Wat is er met het Mezenbestand?

Al een tijdje is het mij opgevallen dat er dit jaar veel minder gegadigden zijn voor de vetbollen, in vergelijking met de vorige jaren.

Ik heb daarenboven de indruk dat de bezoekers sinds de koudeperiode nog zijn afgenomen.

We hebben wel het genoegen haast dagelijks een Grote Bonte Specht te mogen bewonderen en hoe hij met zijn staart steunt als evenwichtsoefening.

Zon zonder vorst

Deze middag, 15/1, zalig in de tuin gewerkt. Wel bovengronds, want op onbedekte plaatsen is de bodem nog niet helemaal ontdooid. De voorbije dagen was het maar miserabel weer, donker en regenachtig. Vandaag, 15 jan. droog en zon.

Vorige maandag, 12/1 begon het te dooien . (Vorst begonnen met Kerstmis). Op dinsdag was er hier haast geen sneeuw meer te zien. Na 12 jaar hebben we toch nog een serieuze vorstperiode gekregen. Ik ben benieuwd hoe mijn bramen en braambozen (kruising braam en framboos ) het er zullen afgebracht hebben. Er kan schade zijn vanaf – 10°C. Het venijnigst is de uitdrogende, scherpe oostenwind, maar die was er dit jaar gelukkig niet bij.

Begonnen met de druiven te snoeien en ook nog wat bij het kleinfruit.

Ik kreeg bezoek van Silvain, die ik via de blog heb leren kennen. We sneden enkele enten, speciaal van de interessantste bewaarrassen. De stekken van kleinfruit die hij vorig jaar had gekregen, hadden goed gepakt. Het doet plezier dat te horen. Voor meer had hij echter geen plaats. Silvain heeft een goed labellingsysteem, plus ook nog een plaatsschema op zijn computer.

 Ik heb nog werk voor de boeg!

KIWIBES WEIKI (Actinidia arguta)

Tegen de zuidkant van de schuur staat de Weiki kiwibes (Kiwibessen zijn kleine, onbehaarde bessen om zo te eten, in tegenstelling met de grote, harige kiwi's, Actinidia deliciosa), ontwikkeld in Beieren te Weihenstephan. In 2004 kocht ik een exemplaar bij de boomkwekerij Herr te Meckenheim, net onder Bonn. Vandaar bracht ik o.a. ook de Jojo en Toppruimen mee. Hun silhouetten zag je in een vorige blog. Van een bestuiver werd niet gesproken. Als je op de Webstek van Weihenstephan kijkt spreken ze wel degelijk van vrouwelijke en mannelijke exemplaren.

In de catalogus van het Garten-Center Der Sängerhof in Meckenheim staat:

'Kleine, selfbefruchtende, frostharte Kiwisorte, die auch Bayernkiwi genannt wird.'

Ik hoop dit jaar de proef op de som te kunnen nemen.

Het ras Issaï dat ik ernaast geplant had, bevroor bij het uitlopen door lentenachtvorst. Nu staat er een nieuw exemplaar. Zou tot – 3o ° in winterrust kunnen verdragen. Ik moet niet vrezen dat de laatste koudegolf noodlottig kan geweest zijn. Nu weet ik dat ik zal moeten afschermen bij het uitlopen, want dan is een jonge plant blijkbaar wel heel kwetsbaar. De jonge blaadjes bevriezen gewoon.

Het ras Issaï heeft zowel mannelijke als vrouwelijke bloemen en zou als bestuiver kunnen fungeren, maar dat zal nog wel een paar jaar duren.

De Weiki had wel veel lichtconcurrentie van een zaaiwalnoot. Die is nu verplant. Dat verklaart dat de plant pas vorig jaar, in het 4 de jaar, flink ging doorgroeien. Dit jaar is het het 5^de jaar.

Tot nog toe werd er zo goed als niet naar omgezien. Daarstraks ben ik wat gaan insnoeien, omdat ik gelezen had dat bij later snoeien, net als bij druiven, bloeding kan optreden bij het hernemen van de sapstroom. Feitelijk had ik zomersnoei moeten toepassen, maar gezien de trage start was dit minder noodzakelijk.

