UW ECOLOGISCHE VOETAFDRUK Ondek de wereld van de Effectieve Micro-organismen. Uw moestuin de basis van uw gezondheid. Fermentatie van organisch materiaal, een wereld van verschil. Grasperken, siertuinen en borders schitteren door éénvoudige toepassing van het Bokashi principe.
Bokashi is Japans voor gefermenteerd organisch materiaal, in dit geval bedoeld om de bodem organisch / met koolstof te bemesten.
Naast koolstof bevat bokashi ook een breed spectrum aan allerlei bio-actieve stoffen welke de biologie van de bodem op een positieve manier ondersteunen.
De oorzaak van het teruglopen van de kwaliteit van de bodem is het gebrek aan bemesting met koolstof / organisch materiaal.
Besef bv dat kunstmestgeheel niet, en drijfmestslechts een zeer gering deel koolstof (C) bevatten en meer stikstof (N) bevatten.
Een goede mest heeft een verhouding van 20 x zoveel koolstof als stikstof , een bokashi gemaakt van hoofdzakelijk paardenmest en wat ander organisch heeft precies deze verhoudingen.
Een product van zeer grote waarde dus als we land hebben.
Composteren versus bokashi
Door in plaats van de mest compost (aeroob = met zuurstof) te maken kunnen we er ook bokashi van maken (anaeroob = zonder zuurstof). Geen verrotting in de hoop, maar vergisting.
Het voordeel t.o.v. composteren is dat er geen verhoging van temperatuur optreedt waardoor meer energie in het product behouden blijft voor straks op het land.
De gassen die ontstaan kunnen niet vervluchtigen en worden weer binnen het fermentatie proces gebruikt. Dit is een directe verbetering van onze ecologisch voetafdruk op deze planeet.
Daarmee neemt ook het volume vrijwel niet af waardoor we meer volume aan organische stof t.o.v. van compost overhouden. De structuur van het gebruikte materiaal zal minder afgebroken worden als in een compost verwerking, daarom gaan we het toegevoegde materiaal al zo klein ( fijn ) als mogelijk in de kuil brengen.
Paardenmest is bij uitstek zeer geschikt om bokashi van te maken omdat het net als goede bokashi 30 a 50 % droge stof bevat.
De ingrediënten, samenstelling en verhoudingen
Een fermentatiekuil wordt opgebouwd uit diverse materialen onder te verdelen in
Koolstofhoudend materiaal (C) ook wel bruin materiaal genoemd
Stikstof houdend materiaal (N) ook wel groenmateriaal genoemd
Voorbeelden van sterk koolstofhoudend materiaal (C) zijn: bladgroen, bladeren en diverse stro soorten.
Voorbeelden van sterk stikstofhoudend materiaal (N) zijn: groente en fruit afval, verse mest, vers gemaaid gras, ander groenafval uit tuin en bloemisterij.
De verhouding waarin C en N gemengd moeten worden zit tussen de 20 á 30 delen koolstof (C) op 1 deel Stikstof (N). (deze verhoudingen zijn per methode verschillend)
C/N verhoudingen in fermenteerbaar materiaal
Vers zaagsel 511:1
Stro 128:1
Boomblad 40:1
Paardenmest 30:1 -> door vergistingsprocedure tot uitstekende duurzame grondverbeteraar.
Keukenafval 16:1
Gras 12:1
Groenafval 7:1
Wij als horsepartnership.w hebben hier als logische keuze de paardenmest als basis organische stof gekozen.
Vanuit het ecologisch stalbeheer beginnen we eigenlijk al aan de grondslag van de bokashi te werken.
Het stalbed wordt rijkelijk voorzien van stro, dat de bokashi ten goede komt en versterkt, als sterk koolstofhoudend materiaal. Het stro is altijd reeds kort gehakselt, ongeveer 4 à 5 cm. Tarwe-gerste-en koolzaadstro komen hiervoor in aanmerking.
Vervolgens worden dagelijks en in een juiste dosering natuurlijke basis grondstoffen aan het strobed toegevoegd.
Vooreerst kleimineralen en vulkaan of oergesteente( in poedervorm).
Dan gaan we het strobed dagelijks enten ( bevochtigen ) met EM, zijnde effectieve micro-organisme. We zullen de eigenschappen en het nut van deze toevoegingen en de volgende blogs artikelen , verder omschrijven en toelichten .
Deze toevoeging geven al een direct voordeel aan het stalklimaat. Volledige onderdrukking van amoniakgeuren, geen stank in de stal, geen vluchtige stikstof afgifte, binding van de stikstof met het organisch materiaal. Duidelijk vermindering van vliegen in de stal.
Dagelijks worden de mestbollen uit de stal weggenomen en op de hoop gezet tot ongeveer één ton is bereikt. Vervolgens gaan we deze organisch stof terug mengen met de bovengenoemde natuurlijke grondstoffen. Dus om tot de juiste mengverhouding te komen voegen we terug kleimineralen , vulkaangesteente en nu ook zeeschelpenkalk toe. Opnieuw gaan we dit volume besproeien met de bijzondere EM of effectieve micro-organismen.
Vanaf nu hebben we de perfecte basis om het fermentatie proces te doen slagen.
Het gehele volume wordt op een kuil gezet en volledig luchtdicht afgedekt.
Na minimum 7 weken is er reeds door het fermentie- of vergistingsproces , onder anaerobe omstandigheden een bruikbare paardenmest bokashi ontstaan.
Het eindproduct is een 1e kwaliteit organische compost.
Paardenmest bokashi voor bodemverbetering
Bokashi op basis van paardenmest om de bodem te herstellen en planten en groenten van waardevolle voedingstoffen te voorzien.
