd feestdagen genoemd. Dat kan raar klinken in andere oren, want wat heeft feesten te maken met het herdenken van de overledenen, maar bij ons waren die dagen dat wel in zekere zin.
Mijn moeder was afkomstig uit het noorden van de provincie Antwerpen, mijn vader was van Antwerpen zelf. De overleden ouders en familieleden van mijn moeder waren allen begraven in het noorden, die van mijn vader hier in de koekestad.
Ieder jaar bezochten wij daardoor telkens twee kerkhoven, en het wisselde af, het ene jaar eerst naar het noorden, het andere jaar eerst naar Antwerpen. Soms zelfs werden de bezoeken verdeeld over twee dagen.
Naar het noorden was telkens een hele trip. Wij gingen met de buurtspoorweg of "den boeren tram". Eens een stuk buiten Antwerpen stonden er weinig of geen huizen. We reden langs uitgestrekte poldervelden waar soms nog wat gewassen stonden. Mijn moeder wees die dan aan en zegde tot mijn grote verbazing wat er groeide. Die reis op zich was voor mij al een heel avontuur. Ik zag een hele andere wereld, een wereld die voor mij even ver van Antwerpen leek te zijn dan de maan en die ik vanachter het raam van de tram met verwondering en bewondering bekeek.
Bij aankomst in het dorp van onze bestemming na deze "avontuurlijke" trip, gingen we regelrecht naar het kerkhof. Er werden bloemen op de graven gezet en mijn ouders stonden er stil en ingetogen bij.
Het was echter ook de gelegenheid voor een familiebezoek. Na het kerhof gingen we één voor één de levende familie bezoeken. Sommige familieleden, vooral die in het noorden woonden, ontmoetten we maar alleen bij die gelegenheid.
Telkens werden we met open armen warm ontvangen. De koffie stond klaar met taart en voor de volwassenen de nodige sterke drankjes om de kou te verdrijven die soms erg kon bijten. Vermits er meerdere tantes en nonkels waren en nadat al de laatste familienieuwtjes uitgeput waren, werden er ook vlug herinneringen bovengehaald . Dat was het moment waar ik steeds naar uitkeek. Waneer de magische woorden: "Weet ge nog toen...." werden uitgesproken zat ik muisstil om naar al de gebeurtenissen en verhalen uit het verleden te luisteren.
Het waren niet enkel verhalen over vroeger. Het waren verhalen over iemand uit mijn familie, over mijn tantes, mijn nonkels, mijn grootouders, mijn overgrootouders. Verhalen over wat hen overkomen was, wat ze gedaan hadden en verhalen over de jeugd van mijn ouders, die ooit zo klein waren geweest als ikzelf. Dat was vooral intrigerend voor het kind dat ik toen was. Stel u voor, mijn moeder en vader waren ooit kleine kinderen geweest, ik kon het me moeilijk voorstellen, maar de fratsen die ze hadden uitgehaald daar kon ik me wel in vinden en die vond ik ronduit prachtig.
Er werd verteld en verteld met de nodige versterkende drankjes (nodig als bescherming tegen de kou die op de terugweg moest getrotseerd worden) en die de verhalen met kleuren en geuren verfraaiden. Het ene verhaal was aanleiding tot het oproepen van een ander verhaal en zo ging het door en liep het bezoek tenslotte teneinde, telkens tot mijn grote spijt. Ik kon er nooit genoeg van krijgen. Een dag die ingetogen begon op een kerkhof eindigde met vreugde door de verhalen van de levenden. De trieste tranen werden tranen van het lachen.
Aan het graf werden de doden herdacht met een vol gemoed en tranen. Daarna werden ze met glorie herdacht door de talloze herinneringen opgeroepen door de levenden en waardoor ze in feite blijven voortbestaan omdat ze niet vergeten worden.
Daarom waren die dagen feestdagen en blijven ze dat nog steeds voor mij. Ik zet trouwens die traditie voort met mijn kinderen.
Foxy