Elkaar kunnen missen

Respect – Zal ik u nog eens volschilderen?

Onlangs heb ik deelgnomen aan een vraaggesprek rond de noden van zorgbehoevende ouderen. Een hele mondvol, inderdaad. Ik was daar uiteraard niet alleen en iedereen had zo zijn of haar idee over wat die noden waren en wat de hoogste nood was, als ik het zo on-Nederlands mag uitdrukken.

Ik weet niet wat u vindt, maar respect staat bij mij nogal bovenaan op het lijstje. Misschien omdat op dat  vlak hier een daar ernstige schaarste heerst. In instellingen inderdaad, maar ook in thuiszorgsituaties.

Kent u ook van die RVT’s waar iedereen met carnaval – en daarbuiten – wordt volgeschilderd en in de polonaise meegesleurd, zin of geen zin? Ook dat beeld op de Nederlands teelvisie gezien van die ene verpleegkundige die het slab van een hoogbejaarde dame onder haar neus knoopte in plaats van onder haar kin omdat ze een geanimeerd gesprek aan het voeren was met een collega? “Smakelijk!” riep ze opgewekt, onderweg al naar de volgende eter, en zich nog steeds niet bewust van de verbijstering van de eerste mevrouw die de weg van haar bord naar haar mond versperd zag door haar slab. Heeft u zich ook al geërgerd aan de beruchte toiletrondes die nergens bestaan maar overal worden toegepast? “Nee, Marie, ge kun nu niet naar de wc, ’t is nog geen half elf!” Hoort u ook de ergotherapeute galmen: “Meneer Dewimpel! Waar denken we dat we naartoe gaan? Moesten we niet in de kinézaal aanwezig zijn?”

Ach, instellingen hebben heus niet het monopolie inzake gebrek aan consideratie voor ouderen of zorgbehoevenden. Bent u in een winkel nooit getuige geweest van rolstoel- gebruikers die door hun begeleiders zover mogelijk uit de buurt van de rekken worden geparkeerd zodat ze zelf nergens meer aankunnen? Of waarvan de keuze voortdurend hoorbaar wordt genegeerd? Kent u niet de toegewijde kinderen die in het bijzijn van vreemden de incontinentieproblemen van vader of moeder breed uitsmeren? Of ma, die pa onder de hoede van een oppas thuis achterlaat als ze naar de familie rijdt, want ze schaamt zich over zijn gekwijl en gemors aan tafel en dat eeuwig beven.

Nee, ik bedoel hiermee duidelijk niet dat er nergens degelijk verzorging te krijgen is, noch dat het gebrek aan respect zo wijd verspreid is dat er van overheidswege dringend iets aan moet worden gedaan.

Waar ik wél voor wil pleiten, vurig voor wil pleiten, is dat geen verzorg(st)er ooit zou vergeten dat iemand die toch al een deel van zijn mogelijkheden verliest, een deel van zijn zelfredzaamheid, een deel van zijn beslissingsbekwaamheid, welk deel dan ook van zichzelf, dat die al genoeg verliest. Die hoeft niet ook nog eens ons respect te verliezen. Vergeet tenslotte vooral niet dat we st raks zelf aan de beurt kunnen zijn…

Zal ik u nog een volschilderen?

Lief Verlou in Onder ons, augustus ’05, p.13

Heer, maak ons tot mensen naar het beeld van uw Zoon:

met ogen die niet alleen kijken
maar ook kunnen aanzien,

met oren die niet alleen horen
maar oook kunnen luisteren,

met een mond die niet alleen praat
maar ook kan aanspreken,

met een verstand dat niet alleen begrijp
maar kan verstaan,

met een hart dat niet alleen klopt
maar ook bewogen kan zijn,

met handen die niet alleen grijpen
maar zich ook kunnen openen,

met voeten die niet alleen draven
maar tegemoet kunnen komen,

want zo zijn wij gezegend
en elkaar tot een zegen.

Geestelijke werken van barmhartigheid in een parafrase op Mt 25, 35 - 40

Diaconie is zowel barmhartigheid als gerechtigheid.

De ‘werken van barmhartigheid’ of ‘de werken van de Messias’ krijgen gestalte in de lichamelijke en geestelijke werken van barmhartigheid.

In onderstaande parafrase Mt 25, 35 – 40 krijgen wij een actuele vertaling van werken van barmhartigheid.

