Berichten van 7 september 2015 tot 13 september 2015

lanceringen van allerlei aard, onder andere

in 1960: de VS militaire wetenschapssatelliet Discoverer 15;

in 1961: de VS communicatietest Mercury MA-4;

in 1964: een SU fotoverkenner Zenit-4;

in 1967: een SU radardoel DS-P1-Yu;

in 1977: een SU fotoverkenner Zenit-2M en een militaire navigatiesatelliet Parus;

in 1984: een SU fotoverkenner Fram en militaire navigatiesatelliet Parus;

in 1991: een SU communicatiesatelliet Prognoz US-KMO.

lancering in 1959 vanaf Baikonur LC1, van de Soviet ruimtesonde E-1(A) N°6/Luna 2.

Luna 2 wordt gelanceerd met de bedoeling na een rechtstreekse vlucht te pletter te slaan op het maanoppervlak.

Het lanceertuig is een 2de generatie SS-6/Sapwood met langere 3de trap.

Na een vlucht van 34 uur 23 min valt het radiosignaal uit bij de inslag à 3,3 km/sec van Luna 2 in het Moeras van Bederf (29°N – 0°W). Het is dan 13 september 21:02:23 GMT.

De sonde (embleembol) wordt zo het eerste door mensen vervaardigde tuig dat zich op het maanoppervlak bevindt.

(afbeeldingen: model van de sonde en een embleembol)

Enkele gegevens:

NSSDC ID: 1959-014A (xi 1)

Norad ID: 114

Lanceertuig: 8K72/I1-7B(Luna)

Massa: 390 kg.

lancering in 1962 vanaf Baikonur LC1, van de Soviet ruimtesonde 2MV-2 N°1.

Deze sonde moet fotos naar de aarde seinen tijdens het voorbijvliegen aan de planeet venus. Door het falen van de motoren die de sonde op weg moeten zetten naar venus blijft 2MV-2 sn 1 echter in een baan om de aarde steken.

Enkele gegevens:

NSSDC ID: 1962-045A (a.phi 1)

Norad ID: 389

Lanceertuig: Molniya 8K78 T103-14

Massa: 6500 kg.

vertrek in 1966 van de ruimtecapsule Gemini GT-11 (Norad ID: 2415), voor een 3-daagse oefenvlucht in een baan om de aarde.                                        

De bemanning slaagt in de koppeling met het Agena-doel (GATV), waarna het geheel tot op 800 km hoogte gebracht wordt. De astronauten overzien zo voor het eerst de ganse aarde als een bol.

Secundaire doelstellingen waren oa ervaring opdoen met aktiviteiten buiten de capsule (EVA), alsmede experimenteren met aaneengebonden ruimtetuigen.

De inzittenden zijn:

Charles P.Conrad, bevelhebber-piloot,

Richard F.Gordon, co-piloot.

lancering in 1970 vanaf Baikonur LC81/23, van de Soviet ruimtesonde E-8-5 N°406/Luna 16.

Luna 16 was de eerste robotsonde die er in slaagde met een bodemmonster van de maan terug te keren naar de aarde en de eerste door de Sovjet-Unie na de Apollo 11 en 12 missies.

De sonde kwam op 20 september neer op de maan op ongeveer 100 km ten westen van krater Webb (0,68°Z -56,3°O). Op 24 september landde de terugkeercapsule met 101 gram maanmateriaal in Kazachstan.

(afbeelding: terugkeercapsule)

Enkele gegevens:

NSSDC ID: 1970-072A

Norad ID: 4527

Lanceertuig: Proton-K/D(UR-500)

Massa: 5600 kg.

vertrek in 1991 van de ruimtependel Discovery STS 48 (Norad ID: 21700), voor een verblijf van 5 dagen in een baan om de aarde.

De hoofdtaak van de bemanning is het in de ruimte plaatsen van de Satelliet voor Onderzoek van de Bovenste Atmosfeer (UARS).

Tijdens de geplande 18 maanden durende missie, zal het observatorium het meest uitgebreide studie ooit uitvoeren van de aardse troposfeer, met de beschermende ozonlaag van de planeet.

