Rijstweg

                                                      RIJNPOORTVEST

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt tussen de Paardenmarkt en de Stijfselrui.

- ze in de 17de eeuw "Achter de  Capucienen" genoemd werd.

- de huidige naam te maken heeft met de hier vroeger aangelegde spoorweg.

- de  oude Rijnpoortvest, waarvan deze straat het meest zuidelijke deel is, dateert van circa 1565 en één van de vestingswegen was aan de binnenzijde van de  omwalling.

- de weg echter pas in 1843 een naam kreeg.

                                                           -o-o-o-O-o-o-o-

                                        RIJKENHOEK

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt in de omgeving van de Scheldekaaien tussen het Scheldeken en de Plantinkaai.

- ze onstaan is na de  stadhuisuitbreidng van 1291-1314 als "strate loopende na Schellenspoorte"  (één van de drie poorten ter hoogte van de huidige Plantinkaai). 

- de naam "Rijkenhoek" we voor het eerst tegenkomen in 1682 en bedoeld was  als tegenhanger voor de "Armenhoek" ten noordwesten van de Sint-Pietersvliet.

                                                           -o-o-o-O-o-o-o-

                                                 MAX  ROOSESSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat gelegen is op het Kiel, tussen de Jan Davidlei en de Sint-Bernardsesteenweg.

- de naam van de straat genoemd werd naar de Vlaamse schrijver en leider van de Vlaamse Beweging.

           Max Rooses (foto van Wikipedia)

- hij  geboren werd te Antwerpen, op 10.2.1839 en aldaar overleed op 15.7.1914;

                                                          -o-o-o-O-o-o-o-

                                                          RIJNKAAI

Wist U dat ... ?

- deze kaai gelegen is langs de Scheldekaai, tussen de Sint-Laureiskaai en het Sasdok.

                               zicht op de Rijnkaai (foto van Alfons Van Camp)

- dit gedeelte tussen de vroegere Bonapartesluis en de Sint-Laureiskaai, aangelegd werd  door de Maatschappij van de Belgische Spoorwegen in 1843-44 samen met de Rijn-, haven- of handelsspoorweg, die een rechtstreekse verbinding beoogde tussen de Rijn in Keulen en de Schelde in Antwerpen. "Rijnkaai" genaamd werd in 1847.

- de verlenging tot aan het Sasdok na het slechten van de Spaanse wallen gebeurde in 1860-64.

- de Waagnatie zich bevindt op de Rijnkaai.

                                             zicht op de Waagnatie (foto van Alfons Van Camp)  

- er tevens de gebouwen van de "Red Star Line" zijn gevestigd

                                                                             oud gebouw van de Red Star Line

 - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

P.S. : bijkomende gegevens van onze mederwerker en freelancer Frits Schetsken.

                  WAAROM LANGS DE SCHELDE DE RIJNKAAI LOOPT
Als in 1830 het Koninkrijk der Verenigde Nederlanden uiteen valt en België de geschiedenis binnen stapt als onafhankelijke staat, zit de Antwerpse haven met een probleem. Tot dan werden goederen voor Duitsland via de Nederlandse binnenwateren getransporteerd, maar dat wordt nu uiteraard lastig. Koning Leopold I dringt er bij zijn diplomaten die over het scheidingsverdrag onderhandelen op aan om te zorgen dat België voldoende land overhoudt om een verbinding met Duitsland tot stand te brengen. Maar omdat die scheiding niet van een leien dakje verloopt en het steeds duidelijker wordt dat een groot deel van Limburg bij Nederland zal blijven, wordt alvast naar een alternatief gezocht.

Dat wordt geen kanaal, maar een spoorlijn van Antwerpen naar Aken, om dan via Duitse spoorlijnen langs Düren de binnenhaven van Keulen te bereiken. De aanleg vergt wel wat tijd en de nodige technische hoogstandjes om hellingen bij Ans nabij Luik te overwinnen. Locomotieven krijgen daarbij hulp van stoommachines die hen over hellingen trekken. In 1843 is deze verbinding met Duitsland gereed. Dit is de alternatieve IJzeren Rijn.

In Antwerpen wordt vanaf het station Antwerpen-Oost (zoals onze Middenstatie dan nog heet) een goederenlijn getrokken via de latere Van Schoonhovenstraat, De Coninckplein, Sint-Jansplein naar de Rijnpoort, waar de vestingwerken worden doorbroken voor deze spoorlijn. Aan de Ankerrui komt het Gare Principale – goederen zijn in die dagen belangrijker dan reizigers voor de spoorwegmaatschappijen. Een aftakking langs de Entrepotkaai en het Willem- en Bonapartedok tot aan de Schelde komt in 1844 gereed en als in 1847 ook nog het emplacement aan de Scheldekaai gereed is, krijgt dat stuk de naam Rijnkaai. De brede uitmonding van de Amsterdamstraat op de Rijnkaai is daarvan een laatste reliek, daar lagen dus ooit sporen. Ingenieur van Bruggen en Wegen August de Marbaix heeft dat slotstuk van de IJzeren Rijn ontworpen en krijgt er een straatnaam voor in de Slachthuiswijk.

