Hoe werkt een draaiorgel (vooral Duitse vb: Deleika, Raffin, Stuber enz…) met papieren muziekbanden?
Draaiorgel “ Leierkasten” in het Duits vb: 16/16; 20/20; 20/31.. en meer, met verwisselbaar , geperforeerd papierbanden zorgen voor de muziek. Het eerste getal slaat op het aantal tonen, het tweede gatal geeft het aantal pijpen weer.
Afhankelijk van het aantal tonen varieert de breedte van de geperforeerde banden. De lengte van een nummer of een muzikale reeks is het aantal meters papier op de spoel het is meestal enkele minuten ( 25 - 40 strekkende meter). Moet opnieuw worden opgewikkeld na het spelen van de muziekband met de hand ( veel arbeid).
Het aantal melodieën is onbeperkt , er zijn honderden bands beschikbaar, er worden voortdurend nieuwe toegevoegd en vrijwel elke song kan worden geperforeerd op rol papier, tenzij te weinig zang tonen op het draaiorgel.
De productie van muziekbanden, zelfs al is het gedeeltelijk ondersteund met computer (maar niet volledig door computer!) is zeer ingewikkeld, waardoor de muziekrollen duur zijn. Rollen van goed materiaal (vandaag de dag wordt vaak in plaats van papier, zijn de rollen versterkt met laagje kunststof ), deze zijn duurzaam.
Voor de volledigheid wil ik vermelden dat er draaiorgels zijn die worden gespeeld met ' muziekboeken”- dat zijn in zig -zag gevouwen dik karton (ook met gaten).
Dit soort bediening is vooral te vinden in kermisorgels, dansorgels en straatorgels , maar bijvoorbeeld in Groot-Brittannië en Nederland en België ook in kleine draaiorgels wijdverspreid.
Het voordeel van kartonnen boeken is zeer snel en veilig hanteren, grote stabiliteit en NIET TERUG SPOELEN als de “ boek “ bij einde melodie wordt omgedraaid kan zo weer worden begonnen aan het begin.
Helaas is de grotere gewicht en volume van de doos tijdens transport stapel wordt genomen.
hoe een geluid wordt opgewekt?
Ik probeer duidelijkheid te scheppen met een voorbeeld van de populaire muziekband om het uit te leggen. Als men het orgel “aandraaid” met de handslinger of het handwiel , wordt deze draaibeweging omgezet in een op - en neergaande beweging:
Met behulp van een gebogen schacht en een bijbehorende drijfstang wordt een (dubbele) balg (het noemt "Creator") bewogen. Tegelijkertijd drijft een riem het opneemspoel de muziekband.
De blaasbalg ("dubbele Schepper") is zo ontworpen dat bij het afspelen altijd een bepaalde lucht reserve in stand wordt gehouden, zodat de noten altijd gelijkmatig worden gehoord en niet “ongeveer”.
Uit balg leidt een dikke buis voor "windbelasting" , voor elk signaal en een mechanische klep gemonteerd op de pijp .
Van de kleppen in de windlade leidt voor elke toon, een dunne buis naar geperforeerde brug (mobiele / "speeltafel) die in contact komt met een gat van muziekband band. Muziekband (band papierenrol met gaatjes) wordt continu getrokken door het aandrijf-station ( brug waar de muziekband door gaat) (met +/- 4,32 m per minuut) op de console (cellulaire), waarin veel gaten zijn geperforeerd precies het aantal dat het orgel tonen heeft . Het papier wordt aangedrukt door een aandrukrol, tussenin een diepe groef, zodat lucht door de gaten kan.
In de neutraal of 0 stand d.w.z. als het papier geen gat heeft, alle kleppen gesloten zijn, wordt geen geluid gehoord. Wanneer een gat in de papier komt, dan kan lucht ontsnappen van de klep die door de dunne buis verbonden met een overeenkomstige opening in de brug. Zo, de klep opent de belangrijkste luchtstroom uit de balg om de corresponderende orgelpijp en het geluid wordt gehoord. U stelt zich misschien de vraag waarom niet rechtstraaks vanuit gat van muziekband naar orgelpijp? Wel dan komen de muziektonen vrijwel ALTIJD te laat zeker bij meerdere en halve tonen, daarom maakt men gebruik van kleppen en lucht reserve.
Anders echter altijd:
korte gat in de muziek volume = kort geluid,
lang gat of een groot aantal korte holes zeer dicht bij elkaar = lang geluid, en of fantasie
De grootste technische uitdaging voor het maken van een draaiorgel met puur mechanisch aangedreven kleppen (dat wil zeggen, elk orgaan zonder elektronica), veel korte opeenvolgende dezelfde geluiden ("Trill") en vele tegelijk klinkende tonen (bijvoorbeeld grote, meerstemmig akkoorden), omdat de kleppen niet snel genoeg kunnen openen en sluiten (herhaling) of als gevolg van te weinig "wind".
Bovendien lage tonen ( grotere orgelpijpen) hebben veel wind nodig, door de omvang van de pijpen .
Levensvriendschap Wim & Kris