De inzittenden zijn:

John O.Creighton, bevelhebber,

Kenneth S.Reightler, Jr, piloot,

Mark N.Brown, missiespecialist,

Charles D.Gemar, missiespecialist,

James F.Buchli, missiespecialist.

vertrek in 1992 van de ruimtependel Endeavour STS 47 (Norad ID: 22120), voor een wetenschappelijke missie van 8 dagen in een baan om de aarde.

De hoofdlading bestaat uit de Spacelab-J (SL-J) module, gezamenlijk gesponsord door NASA en de National Space Development Agency (NASDA) van Japan. SL-J bevat 24 materiaal- en 19 biologie experimenten.

Deze laatste werden oa uitgevoerd op de bemanning zelf, alsmede op japanse karpers, dierlijke en plantaardige cellen, kippenembryo's, fruitvliegjes, schimmels, zaden, kikkers en kikkereieren.

Lee en Davis vormen het eerste echtpaar dat samen een ruimtevlucht maakt.

De inzittenden zijn:

Robert L.Gibson, bevelhebber,

Curtis L.Brown, Jr, piloot,

Mark C.Lee, lading commander,

Jan Nancy Davis/Lee, missiespecialist,

Jerome Apt, missiespecialist,

Mae C.Jemison, missiespecialist,

Mamoru Mohri, ladingspecialist.

vertrek in 1993 van de ruimtependel Discovery STS 51 (Norad ID: 22795), voor een 10-daagse opdracht in een baan om de aarde.

De opdracht bestaat in hoofdzaak uit het in de ruimte plaatsen van de ACTS satelliet (Advanced Communications Satellite Technology) en astronomische studies met de ORFEUS-SPAS (Orbiting Far and Extreme Ultraviolet Spectrograph-Shuttle Pallet Satellite).

Deze laatste is een gezamenlijk Duits-Amerikaans astrofysisch labo dat gedurende 6 dagen uit de pendel gezet werd, als eerste in een serie van ASTRO-SPAS astronomische missies.

De astronauten Newman en Walz voeren ook buitenaktiviteiten (EVA) uit, als voorbereiding op de geplande Hubble Space Telescoop onderhoudsmissie.

De inzittenden zijn:

Frank L.Culbertson, Jr, bevelhebber,

William F.Readdy, piloot,

James H.Newman, missiespecialist,

Daniel W.Bursch, missiespecialist,

Carl E.Walz, missiespecialist.

geboorte in 1940 te Jamestown – Tennessee, van Roger Keith Crouch.

Amerikaanse ladingspecialist/astronaut.

Lid van IML 1-1989 en MSL 1-1996 ladingspecialisten.

Maakte ruimtevlucht in STS 83 en 94.

Verbleef 19,66 dagen in de ruimte.

Was astronaut tot 17 juli 1997 en bleef aktief in de ruimtevaart.

geboorte in 1966 te Teheran – Iran, van Anousheh Ansari.

Iraans-Amerikaanse ingenieur.

Maakte ruimtevlucht in soyuz TMA9(TMA8).

Verbleef 10,88 dagen in de ruimte.

Eerste Iraanse in de ruimte - 20060918.

Vierde ruimtetourist.

overlijden in 1994 te Moscow, van Boris Borisovich Yegorov

Soviet dokter/cosmonaut

Geboren op 26 november 1937, te Moscow

Selectie: Voskhod Groep (Medische Groep 1)-1964

Missies: Voskhod 1

Verbleef 1d 0h 17m (1,01d) in de ruimte

Overleed aan een hartaanval.

Werd meervoudig onderscheiden, oa met de Medaille van de Arbeid, hier afgebeeld.

lanceringen van allerlei aard, onder andere

in 1961: de VS militaire wetenschapssatelliet Discoverer 30;

in 1975: een SU fotoverkenner Orion;

in 1984: de CN militaire satelliet China 16/FSW O-6;

in 1993: de NASA satelliet voor communicatietechniek ACTS/TOS;

in 1996: een VS GPS satelliet Navstar 27/USA 128.

geboorte in 1935 te Verkhneye Zhilino, van Gherman Stepanovich Titov.

Russische piloot/cosmonaut.

Lid van Luchtmacht 1-1960 groep.

Maakte ruimtevlucht in vostok 2.

Verbleef 1,05 dagen in de ruimte.

Jongste mens in de ruimte - bijna 26 jaar.

Was cosmonaut tot 1968; bleef ruimtevaartmedewerker tot 1992.

