Boommeditatie - eerste deel

Boommeditatie

Voorafgaande opmerkingen

1. De dichter Ovidius, vertelt hoe de goden Jupiter en Mercurius eens incognito in Klein-Azië rondwandelden. Om de mensen op hun houding tegenover vreemdelingen te toetsen, klopten ze bij hen aan en vroegen om gastvrijheid. Overal werden ze afgewezen, behalve bij het arme, bejaarde boerenechtpaar Filemon en Baucis, die hen met open armen ontvingen en naar hun beste vermogen onthaalden. Als beloning mochten de oudjes een wens  uitspreken. Ze vroegen o nog lang samen te mogen leven en daarna samen te sterven. Zo gebeurde ook. Op een avond, terwijl ze in de tuin wandelden, veranderden ze langzaam in een boom, Filemon in een eik en Baucis in een linde. Beide bomen, met in elkaar verstrengelde takken, als twee met elkaar innig verenigde mensen, kon men er later nog zien staan.

Iets dergelijks gebeurde ook met een onsterfelijk wezen, de nimf Dafne. Apollo verlangde vurig naar haar, maar zij ontvluchtte hem. De god achtervolgde haar, maar op het moment dat hij haar wilde omarmen, riep zij Moeder Aarde aan, en terwijl zij verdween, schoot er op die plaats een laurier op. De verandering van Dafne in een boom is vaak uitgebeeld: haar voeten worden wortels, haar gewaad wordt een schors, haar opgeheven armen worden takken, en haar haar gaat over in gebladerte. Deze afbeeldingen geven eigenlijk niet zozeer het voorval weer, ze beelden de gelijkenis uit tussen mens en boom. Op deze gelijkenissen berust de verderop volgende meditatie.

2. We gaan even op deze gelijkenis in, en kijken hoe een kind een boom tekent. “Het trekt een horizontale lijn van links naar rechts: de grond. Daarop plaatst het een flinke verticale lijn: de stam. Aan het boveneinde zet het een aantal rechte streepjes, die zich in de bovenruimte naar links en rechts verdelen. Wat onder de horizontale lijn zit, heeft het kind niet uitgebeeld. Vraag je om ook de wortels te tekenen, dan zal het vanuit de voet van de stam enige lijntjes trekken in de benedenruimte, het kromme spiegelbeeld van wat er boven te zien is. Vraag niet wat voor een boom dat is. Het is geen afbeelding van een boom, maar een symbool ervan. En op een voortreffelijke wijze heeft het kind het wezenlijke van de boom – en van de mens – tot uitdrukking gebracht: van boven groeit de boom naar de hemel, van onderen groet hij de grond in.” (H. Hilger)
3. Wie de volgende meditatie wil gebruiken, doet er goed aan de tekst langzaam en met tussenpozen opeen geluidsband in te spreken. Alleen als je de tekst hoort , kan hij echt werken. Het geheel kan moeilijk veel korten zijn dan twintig minuten, ook als men een of ander gedeelte weglaat. In die twintig minuten is niet noodzakelijk de aanloop begrepen: eerst een poosje geconcentreerd in de meditatiehouding zitten, zich door het rustgevende ritme van de adem dieper tot rust laten brengen, en met gesloten ogen onbeweeglijk in die rust verblijven. (Onze meditatie maakt weinig aanspraak op originaliteit. Jürg Zink en Klemens Tilmann hebben al eerder zo’n meditatie uitgewerkt. Ook een bladzijde van Toon Hermans kan men in het onderstaande herkennen.)

Morgen volgt de meditatie!

Boom-meditatie

Naar iets kijken

-         tenminste als je het wilt leren kennen –

betekent: er lang naar kijken.

Naar dit groen kijken en zeggen

“Ik heb de lente gezien in deze bossen”,

dat werkt niet.

Wat je ziet, moet je zijn.

Je moet de donkere slangenstengels

zijn en de varen-veren van blaren,

je moet kruipen in

de kleine stiltes tussen

de blaren,

je moet er de tijd voor nemen

en de vrede zelf aanraken waaruit zij voortkomen.

John Moffit

Bomen zijn werkelijk.

Hun bladeren praten werkelijk

met woorden veelzeggen en letterloos.