Parafrase op Mt 25, 35 – 40

Ik, zo zegt Jezus in naam van armen en kleinen, Ik was hongerig, niet alleen naar voedsel, maar naar een helpende hand, naar een meelevend gebaar of een glimlach toen ik in de put zat; hongerig naar een bemoedigend woord, een bemoedigend compliment, toen ik toch mijn best had gedaan.

Ik was dorstig, niet naar drank, maar naar een beetje erkenning, naar wat aandacht voor mijn spreken, naar wat gezelschap; maar jij was steeds zo haastig.

Ik was vreemdeling, daarom nog geen buitenlander of kleurling, maar een beetje verschillend van u. Jammer dat je zozeer op afstand gebleven bent. Ik was uw buurman, maar ik vond geen toegang tot uw vriendenkring; omdat ik van mindere afkomst was, niet zo rijk, niet zo geleerd.

Ik was naakt, niet omdat ik kleren nodig had, ik was behoorlijk gekleed, maar sommigen hebben mij door hun kwaadspreken uitgekleed; niemand heeft mij verdedigd en zo ben ik mijn goede faam kwijtgeraakt.

Ik was ziek, niet zozeer naar het lichaam, maar naar de geest: zenuwachtig, angstig, overspannen, gedeprimeerd. Jij hebt niet getracht mij wat gerust te stellen of op te beuren; je hebt mijn gezelschap vermeden.

Ik was gevangen, niet in een kerker met stalen tralies, maar gevangen door mijn ouderdom, mijn ziekte. Er werd zo weinig naar mij omgezien.

Op het einde van ons leven en op het einde der tijden zal de kwaliteit van ons leven niet worden afgewogen aan grote prestaties door ons verricht; het zal gaan om kleine eenvoudige dingen die wij al of niet hebben gedaan; “al was het maar een glas water, zegt Jezus, dat wij uit liefde tot Hem aan iemand hebben gegeven”.

Jezus bouwt zijn Rijk nu reeds,hier, op aarde, met mensen die zich in stilte toeleggen op werken, ingegeven door naastenliefde.

MILDHEID

is meer dan inschikkelijk zijn

meer dan de anderen wat gunnen

het is jezelf wat minder belangrijk vinden

je niet te vlug geraakt of gekwetst voelen

veel durven vergeten en vergeven

GASTVRIJHEID

is meer dan het rondom je gezellig maken

meer dan jezelf en de anderen herbergen

het is aandacht voor hen

die steeds weer buiten onze kring vallen

het is de muur rondom onszelf

en onze vrienden doorbreken

VAN HET LEVEN EEN FEEST MAKEN

is meer dan optimisme

meer dan levenskunst

het is ingaan op een uitnodiging,

want feesten kun je niet alleen

het is het leven ervaren als een geschenk

een vraag om er telkens iets bijzonders

van te maken

GOD NABIJ WETEN

is meer dan erover spreken

meer dan zijn naam op onze lippen nemen

het is je leven niet eigenmachtig inrichten

maar weten dat je moet gaan

waar een Ander je wilt

HET GOEDE DOEN

Is meer dan menslievend zijn

meer dan de andere het goede toewensen

het is samen doen wat het ogenblik vraagt

het is de ruimte en de tijd goed gebruiken,

omdat ze ons maar eens gegeven zijn.

Marcel Ploem – Hugo Roeffaers

EEUWIGHEID IS ELKE DAG JONG

Jong-zijn is het recht hebben om nieuw te zijn

is weigeren geperst te worden tussen de massa,

noch bovenuit noch onderuit

is het recht hebben op originaliteit,

wat anders is dan extreme mode.

Jong-zijn is de ascese opbrengen te woekeren

met zijn talententkapitaal en het te grabbel

gooien voor de anderen.

Jong-zijn is zich, zelfs op zijn ouwe dag,

kunnen verwonderen over eenvoudige dingen.

Jong-zijn is niet mode, ook al draag je ze.

Ik denk dat het een kracht is uit geest en hart,

onverwoestbaar.Als men geproefd heeft

wat echte liefde is, dingen en mensen gestreeld,

gezoend en verzoend, gekoesterd en gedragen,

dan weet men wat jong-zijn is, leven en doen

leven, volop, met schroom en heilige eerbied.

Je zou alles willen geven, mateloos.

Alleen geest en hart zijn eindeloos en onuitputtelijk

eeuwig, fris en sterk, een stukje God.