Komen er dit jaar al of niet vruchten?

Vorig jaar pakte de universiteit van Gent, in samenwerking met de Veiling Profuco, uit met professionele Kiwibesteelt.

In 3 fruittijdschriften van november schreef men over Kiwibessen. Straks verschijnen die wel in meerdere fruittuinen bij de liefhebbers. Meerdere rassen zijn intussen verkrijgbaar. o.a. bij de Proeftuin in Zomergem.

DOORNAPPEL (Datura stramonium)

In de tuin zat de doornappel mooi onder de sneeuw.

Deze plant ken ik al van mijn geboortehuis op de Reiger in Ichtegem. Regelmatig dook er een plant op in de moestuin.

Groot was mijn verrassing toen er hier in Halle ook een exemplaar opdook bij de rode bessen, een jaar of een paar jaar nadat we hier kwamen wonen.

Mijn hypothese was dat een zaad meegekomen was met de kledij van mijn vader, die zich de rode bessen maar al te graag liet smaken.

In de jaren zeventig kreeg ik de vraag van een hippie om de zaden te mogen oogsten.

Boomsilhouetten

In het besneeuwd winterlandschap komen de boomsilhouetten beter uit.

1. De 2 jaar oude zaaiperzik van Pulderbos is mooi vertakt.

2. Kerspruimen of myrobolanen vormen hogere bomen met veel fijn hout.

3. De pruim Jojo groeit breder uit in tegenstelling met Top, die een echte kopgroeier is.

4. De pruim Top.

5. De verplante Bellarmira mirabelpruim.

6. Onze generatieboom met 17 appelrassen naar de 17 kleinkinderen.

7. Detail van de laatste omentingen op de generatieboom. Al bij al is het een tamelijk goed gevormde boom gebleven. Onderstam M7.

8. Reinette Hernaut. Die heb ik rechtstreeks van de kwekerij Adams in Ruisbroek. Spijtig zijn ze al lange tijd met fruitbomen gestopt. De heer Adams vertelde mij hoe zijn vader in 1939 (?) dit ras, door een van zijn medewerkers, de heer Hernaut op een stort in Anderlecht gevonden, verder gekweekt heeft. In het Pajottenland spreekt men van de dubbele Speeckaert.

9. De breed groeiende Bramley’s Seedling met ernaast rechts op de voorgrond de hoog opgeschoten amandel Robijn.

De Enten op de parkeerboom

De, wat ik noem de Ontario-Falso op MM106, werd zo’n 20 jaar geleden geënt. Het is een vruchtbaar, maar beurtjaar gevoelig ras, middelmatige of iets kleinere vruchten die vrij vlug geel kleuren, matig van smaak, die integraal naar de sapverwerking gaan. De naam van het echte ras is nog niet achterhaald.

De boom is klein gebleven, maar goed breed uitgegroeid. Twee jaar geleden heb ik er een ‘parkeerboom’ van gemaakt. Ik heb de meeste takken doorgezaagd en kroonenting toegepast met een twintigtal rassen.

Vorig jaar (2^de groeijaar) droeg de Pomme Rose reeds een paar vruchten. Half december vorig jaar heb ik de saptrekkers, die waren blijven staan, weggesnoeid. Straks gaan de sappen volledig naar de enten in hun derde blad. Wellicht zullen er al een paar vruchten meer te plukken zijn.

De enten zelf worden na de vorst nog wel wat bijgeknipt.

De foto’s

1.  De parkeerboom

2. Cornish Gilliflower

3. Pearappel De ent groeit precies als een perenboompje!           Hoe zien de vruchten er uit?

4. Hocking Green            drie rassen uit Cornwall

5. Pomme Rose, die reeds droeg

6. Fremy

7. Pilot

8. Otava

9. Vanda

Buren in het koude Winterlandschap

10 jan.

We hebben een zeer koude nacht achter de rug. Gisteren om middernacht -13°C, vanmorgen -14.

