Archief

IPB kant zich tegen 24-uurseconomie

BRUSSEL (Kerknet) - Tijdens de jaarwisseling blikt de nieuwspagina van KerkNet dagelijks met een gast terug op het voorbije jaar. Vandaag is dat Guido Vos, de voorzitter van het Interdiocesaan Pastoraal beraad (IPB). "Wat mij onmiddellijk voor de geest komt bij het terugblikken op 2006 is de schok rond de aankondiging dat VW Vorst nagenoeg dicht ging, de druk op de (vrije) zondag die voor de zoveelste keer weer werd opgevoerd, het kerkasiel, de situatie van de mensen zonder papieren, politieke vluchtelingen en de reactie van de bisschoppen, het toenemende (zinloze) geweld met de moord op Joe Van Holsbeek, de rellen in de banlieus van Parijs en de steeds maar toenemende kloof tussen rijk en arm over heel de wereld en concreet in België, een van de rijkste landen van de wereld nota bene."

Koopzondagen
"Het wetsontwerp over de opvoering van het aantal koopzondagen is de zoveelste aanval op de collectieve vrije (zon)dag. Ik vind brochures van het IPB ter verdediging van die vrije zondag die terug gaan tot in 1988. Het wijst op steeds toenemende druk van de economie, productie en consumptie op het (sociale) leven van mensen en de samenleving. Deze tijd snakt naar 'een collectieve begrenzing van de arbeidstijd om samen tijd te kunnen maken voor familiale contacten en gemeenschappelijke cultuurbeleving, vrijetijdsbeleving en ontspanning', zoals de bisschoppen terecht stelden. De fundamentele vraag, die we ons ook als christenen moeten stellen, is hoe onze samenleving omgaat met de steeds toenemende arbeidsflexibiliteit, met de toenemende druk van de vereiste 24 uur op 24 uur economische arbeid, met de consequenties van de vrije markt? Wat offeren we niet allemaal op aan menselijkheid aan deze alles bepalende afgod?
En een tweede markant fe it, dit jaar precies nog meer uitgesproken dan vorig jaar, was de reactie van liberale politici op het feit dat de bisschoppen hierop openlijk standpunt en stelling namen. Een hele hetze ontstond over de zogenaamde scheiding van kerk en staat, alsof dit grondwettelijk principe zou verhinderen dat religie reageert op politiek of op gelijk welk thema. Alsof godsdienst en religie een binnenhuiselijke kwestie moet zijn en zich niet zou mogen mengen in een maatschappelijk debat. Als er iets is dat meer moet gebeuren, is dat christenen zich meer zouden mengen in het maatschappelijke debat om de aarde menselijker te maken en iets meer van het 'rijk van God' te realiseren. Alsof niets zeggen of niet reageren niet evengoed een politieke daad zou zijn."

