Claus, al vijfentwintig jaar een gewaardeerd gevangenisdirecteur, is altijd een buitenbeentje geweest. Niet alleen binnen maar ook buiten de gevangenismuren. Naast zijn drukke job in Oudenaarde, waar onder anderen de racistische moordenaar Hans Van Themsche in de cel zit, stort hij zich volledig op het creatieve. 'Kunst werd er bij me thuis met de paplepel ingegeven. Mijn opa was beeldhouwer en schilder', zegt hij.
Zo schreef Claus al meerdere dichtbundels en volgde hij een cursus fotografie. Schilderen is een van zijn grote passies. En uit zijn werk blijkt dat de extraverte directeur geen enkel thema uit de weg gaat. Wie een blik op zijn website werpt, ziet onder andere een naaktschilderij van zijn moeder, een halfnaakte Claus en zelfportretten in een jurk. Zeven van die portretten zijn sinds gisteravond te bewonderen in het cultuurcentrum van Ronse. Ook enkele gedetineerden en gevangenisfotograaf Lieven Nollet werken mee aan de tentoonstelling die de titel Gevangen kreeg.
Moet perfect kunnen
De gevangenisdirecteur weet dat hij choqueert met zijn portretten in vrouwenkleren, maar nuanceert. 'Ach, ik begrijp de heisa niet goed. Het is lichtjes controversieel dat een man vrouwenkleren draagt, dat klopt. Ik hoop dat mensen door mijn zogeheten taboeschilderijen gaan nadenken. Want een gevangenisdirecteur in vrouwenkleren, dat is niet geoorloofd hé, zeggen de mensen. Terwijl zoiets toch perfect moeten kunnen. Maar neen, het is een taboe. Wel, die taboes wil ik doorbreken.'
'Vroeger waren homo's en druggebruikers taboe', gaat Claus verder. 'Vandaag zijn het pedofielen. Waarom mag iemand niet zeggen dat hij pedofiele gedachten heeft? Dat is toch een grondrecht, het recht op vrije meningsuiting. Maar neen, dat kan niet. En zo krijg je mensen die dat opkroppen en uiteindelijk slachtoffers maken.'
'Voor de goede orde: je mag zeggen dat je pedofiele gevoelens hebt, maar je mag geen slachtoffers maken. Door het te zeggen, kan je hulp zoeken, het kanaliseren, en zo voorkom je slachtoffers.'
Claus wou alleen deelnemen aan de tentoonstelling als er een groot paneel werd opgehangen met de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Hij doet een oproep voor meer openheid en verdraagzaamheid. 'Laat ons toch eens wat minder in hokjes denken. Jij bent raar, jij bent slecht, jij bent goed. Dat mag niet en dat moeten we te allen tijde vermijden.'
Gezagsfunctie
In het gevangeniswezen staat Claus al jaren bekend als een 'apart en kleurrijk' figuur. 'Iemand die soms dingen doet waar je vragen bij kunt stellen, maar in de eerste plaats toch een steengoed directeur. En dat blijft het belangrijkste. Je kunt iemand niet tegenhouden om in zijn vrije tijd gewaagde kunst te maken. Of het zijn gezagsfunctie niet ondermijnt, daarover zijn de meningen verdeeld', klinkt het.
Claus begrijpt dat sommige collega's hun wenkbrauwen fronsen. 'Het zij zo', reageert hij. 'In mijn gevangenis doen trouwens heel wat gevangenen aan kunst. Daar zit echt natuurtalent tussen. Ze weten dat ik een boon voor kunst heb. Net als onderwijs, begeleiding en sport is kunst ideaal als ontspanning.'
Over opsluiting heeft hij een opmerkelijke mening. 'Ik plaats serieuze vraagtekens bij het doel van detentie, bijvoorbeeld van drugsverslaafden. De oplossing kan nooit de gevangenis zijn. De oplossing ligt in het maatschappelijk reorganiseren.' Zelf voert hij in zijn gevangenis in Oudenaarde al jaren een - uiteraard figuurlijke - opendeurpolitiek, 'want ook gevangenen moeten openlijk hun gedacht kunnen zeggen.'
