Berichten van 19 oktober 2009 tot 25 oktober 2009

Zoals  we ergens vermelden, het antwoord was verbluffend.

Wij publiceren deze welke we terug vonden in het archief, indien er mensen zijn welke nog andere plaatsen weten meld ze gerust, als het enig sinds mogelijk is met foto of kopijen!

Uit de provincie Limburg is er zeer weinig geweten, wij hopen ook hier mensen te kunnen bereiken die ons verder willen helpen!

 

Ook in Wallonië onze Franstalige vrienden kennen de belleman en zijn roepsteen.

 

Een 300-jaar oude geschiedenis.

 

Tiége  verkoos zijn koerier en zijn herderin (uit Le Courier, Verviers 22/2/83)

 

’t Is een meer dan 300-jaar oude verhaal dat de leden van de vereniging van Tiége “De verenigde vrienden” beslist hebben te doen herleven, een verhaal dat zowel naar de legende als naar de waarheid helt, niemand weet het met zekerheid.

Dus drie eeuwen geleden voelden de inwoners van Tiége, Sart en omgeving, de noodzaak aan om alles te weten te komen over het dagelijks leven van hun dorpen; één enkel communicatiemiddel ten dien tijde: de openbare omroeper.

Zo gezegd, zo gedaan: de dorpbewoners kozen de dorpsidioot uit om deze taak, en men noemde hem “ Koerier”

Voor 8 “sous” trok hij van hoeve tot hoeve, van gehucht naar gehucht, om de geboorten, de huwelijken, de overlijdens en ander nieuws aan te kondigen.

Bezorgd om het welzijn van hun koerier, beslisten de dorpbewoners om hem een zusterziel te schenken, maar de simpele geest vond geen en schoentje dat hem paste: de mooie herderinnen wilden niets weten van dit naïeve en goedgelovige personage.

Er bleef slechts één oplossing: men organiseerde een (opgedrongen) verkiezing van een “travestie”, die zich in een herderin zou verkleden.

In de loop der jaren is die traditie verloren gegaan.

Doch, voor de 5^de verjaardag van de “Amis Réunis” heeft de vereniging die traditie terug opgenomen en een “Koerier” verkozen die gedurende één jaar de grootste “Estene” van het dorp zal zijn, aan wie men een herderinnetje heeft toegewezen.

                                     

Etienne kwam bij een wandeling door de Gentsefeesten in contact met Julien Pauwels, de man welke officieel aangesteld werd als belleman van de Arteveldestad. Sinds die dag bundelden ze hun krachten samen om het ambt en de taak van de belleman, zoals de oudste onder hen hem gekend hadden er alles over te weten te komen.

Het opzoekingzwerk was geen gemakkelijke karwei, maar beetje bij beetje pasten ze alle puzzelstukjes ineen en resultaat verblufte hen elke dag opnieuw.

Hij verzamelde informatie bracht het in kaart en legde historische waardevolle plaatsen of voorwerpen op foto vast. Het monnikenwerk bracht hem van de kust tot op de Hoge Venen. Of dit reuzen werk ooit in boekvorm is gegoten is me niet bekend.

In Groot-Brittannië bestaat de “Town cryer” nog altijd er worden daar internationale tornooien gehouden voor stadsomroepers. In 1987 was Pauwels er als enige amateur. Al de rest waren professionele stadsomroepers.

Op het wereldkampioenschap diende de belleman hun roep te openen met de kreet “ Oyez, Oyez, Oyez, gevolgd door honderd woorden, en de slotzin “ God Save The Queen.”

 

Ook de klokken vertelden het nieuws.

Zo waren er in de kerktoren bedeklokken en vermaanklokken.

De eerste dienden om de mensen naar de kerk te roepen voor de missen.

De andere werden geluid wanneer het mansvolk uit de cafés moesten komen

Er bestaan feestklokken maar ook einde(ende overlijdens) klokken.

Stormklokken en ga zo maar door.

                                  

Hier plaatsen wij een van Etienne zijn roepen:

 

“Ga zwijgen en luistern da’k kan spreken:

Ene mededeling aan de bevolking van Kortrijk en omliggende contrijen.