Overlijdt aan hartstilstand op 20 september 2000 in zijn sauna te Moskou.

geboorte in 1937 te Beaumont – Texas, van Robert Laurel ‘Bob’ Crippen.

Amerikaanse piloot/astronaut.

Lid van MOL 2-1966 en Nasa 7-1969 groep.

Maakte ruimtevlucht in STS 1, 7, 11/41C en 13/41G.

Verbleef 23,58 dagen in de ruimte.

Bemanningslid van eerste pendelvlucht in orbit op 12 april 1981.

Was astronaut tot 1991.

lanceringen van allerlei aard, onder andere

in 1967: een SU fotoverkenner Zenit-4   2939  

in 1974: een SU militaire communicatiesatelliet Strela-2;

in 1976: de VS militaire weersatelliet AMS 1/DMSP en een SU doelstelliet Raduga 02;

in 1981: de SU communicatiesatelliet Molniya-3-28;

in 1987: een SU militaire waarnemer Terilen;

in 1996: de telecomatelliet Echostar 2.

geboorte in 1933 te Tula, van Yevgeni Vassilyevich Khrunov.

Russische piloot/cosmonaut.

Lid van Luchtmacht 1-1960 groep.

Maakte ruimtevlucht in soyuz 5(4).

Verbleef 1,99 dagen in de ruimte.

Maakte 1 ruimtewandeling van 37’.

Nam deel aan eerste ruimteoverstap op 16 januari 1969.

Bleef ruimtevaartmedewerker tot 1980.

Overlijdt aan hartaanval op 19 mei 2000 te Moskou.

geboorte in 1945 te Wichita Falls – Texas, van Richard Michael ‘Mike’ Mullane.

Amerikaanse missiespecialist/astronaut.

Lid van Nasa 8-1978 groep.

Maakte ruimtevlucht in STS 12/41D, 27 en 36.

Verbleef 14,85 dagen in de ruimte.

Was astronaut tot juli 1990.

geboorte in 1948 te Budapest (Hongarije), van Charles “Karoly” Simonyi.

Hongaars-Amerikaanse computerexpert.

Maakte ruimtevlucht in soyuz TMA10(TMA9) en TMA14(TMA13).

Verbleef 26,60 dagen in de ruimte.

Maakte als ruimtetoerist twee vluchten (nrs 5 en 7).

selektie in 1969 van de Soviet Ingenieurs

Anatoli Demyanenko,

Valeri Makrushin,

Dmitri Yuyukov.

Geen van deze drie zal echter een ruimtetocht meemaken.

NB: over deze selektie bestaan twijfels.

lanceringen van allerlei aard, onder andere

in 1965: de VS militaire satelliet OPS 8068;

in 1968: de VS militaire satelliet OPS 5247;

in 1971: een SU ELINT satelliet Tselina-O en de VS militaire satellieten OPS 5454 en 7681;

in 1986: een SU militaire communicatiesatelliet Strela-2;

in 1992: een SU militaire waarschuwer Oko en de telecomsatellieten Hispasat 1-A (ES) en

Satcom C3 (GE-communications).

lancering in 1975 vanaf Cape Canaveral LC41, van de VS ruimtesonde Viking 2.

Deze marssonde bestaat uit een orbiter, die 2 camera’s en instrumenten voor meting van druk, temperatuur en IR-straling bevat; en een lander, uitgerust met oa: massaspectrometer, stofwisselings-detector, stereokleurencamera, gaschromatograaf en seismometer.

Op 7 augustus 1976 komt het geheel in een baan om mars en de lander komt op 3 september 1976 zacht neer op 48°N-226°W, 200 km ten westen van de krater Mie in Utopia Planitia. De lander wordt tot Soffen Memorial Station omgedoopt en werkt tot uitputting van de batterijen op 11 april 1980.

De orbiter meldde oa de ontdekking van een enorme hoeveelheid water aan de polen.

Viking 1 en 2 bezorgden ons samen 55000 foto’s.

(afbeeldingen: orbitermodel, lander op mars)

Enkele gegevens:

NSSDC ID: 1975-083A

Norad ID: 8199

Andere namen: Viking Orbiter 2

Lanceertuig: Titan IIIE

Massa: 596 kg.

lancering in 1978 vanaf Baikonur LC81/23, van de Soviet ruimtesonde 4V-1 N°360/Venera 11.