Intussen is op 19 april 1839 het scheidingsverdrag met de Nederlandse koning Willem I getekend, waarin is vastgelegd dat België op eigen kosten een weg- of kanaalverbinding mag aanleggen door Nederlands Limburg tot aan de Pruisische grens. Dat wordt nog eens vastgelegd in het IJzeren Rijn-verdrag van 1873 en dan lijkt het ineens aantrekkelijker om voortaan de goederentreinen vanuit Antwerpen te laten rijden via Mol, Hamont, het Nederlandse Weert en Roermond en dan bij Dalheim de Duitse grens over tot Mönchen-Gladbach, waar aansluitende verbindingen met Düsseldorf en Keulen bestaan. Op 20 juli 1879 wordt die nieuwe IJzeren Rijn in dienst genomen door de Compagnie du Grand Central Belge, een privémaatschappij. Er hebben zowel goederentreinen als personentreinen op gereden. Tot WO I zaten er vooral veel emigranten op weg naar de Verenigde Staten in die personentreinen om hier in te schepen op de Red Star Line-boten. Omdat al in 1874 de ringspoorlijn naar Antwerpen-Dam gereed is
 gekomen, wordt een goederenstation Antwerpen Dokken en Stapelplaatsen gebouwd aan de Ellermanstraat als nieuw eindpunt van de IJzeren Rijn. In 1991 heeft de laatste goederentrein tussen Roermond en Dalheim gereden.

Al heel wat jaren doet de Belgische regering pogingen om deze verbinding opnieuw te activeren, maar Nederland ligt dwars en het verdrag  uit 1873 had een geldigheidsduur van 99 jaar en die zijn in 1972 verstreken. Bovendien heeft België toen de spoorlijn aan Nederland verkocht en is er intussen bij Vlodrop nabij de Duitse grens een natuurgebied ontstaan. Maar er wordt nog steeds onderhandeld …
                                          

                                                            -o-o-o-O-o-o-o-

                                                   RIJKE  BEUKELAERSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt  in het Sint-Andrieskwartier, tussen de Lange Ridder- en de Pompstraat.

- ze in 1542 - samen met de huidige Franckenstraat - getrokken door het azijn- en raamhof van een zekere Claus de Beuckelaere, de hele straat geruime tijd Beuckelaerstrat heette zonder meer.

- er in de 17de eeuw men een onderscheid maakte tussen "Lange" (ten oosten) en een "Korte" (ten westen) Beuckelaerstraat, en in de 18de eeuw er een "Rijke" en een "Arme" Beukelaerstraat van gemaakt werd.

- er zich in de straat 2 huizen bevinden die beschermd zijn. (zie foto hieronder)

   (foto van Alfons Van Camp)

- er naast deze 2 huizen het huis "Sint-Jan" is gelegen

- er zich juist tegenover aan het nr 7 de "Gazettesteeg" bevindt, waarvan de tekening is aangebracht op de houten poort.

- deze nooit heeft bestaan, gezien het een fictieve en gefingeerde steeg is ontstaan aan de rijke verbeelding en uitgevoerd met het knappe artiestentalent van de kunstschilders Jeroom Maeckelbergh en Nico Parassiadis. 

                                              De Gazettesteeg (foto van Alfons Van Camp)

                                                                         -o-o-o-O-o-o-o-

                                                        RIGASTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt in het havengebied, tussen het Kattendoksok Oostkaai en het Kempische dok Westkaai.

-  de straat genoemd werd naar Riga , de hoofdstad van Letland en de grootste stad is in de Baltische landen.

- de stad ligt aan weerszijden van de Westelijke Ddenvina, dicht bij de monding in de  van Riga (Oostzee).

- het een politieke, economische en culturele centrum is van Letland. 

                                                           -o-o-o-O-o-o-o-

                                                           RIEMSTRAAT

Wist U dat . .. ?

-  de Riemstraat gelegen is aan de oostelijke rand van het Zuid, tussen de Scheldestraat en de Kloosterstraat.

- de straat  deel uit maakt van de oorspronkelijke verkaveling van het Zuid, zoals ontworpen in 1875.

- ter hoogte van de Riemstraat, grenzend aan de Schelde, de scheepstimmerwerven waren gelegen die geopend werden ten tijde van Napoleon.

- de straat haar naam kreeg in 1876. 

