Geen dorp zo klein of het heeft een eigen karakter en eigen merkwaardigheden. Over Westmeerbeek, gelegen aan de Grote Nete in de Zuiderkempen, is heel wat meer te vertellen dan men zou vermoeden.

Het dorpscentrum strekt zich grotendeels in lintbebouwing uit langs de weg Booischot - Herselt. In het dorp vind je de Neoromaanse St.-Michielskerk (1939) met haar sobere gevel. Gedeeltelijk verscholen achter deze kerk bevindt zich de ruïne van de oude kerk.

De historische documentatie over Westmeerbeek is schaars. Het dorp is vermoedelijk gegroeid uit een Frankische vestiging op een hoogte aan de Netevallei, mogelijk aan een doorwaadbare plaats en in een bosrijk gebied. In de dorpsaanleg is de driehoekige Frankische "biest" herkenbaar. Het gemeentegebied heeft trouwens grotendeels natuurlijke grenzen: in het noorden de Grote Nete, in het zuiden en het westen een beek, de Steenkensbeek.

Het dorp werd in 994 voor het eerst vermeld als Mierbeke (Mirenbeke). In 1210 schreef men Meerbeek, in 1212 Morbeke (in het dialect Mjorebeek). De naam Wuestmeerbeke verschijnt vanaf de 14de eeuw. Wuest betekent woest, wild. Dus: wild, onbebouwd moeras aan een beek.

Een bijnaam voor de Westmeerbekenaren is "karliespoerders": zij die vissen (poeren) in een wagenspoor (karlies). De naam dateert van de tijd toen in de onverharde landwegen diepe wagensporen lagen waarin het wtaer wegens de drassige ondergrond lang bleef staan. De bijnaam die men in de omgeving soms voor Westmeerbeek gebruikt "Klein Brussel" is recenter. Misschien houdt hij verband met het "manneken" van kunstbeton op het Hoogzand.

Het zuidwesten van het gemeentegebied bestaat uit moerassig terrein, het Goor, circa 150 ha groot, dat gedeeltelijk het wilde karakter van het oorspronkelijke landschap bewaard heeft. Het heeft een zeer gemengde plantengroei: erica en struikhei en allerlei grassen wisselen er af met berken, zwarte els en bramen, riet, lis en varens.

Dit gebied wordt sinds de laatste jaren letterlijk gekoloniseerd door mensen uit Antwerpen, Brussel, Mechelen enz. Elk beschikt er over een bungalow met een eigen vijver. Wat vroeger een amper toegankelijke wildernis was, staat nu geheel ten dienste van de vrije tijd.

Volgens een kroniek uit 1580 behoorde kolenbranden tot de belangrijke bedrijvigheden van het dorp. Daartoe werden de bossen aan de Nete geëxploiteerd. Hele scheepsladingen houtskool werden langs de Nete naar Antwerpen gevoerd. Tot in de 19de eeuw exploiteerde men ook de ijzerhoudende lagen in de ondergrond. Voor het overige was Westmeerbeek een landbouwdorp. Hetdorp heeft een landelijk karakter bewaard, maar van echte landbouw is geen sprake meer.

Westmeerbeek is een bloeiend dorp, met tal van bezienswaardigheden en beslist een bezoekje waard!

Het Ceusterhuys werd gebouwd rond 1613. Aanvankelijk was het de school van de Heer van Westmeerbeek en de woonplaats van de kapelaan-koster-onderwijzer. Vanaf 1788 werd het gedeeltelijk in gebruik genomen door de schepenbank en in 1845 helemaal als gemeentehuis. In 1930 werd het gebouw heringericht als gemeentehuis, volksboekerij en doortochthuis (gevangenis). Na 1952 diende het als bibliotheek en stempellokaal. Tegenwoordig is de PWA er ondergebracht.

Locatie : Naast de kerk op het dorpsplein, Netestraat, Westmeerbeek
Openingsuren : Maandag: van 9 tot 12 uur
Eerste en laatste maandag/maand: van 18 tot 20 uur
Dinsdag: van 9 tot 12 uur en van 13 tot 15 uur
Woensdag: op afspraak
Donderdag: van 9 tot 12 uur en van 13 tot 15 uur
Vrijdag: van 9 tot 11.45 uur
Adres : Gemeentehuis Hulshout
Prof. Dr. Vital Celenplein 2
2235 Hulshout
Telefoon : 015 224011
Fax : 015 224014
Email : luc.vanroie@publilink.be

Kasteel Ter Borght werd gebouwd in 1780, temidden van een prachtig park. Het oorspronkelijke gebouw werd later uitgebreid, o.m. met bijgebouwen zoals het koetshuis, de paardenstallen, de orangerie, woningen voor dienstpersoneel en de volière. In 1831 werd het kasteel tijdelijk als commandopost gebruikt door Leopold I. In 1909 en na WO I werd het grondig gerestaureerd, maar thans verkeert het in een verwaarloosde staat.