Deze venussonde bestaat uit een drager en een landingsmodule die op 25 december afdaalt in de venusatmosfeer aan de nachtzijde van de planeet op 14°Z – 299°O. De drager vliegt verder in de ruimte.

De landingsmodule bevat instrumenten om de samenstelling en aard van de atmosfeer, en de samenstelling en mechanische eigenschappen van het oppervlak te bestuderen.

De informatie werd via de drager naar de aarde geseind tot deze na 95 minuten buiten het bereik van de landingsplaats was. Er werden geen beelden bekomen (de lensdop bleef zitten) en er gebeurde geen bodemanalyse (het grondmonster kwam niet correct in de kamer).

Wel werd bewijs geleverd van bliksem en donder, het voorkomen van zwavel en chloor in de wolken en van koolmonoxide op lage hoogte.

(afbeelding: lander in montagehal)

Enkele gegevens:

NSSDC ID: 1978-084A

Norad ID: 11020

Lanceertuig: Proton-K/D-1

Massa: 4940 kg.

vertrek in 1994 van de ruimtependel Discovery - STS 64 (Norad ID: 23251), voor een 11-daagse opdracht in een baan om de aarde.

De voornaamste taak is het testen van het LITE (Lidar In-space Technology Experiment), zijnde het gebruik van optische laserpulsen in plaats van radiogolven voor de studie van de aardatmosfeer. Vijfenzestig groepen uit 20 landen maakten metingen op de grond en in vliegtuigen om de LITE gegevens te controleren.

Het autonoom labo Spartan-201, voor metingen ivm de zonneaktiviteit, wordt uit de pendel gezet en na twee dagen terug ingevangen.

Na 10 jaar werd ook nog eens een buitenaktiviteit (EVA) uitgevoerd door de VS, zonder mechanische verbinding met een ruimteschip.

De inzittenden zijn:

Richard N.Richards, bevelhebber,

Blaine L.Hammond, Jr, piloot,

Jerry M.Linenger, missiespecialist,

Susan J.Helms, missiespecialist,

Carl J.Meade, missiespecialist,

Mark C.Lee, missiespecialist.

geboorte in 1952 te Manchester - New Hampshire, van Lee Miller Emile Morin.

Amerikaanse missiespecialist/astronaut.

Lid van NASA 16-1996 “The Sardines”.

Maakte ruimtevlucht in STS 110.

Verbleef 10,82 dagen in de ruimte.

Maakte 2 ruimtewandelingen - samen 14u07’.

Was astronaut tot 2002 en bleef actief in de ruimtevaart.

geboorte in 1956 te Prosyanaya – Dnepropetrovsk, van Anatoli Pavlovich Artsebarsky.

Russische piloot/cosmonaut.

Lid van Buran 2-1985 / GKNII 2 / RAN 5 / TsPK 9 groep.

Maakte ruimtevlucht in soyuz TM12.

Verbleef 144,64 dagen in de ruimte.

Maakte 6 ruimtewandelingen - samen 32u17’.

Was cosmonaut tot juli 1994 en bleef aktief als ruimtevaartmedewerker.

geboorte in 1965 te Euclid – Ohio, van Sunita Lyn 'Suni' Williams.

Amerikaanse missiespecialist/astronaute - USNavy testpiloot.

Lid van NASA 17-1998 “The Penguins”.

Maakte ruimtevlucht in STS 116(117) en soyuz TMA05M.

Verbleef 321,70 dagen in de ruimte.

Maakte 7 ruimtewandelingen - samen 50u40’.

overlijden in 1995 te Berlijn, van Reinhard Alfred Furrer

Duits DFVLR fysicus/astronaut

Geboren op 25 november 1940, te Wörgl, Oostenrijk

Selectie: Spacelab Ladingspecialisten Duitslandgroep 2-1982

Missies: STS-61A

Verbleef 7d 00h 44m (7,03d) in de ruimte

Kwam om in vliegtuigcrash na een luchtshow.