                                                             -o-o-o-O-o-o-o-

                                                          RICHARDSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt in de omgeving van het De Conincplein, tussen de Dambrugge- en de Hollandstraat.

- ze vermoedelijk in 1858 geopend werd op gronden Spillemaeckers en genoemd naar grondeigenaar.

- we de naam "Richardstraat" pas in 1862 ontmoeten.

                                                              -o-o-o-O-o-o-o-

                                                      REYNDERSSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat gelegen is tussen de Vlasmarkt en de Groenkerkhofstraat.

- ze geopend werd op de gronden van een groot erf toebehorend aan ridder Reinier van der Elst en genaamd "Reyniershof".

- deze lid was van één der invloedrijkste Antwerpse families en van 1390 tot 1398  hij verschillende malen schepen was.

- hij in 1407 markgraaf was.

- het "Reyniershof"zich uit strekte tot tegen de Steenhouwersvest, en uitgangen  hadin de Heilige Geeststraat en Kammenstraat en besloeg zelfs de gronden waarop later de Vrijdagmarkt zou aangelegd worden.

- men in de 15de eeuw sprak van "Reyneerssteghe" of "Haechsteghe" daar de weg gedeeltelijk met hagen was afgezet, of nog "het straetken daer men gaet te Sint Mertensstrate waart"; bedoeld werd de Vlasmarkt.

- circa 1580 d benaming "Reyndersstrate" algemeen werd.

                                                         -o-o-o-O-o-o-o-

                                                         REPENSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat gelegen is in het Schipperskwartier, aan de Palingbrug en uitkomt in de Vleeshouwersstraat en een klein straatje is langs de zuidzijde van het Vleeshuis

- de straat genoemd werd naar het huis " het Reepke" (begin 17de eeuw)

- het poppentheater "Poesje"  zich hier bevindt ?

- de Poesje van de Reep, met zijn zowat 250 stangpoppen waaronder o.a; de Neus, Schelle en Kop, de enige overlevende is van een hele reeks, wanneer wij de Poppenschouwburg Van Campen buiten beschouwing laten.

                                                             -o-o-o-O-o-o-o-

                                                      REMBRANDTSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt aan het Stadspark, tussen  de Van Eycklei en de Memlingstraat.

- ze geopend omstreeks werd tussen 1868-1869.

- van de oudste bebouwing uit de jaren 1870, er zijn nog slechts enkele panden goed bewaard zijn, waaronder de nummers 12 en 22.

- de van de straat genoemd werd naar de Nederlandse kunstschilder, etser en tekenaar

 Rembrandt Harmenszoon van Rijn

- hij geboren werd te Leiden, op 15.7.1606 en stierf te Amsterdam op 4.10.1669.

- hij in het algemeen als een van de grootste schilders en etsers in de Europese kunst, en als de belangrijkste  Hollandse meester van de 17° eeuw gekend is.

- Rembrandt in  het totaal ongeveer driehonderd schilderijen, driehonderd etsen en tweeduizend tekeningen maakte.

- zijn belangrijkste werk  uit 1640 "de nachtwacht" is , waarvan de oorspronkelijke naam "De compagnie van kapitein Frans Banning en luitenant Willem van Ruytenburgh" is, die zich gereed maakten om uit te rukken.

(foto van Tallsay)

                                                        RAAFSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat gelegen is in de wijk "Zurenborg", die de Lange Van Ruusbroecstraat verbindt met de Plantin en Moretuslei.

- ze deel uit maakt van het eind-19de-eeuwse stratenpatroon van Zurenborg, een wijk die door de Naamlooze Maatschappij voor het bouwen van Burgershuizen werd uitgebouwd tot een beeldbepalende, populaire woonwijk voor de beter middenklasse.

- de naam van de straat, zoals veel straten in de wijk,de Raafstraat genoemd werd naar een sterrenbeeld.-

- het een klein sterrenbeeld is en als afkorting (Corvus,  Crv) heeft

- het zich aan de zuiderhemel, bevindt liggende tussen rechte klimming 11^u54^m en 12^u54^m en tussen declinatie -11º en -25º.

- Declinatie (afgekort tot dec.)een termis  in de astronomie , gebruikt om de positie van een hemelobject ten opzichte van de hemelevenaar aan te duiden. Voor de positiebepaling van zowel de declinatie als de rechte klimming (RK) gebruikt men hemelcoördinaten.

                                                            -o-o-o-O-o-o-o-

                                                      REINAARTLAAN

Wist U dat ... ?

- deze laan zich bevindt op de Linkeroever van Antwerpen, bezijden de Gloriantlaan en evenwijdig met de Charles de Costerlaan.

zicht op de Reinaartlaan, onder het grasperk loopt de zogenaamde "Konijnepijp" (foto van Alfons VC)

- de laan vermoedelijk genoemd werd naar Van Den vos Reynaerde , tegenwoordig ook Reinaart De Vos genoemd.