De thermometer om iets voor 10 u

Parallel met onze weg loopt de Berkemei. Trouwens toen we hier in ’62 kwamen wonen was ons huisnummer: Berkemei, 16! Toen was er in het dorp nog maar één verharde weg!

Dit is de zuidkant. Daar wonen onze naaste buren.

Aan de noordkant heb je de Mollenhoeve (gelegenheidsonderkomen, geen vaste woonst), waar een genevertje altijd klaar staat.

Let op het prachtige silhouet van de linde.

Zijn vleeskoeien houden er blijkbaar niet van om in de donkere stal te blijven.

Fruit uit de Jardin du Luxembourg in Parijs

De fruittuin van de Jardin du Luxembourg had een fijne stand op de Euro croq’pom te Nevers. Ik heb er enkele foto’s van.

Op een van de reizen met de Nationale Boomgaardenstichting had ik al het genoegen de Jardin du Luxembourg te bezoeken. Dit kan enkel mits toelating. Als gids hadden we de heer Michel Prat, de conservator en auteur van fruitboeken, vooral snoeien.

Ik herinner mij hoe de leifruitliefhebbers in de hoogste hemel waren: prachtige leivormen, enkele en dubbele U-kandelaars, gobelets, palmetten, schotels, vazen, liggende snoeren en ander spalierwerk. Er hing een afbeelding van de legendarische peer Louise Bonne d’Avranche in 1867 aangeplant en gedurende 50 jaar gevormd als palmet met aan de 2 zijden 9 gelijkvormige armen + een middeltak in de bovenste U = 19 takken. De boom was 5 m hoog. De buitenste takken waren samen 14,80m lang! De totale taklengte bedroeg 96 m. Men oogstte tot 100 kg vruchten per jaar. In 1978 ging de 111 jaar oude  boom dood.  Het geraamte is te zien in de orangerie.

Het eerder kleine fruitplantsoen, - nu erkend als verzamelboomgaard met 320 appel - en 220 peervariëteiten - ligt aan de zuidkant en is goed afgesloten achter hekken en met netten gedekt tegen de vogels. Daarbij worden de vruchten nog afzonderlijk ingepakt in papierzakken. De mooiste vruchten zijn immers bestemd voor de senaat.

De Jardin du Luxembourg ligt in het Quartier Latin en is een van de bekendste tuinen van Parijs, nog 23 Ha groot. Het Palais du Luxembourg, van 1615 tot 1627 gebouwd voor Maria de Medici, de koningin-weduwe en moeder van Louis XIII herbergt nu de Franse Senaat.

Een appel op mijn Verlanglijst

Reinette des Capuçins

Een appel met veel kwaliteiten: een goede handappel, om te verwerken op taart, voor sapbereiding, voor appelmoes en in de oven en eventueel ook voor ciderbereiding.

Geel vlees, zeer geparfumeerd, knappend. Het zuur wordt in evenwicht gehouden door de suiker.

En niet te vergeten met een natuurlijke bewaring tot maart, april.

AANVULLING: Door bij boomkwekerij De Linde te gaan kijken zie ik dat de Veurnse Renet een synoniem is en die heb ik al, maar de enting droeg nog niet. Ik ben nu nog meer benieuwd.

Nieuws van Brogdale

Brogdale is een plaats in Faversham, ongeveer 12 km voorbij Canterbury in Kent, Engeland.

Daar bevindt zich de grootste fruitverzameling van Europa.

Het geheel werd in 1990, onder het bewind van Tatcher geprivatiseerd met uitzondering van de vruchtbomen collecties die afhankelijk bleven van het Ministerie voor landbouw dat in Engeland DEFRA heet (Department  for Environment, Food and  Rural Affairs).

De gronden werden verkocht en de werking werd overgenomen door de Brogdale Trust.(Bij ons een vzw, in Nederland een stichting).

Eind vorig jaar kwam er een nieuw beheer door Reading University en het Farm Advisory Service Team (FAST).

