Armoede uitsluiten. Samen!

Jezus de diaken

Dikwijls wordt de vraag gesteld, “Wat is eigenlijk een diaken?” maar in feite is de bedoeling van te vragen, “Wat kan een diaken eigenlijk doen?” Drie diaconaatsmodellen suggereren een bepaald antwoord: het machtsmodel, het historisch model, en het kenotisch model. Elk model als wijze van antwoord is belangrijk, maar alleen het derde verschaft de theologische basis voor het diaconaat.

Het machtsmodel antwoordt van uit de rollen en functies die een diaken in de kerk van vandaag mag en kan uitoefenen. Het historisch model antwoordt van uit de geschiedenis van het diaconaat in de kerk, vooral gedurende de eerste vijf of zes eeuwen. Het komt met het machtsmodel daarin overeen dat het zich interesseert aan de beschrijving van de rollen en functies dat het diaconaat uitoefende in het verleden, in de vroege geschiedenis van de kerk. Kenosis is het Griekse woord voor ‘ontlediging’, en het kenotisch model geeft aan dat de betekenis van het diaconaat te vinden is in de zelfontledigende dienst van Christus-in-de-kerk, een dienst die geworteld en gefundeerd is in de Heer Jezus zelf.

Ambt of ministerie van de diaken:

Sacramenteel teken:

1) representant (‘gezant’ : ambassadeur: cfr. 2 Kor 5, 20) van Christus; de werken die hij verricht en de woorden die hij spreekt tijdens de uitoefening van zijn ambt (ministerie, dienst) worden verricht en gezegd in de naam van de Heer;

2) animator: “de heiligen toe te rusten voor het werk der bediening, tot opbouw van het lichaam van Christus: cfr. Ef. 4, 12;

Met haar vingertoppen strijkt ze
een kruisje op ons voorhoofd!
Dat doet ze altijd voor het slapengaan.
Ze prijst het kruisje met een nachtzoen.
Altijd, sinds opa stierf.

Het kruisje moet ons beschermen tegen
ziekte, pijn en verdriet.
Ze dekt ons onder en vraagt tien keer:
'Liggen jullie goed?'

Dan verlaat ze de kamer,
legt zich in het grote, lege en koude bed.
En dat kruisje, van wie krijgt zij haar
kruisje?
wie moet oma beschermen tegen
ziekte, pijn of verdriet?

Van Robin Pepermans voor oma

Dienstbaarheid in drie uitdrukkingen:

In 1) dienstbare levenshouding: constante houding van dienstbaarheid;

2) occasionele diensten bewijzen;

3) ministerie: d.w.z. in verschillende, blijvende en erkende diensten, vrucht van de veelvormigheid der charisma’s.

Dienstbaarheid in drie uitdrukkingen:

In 1) dienstbare levenshouding: constante houding van dienstbaarheid;

2) occasionele diensten bewijzen;

Elk onderzoek naar de betekenis van het diaconaat zal zich concentreren op drie gebieden:

1) de mensheid van Jezus;

2) de natuur of het wezen van de kerk;

3) de katholieke visie op de sacramenten.

Elke praktische maatregel of elke praktisch besluit in verband met het diaconaat moet steunen op een solide (gezonde) theologische basis, en niet op een functioneel pragmatische benadering.

Voorbeeld van zo’n functioneel praktische benadering: elke leek kan alles doen wat een diaken doet, waarom dan diakens wijden?

Deze uitspraak kan zinvol zijn indien het over een functionaris zou gaan. Maar als deze uitspraak gaat over een sacrament, zoals wij geloven en zullen bewijzen dat het diaconaat is, heeft zo’n functioneel pragmatische benadering even weinig theologische betekenis als de bewering dat het gieten van water over mensen hen niets doet, tenzij dat zij er nat van worden.

De Kerk geeft nog niet voldoende gestalte aan haar diaconale zending en dus kunnen geen zuivere diakenroepingen ontstaan.

Vgl. de kerk krijgt de priesters die het verdient of beter: de priesters kristalliseren de dominante stroming van het moment in de kerk.

