Berichten van 28 september 2009 tot 4 oktober 2009

Het "Paarsharttrechtertje" (Rickenelle setipes) heeft maar een hoed van 0,5 -1 cm breed. Het is meestal duidelijk tweekleurig met een roestbruin tot blauwzwart centrum en een grijsbruine rand. Het spreidt zich vlug uit. De lamellen zijn witachtig tot lichtgrijs en sterk aflopend op de stengel, zodat het paddestoeltje er "trechterachtig" uitziet. (In bijlage laten we een foto van deze onderzijde zien, dus er even op klikken!) Het is vooral tussen mos te vinden. En ze groeien nogal in groep. Toch niet zo dikwijls te ontmoeten!

De "Voorjaarshoutzwam" (Polyporus ciliatus) is vrij lichtgrijs tot beige-bruinachtig, het centrum is wat navelachtig verdiept of juist breed bultig verhoogd. Het oppervlak is fluwelig tot fijnviltig, de rand vaak gewimperd. De steel is ook in de kleur van de hoed en fijnviltig en centraal geplaatst. Het vlees is taai -elastisch. Het is een saprofyt en dus te vinden op dood hout. Wanneer u op de bijlage klikt, komt er nog een foto van de onderzijde. Daar ziet men de fijne ronde poriën die ook zo typisch zijn van dit zwammetje. (Steeds ook op de foto klikken om te vergroten)

Deze "Biefstukzwam" (Fistulina hepatica) (een echte zwam of paddenstoeldimaal) heeft bovenaan een vleeskleurig-roze tot vleeskleurig-bruine kleur. Het oppervlak is iets ruw en in de jeugd scheidt hij bloedrode druppels af. Het vlees is ook rozeroodachtig met lichtere overlangse-streperige vlekken (als rauw vlees). Het is week elastisch en saprijk. De geur en smaak is iets zurig. Jong is hij wel eetbaar maar eerst moet het looizuur dat hij bevat door afkoken verwijderd worden! Hij heeft dus wel veel van een biefstuk maar is toch ook wel wat anders...! Het is een parasiet die op levende bomen te vinden is, ook op stronken ,vooral van Eiken en Tamme kastanje.
Zeer speciaal is ook dat hij onderaan buisjes heeft die los staan van elkaar. Bij gewone gaatjes of buisjeszwammen zijn deze alle vergroeid. Hier dus niet. Het is daardoor ook de enige vertegenwoordiger in de familie van de "Fistulinaceae" nml "Fistulina hepatica" (van Latijnse fistula = buis ,komt van holle rietstengel en hepatica komt van latijnse "hepaticus"= lever omwille van de kleur hier, in het Nederlands wordt verwezen naar de biefstuk om de kleur aan te duiden.) In bijlage (even op klikken) geven we een foto van een stukje van de buisjes onderaan de zwam, zij vormen hier een kluwen, maar staan dus wel los van elkaar!)

Nog en voorbeeld van een slijmzwam! Het zijn voorlopers in de ontwikkeling naar echte zwammen, dieren en planten. Dit is de "Gewone boomwrat" (Lycogala epidendrum) het plasmodium ( zie meer uitleg over slijmzwammen op 29/08) is roze tot rozerood. De vruchtlichamen zijn allemaal bolvormig en van 2 tot 10 mm in doorsnede. De inhoud van het plasmodium is een melkachtige inhoud met een oranje kleur. Later worden in de vruchtlichamen sporen gevormd. Deze "rode bolletjes" komt men wel meer tegen op naakt dood hout en voelen zacht aan. Daarna komt de rijpe fase ( het "plasmodium" is donker van kleur geworden) zie hiervoor de afbeelding in de bijlage onder de foto klikken op "rijpe vorm". In de tweede bijlage nog een foto waar "de sporen vrij komen"!

We blijven nog even bij de slijmzwammen. Hier het "Plat goudkussentje" (Perichena depressa).
De rijpe vormen zijn plat (0,2 tot 1,5 mm doormeter) en laten reeds het inwendige zien. Mooie goudgele draden met ook goudgele sporen! Op dood hout heeft deze slijmzwam zijn voedsel aan bacteriën en sporen reeds opgedaan. (Zie meer uitleg over de slijmzwammen, die geen zwammen zijn, bij het "Netpluimpje" op 29/08!) Nu is de fase van de verspreiding van de sporen aangebroken. Het is intussen wel fascinerend om de verscheidenheid in vorm en kleur ook bij de slijmzwammen te ontdekken! De naam is hier ook treffend gekozen!

Op 8/09 hadden we reeds een foto van het "Witdeksel kalkbekertje" (Craterium minutum) getoond. Het was toen al wel op een plaats gefixeerd maar nog niet volledig rijp. Het dekseltje zag er nog jong fris geelgroen uit! Hier hebben we het volledig rijpe stadium. Het dekseltje is wit geworden en er zijn sommige delkseltjes al opgelost, zodat we in het bekertje de draden kunnen zien, waartussen ook de sporen zitten. Deze gaan zich nu verspreiden. (Zie ook nog meer over slijmzwammen op 29/08 bij een "Netpluimpje".)