Jong-zijn is geen leeftijdsgrens, maar reikt

precies over de grenzen heen, over de dagen

en jaren, over zichzelf. Het is telkens opnieuw,

als het af- en aanrollen van de zee,

nooit genoeg. Wie zegt er dat de zee oud is?

En is ze niet van in eeuwigheid?

Eeuwigheid is elke dag jong. God, wat een wonder!

Durven leven vanuit de kracht die in het diepste van ons leeft, maar het durven ophalen met een alledaagse emmer, als uit een boeren-welput.

Het is durven oud-worden, rijker ervaren,

milder en met meer begrip de ander

ontmoeten, oud-worden om jong genoeg te zijn voor de eeuwigheid.

Jong-zijn is ont-moeten, ontdaan van alle moeten en dwang, bevrijd en bevrijdend. Het

is van binnenuit, vanuit welwillendheid

voortdurend op de dingen ingaan, als nieuwsgierige kinderen.

Dat zijn de kinderen Gods.

En schreeuw het van de daken als de kern van je leven Jezus is die naar de Vader wijst. Als de bast rond die kern een prettige mode is en leuke gewoonten en erg menselijke wetten, geniet ervan! Maak ze morgen nieuw als het moet vanuit een kracht uit geest en hart.

Ik zet mij daarvoor in.

Marcel Ploem – Hugo Roeffaers

De tijd van de diakens

Het herstel van het permanent diaconaat door Vaticanum II (1962 – 1965) kwam op tijd. Velen zagen het toen vooral als een aanloop naar een priesterschap van gehuwden of als een oplossing voor plaatsen waar priesters schaars waren. Op die manier liep men het gevaar het diaconaat af te leiden van zijn oorspronkelijke bedoeling en van wat het in de kerk van vandaag moet zijn. Een permanent diaken mag zijn roeping niet beleven vanuit een sterke verwijzing naar het priesterschap. Hij wordt ook niet allereerst gewijd voor de dienst aan het altaar.

Als ik stel dat dit de tijd van de diakens is, bedoel ik dus wat anders. Natuurlijk kunnen diakens taken van verkondiging en liturgie opnemen. Maar de kern van het diaconaat ligt in de diaconie, het dienstwerk. Welnu, in onze tijd wordt het voor velen duidelijk dat de toekomst van het christendom vooral in dat dienstwerk ligt. Ik lees en herlees graag de Jacobusbrief. Misschien mag ik de lezers uitnodigen regelmatig die korte krachtige brief ook eens opnieuw te lezen? “Stel dat een broeder of zuster geen kleren heeft en niets om te eten, en iemand van u zou zeggen: geluk ermee. Houd u warm eet maar goed en hij zou niets doen om in zijn stoffelijke nood te voorzien – wat heeft dat voor zin? Zo is ook het geloof, op zichzelf genomen, zonder zich in daden te uiten, dood”.

Hier houdt de schrift ons voor, dat wat geloven, verkondigen en in onze samenkomsten vieren ook in ons leven gestalte moet krijgen. Daar komt het uiteindelijk op aan. Dat moet gebeuren door wat we voor medemensen in Gods naam willen betekenen. Laten we daarvan goed doordrongen zijn. Verkondiging noch viering zullen echt aanslaan als ze niet gedragen zijn door onze inzet voor mensen. Onze houding tegenover de medemensen wordt uiteindelijk de beste verkondiging en het echte waarmerk van onze vieringen.

Het zou een goede zaak zijn als we aan vele diakens de opdracht van de animatie van het dienstwerk zouden kunnen toevertrouwen. Zoals de priesters de waarborg zijn voor de geloofsschat, voor de dienst van leiding en de vieringen, zo zouden de diakens vooral de krachten kunnen mobiliseren op het stuk van de naastenliefde. Vrijgestelde priesters zijn altijd een zegen geweest voor het goed functioneren van de kerk. Vrijgestelde diakens kunnen een prachtige rol spelen op het vlak van de dienst aan de mensen. Daarom moeten ze de eigenheid van hun ambt vrijwaren tegenover dat van de priesters.

Bisschop Arthur Luysterman in een tekst voor de decanale conferentie van april 1996: (Be)dienaars in onze kerk, p. 4 – 5. De volledige tekst werd oorspronkelijk gepubliceerd in Kerkplein van 1995. Ter gelegenheid van roepingenzondag werd de tekst ter bespreking aan de decanale conferentie voorgelegd.