Hun toppen zingen.
Hun stammen zwijgen

hoorbaar.

Hun wortels houden

van de aarde.

Bij een boom

ziende zie ik

hemel en aarde in elkanders

armen

Want een boom,

een boom is een bruiloft.

Hans Andreus

Uit de huwelijksviering van Anne en Gert

Diaken:
Liefde alleen kan mensen op aarde binden.
Liefde alleen kan geluk doen duren.
Waar liefde is, zal ook vrede zijn.
Deze liefde zij altijd met U

Allen: En met Uw geest.

Liede: "Alles wat ademt" Rob De Nijs

Vrede is ver, verder dan ooit
zo dicht bij huis rusten de wapens nooit.
Wat heeft de angst met ons gedaan?
Laat alles wat ademt in vrede bestaan.

Macht speelt met macht een donker spel,
bang voor elkaar dreigen ze met de hel.
Leer nu of nooit samen te gaan,
Laat alles wat adem in vrede bestaan,
alles wat ademt in vrede bestaan.

Hoe vreemd ook de taal, je kun hem verstaan,
Laat alles wat ademt in vrede bestaan,
alles wat ademt in vrede bestaan.

Niet direct een 'godsdienstig' lied. Wel een 'religieus' lied. Het spreekt over het mysterie van het kwaad: geweld, terreur, oorlog,...
Ook als man en vrouw moeten wij leren de taal van de vrede verstaan, want wij moeten kiezen tussen 'vergiftiging' of 'vergiffenis'.
Hoe vreemd ook de taal, wij kunnen de taal van de vrede leren.
Als christen denk in aan het evangelie van vorige zondag: vergeven tot zeventig zeven maal, d.w.z. tot wij de tel kwijtraken.
Wij moeten wel twee misverstanden uit de weg ruimen:
- Vergeven is niet gelijk aan vergeten. Integendeel, als wij het vergeten kunnen wij niet vergeven. Maar: de vergiffenis is het geneesmiddel van ons geheugen.
- Vergeven is ook niet gelijk aan verzoenen: mensen kunnen mensen diep in het hart kwetsen. Soms is niet mogelijk zich met elkaar te ver - 'zoenen', elkaar opnieuw een zoen geven, elkaar in de armen vallen. Wij kunnen wel - meestal na een lange weg - tot vergeving komen.
Ik zou graag iets schrijven over de zeven stappen naar vergeving!

Anne en Gert trouwden voor de kerk

Ik mocht hun huwelijksviering in gebedsdienst voorgaan.
Er was heel volk aanwezig. Opnieuw!
Veel collega's verpleegsters van het Wit-Gele Kruis waren in de viering aanwezig. Dat moet echt deugd hebben gedaan voor Gert en vooral voor Anne. Terecht mocht ik opmerken dat hun huwelijksviering in veilige handen was: nooit waren er zoveel 'verzorgers' aanwezig in de huwelijksviering en waarschijnlijk later op het feest.

Hun 'orde van dienst' (hun 'huwelijksboekje!) hadden ze, samen met mij, zeer goed voorbereid.
Misschien zullen sommigen opgemerkt hebben dat hun liederen, gebracht door een zeer goede zangeres met gitaarbegeleiding, louter profaan waren. Voor Gert en Anne hadden zij heel veel betekenis en ook een heel diepe betekenis.
Bijvoorbeeld bij het lied van Clouseau, 'Altijd heb ik je lief' kan je in het refrein bepaalde woorden vervangen én onmiddellijk licht de diepere betekenis op. Even proberen?
De tekst:
'Want mijn lief
Altijd heb ik je lief
Ik kan niet zonder jou bestaan
Altijd heb ik je lief
Ik kan niet zonder jou bestaan.'

Vervangen wij enkele woorden en wij krijgen:
'Want mijn God
Altijd heb ik je lief
Ik (wij) kan (kunnen) niet zonder jou bestaan
Altijd heb ik lief
Ik kan niet zonder jou bestaan.'

Door samen het sacrament van het huwelijk te voltrekken, door samen een huwelijksVERBOND te sluiten worden zij - Anne en Gert - icoon van de Onuitsprekelijke, van God.
In hun leven als man en vrouw maken zij - met vallen en opstaan - de NAAM VAN GOD wáár!