lanceringen van allerlei aard, onder andere

in 1965: een SU fotoverkenner Zenit-4;

in 1975: de SU communicatiesatelliet Molniya 2-14 en de NASA communicatietest Kiku 1/ETS 1;

in 1978: een SU fotoverkenner Zenit-4MKM;

in 1980: de weersatellieten Meteor 2-06 (SU) en GOES 4;

in 1982: de CN militaire testsatelliet China 12/FSW 0-4;

in 1983: een SU fotoverkenner Zenit-6;

in 1987: de CN aardobservatie satelliet China 21/FSW 1-1;

in 1988: het MIR cargoschip Progress 38 en een SU aardobservatie satelliet Resurs F1;

in 1992: de VS GPS satelliet USA 84;

in 1999: de SU wetenschapssatelliet Foton 12.

lancering in 1967 vanaf Cape Canaveral LC36B, van de VS ruimtesonde Surveyor 5.

Het doel van het Surveyor-programma is gegevens verzamelen over de maanbodem, in het vooruitzicht van de Apollo-missies.

Na problemen tijdens de vlucht, komt Surveyor 5 op 11 september toch zacht neer in de Zee van de Stilte op 1°N – 23°O; zowat 30 km van de geplande landingsplaats.

Voor het eerst worden bodemmonsters ter plaats geanaliseerd, en wordt het effect van een raketvlam op de bodem gemeten.

(afbeeldingen: bodemfoto’s van de maan)

Enkele gegevens:

NSSDC ID: 1967-084A

Norad ID: 2937

Lanceertuig: Atlas SLV-3C Centaur AC-13

Massa: 303 kg.

geboorte in 1964 te Zaoyang – Hubei, van Haisheng Nie.

Chinese piloot/yuhangyuan.

Lid van China 1-1998 selektie.

Maakte ruimtevlucht in shenzhou 6 en 10.

Verbleef 19,42 dagen in de ruimte.

lanceringen van allerlei aard, onder andere

in 1970: een SU fotoverkenner Zenit-4M;

in 1973: een SU aardobservatie satelliet Sfera;

in 1982: een SU fotoverkenner Fram;

in 1983: de VS militaire communicatiesatelliet Satcom 2R(7);

in 1984: de VS militaire navigatiesatelliet USA 5/Navstar 10;

in 1988: de telecomsatellieten GStar III en SBS 5;

in 1994: de telecomsatelliet Telstar 402;

in 1996: de telecomsatelliet GE 1;

in 1998: de communicatiesatellieten Iridium 77, 79, 80, 81 en 82.

vertrek in 1995 van de ruimtependel Endeavour - STS 69 (Norad ID: 23667), voor een 11-daagse opdracht in een baan om de aarde.

Voor het eerst worden twee ladingen in de ruimte gezet en terug naar binnen gehaald tijdens één missie.

De eerste is Spartan 201-03, zijnde de derde Spartan 201 missie in de geplande serie van vier, voor studie van de buitenste atmosfeer van de zon en de zonnewind die voortdurend langs de aarde stroomt.

De tweede is WSF-2, bestaande uit een stalen schijf, ontworpen om dunne films in een ultravacuum omgeving te laten ontstaan, voor toepassing in een volgende generatie geavanceerde elektronica.

De inzittenden zijn:

David M.Walker, bevelhebber,

Kenneth D.Cockrell, piloot,

James S.Voss, ladinggezagvoerder,

James H.Newman, missiespecialist,

Michael L.Gernhardt, missiespecialist.

geboorte in 1939 te Portland – Oregon, van Stanley David Griggs.

Amerikaanse piloot/astronaut.

Lid van Nasa 8-1978 groep.

Maakte ruimtevlucht in STS 16/51D.

Verbleef 7,00 dagen in de ruimte.

Maakte 1 ruimtewandeling van 3u06’.

Sterft in oldtimervliegtuigcrash op 17 juni 1989, te Earle, Arkansas.

selektie in 1993 van de RAN-5 wetenschapper

Anatoly Artsebarsky.

lanceringen van allerlei aard, onder andere

in 1967: de NASA wetenschapssatelliet Biosatellite 2;

in 1971: een SU ELINT satelliet Tselina-O;

in 1983: een SU militaire waarnemer Oktan;

in 1984: een SU militaire waarschuwer Oko;

in 1987: zes SU militaire communicatiesatellieten Strela-3;

in 1990: de SU aardobservatie satelliet Casimir 1/Resurs F09;

in 1993: een SU fotospion Don.