‘Vetjes’ door mezelf aangebracht!

De parabel van het ongetrouwde echtpaar

Een koppel had reeds vijf jaar ruzie gemaakt, en voor hun vijfde huwelijksverjaardag besloten ze dat er iets moest veranderen in hun relatie. Daarom gingen ze naar een oude, wijze man, en vroegen hem om raad.

“Kom op jullie huwelijks verjaardag bij mij op bezoek”, zei de wijze man, “en ik zal jullie een fijn soupeetje voorzetten”.

Die dag kwam het jonge koppel uiterlijk welgezind bij de oude man.

Ze hadden hun twee kinderen ook meegebracht, een jongen van vier-en-een half jaar en een meisje van drie.

Als geschenk gaven ze de oude man mooie bloemen.

Groot was hun verbazing toen hij ze aannam en ze zonder verpinken met de steel omhoog in een vaas zette. De oude man excuseerde zich niet en bovendien vroeg hij zijn gasten om eerst in de keuken de afwas te willen doen.

Het soepeetje begon met een kop koffie en een taartje.

Vervolgens diende de gastheer een chocolademousse als voorgerecht op.

 Na het hoofdgerecht volgde een bord soep waarop een visschoteltje de maaltijd afrondde.

In de twee grote waterglazen goot de man rode en witte wijn, en in het wijnglas water.

Toen de jonge man bruisend water vroeg kreeg hij leidingswater, en de vrouw die normaal plat water dronk schonk hij borrelend bronwater in.

Met stijgende woede had de jonge vrouw dit eigenaardige schouwspel gevolgd, tot ze beledigd rechtsprong. “Nu is het genoeg” riep ze uit, “wij komen hier om wijze raad, niet om een maal waar alles op zijn kop staat”.

Rustig keek de wijze man haar aan en deed har weer zitten.

“Kijk”, zei hij, “zoals ik jullie nu behandeld heb, zo doen jullie al sinds je verlovingstijd met elkaar.

Je kende elkaar nog maar pas en je at al van het zoet dessert der intimiteit.

Je had thuis geleerd om wijs te zijn en je was niet eens voorzichtig – en hij knipoogde even naar het oudste kind, dat onverwachts vroeg geboren was.

Je had jezelf nog niet gevonden en je wou de ander al bezitten.

En toen je  - veel te vlug  - getrouwd was, heb je niet opgehouden de andere te bewijzen dat jij als vrouw of jij als man baas in huis bent. Als de ander plat water vroeg, dan gaf je bruisend water om te laten zien dat jij de sterkste was. Als je verwachtte dat de ander de afwas of een bepaald werk voor jullie gezin ging doen, dan werd je gevraagd om je eigen boontjes te doppen.

Denk je dat je op die manier van het huwelijk een feest kunt maken?”

Er viel een lange stilte.

En toen de man de tranen in twee paar ogen zag en twee handen die voor het eerst mekaar echt zochten, dan wist hij dat een sinds lang gescheiden koppel, nu pas voorgoed getrouwd was.

Uit de oude doos.

Test van Jan Van Raemdonck

WAT IS DE WAARHEID,

Keiharde waarheid is een steengrote leugen.

Waarheid heeft nooit het laatste woord:

het is een vraag naar wederwoord.

Waarheid spreekt niet naar de mond,

maar naar het hart.

Waarheid is geen ‘gelijk’ hebben,

maar uitnodigen tot een ‘vergelijk’.

‘De warheiden niets anders dan de waarheid’,

moet je niet zweren, je moet haar leven.

Waarheid heb je niet uit jezelf,

ze wordt je door anderen gegeven.

Waarheid is als de horizon:

naarmate men het eigen standpunt verlaat,

komen er andere vergezichten.

Het is de goddelijke taal te pretenderen:

Ik ben de waarheid, de weg en het leven.

Elke waarheid is zo kwetsbaar als haar drager.

Ieder mens heeft zijn kleine waarheid.

Echte waarheid maakt de ander groter;

valse waarheid wil de ander kleinere.

De waarheid komt uit een kindermond;

Daarom is het dat grote mensen ofwel

erg ingewikkeld praten, of verstandig zwijgen.

Toen God de wereld schiep,

heeft Hij de mens het laatst gemaakt.

Wie weet was het anders wel waar geweest.