Op zondag den van de juli maand zal om 8 uren in den achternoenen het grootste wandtapijt ter wereld opgetrokken worden op de plaatse alhier, voor de lelijke facade van den groten bazaar aldaar.

Deze tapisflam, van meer dan 600m2  groot, werd samen gestikt door 100 slaven van Rollegem.

Elken deen zegt het voort!

                                      

Of nog Gapersfeesten Geluwe 1990

Gaat ge a.u.b. nen keer blijven staan, zwijgen, luisteren en gaapen , dat ik kan spreken

Eene belangerijke mededeling aan de gapers van Geluwe en omliggende contrijen.

Op zaterdag den 1sten  van sde hooimaand dezers jaar ’t is te zeggen vandage, gaan alhier de 19^de gapersfeesten door en officieel worden ze geopend door den burgemeester, om 10.30 u in den voornoenen bij het standbeeld van den “Gaper”.

De bevolking wordt gapende verzocht dan alsook hunnen huizen te bevlaggen en de te pinten.

Men moet gapen als de pap geboden wordt ende vandaag is daarvoor gelegenheden ten over. Ten alle kanten alhier ende aldaar in de frietkotjes, eethuizen, kroegen en estaminets als ook in de grote tente.

Begapen en aangapen kunt ge naar het rijkegevulde programma der festiviteiten in de verschillende straten.

Gapen als een oester, gapen als een verwarmde mossel, gapen gelijk een blaasbalg.

En veel geeeuw en gegaap is vandage alhier toegelaten en zelfs aanbevolen.

Geluwe  gaapt vandaag als een oven, van gezonde gaperij. Men hoeft maar te gapen en te slikken! Maar denk er aan” te heet gegaapt is te laat geblazen”

Gaapt en bijt niet, dreig en smijt niet, en gedenk o, mens wie als gaper is geboren, zal als gaper sterven.

Elkendeen zegt het voort aan iedereen.

Benekom                                                                                    Elsegem

Bij de tiende verjaardag van de belleman , nodigde hij gedurende de Folklorefeesten van 1987 zijn collega’s uit zijn dat was 1987 dacht men er aan om het wereldkampioenschap der bellemans te laten door gaan te Rollegem. Dat was echter buiten de wil van “belleman” Etienne Lievyns gerekend, hij vond het niet gewenst dat een “Belleman” als laatste zou gerangschikt worden. (28/8/1987),

Hij wilde op zijn feest zoveel mogelijk gelegenheids bellemannen bijeen zien, en ze een roep laten doen op de roepsteen, met als onderwerp hun eigen dorpsfeest aankondigen in 50à 100 woorden

Zijn verzoek gebeurde wel wat laat, zodat er zich moesten verontschuldigen.

Bij de tiende verjaardag van zijn belleman zijn

leupegem

Op 22/6/1987 Was er het programma van Martin Dejonghe, “Service-Telefoon”  daar werd er een oproep werd gedaan en men kon blij gezind melden; dat een buitengewoon resultaat werd behaald.

a) De vragen luiden: waar is nog een belleman? Men wist toen al dat er een belleman was te Gent, Brugge, Dranauter, Halle en Kortrijk-Rollegem.

b) Waar zijn er nog roepstenen voor de “belleman”?

c) Kan men er nog foto’s van bezorgen?

d) Zijn er ook nog teksten van omroepen ergens ter beschikking?

Het was een echte triomf, tegen de middag kon men al melden dat er 55 telefoontjes waren binnen gelopen.

Met nog  4 Bellemanshuisjes, 21 roepstenen waren, een schilderij van zo een huisje, een houten beeldje van een belleman, en veel beloofden er hun medewerking.

Wat wisten ze al dat er tot over enkele jaren waren er rond Anzegem nog een vijftal roepstenen:

Gijzelbrechtegem, is verdwenen bij het vernieuwen van het wegdek.

Kaster,

                 

                                                                Leupegem steen

Vichte, roepsteen is er verdwenen, wel nog foto. De verdwenen roepsteen was een restant van de oude kerk.

Waregem; in het centrum

Tiegem, werd weggehaald en belande gebroken op een stortplaats toen het kerkhof rond de kerk plaats maakte voor de parking.

Maarke-Kerkem en Sint-Goriks-Oudenhove, en zeker verder nog meer. Deze van Sint-Goriks-Oudenhove is een gedeeltelijke reconstructie.