Asielpolitiek en toenemend geweld
"Dat zou bijvoorbeeld goed geïllustreerd worden als de kerkleiders en de gelovige gemeenschap gezwegen had over de vluchtelingen en asielpolitiek. Deze mensen op de stoep laten staan en de deuren gesloten houden zou een heel duidelijke politieke daad zijn. Ook het niet reageren op de uitspraak: 'Wie hen beschermt, begaat zelf een misdrijf en is dus strafbaar'. 'Hen' staat dan voor 'criminelen, onderduikers en profiteurs'. We waren dan ook zeer blij als we Mgr. Paul Van den Berghe mee zagen opstappen in de protestbetoging en de duidelijke affiches van onze vrienden van Kerkwerk Multiculturele Samenleving (KMS) de hoogte zagen ingaan: '3 jaar wachten op papieren, is regularisatie'.
Het gevoel van toenemend zinloos geweld heeft grote betogingen op de been gebracht na de moord op Joe Van Holsbeek en de racistische moorden in Antwerpen. Hoe groot was naast het verdriet, de machteloosheid en de wanhoop niet? Onveilig heid. Al vijftien jaar is er 'meer blauw op straat', worden de budgetten opgetrokken en vermindert de criminaliteit niet. Niet in de VS, niet hier. Nog meer sociaal beleid, meer onderwijskansen, meer omkadering voor jongeren met moeilijkheden, meer kansen op werk en op goede woningen, zijn nodig om de kloof te verkleinen tussen arm en rijk. Te beginnen met het optrekken van de laagste uitkeringen die heel wat lager liggen dan de Europese armoedegrens van 777 euro. Het publiceren van de hoge lonen van topambtenaren en topmensen in ondernemingen bracht de kloof tussen rijk en arm in alle klaarheid voor het voetlicht en zorgde voor schandaal. Het aantal armen neemt toe. In een land als België leeft 15 procent onder de Europese armoedegrens. Wat ook opvalt, is dat 4,5 procent van de armen een inkomen uit werk heeft. En toch . Een trend die zich duidelijk aftekent. Gaan we de VS achterna? Vroeger was het hebben van werk eerder een garantie om uit de armoede te blijven. In het jaa rboek 2006 over armoede en sociale uitsluiting lezen we dat 17 procent van de kinderen van 0 tot 15 jaar onder de armoedegrens leven: in Vlaanderen 12 en in Wallonië zelfs 21 procent! Een stijging met 5 procent op 5 jaar tijd. Kinderen van allochtone ouders zijn sterk oververtegenwoordigd in deze groep."

VW Vorst
"Laat me eindigen bij VW Vorst. Ongetwijfeld een van de meest beklijvende gebeurtenissen van 2006. Een bedrijf aan de top van de kwaliteit en tegelijk van de flexibiliteit en productiviteit. Met een winst van de VW groep, die in september 2006 al groter is dan in heel 2005. Het ontslag van duizenden werknemers en de aangekondigde sluiting gaf weer eens aan dat rechtmatige belangen van mensen, gezinnen en gemeenschappen moeten wijken voor economische belangen. Dat kan eigenlijk niet en daarom stuurden we een motie naar de pers waarin we onder meer pleiten voor een sociale economie, waar belangen van mensen en het algemeen welzijn primeren op de economische belangen. Tot slot wil ik 2006 ook verbinden met 50 jaar CIL, de Franstalige pendant van het IPB. 50 jaar werken aan het organiseren van leken, het blijven stellen dat het zwaartepunt van de kerk buiten de kerk als instituut ligt, namelijk bij de mensen in het dagelijkse leven. Een blijvende o pdracht voor 2007: het valoriseren van leken, zowel mannen als vrouwen, in het kerkgebeuren en de kerk nog meer maken tot het volk van God dat onderweg is."

Matthias Danneels interviewt Mgr. Paul Van den Berghe

ANTWERPEN (Kerknet/HetNieuwsblad/DeStandaard) - Afgelopen zaterdag verscheen in Het NieuwsBlad/Het Volk een dubbele pagina groot interview van Matthias Danneels met Mgr. Paul Van den Berghe, bisschop van Antwerpen. Zusterkrant De Standaard publiceerde vandaag daaruit een uitgebreide selectie.

Het spijt Mgr. Paul Van den Berghe dat de diepere betekenis van kerst ondergesneeuwd raakt met glühwein, shoppen, geschenken, kalkoenen en champagne. "Dat mensen bij elkaar komen is heel mooi'', aldus de Antwerpse bisschop. "Maar misschien is deze tijd van het jaar ook een kapstok om eens wat dieper na te denken over het samenleven in onze stad, over respect, over de duizenden kleine draadjes tussen mensen die het cement van Antwerpen zullen moeten worden.''