- dit een episch dierdicht is en telt 3469 versregels.

- het verhaal geen fabel is, maar een heldendicht.

- het geschreven werd door een zekere Willem in de 13° eeuw.

                                                                           -o-o-o-O-o-o-o-

                                                       WILHELM  RAABESTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt op de Linkeroever, ter hoogte van de Thonetlaan, tussen de Goethe -en de Schillerstraat.

                       zicht op de Wilhelm Raabestraat (foto van Alfons Van Camp

- de straat genoemd werd naar  de Duitse schrijver

                     Wilhelm Raabe       

- hij schrijver was van romans en novellen uit het poëtisch realisme.

- Wilhem werd geboren werd op 8 september 1830 en overleed op 15 november 1910.

- hij cultuurhistorische novellen schreef o.a. Else von der Tanne".

                                                             -o-o-o-O-o-o-o- 

                                                   REGENTSTRAAT

Wist U dat ... ?

- is gelegen tussen Constitutiestraat en Wetsstraat.

- ze vermoedelijk werd geopend in 1852.

- de naam van de straat vermoedelijk verwijst naar regent.

- dit een bestuurder is, die al dan niet namens een andere persoon of personen optreedt.

                                                        -o-o-o-O-o-o-o-

                                                       RANGOONSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat zich bevindt in het Havengebied ongeveer ter hoogte van het 3° Havendok, aan de Hamburgstraat, waar de Haïfa -en Bremenstraat uitkomen en waar op het einde van deze beide straten de Rangoonstraat is gelegen.

- de straat genoemed werd naar Rangoon, de grootste stad van Myanmar.

- Rangoon tot 7 november 2005 de hoofdstad was van dat land.

                                                                -o-o-o-O-o-o-o-

                                                          RAMSTRAAT

Wist U dat ... ?

- de Ramstraat gelegen is in de wijk "Zurenborg", tussen de Lange Van Ruusbroeckstraat en de Dageraadplaats.

                         zicht op de Ramstraat (foto van Alfons Van Camp)

- deze straat deel uit maakt van het rationele stratenplan met rechte straten dat in 1882 werd uitgetekend voor de nieuwe Oostwijk.

- de naamgeving van de straat in 1883 aansluit  bij het thema van de sterrenbeelden die men voor een groot deel van de straten in Zurenborg koos.

- men hier in dit geval over het sterrenbeel van de "ram" gaat.

- er op de gevel van het gebouw aan het nr 12 een afbeelding van een Ram is opgenomen.

                                                          -o-o-o-O-o-o-o-

                                                          RAAPSTRAAT

Wist U dat ... ?

- deze straat loopt van de Predikerinnenstraat naar de Stadswaag.

- het oostelijk gedeelte, dat uitziet op de Stadswaag, in 1548 werd geopend door Gilbert Van Schoonbeke en heette "West-", "Nieuwewaag-" of "Lange Raapstraat".

- het westelijk deel vermoedelijk werd geopend samen met de Predikerinnenstraat (circa 1550) en "Hoogte" of "Korte Raapstraat" werd genoemd.

- de straat sinds 1843 gewoon Raapstraat naar het huis zogenaamd "de rape" werd genoemd.

  (foto van Alfons Van Camp)

- het huis zogenaamd "de Rape", een overblijfsel zou zijn van het oud Artilleriehuis dat bewaard bleef toen Gilbert van Schoonbeke het Eeckhof sloopte (midden 16de eeuw).                                         

                                                     -o-o-o-O-o-o-o-

                                                      QUELLINSTRAAT

Wist U dat... ?

- deze straat zich bevindt tussen de De Keyserlei en Quinten Matsijlei - Rubenslei.

- de straat werd aangelegd in 1868 en samen met de Van Ertbornstraat die in het verlengde ligt, genoemd werd naar de familie Quellin, een beroemde kunstenaarsfamilie uit de 17de eeuw, waaronder Erasmus QUELLIN

 - deze familie hoofdzakelijk bestond uit kopergraveurs, maar de zoon Erasmus QUELLIN, geboren in Antwerpen op 19 november 1607 en aldaar gestorven op 7 november 1678, koos voor kunstschilder en was tevens ook kopergraveur.  Hij was één van de vele leerlingen van P.P. Rubens.  

Enkele werken : - Achilles tussen de dochters van Lycomedes uit 1643 / - Madonna en het Kind                              

                     Zicht op de Quellinstraat, vanaf de De Keyserlei (foto van Alfons Van Camp)

                                                                       -o-o-o-O-o-o-o-