Ook aan Anne en Gert heb ik op het einde een geschenk gegeven: een video. Zie vroeger in mijn bloog omtrent de inhoud. Eén gedicht nl. 'Mijn vrouw. Mijn man', moet ik nog op een andere keer toelichten.

Enkele inspirerende uitspraken

* " Wie het grappige van de ernst niet kan zien, zal ook nooit de ernst van het grappige leren kennen"
Koos J. Versteeg

* "De drang om onszelf au sérieux te nemen is omgekeerd evenredig aan ons creatief vermogen"
Eric Hoffer

* "Humor is the jogging of the mind"

* "Life is too important to be taken seriously"
Thomas Moore

* " Een vrolijk hart bevordert de genezing, maar een verslagen geest doet het gebeente verdorren"
Koning Salomon

* " De wereld is een spiegel, als je er in glimlacht, glimlacht hij je terug"

* " De glimlach is de kortste afstand tussen twee mensen"

* "Wie vlinders hoort lachen die weet ook hoe de wolken smaken"

* "De glimlacht is het gebed van iedere cel"
Gitta Mallasz

Wonder

Liefde is wonder,
je kunt haar niet verzinnen,
niet oproepen of organiseren,
ze is er, ineens.
Je weet niet vanwaar ze komt
of waarheen ze gaat,
en je voelt ook geen enkel verlangen
om dit soort vragen te stellen.
Er gebeurt iets.
En áls het gebeurt,heb je het gevoel
dat het gebeuren móest,
en dat niets en niemand het
had kunnen tegenhouden.

Om half vier kom je haar tegen,
en ze blijft een levenlang je toeverlaat.
Om vijf voor halfvier, wist je nog van niets.

Toon Hermans

"Ik ken heel wat mensen die allergisch zijn voor woorden als wonder of mysterie.
Misschien zijn we er in het verleden wel veel te plechtig mee omgegaan.
Het waren altijd profeten, zieners of denkers,die zich bezighielden met het mystieke deel van het leven.
De gewone mens kon zich daar maar beter niet mee bemoeien.
Toch schuilt er in het leven van alledag iets mystieks.
Ik ben maar een grappenmaker, maar ik kom in mijn werk zo vaak mysterieuze zaken tegen."

Toon Hermans

"Vandaag, een dagje mensen kijken in Amsterdam (Gent, Geraardsbergen, Aalst, Antwerpen,...). Wat kom je een boel treurige hoofdjes tegen. In twee uur ben ik niet één glimlach tegengekomen. Bedrukte gezichten alom.
Toen ik terugliep naar de parkeerplaats, wierp ik nog een laatste blik in een etalage, en in de ietwat vage weerspeiegling van de ruit zag ik een oudere man, met wéér diezelfde sombere gelaatsuitdrukking. Ik keek, en toen ik nóg eens keek, zag ik dat ik het was. Ik spoedde mij naar mijn auto, en zetten mij achter het stuur, draaide het achteruitkijkspiegeltje mijn kant op en zette het hoofd op: 'glimlach'.
Zo heb ik het maar een poosje gelaten.

We dragen ons gezicht veel te veel voor onszelf.
Als je met zo'n gezicht de straat oploopt, zou je je er eigenlijk een beetje rekenschap van moeten geven, dat andere mensen er tegenaan moeten kijken.
Ieder gezicht is een deel van het 'stadsgezicht".

Toon Hermans

Jij bent mij zo nodig. Ik weet wel dat
de Heer mijn herder is en dat Hij mij
niets laat ontbreken, maar wanneer jij
mij dan niet bent, weet ik niet wat

mijn leven nog kan zijn. Wanneer Hij jou
niet geeft, geeft Hij mij niets, want
wat mij niet gereikt wordt door jouw hand
is dood voordat ik het ooit krijgen zou.

Dat kan niet, zeg je, want dan stel je mij
voor Hem, een verantwoordelijkheid die
ik niet dragen kan. Weet je dat zeker.

Lees de psalm. Wie dorst schenkt Hij
in overvloed zijn wijn. Maar liefste, wie
anders dan jij is mij zijn beker.