Instituut kerk

Op Danneels' vaststelling dat het instituut Kerk niet meer aanspreekt, antwoordt Mgr. Van den Berghe: "Het klopt dat de kerk geen goede naam heeft. We doen er zelf ook te weinig aan om dat te veranderen. We hebben de tijdgeest niet mee. Tieners en adolescenten vereenzelvigen zich niet graag met een instituut dat continu onder vuur ligt, waarmee wordt gespot, waar denigrerend negatief over wordt gedaan. Ik heb een jongeman gekend die overwoog naar het seminarie te trekken in de hoop priester te worden. Zijn omgeving lachte hem vierkant uit. Hij heeft het college zelfs moeten verlaten omdat hij die pesterijen, ook van sommige leraren, meer dan zat was.''
Mgr. Van den Berghe is het niet eens met de stelling dat tieners en adolescenten die zich maatschappelijk willen engageren, niet (meer) kiezen voor de Kerk. "Pax Christi, de St.-Egidiusgemeenschap, allerlei groepen en initiatieven die de derde wereld beter willen maken, ook dat zijn onderdelen van diezelfde Kerk die niet goed meer in de markt ligt. Mensen identificeren zich niet langer met de hele kerkgemeenschap, wel met stukken ervan. Sommige gelovigen kiezen voor een sociale Kerk. Anderen voor de mystiek en de liturgie. Maar ik moet de bisschop van de hele Kerk zijn.''

Grootstad A'werpen

"Onze stad heeft het voorbije jaar een paar zeer moeilijke momenten doorgemaakt. Een dolgedraaide schutter, incidenten op tram en bus, een toename van zowel agressie als onverschilligheid. In andere steden doet het zich helaas ook voor. Je kunt als gemeenschap of stadsbestuur niet vermijden dat iemands stoppen doorslaan. Al moet worden opgemerkt dat het beter zou zijn indien wapens niet zo achteloos zouden worden verkocht. Ik herinner me dat een man van de veiligheid tijdens het bezoek van Joannes Paulus II aan ons land tegen me zei: als er iemand opduikt die de paus echt wil neerknallen, kunnen we dat niet verhinderen, wij kunnen alleen maar bluffen.''
"Ik worstel ook met de vraag wat de diepere, achterliggende oorzaken zijn van dit soort jammerlijke en pijnlijke incidenten. Ik denk dat we opnieuw nood hebben aan een sterker besef van goed en kwaad. Ik vrees dat we in dit huidige klimaat een aantal essentiële zaken kapot hebben gerelativeerd. Waar we nood aan hebben is een opstand van het geweten.''
"Maar hoe breng je die boodschap in een samenleving die toch wel erg verbrokkeld is geworden? Tijdens het secularisatieproces van de voorbije decennia hebben we alles losgemaakt van de moraal. Zelfs kunst en politiek hadden tot diep in de vorige eeuw met moraal te maken. Dat morele gevoel wordt vandaag niet meer ernstig genomen. Dat wil niet zeggen dat we ons moeten opmaken voor een kruistocht oude stijl. Maar het zou niet slecht zijn indien we elkaar weer durven aanspreken: allez, dat ga je toch niet doen zeker? Of: wat doe je nu?''

Integratie

"We beseffen en begrijpen allemaal dat integratie geen gemakkelijke oefening is. Maar het is wel onze morele opgave om met mensen van een andere gemeenschap en een ander geloof, aan een gemeenschap te bouwen. Respect voor mekaar hebben is een ding, samen iets doen is nog wat anders. De Kerk kan dat alles niet met een vingerknip oplossen. In Antwerpen doen we wel ons best om zoveel mogelijk mensen bij dat proces te betrekken. Ook in ons pastoraal. De grote vraag is: hoe ver reikt de horizon van een multiculturele samenleving? Hoe gaan we om met verscheidenheid, op welke terreinen van het samenleven hebben we nood aan meer eenduidigheid, aan normen, waarden en spelregels waarover we het eens zijn geworden en die we willen delen. Ik meen dat we daar onvoldoende in de diepte mee bezig zijn. We moeten nadenken over ingewikkelde vraagstukken. Wat betekent een Vlaamse identiteit in de multiculturele stad Antwerpen? Voor velen van ons is het antwoord een blinde vlek.''