Het team dat nu de ‘National Fruit Collection’ beheert werkt onder de professoren Nick Battey en Paul Hadley, beiden van het ‘Centre for Horticulture and Landscape ‘ van de universiteit van Reading en Tim Biddlecombe van FAST.

De universiteit van Reading heeft de breedste agrarische interesse van alle Engelse universiteiten. De interesse voor tuinbouw dateert al van meer dan een eeuw terug en dekt alles van biotechnologie tot tuinhistorie.                                   FAST is de grootste adviesgroep voor fruit in Engeland met meer dan 20 stafleden. Hun hoofdkwartier hebben ze naar Brogdale overgebracht. Tim Biddlecombe is een afgestudeerde van Wye en begon  zijn loopbaan in Brogdale als verantwoordelijke voor de rassenproeven met peren en frambozen.

FAST staat in voor het onderhoud van de Nationale Fruitcollectie.  Nigel Baker is de farm manager.

De universiteit van Reading is verantwoordelijk voor de verzorging en het wetenschappelijk onderzoek. Het team bestaat uit 8 academici met een ruime expertise. Er zijn experts voor het onderhoud van de collecties, gewasdeskundigen (crop physiologists), moloculaire biologen, database experten  en een statistieker. Dr Matt  Ordidge werd aangesteld als full-time onderzoeker. Mary Pennell en Penny Hale behoren tot de onderhoudsstaf. Prof Andy Greenland (National Institute of Agricultural Botany) houdt met zijn team toezicht over het wetenschappelijk – en onderhoudswerk.

Verder is er, zoals in het verleden, een adviesgroep van DEFRA , voorgezeten door  prof  Roger Smith (Royal Botanic Gardens, Kew) die periodiek samenkomt en het geheel evalueert.

Het wetenschappelijk – en onderhoudswerk van de Nationale Collectie volgt een aantal uitgestippelde wegen. Het onderhoudswerk zet de lange reeks van aantekening van waarnemingen verder. Er komen bijkomende registraties van bloei – en rijpheidsdata in verband met de klimaatsverandering. De perencollectie werd vermeerderd en wordt op een nieuwe locatie opgeplant. Er zijn plannen om de algemene collectie aan te vullen met commerciële rassen en met historisch waardevolle rassen. Men wil de waarde van de collecties nog vergroten voor hen die geïnteresseerd zijn in het ontwikkelen van nieuwe rassen en wetenschappelijk werk, zodat het een actieve collectie is en niet simpel een museum. Er zijn plannen om de zekerheid van de collectie in de toekomst te verhogen door het ontwikkelen van ’cryo-preservation’ technieken (bewaring onder extreem lage temperaturen)  en men werkt nauw samen met de collega’s van de ‘Nordic Fruit Collection’ van de universiteit van Kopenhagen.

Men werkt aan een nieuwe National Fruit Collection website en database (nog enkele maanden geduld).

De klimaatsverandering krijgt extra aandacht. De reeds lang bijgehouden waarnemingen duiden aan dat over de laatste 20 jaar de gemiddelde bloeidata  voor Bramley met 5 dagen vervroegd zijn en voor Cox met 8 dagen.

Men is zeer geïnteresseerd  om sommige nieuwe moloculair genetische technieken te gebruiken om de genetische verscheidenheid van de collectie te onderzoeken. Men wil starten met de appelcollectie en hoopt speciale karakteristieken te vinden die van nut kunnen zijn bij het ontwikkelen van nieuwe rassen. Bv kwaliteitseigenschappen intelen in fruit met een hoger vitamine C gehalte.

Veel van dit werk zal niet direct zichtbaar zijn voor de bezoekers.

Voor informatie over de evenementen en bezoeken kijk op http://www.brogdalecollections.co.uk

Noteer alvast het weekend van 12-13 september busuitstap met bezoek aan Wisley en Brogdale.

FOTO’S ONTARIO

Op de viering van 30 jaar Croqueurs de Pommes te Nevers 15-16 november 2008 was het interessant vruchten uit verschillende streken in Frankrijk te zien en te vergelijken.

De eerste foto echter komt uit Doesburg. De vruchten werden wellicht iets te vroeg geplukt.