Pestlijders
Vorige week kwam ontslagnemend minister van Justitie Stefaan De Clerck (CD&V) langs in Oudenaarde. Hij vertelde dat hij in Brussel een stuk grond zoekt voor 1.000 gevangenen. 'Ik heb hem deze week gemaild dat hij geen grond moet zoeken om daar een groot gebouw op neer te planten', vertelt Hans Claus. 'Hij zou beter honderd huizen kopen: veertig die zeer goed beveiligd zijn, veertig normaal beveiligd en twintig gewone huizen waar gevangenen binnen en buiten kunnen onder begeleiding. Een gevangene wordt nu door iedereen gemeten als een melaatse, als een pestlijder. Maar mensen die fouten begaan, moeten we begeleiden, genezen en als ze beter zijn, terug in de maatschappij laten opnemen.'
Woensdag 22 december 2010
Die Wehrmacht Ein Bilanz op CANVAS
Zelden heb ik in mijn leven een beter programma gezien over de Tweede Wereldoorlog. Niet de visie van de geallieerden, niet de visie van de Russen, neen een "uitgebalanseerde" visie over alle landsgrenzen heen. En dat is uniek! Meestal krijgen wij het verhaal van de overwinnaars te horen. Nu eindelijk horen we meerdere klanken. Nooit in het verleden had men toegang tot zoveel historisch materiaal. Wij krijgen als kijker toegang tot vele bronnen die in het verleden voor ons gesloten bleven.
Historici zijn het er ondertussen roerend over eens dat de operatie Barbarossa, waarbij Hitler de jacht op de Sovjetunie opende een grote strategische, politieke en historische fout was. Men was nog verstrengelend in een oorlog met Groot-Brittannië en toch opent men zelf een nieuw front met het onmetelijke Rusland. L'histoire se répète. Net zoals Napoleon roemloos ten onder ging en 90% van zijn manschappen verloor aan de Russische taktiek van de verschroeide aarde, sneuvelde ook het Duitse "Blitz krieg" leger. Op korte afstand kon zo'n militaire strategie zijn vruchten afwerpen, op termijn, over langere afstand en in barre omstandigheden lukte het duidelijk niet.
De reportage geeft duidelijk weer dat de "moffen" ook mensen waren. Net zoals de meeste stervelingen waren zij niet meer dan kanonnenvlees op de schaaktafel van hun beleidsmakers. We zien een zeer menselijk gelaat van de talloze jonge mannen die aan het Oostfront hun leven lieten.
Wat wij hier in Vlaanderen te dikwijls vergeten is dat juist onze katholieke kerk opriep om te gaan vechten tegen het goddeloos communistisch Bolsjevisme. Bekende mensen als een Hugo Schiltz en een André Leysen volgde deze lokroep op. Vele Vlamingen stierfen aan het moordende Oostfront.
De Duitse leiders hebben grote politieke en menselijke fouten gemaakt. De Russische bevolking was niet zo kwaadaardag als de Nazi's ze voorstelden. Overigens vind ik dat vele Russen er zeer "Germaans" uitzien, om de foute Duitse redenering door te trekken. Als je in Sint-Petersberg rondloopt zie je overigens meer mooie blondines dan in Duitsland. Dat alles is het gevolg van de eeuwenlange banden met Zweden. Vele Russische inwoners wouden graag worden verlost van de communistische dictatuur. Vele Russische boeren en landeigenaars waren al hun bezittingen verloren aan collectiveringen. De aristocratie was herleid tot de armenstand. De Baltische staten, Oekraïne, Wit-Rusland etc. stonden allemaal te springen om op te komen tegen het Stalinistische regime. En wat deed de Duitse bezetter? Ze behandelden de lokale bevolking op een ongeziene brute manier.
Uiteindelijk kozen de Geallieerden voor Stalin. Daardoor viel gans Oost-Europa in zijn handen. Natuurlijk de Sovjetunie had tientallen miljoenen mensen verloren aan deze krankzinnige oorlog. Stalin bleek een even grote misdadiger als Hitler. Men schat dat hij 40 miljoen moorden op zijn geweten heeft. Toen hij stierf bleek bij een autopsie dat zijn hersenen volledig aangetast waren. De Russen waren jarenlang bestuurd geweest door een gek. Uiteindelijk zou het nog eens 35 jaar duren vooraleer Oost-Europa van het communisme werd bevrijd. Tot diep in de 20e eeuw droeg Europa de gevolgen van de verschrikkelijke Tweede Wereldoorlog. De Europese Unie waar we nu dagdagelijks mee geconfronteerd worden is ook een indirect gevolg hiervan.