Wederzijds respect

"De beste en meest efficiënte manier om wederzijdse respect te bereiken, loopt langs de weg van het menslievende contact. Het is absoluut nodig dat elke gemeenschap, elke geloofsgroep klaar, duidelijk formuleert hoe ze tegen de toekomst van Antwerpen aankijkt. Dat moet de basis van een echte dialoog worden. We kunnen bij wet niet vastleggen hoe elke Antwerpenaar hoort te denken. Iedereen zal draadjes moeten weven tussen de nieuwe en de oude Antwerpenaren, tussen jong en oud, christen, jood en moslim. Die ontelbare kleine draadjes van begrip, verstandhouding, eerlijkheid en discussie zullen het cement van deze stad moeten zijn.''

Asielzoekers

Als Matthias Danneels de Antwerpse bisschop eraan herinnert dat hij al vaker een lans heeft gebroken voor een andere aanpak van uitgeprocedeerde asielzoekers en dat dit minister van Binnenlandse Zaken Patrick Dewael (VLD) flink in het verkeerde keelgat schoot, antwoordt Mgr. Van den Berghe: "Ik begrijp best dat een minister zich in een andere positie bevindt dan een bisschop. Wil dat zeggen dat een bisschop niet mag spreken? Want het gaat hier om mensen, kinderen, vaders en moeders die hier al jaren zijn, onze taal spreken, school lopen, werken en nauwe emotionele banden met Antwerpen hebben. Voor die beperkte groep van mensen moeten geen integratieprogramma's meer geschreven te worden. Ze zijn geïntegreerd. Bovendien, meen ik, blijft migratie een recht. De overheid is gemachtigd om die migratiestromen aan te sturen en in te perken. Maar daarom hoef ik nog niet te zwijgen. Ik blijf het jammer vinden dat de minister de Antwerpenaren die in de bres zijn gesprongen om anderen te helpen, net niet als criminele handlangers heeft afgeschilderd (.) Wij moeten ook het hele verhaal durven vertellen. Wij, als Kerk, pleiten al jaren voor meer hulp aan het Zuiden. Velen klagen steen en been over de problematiek van Noord-Afrikanen in Europa. Hebben we vroeger voldoende inspanningen gedaan om daar aan welvaart en welzijn te bouwen? We hadden naar het voorbeeld van de Benelux al jaren een economische ruimte met Noord-Afrika moeten creëren."

BRUSSEL (KerkNet/Cathobel) - Mgr. Jousten, de bisschop van Luik, publiceerde een document met pastorale oriëntaties voor de begeleiding van rouwenden. Aan het document ging ruim vier jaar reflectie en overleg vooraf. Het document streeft er vooral naar dat er in elke pastorale eenheid minstens een begeleidingsteam wordt opgezet voor de begeleiding van rouwenden. Het document geeft oriëntaties aan voor die rouwbegeleiding en vraagt priesters en diakens, evenals andere pastorale verantwoordelijken en de ruimere kerkgemeenschap, zich sterker en deskundiger te engageren voor de rouwbegeleiding.

Kerkelijke begeleidingsequipes

De bisschop vraagt de priesters en andere pastorale verantwoordelijken de nabijheid van Christus bij de rouwenden tot uitdrukking te brengen en de aandacht van de Kerk voor de boodschap van de christelijke hoop, die wordt uitgedrukt in de Verrijzenis, sterker uit te drukken. Daarbij kan men de rouwenden een luisterend oor bieden, de dialoog met hen aangaan, hen steunen en met hen bidden. "Afhankelijk van de omstandigheden kan dat de vorm aannemen van een bezoek aan huis of het funerarium, een gebedswake of aanwezigheid bij de uitvaart en verdere opvolging". De bisschop van Luik spoort aan tot de oprichting van kerkelijke begeleidingsequipes voor de rouwenden. Die zorgen er ook voor dat de priesters, diakens of andere pastorale verantwoordelijken deze last niet alleen moeten dragen. Leden van de equipe kunnen in de mate van het mogelijke en mits onderlinge afspraken rouwenden bijstaan en met hen de rouw dragen, met hen bidden en samen de uitvaart voorbereiden of een pastora al traject met hen afleggen. Toch spoort de bisschop ook aan tot de nodige gereserveerdheid en gevoeligheid voor de band van de overledene met zijn omgeving en aandacht voor de noden van zijn omgeving.