Gabriël Smit

Pleidooi voor varianten

Bloemen mogen bloeien
in eindeloze variaties.

Vogels mogen zingen
in eindeloze variaties.

Sterren mogen schitteren
in eindeloze variaties.

Bomen, vissen, wolken
mogen groeien, zwemmen, zweven
in eindeloze variaties.

En mensen...
en christenen...

Met grote letters wil ik schrijven:

LIEFDE IS HET HART VAN HET HEELAL

Onzin, iets voor Dante – liefde is

bij elkaar zitten,zwijgen,

willen zeggen wat je al lang

weet en toch niet zeggen kunt,

zuchtend opstaan, heen en wee lopen,

spelen met de voet van een glas.

Weten: ze heeft verdriet en

er niets aan kunnen doen, angst

zien, onrust, toch blijven waar

je bent, uit het raam kijken,

een hand leggen op een knie,

de klok horen tikken, gekraak

op een vreemde plek in het huis,

samen opruimen iets dat viel.

Denken aan leven, dromend

van je sterfbed met je hand

is dezelfde die je nu streelt,

mijmerend lopen op een heidepad,

die zelfde vogels weer, overal

ruimte, ademhalen, in grote

ogen kijken en voor altijd weten:

LIEFDE IS HET HART VAN HET HEELAL.

Gabriël Smit

Het is niet vanzelfsprekend om jonge mensen een gedicht te laten lezen. Tijdens een huwelijksvoorbereiding hoorde ik van een koppel volgende uitspraak: “Wij hebben het gedicht herhaaldelijk met aandacht moeten lezen! Wij hebben ons echt moeten inspannen op wat de dichter ‘ver-dicht’ heeft voor onszelf te kunnen ontvouwen. Is dat ook niet zo voor onze relatie: moeten wij er ons ook niet op concentreren om er de rijkdom van te ontdekken? Moeten wij ons leven-samen-op-weg niet met veel aandacht herhaaldelijk herlezen om wat erin ‘ver-dicht’ ligt, te mogen ontdekken?”

Zo’n uitspraak maakt je als begeleider heel gelukkig.

In dit gedicht zet de Gabriël Smit ons met onze beide voeten op de grond. “Liefde” wordt dikwijls heel abstract verstaan, zeer romantisch, zeer hemels, veel honing en maneschijn. Maar liefde is ook ‘alledaags’, ‘doordeweeks’, in goede en ‘kwade’ dagen, door ‘dik en dun’. Heel dikwijls willen en niet kunnen én het toch niet opgeven met elkaar. Dat allemaal is liefde: heel diep, heel realistisch, heel diep menselijk, heel goddelijk!

Mijn geschenk aan Katrien en Ive bij hun sacramenteel huwelijk

Tijdens de zending na de gebedsviering haalde ik een videocassette te voorschijn. Katrien en Ive waren verbaasd te horen dat ik hun huwelijksviering op video had opgenomen. Ik zag ze rond kijken naar de verborgen kamara. Zij waren nog  meer verbaasd als ik de videocasstte openmaakte en … en er een spons uithaalde met een zachte en een harde kant, daarna een diskette, een sleutel, een zakje zout, een mini-baksteen, een gedicht van Gabriël Smit , een paar bloembolletjes, een prachtig kalligrafische geschreven gedicht, eveneens van Gabriël Smit, en prachtig verpakt in een soort charter met lintjes, een theelichtje…

Hun zending en opdracht: samen af en toe die ‘video’ bekijken!

-         ‘vi – deo’ = heeft hun huwelijksleven (vie) met God (deo) te maken

-         Mini-baksteen: een huwelijkshuis wordt opgebouwd steen na steen. Je moet vooraf een plan hebben en een stevig fundament leggen. Je moet weten en kunnen een huwelijkshuis te bouwen. Je moet ervoor zorgen dat de muren loodrecht staan en de deuren en vensters op de juiste plaats. Én als het huis af is moet je het onderhouder of het wordt een krot.

-         Toegepast op het beroep van Ive en Katrien: Zij zijn garagisten. Wel, een auto die niet regelmatig wordt onderhouden zal niet lang lopen, géén lang leven beschoren zijn. Het is ook nodig om regelmatig de schouwing te passeren.