Men kan zich terecht de vraag stellen hoe Europa eruit zou gezien hebben, mocht Hitler overwonnen hebben. Enkele jaren geleden was er reeds een amateuristische denkoefening in de reportage "Hitler overwint". Ze werd uitgezonden op Canvas, maar sloeg toch geregeld de bal mis. Men schetste een Duitse rijk dat in verval zou zijn geraakt zoals het in het communistische Rusland het geval was. Maar men moet correct blijven. Indien men de geschiedenis er goed op naleest, dan kan men zien dat Duitsland na de overwinning op de Fransen een vredesaanbod heeft gedaan aan Groot-Brittannië. Gedurende één week hebben de Engelsen getwijfeld om de uitgestoken hand aan te nemen. Men mag immers niet vergeten dat de Duitsers de Engelsen gespaard hadden in Duinkerke bij hun aftocht naar England. Het was de oorlogszuchtige Winston Churchill die de doorslag gaf en voor de oorlog koos. Indien er geen Churchill geweest was dan had de Angelsaksische wereld voor Duitsland gekozen. Dan had Duitsland steun gekregen in de rug. De Verenigde Staten en England zouden dan voor Hitler een oog hebben dichtgeknepen. En uiteindelijk hadden de Nazi's Rusland kunnen overwinnen. De misdaden tegen de menselijkheid zouden dan wellicht een marginaal gegeven geweest zijn. Hitler had wellicht nog een aantal jaren aan het hoofd gebleven en gans Europa zou nu Duits als tweede taal voeren. En net zoals bij de Spaanse dictator Franco zou er na de dood van de dictator een democratisering ingevoerd zijn. Maar de balans op menselijk vlak zou afschuwelijk geweest zijn. De Joden, de zigeuners, de slaven... Allen zouden jaren zijn verdrukt en uitgemoord. Het plaatje zou op menselijk vlak wellicht nog slechter zijn geweest dan onder Stalin. Al mag men daar toch ook niet lichtvoetig over gaan. Op economisch vlak zouden de Duitsers hun vernuft internationaal hebben tentoon gesteld. Net zoals ze het overigens nu ook hebben gedaan dankzij het Marshall plan met het "Duitse wonder", maar dan wellicht met een veel kleinere bescheidenheid. Eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat de Duitsers op het gebied van brains en technisch vernuft tot de top van de wereld behoren. En de eerste man op de maan had er wellicht ook gekomen door Werner von Braun, maar hij had waarschijnlijk Duits gesproken...
Historici zijn het er ondertussen roerend over eens dat de operatie Barbarossa, waarbij Hitler de jacht op de Sovjetunie opende een grote strategische, politieke en historische fout was. Men was nog verstrengelend in een oorlog met Groot-Brittannië en toch opent men zelf een nieuw front met het onmetelijke Rusland. L'histoire se répète. Net zoals Napoleon roemloos ten onder ging en 90% van zijn manschappen verloor aan de Russische taktiek van de verschroeide aarde, sneuvelde ook het Duitse "Blitz krieg" leger. Op korte afstand kon zo'n militaire strategie zijn vruchten afwerpen, op termijn, over langere afstand en in barre omstandigheden lukte het duidelijk niet.
De reportage geeft duidelijk weer dat de "moffen" ook mensen waren. Net zoals de meeste stervelingen waren zij niet meer dan kanonnenvlees op de schaaktafel van hun beleidsmakers. We zien een zeer menselijk gelaat van de talloze jonge mannen die aan het Oostfront hun leven lieten.
Wat wij hier in Vlaanderen te dikwijls vergeten is dat juist onze katholieke kerk opriep om te gaan vechten tegen het goddeloos communistisch Bolsjevisme. Bekende mensen als een Hugo Schiltz en een André Leysen volgde deze lokroep op. Vele Vlamingen stierfen aan het moordende Oostfront.