Kwaliteitsvolle nabijheid

"De kerkelijke begeleiding van mensen in rouw moet gestructureerd en gecoördineerd worden, om een zo groot mogelijke nabijheid te garanderen. Leden van het team moeten daarvoor ook opgeleid worden en ze zullen hun bezoeken autonoom, maar steeds gecoördineerd en in afspraak met de priester of zijn vertegenwoordiger uitvoeren. Voor de opleiding kunnen de teams beroep doen op de pastorale diensten voor de liturgie en sacramenten. "De vorming zal hen in staat stellen op waardige en correcte wijze de gebedswaken vorm te geven en de begrafenissen voor te bereiden".

Nieuwe kerstbrochure van kardinaal Danneels
MECHELEN (Kerknet) - 'Hun stem heeft weerklonken tot aan de uiteinden der aarde' (Rm 10, 18). Maar klinkt onze stem wel hier bij ons? Spreken we nog over ons geloof waar anderen het kunnen horen? Of zwijgen we?
'Ge moet er met uw kinderen telkens opnieuw over spreken, wanneer ge thuis zijt of onderweg, als ge slapen gaat en opstaat,' zei Mozes (Dt 6, 7). En vooraleer hij van ons wegging, herhaalde Jezus dat: 'Gaat en onderwijst' (Mt 28, 19). We moeten dus spreken, zonder ophouden en tot iedereen. En wat doen wij? We zwijgen . Er wordt onder ons zo weinig over God en zijn Zoon gesproken, behalve dan in een paar zeldzame bevlogen ogenblikken en dan meestal nog in ons zelf. Waar is die nauwelijks te bedwingen drang tot spreken van de leerlingen op de Pinksterdag naartoe? 'Petrus verhief zijn stem .' (Hnd 2, 14) Toen de rechters Petrus en Johannes verboden nog over Jezus tot de mensen te spreken, antwoordden ze : 'Het is voor ons onmogelijk niet te spreken over wat wij gezien en gehoord hebben' (Hnd 4, 20). Waar zit in ons nu die drang om naar buiten te treden en aan anderen te vertellen wat ons beroert? Alsof de deuren van de bovenzaal weer dicht gedaan zijn. Zijn wij opnieuw in een beloken tijd aanbeland, zoals de apostelen tussen Pasen en Pinksteren?
Die vaststelling vormt het uitgangspunt van de kerstbrief 2006 van kardinaal Godfried Danneels. Met een heldere analytische kijk op de hedendaagse mens en met een luisterend oor voor de Schrift roept de kardinaal op om geloofsverkondigers te worden. Hij beschrijft eerst hoe God tot mensen spreekt en op welke wijze Hij zijn liefde voor hen uitzegt. Vervolgens gaat de kardinaal na hoe de Kerk die boodschap doorgeeft en welke elementen daarin belangrijk zijn. Ten slotte geeft hij een portret van de hedendaagse verkondiger en geeft hij smaak om de Blijde Boodschap te ontvangen en door te geven. De brochure past in het opzet van de B elgische Bisschoppen om in de komende jaren meer aandacht te hebben voor de geloofsverkondiging. Het is een uitdagend en bemoedigend woord voor al wie met predikatie of catechese te maken heeft, maar ook voor iedere gelovige die hunkert om de Blijde Boodschap te horen, te ontvangen en te delen.

Praktisch
De kerstbrochure 'Een Blijde Boodschap' kost 1,75 euro (exclusief verzendingskosten) en zal ter beschikking zijn vanaf 15 december 2006.
Besteladres: persdienst van het aartsbisdom Mechelen-Brussel, Wollemarkt 15 in 2800 Mechelen, tel: 015 21 65 01 en e-mail: maria.peeters@diomb.be.
Kardinaal Godfried Danneels, Een Blijde Boodschap. Van verkondiging tot onderricht (uitgave van het Aartsbisdom Mechelen-Bussel, 2006).