Ondersteunt een goede oppervlakte bevorderd het microbiële leven en humusontwikkeling in de bodem.
Daarnaast draagt de Bokashi bij aan luchtigheid, verbeterd afwatering en resistentie bij droogte.
Gebruik 500 gram per m2 per jaar.
In onze toepassing gebruiken we de bokashi van paardenmest in een kringloop systeem op de paardenweides, in onze moestuin, op het gazon , aan hagen, sierheesters en bomen. Uiteindelijk produceren de paarden nog meer mest, dan ik persoonlijk nodig heb op jaarbasis voor eigen gebruik. Bedoeling is om het overschot ter beschikking te stellen aan de particuliere tuinliefhebber. ( tegen kostprijs). Ik zal dit later via een advertensie op seniorennet kenbaar maken.
Een verhaal dat onze landbouwers reeds kennen, maar ook voor onze moes-en siertuinen van toepassing is.
Geregeld duiken alarmerende berichten op over het koolstofgehalte van de Vlaamse akkers. Landbouwer, maar ook hobby tuiniers moeten wel alert zijn en op tijd maatregelen nemen. Een te laag koolstofgehalte opkrikken is immers een werk vanjaren.
De organische grondtoestand van de landbouwgrondof in onze moestuin ook wel uitgedrukt als gehalte koolstof in de grond bepaalt voor een groot deel de vruchtbaarheid en de bodemstructuur van de grond. Het organisch materiaal in de bodem breekt jaar na jaar af, dit door de gewassen die we oogsten, maar het is ook een automatisch proces. Om het koolstofgehalte op peil te houden, moet er dus elk jaar voldoende organisch materiaal worden aangevoerd, in de vorm van oogstresten, groenbemesters, organische meststoffen of bodemverbeteraars.
Opbrengst in gevaar.
Geregeld verschijnen er doemberichten over het koolstofgehalte van de Vlaamse landbouwgrond, dat dramatisch aan het dalen zou zijn. Vanaf eind jaren negentig is er inderdaad een globale daling van het organische stofgehalte van de landbouwgronden. Steeds meer percelen komen de laatste tien jaar beneden de optimale toestand te liggen. Op een kleine 10% van de gronden is het echt zodanig laag dat er sprake kan zijn van opbrengstverliezen.
De daling van het koolstofgehalte heeft verschillende oorzaken. Zo wordt als gevolg van de strengere mestwetgeving al ruim een decennium minder stabiele organische stof uit dierlijke mest aangevoerd. De recente metingen van het nitraatresidu doen daar nog een schepje bovenop. Voorts heeft het veelvuldig bekalken, omwille van te lage pH, een rol gespeeld. Bekalken bevordert immers de mineralisatie en dus de afbraak van organische stof. Ook de intensievere teeltrotaties, bijvoorbeeld van groenten, zorgen voor een intensievere afbraak van de organische stof, net als monoculturen waarbij er weinig oogstresten achterblijven. Stro dat niet meer op het land achterblijft, dieper ploegen, het veranderende klimaat, de zure regen, het scheuren van weilanden: het heeft allemaal een negatieve invloed op de evolutie van het koolstofgehalte. Maar ook het veelvuldig gebruik van chemische meststoffen.
Mix van maatregelen
De afbraak van organische stof compenseren kan aan de hand van een mix van maatregelen. Oogstresten inwerken is effectief, maar ook groenbemesters opnemen in het teeltplan en organische bemesting zijn goede manieren om stabiele organische stof aan te brengen. We moeten ook meer nadenken over onze teeltrotatie.Op enkele jaren tijd kun je het koolstofgehalte echter niet fundamenteel doen stijgen. Zelfs met een goeie maatregelenmix blijft het een werk van lange adem, dat je beter aanvat voor de problemen voelbaar worden.
Het koolstofgehalte is bepalend voor de conditie van een akker. Het heeft een enorme invloed op alle bodemprocessen. Voldoende organische stof bevordert de bodem-structuur, waardoor de bodem meer weerstand kan bieden tegen druk en dus minder snel verschuift. De erosie-gevoeligheid en de kans op verslemping nemen af. Voorts verbetert organische stof de vochthuishouding: regenwater infiltreert sneller in de bodem en tegelijk houdt de bodem het water ook beter vast. Ook wordt de grond beter doorluchtbaar waardoor het bodemleven wordt gestimuleerd. Allemaal zaken die je teelt ten goede komen.
We nemen dit vehaal mee naar het fermentatieproces om de ideale bodemverbeteraar samen te stellen.
Als paardenliefhebber zijn wij hobbymatig een groot deel van onze vrije tijd bezig met dit edele dier. Vanuit een visie om het bezig zijn met paarden ook een beetje positief te bekijken in functie van de natuur, zijn we een jaartje geleden in contact gekomen met het eco- stal en weidebeheer. Dit impliceert dat wat het paard aan mest geeft, via een zeer effectief kringloopsysteem terug op de graasweide terecht komt. Het komt er op neer dat het stro-bed in de stal reeds toevoeging krijgt van zeer belangrijke natuurlijke basisstoffen, en samen met het dagelijks enten met effectieve micro-organismen, een organisch materiaal ontstaat dat de grondslag vormt voor een doorgedreven fermentatieprocedure. Niet alleen de voordelen voor het welzijn van de paarden in de stal en de uiteindelijke "ecologisch verantwoorde bodemverbeteraar, die na een 7 tal weken onder luchtvrije omstandigheden, als unieke Bokashi herboren is, maken deze werkwijze de moeite waard om vol te houden.
In deze blog wens ik u te informeren over deze fermentatie methode.