-         Theelichtje: naast hun ‘huwelijkskaars’ heeft dat kaarsje de betekenis voor elkaar licht en warmte te zijn. Ook: dat hun licht en warmte, hun liefde, af moge stralen op hun omgeving. Want het huwelijkssacrament houdt een zending naar de anderen in. Én hun huwelijkskaars werd aangestoken met het licht van de Paaskaars, d.w.z.: zij maken de liefde van God voor de mensen zichtbaar, tastbaar, voelbaar!

-         Sleutel: een sleutel van je huis, van je leven, geef je maar aan iemand die je echt vertrouwen kunt. En ver-trouwen doe je maar als je iemands liefde hebt mogen ervaren als authentiek! Die sleutel past echter nog niet helemaal in het slot van het liefdeshuis van de partner. Daar moet nog aan gevijld worden!

-         Bloembolletjes: als je in de lente bloemen wil zien in je tuin, dan moet je ze op tijd planten. En zorgen dat er goede, vruchtbare grond beschikbaar is, gelegen onder voldoende zon en bereikbaar voor de vruchtbare regen.

-         Diskette: kan veel opslaan: de heerlijke ervaringen bewaren. Een diskette kan ook gewist worden: “In het leven moeten wij kiezen tussen ‘vergiffenis’ of ‘vergiftiging’! Ook moet ons programma compatibel zijn!

-         Spons: uiteraard moeten wij de spons kunnen vegen. Je moet er wel verstand van hebben en ‘wijs’ in zijn. Soms moeten wij de ruwe kant gebruiken, maar dan moet je wel zorgen voor ‘juiste bevochtiging’ of je krijgt krassen, die niet meer te verwijderen zijn.

Over beide gedichten schrijven wij morgen!

Bij het huwelijk van Katrien en Ive

Vrijdag 2 september 2005 om 15u30 in Onze Lieve Vrouwkerk

Uiteraard huwden Katrien en Ive zelf samen voor de kerk. Ikzelf mocht de huwelijksviering voorgaan. Ik had de bedoeling Katrien en Ive bij het onthaal, vooraan in de kerk, proficiat te wensen om hun keuze: om zowel burgerlijk als kerkelijk te willen huwen.

 (Jonge) mensen die vandaag kiezen om zich in het burgerlijk huwelijke openbaar en contractueel met elkaar te verbinden in het huwelijk stellen een pioniersdaad. Zij gaan tegen de stroom in! Zij kiezen voor een ‘forellenbestaan’: tegen de stroom in zwemmen naar de bron!

Dat zij daarenboven kiezen om bewust (ná het volgen van de huwelijksvoorbereiding!) en vrij voor het kerkelijk en sacramenteel huwelijk te kiezen, dat verdient a fortiori een ‘proficiat’ ( d.w.z. ‘doe zo voort!). Dat is helemaal ingaan tegen het geldend conformisme om zo maar  definitief voor ‘samenwonen’ te kiezen.

Hun orde van dienst verwoorde heel duidelijk ‘het mysterie” van de liefde. “Er is iets om de dingen heen dat dieper dan zij zijzelve leeft”, las ik ooit! Ik heb geprobeerd “dat mysterie” van de liefde op te roepen.

Het jonge paar en de bijna volle kerk luisterden blijkbaar met aandacht en geboeid! Echt!

Is het niet een ‘mysterie’ als een jong paar elkaar belooft (parafrase op het ja-woord!): “Liefste Katrien, liefste Ive, wat er ooit in ons leven moge gebeuren, vandaag, volgende week, volgend jaar, over tien jaar, binnen vijftig jaar,…, al de dagen van ons leven: zal ik naast je, achter je staan, ik laat je nooit in de steek. Je mag altijd op mij rekenen, op mij vertrouwen (=geloven), onvoorwaardelijk, of je het nu verdient of niet verdient, ik zal er altijd voor jou zijn!”.

Is dat niet de vertaling van de naam van ‘Jahweh’: “Ik zal er zijn voor jou!”;

Is het dan niet juist dat zo iets moois niet kapot mag gemaakt worden?

Een bewust sacramenteel gehuwd koppel maakt de naam van God, Jahweh, wáár!

