Archief

"Olijf-schildmos" Pleuristicta acetabulum) is een licheen dat bij ons niet zo veel te vinden is, terwijl het in Nederland als algemeen bekend is. Het is olijf-groenig tot wat grijs, aan de lobben is het wat berijpt en het heeft normaal ook pycnidiën (dit zijn aseksuele voortplantignssystemen van het licheen door vorming van pycnosporen) zwarte puntvormige structuren in het thallus. Als het licheen nat is of nat gemaakt wordt , wordt het "fris groen". In "bijlage" hebben we een stuktje nat gemaakt en ziet men ook beter de zwarte pycnidiën.

Dit "Gewoon purperschaaltje" (Lecidella elaeochroma) is wel iets speciaal. Zoals te zien zijn alle apotheciën (de vruchtlichamen van het licheen) niet alle van dezelfde kleur. Normaal zijn deze zwart met een zwart randje maar hier zijn er ook bruinige apotheciën bij.Gezien het op één thallus staat zijn er geen uitwendige factoren in het spel om deze kleurvariëteit te verklaren. Is dit een gedeeltelijke mutatie? De juiste oorzaak is niet gekend maar er zijn nog meerdere kleurschakeringen mogelijk en die doen zich ook voor, in de ons omliggende landen. Daarom wordt dit licheen wel een "kameleon" genoemd! Leuk om tegen te komen! In "bijlage" nog een opname van dit exemplaar.

Dit is ook een klein licheentje "Kroezig dooiermos" (Polycauliona candelaria). (Vroeger Xanthoria candelaria) De Nederlandse naam "mos" vloekt hier natuurlijk bij, omdat het niets met een mos te maken heeft maar dat het uit een tijd stamd dat het nog niet zo goed werd onderscheiden. Maar men is eerder nog bereid om de wetenschappelijke naam te veranderen dat een goede Nederlandse naam te kiezen! Het zijn kleine heldergele tot oranje schubjes of krobachtige lobjes die nogal opstijgend staan en op de randen ingesneden zijn en met soralen bedekt. Leuk om te vinden! Deze opname is reeds x 30!

Het "Hamsteroortje" (Normandina pulchella) is een licheen dat tot de verbeelding spreekt! De naam is geweldig goed gekozen. Het zijn klein ronde vlakjes die men normaal ziet met nog een randje (soralen) aan! Echt bijna "hamsteroortjes"! Deze foto is reeds en vergroting van 10 x. In "Bijlage" geven we nog een opname van x 30! In de jaren 70 was dit licheen door de luchtverontreiniging teruggedrongen tot de kuststreek. Nu kunnen we ons verheugen om dit al eens meer terug te zien. Zeer mooi!

De "Zwavelgroene schotelkorst" (Lecanora sulfurea) heeft een 'zwavelig' kleurtje of geelgroene kleur tot groengrijs. Te vinden op bakstenen muren van oudere kerken. Het is nogal zeldzaam. Het thallus is korstvormig en in wat bolvormige areolen gebarsten, vaak door een zwart prothallus begrensd. Hier zien we deze zwarte prothallus een beetje aan de linkerkant van het thallus. Dat het ook geen apotheciën (deze zijn bleekbruin tot grijsbruin) heeft hier, maakt het ook wat moeilijker om het te herkennen.

"Inktspatkorst" (Arthonia spadicea) is wel een van de best gekozen nederlandse namen voor dit licheen! De vruchtlichamen zijn donkerbruin tot zwart en liggen als donkere vlekjes (echt bijna inkspatjes) op het thallus. Men zou soms kunnen denken dat dit bij de schors hoort maar dat is dus helemaal niet juist. De vorm van de apotheciën is ook wetenschappelijk benoemd als "arthonoied". Een heel speciaal licheen en mooi om het te vinden op wat gladde schors en dikwijls aan de boomvoeten.

Dit "Verzonken schriftmos" (Pseudoschismatomma (vroeger Opegrapha) rufescens) heeft wel een van de kleinste vruchtlichamen of apotheciën, veelal zijn ze ook nog wat verzonken, zoals de naam suggereert. Het thallus is wat bruinroze tot bruinig grijs. Dat het thallus heel wat kan verschillen geven we even weer (zie bijlage) waar we een omname maakten van twee naast elkaar voorkomende vlakken van dit licheen. Wel verrassend dus!

"Lichtvlekje" (Phlictis argena) is een zeer opvallende verschijning als men op en wilgenstam bv. zo'n plekje vindt. In het centrum is het nogal lichtgroenig grijs en de randen zijn mooi wit! Als men echt zeker wil zijn van dit licheen kan men het met wat KOH testen en dan is er een roodverkleuring. De Nederlandse naam is dus wel heel goed gekozen. Ook de wetenschappelijke naam gaat in die richting: het Griekse 'argena' is het wit rond de oogappel!

Dit is een parasiet die een "Rond schaduwmos" (Phaeophyscia orbicularis) aantast. Ook lichenen ontsnappen niet aan andere schimmels die bij hen de voedselbestanddelen die de algen er aanmaken gaan "roven" om het zo uit te drukken. We zien op het licheen zwarte apotheciën verschijnen die de vruchtlichamen zijn van deze parasiet. In "bijlage" kan men nog beter zien hoe een vruchtlichaam van de parasiet in het apothecium van het licheen staan. Het is een apothecium in een apothecium!

Het "Witstippelschildmos" ( Punctelia borreri) is heldergrijs nogal plat aangedrukt en de randen gaan iets omhoog. Typisch zijn de witte pseudocyphellen (ronde puntjes) die nogal ongelijk zijn in grootte. Ook is het nogal mat van oppervlak. Er is een zekere beharing die moeilijk zo te zien is. Van dit type zijn er bij ons in België nu vier soorten gekend. Mooi om deze te vinden. In "bijlage" nog een wat vergroootte opname.