De Elsegemse Champetter was nog beter geïnstalleerd, hij mocht in ‘t droge lezing geven.

Hij had namelijk een “roephuisje”, drie treden hoog en met een dak er bovenop. Het oude gebouwtje is ineen gestort, en werd opnieuw vervangen, voor de herinnering, maar natuurlijk ongebruikt. (Foto)

Ook in Zulzeke stond de aankondiger half en half van de regenbeschermd.

In Daknam-Lokeren, is er ook nog een roepsteen, en een gelegenheids belleman, vrachtwagenchauffeur.

Te Wakken ging het sinds 1822 ook anders, hij ging er aan een venster van het dorpshuis aangewezen door het bestuur, zijn verkondigingen doen.

                        

 

Bellemans zijn er, te Ieper, Dakman, Affligem, Menen, Oekene, Gent, Rollegem, Brugge, Klemskerke, Dranauter, Eigenbrakel en in Rekkem.

 

Den belleman was een echte folklorist, als er iets moest worden gedaan en er kwam folklore aan te pas dan was hij er als de kippen bij.

In de tweede helft van de 13^de eeuw is er sprake van een zeker vrouwe Fressende vrouwe van Rollegem, die gehuwd was met ridder Hugo van Halewijn.

In 1289 na het overlijden van haar echtgenoot noemde Fressende zich vrouwe van Rollegem. Dat lazen we in de geschiedenis over Rollegem, zouden we er een  verkiezen kunnen van maken? En ja, de verkiezing van “Den heer of de vrouwe” werd op het getouw gezet.

     

De oorkonde werd door Etienne aldus opgesteld:

Becrachtichinghe van Jaerigheitin de heerlykheit van Rolleghem.

 Door den Raed van den heer van Rolleghem werd vasthestelt dat genaamde                                 ten jare19   werdt geboren en also den leeftyt van 18 jaer te hebben berykt en het is onze welbekende plichte dit aen de bevolkinghe van deze contrei kont te maeken.

Dit gebeure door het aenplanten van eenen meieboom, een al oud gebruik u bekent, ende alsook het afgeven van deze Oorkonde, dewelke bevetight dat hogerghenoemde in aenmerkinghe komt om zyne ofte haere candidatuer te stellen voor de adelyken titel van Heer ofte Vrouw van Rolleghem, dewelke zou toegekent worden na eene verkiezinge in onze zetelplaets alhier op       augustus 19  , en dewelke in voege blijft tot zijn 24sten verjaerdagh al wonende als knaep ofte maeghd te Rolleghem

Alzoo gedaen in de heerlykheit van Rolleghem in de meiemaand van het jaer

De scheepenbanc.

                De provincie Oost-Vlaanderen.

Dakman (Lokeren) : huisje, er was zeker ook een belleman, teksten bestaan nog van zijn omroepen.

Achtbare Ingezetenen van Dackenam.

In opdracht van het College van Schepenen deel ik U mede:

Primo; de inwoners worden verzocht te bevlaggen als de gemeente dat vraagt,

            De ontvanger van rechtstreekse belastingen

            zal zitting houden ten gemeentehuize

            op datum van 3 juni 1943 (derde kermisdag)

Secundo: de ouders van honden zullen dit

              Jaar aan hun contibutie niet ontsnappen

              Dat zal ik veldwachter ter plaatse komen

              Vaststellen

              Er is een coloradokeverplaag, vastgesteld

              in onze contreien de verdelging is

              dringend nodig, inlichtigingen te bekomen

              op het gemeentehuis en op den boerenbond,

              bescherm ons pattaten!

              Heden grote kaarting in “Cafe Reynaert, die Vos”

              500f. gratis, man tegen man, inleg 20f.

              Het bestuur is niet verantwoordelijk voor

              gebeurlijke ongevallen

Tertio: door faillissement, om 18 uur openbare verkoping

            van 50 roeden beten en 25 roeden klavers

            deurwaarder “De Ketel” zitting ten gemeentenhuize.

            Gouwdieven verontrusten de streek, dames

            let op uw geldbeugel

            Het sluiten der herbergen dient te gebeuren

            bij het luiden van de avondklok, sterke

            dranken worden geschonken tot zonsondergang.

