Berichten van 27 december 2021 tot 2 januari 2022

Radicalisering. Internettrollen.1439zelfmoorden in België un 2021. Een vloedgolf van burn-outs en mentaal ongerief. Wat is er toch aan de hand met De Mens? Waarnemers van vorige generaties zouden het totaal begrijpen,om te beginnen zouden ze al niet begrijpen wat een burn-out is.

'Wat zeg je? Je bent niet ziek,,je hebt geen pijn,maar je lijf zegt nee,en je blijft in bed liggen en trekt de dekens over je kop? Wat is dat voor onzin?'zouden ze verbijsterd vragen en eraan toevoegen 'Nu hebben ze alles en zijn ze weer niet content' En inderdaad,volgens alle gebruikelijke parameters gaat het goed met de wereld. Er is minder honger,minder oorlog,lagere kindersterfte en zi meer. Toch zei een onthutsende 81% van de Amerikanen dat ze dik tegen hun zin werken,ook ongeacht hun loon. En of ze het meenden! In de VS speelt zich The Great Resignation af. Tussen mei en november hebben 24 miljoen Amerikanen ontslag genomen of zijn na covidsluitingen niet meer opgedaagd. Ze inden hun eenmalige coronacheque en hun verhoogde werkloosheiduitkering,reden naar het grootst mogelijke shoppingcentrum om volkomen overbodige stuff te kopen en zijn voorlopig nergens te bekennen. Vierentwintig miljoen mensen hebber er gewoon de brui aan gegeven en naar hun redenen kun je alleen maar gissen.

Allicht speelt er een teveel aan vragen en een tekort aan antwoorden. Een uitbraak van een zwaar besmetttelijke ziekte,dat bestond toch niet meer? Wat moeten we met die klimaatwijziging? Waarom moet ik een warmtepomp nemen,terwijl ze in China en Indonesië iedere maand een steenkolenmijn openen? Kan ik een nieuwe wagen betalen,straks? Blijft een euro een euro of word ik via een platform betaald in een cryptomunt? Misschien gaat dat platform mijn munten wel beheren? Met een duizelingwekkende artificiële intelligentie,uiteraard. De instellingen waarvan oudergewoonte antwoorden worden verwacht,de overheid,de kerk, de media bieden geen houcast meer. Dan hoeft het niet te verbazen dat mensen angstig,neurotisch of gewelddadig worden.

Wij hebben makkelijk praten. Wij hebben,tussen pakweg 1958 en 1978 misschien wel de gunstigste jaren ooit,meegemaakt. Ik denk regelmatig aan een vaste uitdrukking van een van mijn klanten."Content dat ik zo oud al ben",zei meneer Ivens,lang geleden al en ik ben geneigd het hem na te zeggen.

We hadden de hele zaak,zo rond 1975,moeten kunnen bevriezen. Dat kon natuurlijk niet. Toch spijtig,het was prettig geweest!

Ga op een willekeurige straathoek staan en vraag aan iedere passant of we er de laatste tweehonderd op vooruit zijn gegaan en waarom. Je zal verbaasde,ongelovige blikken krijgen en een lange lijst van menselijke verwezenlijkingen sinds de 19e eeuw. Met de vooruitgang in medische wetenschap wellicht als eeste,zal een hele litanie volgen: de auro,het vliegtuig,de computer en het internet en,zeker de vaccins,het DNA en nieuwe gentherapieën. Dat is allemaal zeer waar,maar het bijven allemaal dingen,toestellen,toepa?ssingen,tools zoals dat nu heet. Allemaal gereedschap waarmee we een apparaat kunnen neerzetten op een stuk rots in de ruimte. Raak gooien in kosmische vogelpik voor zeer gevorderden,dus. Maar hoe zit het met het wezen dat dat alles uitvond en bestuurt? Hoe staat het met de homo sapiens,de mens?

Niet zo best,naar het zich laat aanzien. Met hangende schouders,vermoeid en ongeintereseerdaan de ene kant en anderzijds collectief prikkelbaar,wantrouwig en gelijkhebberig. Het lijkt alsof we na 5000 jaar ontwikkeling ineens de weg kwijt zijn in ons eigen bestaan. Alsof we terecht gekomen zijn in een  milieu waar andere regels gelden, een andere etiquette heerst en waarvan wijde gedragregels en de codes niet beheersen. Dat veroorzaakt ongemak,onvrede en een gevoel van machteloosheid. Sommigen wijten het aan de heersende pandemie en aan de klimaatproblematiek waarbij we zowel de ecologische kool als de economische geit moeten sparen. Eigenlijk hoeft dat gevoel van onmacht helemaal niet,want net in de aanpak van de  covidpandemie hebben we een nog nooit vertoonde prestatie geleverd. Door wereldwijde informatiedeling en urgentiebesef,hebben we op nauwelijks een jaar een vaccin gecreëerd dat niet alleen beschermt,maar ook de misleidingstruken van het virus grotendeels voorziet. In feite zouden we zo fier als een heel regiment pauwen moeten rondlopen. Waarom kunnen we dat niet opbrengen? Waarom gaan we erover vitten,er twijfel over zaaien en neerbuigend over doen?

Een proeve van verklaring zal voor volgen keer zijn.

Ik moet nu mijn werkezel dringend voederen. En mezelf op een nieuwjaarsdrankje trakteren.