Archief

Stavelot 19 maart 2013,

Op bezoek bij restaurateur van mechanische muziekinstrumenten en orgelbouwer

Benoit Paulis     La Collerie 1, Stavelot

Deze meertalige vriendelijke jonge man betrekt een werkplaats (en woning) in een oude kapel van een klooster te Stavelot.

•    eerder was dit gebouw ook de brandweerkazerne

•    een klas lokaal en onderdak als noodwoning voor het OCMW van het dorp,

•    om uiteindelijk via een verkoop van de gemeente als werkplaats te dienen.

Als jongen was hij zeer geïnteresseerd in de bewegende delen van zijn speelgoed. Daarom heeft hij ook als muzikant en zijn passie voor mechaniek beide eigenschappen aangewend om leerling te worden bij als kerkorgel hersteller Manufacture d'orgues Thomas

338 Rue Mathieu Nisen   4970 STER-FRANCORCHAMPS

Hier werken momenteel 14 mensen voor de Manufacture
d'Orgues Thomas en zij voeren het geheel van de constructie- of restauratie van
mechanische orgels uit: manualen, kasten, snijwerken, windladen, blaasbalgen,
tracturen, houten pijpen, tinnen pijpen, intonatie.

André Thomas is in 1939 geboren te Ster-Francorchamps.

Na een opleiding tot schrijnwerker en meubelmaker begint hij in
1957 bij een orgelbouwer uit zijn eigen streek te werken.

In februari 1965 richt hij in zijn geboortedorp zijn eigen
werkplaats op en vervolgt hij zijn opleiding door studiereizen in het
buitenland.In 1982 wordt de firma een BVBA, en sinds april 2000 heeft Dominique Thomas het beheer van de firma overgenomen.
Nadien leert Benoit de stiel verder bij A. Roulive.

Benoit heeft naam gemaakt als restaurateur door mee te werken aan de Brusselse collectie van mechanisch spelende instrumenten “Invisible Musicians”, een verzameling van 260 stukken die op verschillende continenten deel uitmaakten van tentoonstellingen.
Sinds 1996 stond hij in voor  het onderhoud, demontage en transport van de stukken op hun reis. Daarnaast ontwikkelde hij samen met zijn collega's unieke mechanisch en electrisch spelende automaten.Met die expertise heeft hij beslist om in 2004 een ambacht in die zin uit te bouwen en op eigen benen een orgel atelier te verwerven hier in Wallonië.
In het verre Taiwan verzorgt hij ook 2 kamers in een groot museum voor de
muziekinstrumenten afdeling.

In tegenstelling tot onze en de Hollandse draaiorgelcultuur, legt men in Wallonië
meer de nadruk op het meezingen met het instrument. De orgels worden dus in een
kleiner formaat gebouwd.

Hij heeft klanten in Frankrijk en Duitsland, waar de zangcultuur meer leeft.

Hij ontwerpt zijn onderdelen voor zijn orgel met CAD tekeningen; zijn compaan Marc Nihoul helpt hem hierbij, de onderdelen van het chassis van de orgelkast worden via een computergestuurde zaagmachine in serie gemaakt uit een multiplexplaat.

De pijpen worden ontworpen uit tropisch zacht hout. Het is licht en zeer rechtlijnig van
houtnerven.

Hij brengt deze draaiorgels en tongenorgels uit onder de naam PAULIPHONIC.

Restauratie van een limonaire, bestemt voor Taiwan    
met de nadruk op slagwerk

 Diverse restauratiewerken

Het is prettig om weten dat er in België toch een klein potentieel is aan jonge bouwers / restaurateurs van draaiorgels.

Denk ook aan Alberic Godderis, Eddy Goderis en Jeffrey Verbeeck.

Polyphone  

Het doet deugd je oude leraar van de lagere school weer te zien.

Meester Oscar, toentertijd, 47 jaar geleden, een lange magere man,

een geboren zanger, een kerkzanger, op het hoogzaal.

Nu een oude ietwat kromgebogen man, maar nog goed te been op zijn leeftijd.

Van horen zeggen op de rommelmarkt

“dat meester Oscar een welklinkende speeldoos heeft. Ge moet eens aanbellen.”

Op zijn slaapkamer pronkt een mooi meubelstuk in kersen-of mahonie hout vermoed ik, afkomstig van de ouders van zijn vrouw zaliger.

Zoals uit de foto blijkt was de invoerder hier te lande

de firma Rooms-Maes uit (het Frans sprekende)  Gent.

Een polyphone Kalliope gemaakt in Leipzig Duitsland.
Met een 30-tal bijhorende metalen platen van diameter 60 a 65 cm.
Een beetje roestig die platen want er is niet veel verwarming op deze verlaten kamer.

Het duurde een tijdje eer Oscar de hendel vond die het mechanisme in werking zette,

“het is allemaal zo lang geleden, hé Petrus”.

Zonder er een kwartje in te stoppen van 5 cens,

speelden we Zucchi wals en zwarte augen.