            Dit is mij ter kennis gesteld om het

            U allen ter kennis te brengen.

                          Elk zegge het voort!

Schrift en taalfouten zo getrouw mogelijk nagemaakt door

Rob. Baetens, kunstschilder Lokeren

Gedaan op 23 juli 1987

 

                       

  Elsegem: huisje

 

 

Elsegem: omrande muur, huisje

Leupegem: roepsteen

Affligem: tussen Aalst en Dendermonde, kledij 1900. Belleman +veldwachter( bij feestelijkheden)

Avekapelle: roepsteen met dakje

Beervelde:

Deinze, Gottem

Er zijn in Deinze nog een paar roepstenen bewaard. De inventaris van roepstenen staat in de Handelingen der maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te gent-1988- en vertrok van een suggestie van wijlen Prof. Dr. Jan Van Rompaey om een algemene inventaris te maken van ons “rechtshistorisch patrimonium”

 

Gottem; Verdwenen roepsteen, volgens getuigenis van bejaarden ter plaatse, bestond uit een groot arduinen blok van wel 2 meter nabij het

                           kerkportaal                    

 

 

 

Kemzeke: roepsteen

Baasrode, (Dendermonde): steen

Balegem: roepsteen voor de kerk.

Denderbelle, (Wieze): roepsteen aan de kerk, oude veldwachter.

Desteldonk:

Elsegem: huisje

Geraardsbergen: Was er vroeger een Belleman. De laatste noemde

                         "Pietje Stek" Er was een vast parcour met

                          omroepplaatsen(geen voetsteen

 

Hansbeke, (Nevele):

Leeuwergem (Zottegem)

Lettenhoutem: standbeeld belleman.

Mariakerke (Gent): uitleeshuisje

Massemen: vrijheidsboom

Michelen: hier zou nog een beeldje in hout zijn met bel.

Munte (Merelbeke): roepsteen rechtover de dorpskerk, met een ontwerp van een bellemanfiguur van de kunstenaar Willy Vlieghe

Nevele: postkaart 1900

Oordegem, op de baan Gent-Aalst, kerk gerestaureerd. Een boek uitgegeven over de kerk, en dorp.

Petegem: roepsteen aan het kerkhof

Schelderode: roepsteen

Schellebelle: roephuisje of uitleeshuisje

Steenkerke: roepsteen met dakje

St.Lievens-Houtem:

St. Maria-Latem

Waasmunster:

Wanegem-Lede:

Weelde: huisje.

Wetteren: Kon ons geen informatie er over geven

Wieze: roepsteen

Zulzeke:

 

Of wie herinnert zich nog “Gat in Rollegemse muur”. Het was augustus 1990 precies twintig jaar geleden. Etienne kon op zijnen roepsteen vlak voor het portaal van de kerk uitroepen aan allen die het horen wilden: "de Rollegemse folklorefeesten zijn er... Elk zegge het voort!" De figuur op de roepsteen was al folklore op zich. Men kent de belleman in veldwachteruniform tot in elk hoekje van ons Vlaamse land!

Terwijl de klokken luidden en de kanonnen bulderden werd de muur doorbroken. Een duidelijker link naar de belangrijke gebeurtenissen van 1990 kon er niet!

Ook Rollegem breekt muren, naar openheid en naar erkentelijkheid voor iedereen.

Wie kon er beter de Folklorefeesten helpen maken dan de “echte belleman” Etienne, verzamelaar van roepstenen op papier. Net als zijn voorganger uit de 17^de eeuw, Jean-Baptiste Hofman, staat de belleman op zijn roepsteen.

Het hoogtepunt uit zijn loopbaan  lag ongetwijfeld in 1991 toen hij op zijn 68^ste als “Belleman” met een Frans- en een Duitstalige collega werd aangeduid om het feestprogramma ter ere van Koning Boudewijn aan te kondigen.

In paleis 5 vertolkte Etienne een belangrijke rol in een soort” Prehistorie” van de vorst. Het werd voor de fiere Etienne, die ons vorstenpaar een tiental jaren geleden al eens ontmoette.

 

 

 

 

 

 

 Beauvoorde West-Vlaanderen

 

 

Beauvoorde

 

 

 

 

Beauvoorde Roepsteen