Locatie : Heide, links op de weg van Westmeerbeek naar Herselt
Openingsuren : Privé eigendom
Adres : Heemkring Hulshout
Leon Daems
Vennekensstraat 1
2235 Hulshout
Telefoon : 016 697692

De pastorie van Westmeerbeek is een vrijstaand gebouw uit 1909, op het kadaster ingetekend in 1912. Het is een neotraditioneel getint breedhuis met licht verhoogde begane grond, gelegen binnen een omheinde tuin. We zien een verankerde bakstenen lijstgevel met dubbelhuisopstand, onder een zadeldak. Typisch is de verwerking van lokaal ontgonnen ijzerzandsteen. Sinds kort wordt de pastorie gebruikt als opvangcentrum voor vluchtelingen.

Locatie : Mgr. Raeymaekersstraat 17, Westmeerbeek
Openingsuren : Maandag: van 18 tot 18.45 uur
Dinsdag: van 9 tot 10 uur
Woensdag: van 18 tot 18.45 uur
Donderdag: van 9 tot 10 uur
Vrijdag: van 9 tot 10 uur
Adres : Jos Van Reusel
Mgr. Raeymaekersstraat 17
2235 Westmeerbeek
Telefoon : 016 699117
Email : Westmeerbeek@parochies.kerknet.be

De eerste steenlegging van de nieuwe Sint Michielskerk te Westmeerbeek vond plaats in 1939. Er is een gedenkplaat rechts achter in de kerk. De eertijds uitspringende, gerestaureerde westelijke toren van de oude kerk werd in de nieuwe kerk geïntegreerd. Het gebouw is opgetrokken uit bakstenen met een leien bedaking. We zien een gestileerde interpretatie van gotische elementen als o.m. spitsboogvensters en -deur, steunberen en aansluitende luchtbogen.

Locatie : Dorpsplein Netestraat, Westmeerbeek
Openingsuren : Niet vrij toegankelijk
Adres : Pastorij Westmeerbeek
Mgr. Raeymaekersstraat 17
2235 Westmeerbeek
Telefoon : 016 699126
Email : westmeerbeek@parochies.kerknet.be

"Herberg in de ster", gelegen op het dorpsplein van Westmeerbeek, werd voor het eerst vermeld in het jaar 1600. Het is een bepleisterd en geel geschilderd hoekpand met afgesnuite hoek onder een zadeldak. Verdere kenmerken zijn de lijstgevel gemarkeerd door rechthoekige muuropeningen, witgeschilderde muurbanden, imitatie hoekblokken en deels omlopende omlijsting met dropmotief.

Locatie : dorpsplein van Westmeerbeek
Openingsuren : Openingsuren van het café
Adres : Janssen André
Hoogzand 1
2235 Westmeerbeek
Telefoon : 016 699163

De Ruïne van de oude St. Michielskerk is geklasseerd als monument. Slechts de toren, de gevels en de ijzerzandstenen pijlers met spitse scheibogen staan nog gedeeltelijk overeind. De kerk had een laat-gotische toren die dateert van de tweede helft van de 15e eeuw. Hij werd geïntegreerd in de nieuwe kerk en in de jaren 1991-1992 gerestaureerd.

Locatie : Netestraat, Westmeerbeek.
Openingsuren : doorlopend

In de bossen van het Goor, gelegen ten zuiden van de Grote Nete in Westmeerbeek, bevindt zich een beschermd natuurgebied dat zich over ongeveer zeven hectare uistrekt. Het behoort tot een brede en zeer vochtige alluviale (door aanslibbing ontstane) vlakte met een grachtensysteem. Vermoedelijk gaat het hier om een restant van de voormalige bedding van de rivier.

Locatie : Ten zuiden van de Heide te Westmeerbeek.
Openingsuren : Heel het jaar door toegankelijk.
Adres : vzw Natuurpunt
Ceulemans Guido
Bundersstraat 2
2235 Hulshout
Telefoon : 016 697692