De Duitse leiders hebben grote politieke en menselijke fouten gemaakt. De Russische bevolking was niet zo kwaadaardag als de Nazi's ze voorstelden. Overigens vind ik dat vele Russen er zeer "Germaans" uitzien, om de foute Duitse redenering door te trekken. Als je in Sint-Petersberg rondloopt zie je overigens meer mooie blondines dan in Duitsland. Dat alles is het gevolg van de eeuwenlange banden met Zweden. Vele Russische inwoners wouden graag worden verlost van de communistische dictatuur. Vele Russische boeren en landeigenaars waren al hun bezittingen verloren aan collectiveringen. De aristocratie was herleid tot de armenstand. De Baltische staten, Oekraïne, Wit-Rusland etc. stonden allemaal te springen om op te komen tegen het Stalinistische regime. En wat deed de Duitse bezetter? Ze behandelden de lokale bevolking op een ongeziene brute manier.
Uiteindelijk kozen de Geallieerden voor Stalin. Daardoor viel gans Oost-Europa in zijn handen. Natuurlijk de Sovjetunie had tientallen miljoenen mensen verloren aan deze krankzinnige oorlog. Stalin bleek een even grote misdadiger als Hitler. Men schat dat hij 40 miljoen moorden op zijn geweten heeft. Toen hij stierf bleek bij een autopsie dat zijn hersenen volledig aangetast waren. De Russen waren jarenlang bestuurd geweest door een gek. Uiteindelijk zou het nog eens 35 jaar duren vooraleer Oost-Europa van het communisme werd bevrijd. Tot diep in de 20e eeuw droeg Europa de gevolgen van de verschrikkelijke Tweede Wereldoorlog. De Europese Unie waar we nu dagdagelijks mee geconfronteerd worden is ook een indirect gevolg hiervan.
Men kan zich terecht de vraag stellen hoe Europa eruit zou gezien hebben, mocht Hitler overwonnen hebben. Enkele jaren geleden was er reeds een amateuristische denkoefening in de reportage "Hitler overwint". Ze werd uitgezonden op Canvas, maar sloeg toch geregeld de bal mis. Men schetste een Duitse rijk dat in verval zou zijn geraakt zoals het in het communistische Rusland het geval was. Maar men moet correct blijven. Indien men de geschiedenis er goed op naleest, dan kan men zien dat Duitsland na de overwinning op de Fransen een vredesaanbod heeft gedaan aan Groot-Brittannië. Gedurende één week hebben de Engelsen getwijfeld om de uitgestoken hand aan te nemen. Men mag immers niet vergeten dat de Duitsers de Engelsen gespaard hadden in Duinkerke bij hun aftocht naar England. Het was de oorlogszuchtige Winston Churchill die de doorslag gaf en voor de oorlog koos. Indien er geen Churchill geweest was dan had de Angelsaksische wereld voor Duitsland gekozen. Dan had Duitsland steun gekregen in de rug. De Verenigde Staten en England zouden dan voor Hitler een oog hebben dichtgeknepen. En uiteindelijk hadden de Nazi's Rusland kunnen overwinnen. De misdaden tegen de menselijkheid zouden dan wellicht een marginaal gegeven geweest zijn. Hitler had wellicht nog een aantal jaren aan het hoofd gebleven en gans Europa zou nu Duits als tweede taal voeren. En net zoals bij de Spaanse dictator Franco zou er na de dood van de dictator een democratisering ingevoerd zijn. Maar de balans op menselijk vlak zou afschuwelijk geweest zijn. De Joden, de zigeuners, de slaven... Allen zouden jaren zijn verdrukt en uitgemoord. Het plaatje zou op menselijk vlak wellicht nog slechter zijn geweest dan onder Stalin. Al mag men daar toch ook niet lichtvoetig over gaan. Op economisch vlak zouden de Duitsers hun vernuft internationaal hebben tentoon gesteld. Net zoals ze het overigens nu ook hebben gedaan dankzij het Marshall plan met het "Duitse wonder", maar dan wellicht met een veel kleinere bescheidenheid. Eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat de Duitsers op het gebied van brains en technisch vernuft tot de top van de wereld behoren. En de eerste man op de maan had er wellicht ook gekomen door Werner von Braun, maar hij had waarschijnlijk Duits gesproken...