Als zending gaf ik hen een videcassette mee. Daarover schrijf ik morgen!

De muzikale omlijsting was zeer goed en passend: Katlijn Lamberts zorgde voor de muzikale leiding. Nicoline Hummel zorgde voor de solo’s. Claude De Maertelaeire nam de pianobegeleiding voor zijn rekening.

“Geloven wil zeggen

dat wij ondanks alles erop mogen vertrouwen

dat het schemerdonker

waarin ons bestaan ondergedompeld ligt

niet van de avond is waarop de nacht invalt,

maar wel dat van de morgen

waarin nu reeds het licht

van een nieuwe dag doorbreekt,

ook al weten wij niet en kunnen wij zelfs niet vermoeden

wat die nieuwe dag ons zal brengen.

Volgens mij vindt zulk geloven

zijn meest vasten stevig fundament

in het bijbels vertrouwen dat God zelf zich borg heeft gesteld

voor het goed aflopen van de geschiedenis van de mensheid

en van mijn eigen leven.”

Guus Snijkers, augustus 1991

Wanneer de wereld een dorp was…

Wanneer de wereld een dorp was met 1000 inwoners

zouden er 564 Aziaten wonen,

210 Europeanen, 80 Zuid-Amerikanen

en 60 Noord-Amerikanen, 86 Afrikanen.

Wanneer de wereld een dorpwas met 1000 inwoners

zouden er 700 niet-blanken wonen en 300 blanken.

Wanneer de wereld een dorp was met 1000 inwoners

zouden er 300 christenen wonen,

159 met een gekleurde huid en 141 blanken.

Naast hen zouden er 700 niet-christenen leven.
Wanneer de wereld een dorp was met 1000 inwoners

zouden er 700 niet kunnen lezen of schrijven,

zouden er 600  in sloppenwijken of mensonwaardige hutten leven,

zouden er 500 hongerig of onvoldoende gevoed

naar bed gaan elke dag,

zou de helft van het inkomen bij 60 mensen terecht komen.

De andere helft zou door de 940 overigen mogen gedeeld worden.

Wanneer dit de situatie van ons dorp zou zijn,

zou zij ons te denken geven.

Wat een uitdaging om vanuit zo veel

verschillende radicale, culturele en religieuze

achtergronden elkaar te vinden.

Wat een mogelijkheid tot uitwisseling

en onderlinge verrijking.

Maar ook: wat een noodzaak om een aantal toestanden te veranderen.

Als dit ons dorp zou zijn, dan wisten we het wel.

Maar het is in feite ons dorp,

want het is onze wereld,

en zó groot is die ook niet meer.

Auteur: onbekend.

Dorp: “Samen het dak op!”

Soms lekt het dank van onze kerk. Wij vinden dat maar raar.

We gaan al gauw denken dat het dak niet meer deugt.

Maar in feite liggen er duizenden pannen op het dak, die

goed zijn. Ze liggen schouder aan schouder.

De één steunt op de ander. Ieder zorgt dat op zijn plekje

het hemelwater wordt opgevangen en doorgeschoven naar beneden.

En die duizenden pannen samen houden het dak dicht.

Maar als er één pas is, die scheef ligt of dwars, dan is

het al mis. Dan zeggen we niet: “die pan lekt,”

maar we zeggen: “het dak lekt”. Dan krijgen die duizenden

goede pannen de schuld, omdat één pan niet deugt.

Zo gaat dat ook vaag in het leven.

Als onze voetbalclub heeftverloren, dan deugen

de scheidsrechters niet. Als we een bekeuring krijgen

deugt de politie niet. Als we het niet eens zijn met

een priester, dan deugt heel de Kerk niet.

We staan gauw klaar met oordelen en willen graag

de fouten van anderen breed uitsmeren.

Het is geen fijne gewoonte.

Op die manier zijn wijzelf de-pan-die-scheefligt.

En in plaats van dit te erkennen, zeggen we liever:

“Het dak lekt.”

Zij wij niet samen de “samen-leving”?

Zijn wij niet samen de Kerk?

Pan-naast-pan, steunend op elkaar?

Daarom: samen het dak op, heel gezellig!

Auteur: onbekend