De tijd van de diakens

Het herstel van het permanent diaconaat door Vaticanum II (1962 – 1965) kwam op tijd.
Velen zagen het toen vooral als een aanloop naar een priesterschap van gehuwden of als een oplossing voor plaatsen waar priesters schaars waren.
Op die manier liep men het gevaar het diaconaat af te leiden van zijn oorspronkelijke bedoeling en van wat het in de kerk van vandaag moet zijn.
Een permanent diaken mag zijn roeping niet beleven vanuit een sterke verwijzing naar het priesterschap.
Hij wordt ook niet allereerst gewijd voor de dienst aan het altaar.

Als ik stel dat dit de tijd van de diakens is, bedoel ik dus wat anders.
Natuurlijk kunnen diakens taken van verkondiging en liturgie opnemen.
Maar de kern van het diaconaat ligt in de diaconie, het dienstwerk.
Welnu, in onze tijd wordt het voor velen duidelijk dat de toekomst van het christendom vooral in dat dienstwerk ligt.
Ik lees en herlees graag de Jacobusbrief.
Misschien mag ik de lezers uitnodigen regelmatig die korte krachtige brief ook eens opnieuw te lezen?
“Stel dat een broeder of zuster geen kleren heeft en niets om te eten, en iemand van u zou zeggen: geluk ermee. Houd u warm eet maar goed en hij zou niets doen om in zijn stoffelijke nood te voorzien – wat heeft dat voor zin? Zo is ook het geloof, op zichzelf genomen, zonder zich in daden te uiten, dood”.

Hier houdt de schrift ons voor, dat wat geloven, verkondigen en in onze samenkomsten vieren ook in ons leven gestalte moet krijgen.
Daar komt het uiteindelijk op aan.
Dat moet gebeuren door wat we voor medemensen in Gods naam willen betekenen.
Laten we daarvan goed doordrongen zijn.
Verkondiging noch viering zullen echt aanslaan als ze niet gedragen zijn door onze inzet voor mensen.
Onze houding tegenover de medemensen wordt uiteindelijk de beste verkondiging en het echte waarmerk van onze vieringen.

Het zou een goede zaak zijn als we aan vele diakens de opdracht van de animatie van het dienstwerk zouden kunnen toevertrouwen.
Zoals de priesters de waarborg zijn voor de geloofsschat, voor de dienst van leiding en de vieringen, zo zouden de diakens vooral de krachten kunnen mobiliseren op het stuk van de naastenliefde.
Vrijgestelde priesters zijn altijd een zegen geweest voor het goed functioneren van de kerk. Vrijgestelde diakens kunnen een prachtige rol spelen op het vlak van de dienst aan de mensen. Daarom moeten ze de eigenheid van hun ambt vrijwaren tegenover dat van de priesters.

Bisschop Arthur Luysterman in een tekst voor de decanale conferentie van april 1996: (Be)dienaars in onze kerk, p. 4 – 5. De volledige tekst werd oorspronkelijk gepubliceerd in Kerkplein van 1995. Ter gelegenheid van roepingenzondag werd de tekst ter bespreking aan de decanale conferentie voorgelegd.

En de bisschop heeft meer dan gelijk!!!

"Ik moet niet 'het ideaal' worden. Ik moet mezelf worden!"

Ignace D'Herdt: 'Hoe kunnen wij vandaag christen-zijn'.

DF en KVLV - 11 december 1987.

Waarom zijn wij zo bedeesd, geïntimideerd en onzeker?

Christenen van buiten Europa vragen vaak, waarom zijn Europese christenen zo geintimideerd en onzeker ?

Ook andersgelovigen vragen zich dat vaak af b.v. deJood Joseph Weiler, een beroemde professor voor internationaal en europees recht.

Waarom zijn wij zo bedeesd, terwijl wij toch op zoveel trots kunnen zijn?

Het christendom vormde Europa en bereidde de weg voor solidariteit en democratie.

Het christendom openbaart de persoonlijke en liefhebbende God,

het biedt vergeving en heil aan,

authentieke vrede en liefde - zelfs liefde voor de vijand.

Het ontdekken van zijn rijkdom wordt niet beperkt.

En toch slaat hem zoveel haat tegemoet. Hier de uittreksels uit een rede van Joseph Weiler, die hij op 27 april 2005 in Wenen gehouden heeft. Als U interesse voor de gehele text hebt, (in het Engels) stuurt U ons dan een korte mail (office@europe4christ.net).

Uw "Europa für Christus!" Team