ROLSCHOFFEL VERVOLG

Taphrina pruni / hongerpruim

 In onze tuin hebben we een pruimeboom met vermoedelijk de ziekte taphrina pruni.
Er vormen zich al enige jaren "heksenbezems", het blad krult en wordt daarna bruin.
Hoe kunnen we er weer een gezonde boom van maken?
Ik heb de heksenbezems er al zo goed mogelijk uitgeknipt, maar ieder jaar komt die narigheid weer terug.
(en het zijn heerlijke pruimen!!)

Heksenbezem op pruim heb ik nog nooit gezien.

Ik heb er het boek Plantenziekten van Albert Hallemans bijgehaald.

Heksenbezemziekte Taphrina insitiae

In de winter bemerkt men in de boomkruin abnormaal sterk vertakte scheuten met bezemvormig uitzicht, ingeplant op een willekeurig deel van een tak. In de lente neemt het blad van deze “heksenbezems” een roodbruine tint aan met gele rand. Infectie heeft plaats langs slapende knoppen.

Bestrijding: Wegzagen van de heksenbezems, en de wonden afdekken.

(Op kers komt een gelijkaardige heksenbezemziekte Taphrina cerasi voor.)

Over

Hongerpruimenziekte Taphrina pruni

zegt hij hetvolgende:

Na het spenen der vruchten bemerkt men dat sommige vruchten ongewoon snel ontwikkelen. Zij nemen nl. een langgerekte, gekromde en platgedrukte vorm aan. Hun kleur is bleek, later grauw tot bruinrood. Hierin vindt men later peritheciën van de schimmel.

Steenvorming blijft achterwege. Later op de schil een witgeelachtig poeder.

De schimmel overwintert in het vruchthout en in zieke vruchten. Een bestrijding is zelden nodig.

Eerste Aardbeienpluk

Vanmiddag, 3 juni, Pinksteren, kwamen de kleinkinderen Yamsi, Jasmien en Jonathan voor de eerste aardbeien.

Vorig jaar plukten we een eerste maal op 28 mei, van Gorella en Elsanta, rassen die nu nog niet rijp zijn, behalve een uitzonderlijke voorloper.

We plukten vandaag Lambada en Darselect en een enkele voorloper van Korona.

Bij Korona valt het op dat er nogal wat schimmelvruchten tussen zitten, in tegenstelling met Darselect. Dit laatste ras heeft duidelijk minder last van de Botrytis schimmel. De open groeiwijze is zeker een pluspunt. Korona vormt een veel dichter gewas, met heel veel kleinere vruchten.

Het koude, natte weer van de laatste weken was zeer schimmelbevorderend.

Toen ik een dag of 10 geleden het stro aanbracht, heb ik bij Korona al een paar onrijpe, witte bessen afgeplukt met een kleine, bruine plek, het begin van de aantasting.

Botrytis (vrucht- of grijsrot), Botrytis cinerea, is de gevaarlijkste vijand voor aardbeien. Aangetaste vruchten worden eerst bruin en week, daarna overgroeien ze helemaal met een grijs schimmelpluis.

Een langere, droge periode zou een geschenk uit de hemel zijn.

Houtduiven

Ringokolomboj in het Esperanto

Alle zelfstandige naamwoorden eindigen op o en voor het meervoud komt er een j achter

Bij een praatje met mijn buren kwamen de houtduiven ter sprake.

Ze hadden de erwten van mijn buur lelijk toegetakeld.

De populatie groeit steeds maar aan. Heel vroeg in het voorjaar beginnen ze al te nestelen en de vroegste jongen zouden datzelfde jaar nog kunnen voortkweken. Er zouden nog jongen zijn tot in november.

Nu zouden ze het al gemunt hebben op de groene rode bessen. Dat ze het gemunt hebben op rijpe rode bessen had ik al ondervonden.

Maar hun voorliefde ging nog het meest naar rijpe zwarte bessen.

Op de groene rode bessen had ik ze nog niet opgemerkt. Nu heb ik wel een struik gezien waar op een hele plek bovenaan de steeltjes er zonder bessen bijhangen, onmogelijk te verwarren met rui van de bessen, die dit jaar nogal voorkomt.

Ik zag net de Blog van Velt-Jabbeke. De man schrijft dat hij de aardbeien en de ‘geneverbessen’ afgedekt had. Ik las geneverbessen en verstond niet waarom. Daarop herinnerde ik mij het West-Vlaams voor rode bes: ‘genievers, genieverbeiers’.

Schermde de man soms af tegen houtduiven? Of om de merels zeker voor te zijn?

Amerikaanse Meeldauw

Gelukkig heb ik nooit te veel last gehad van Amerikaanse meeldauw op mijn stekelbessen. In mijn fruitkooi kweekte ik in haagvorm en het gebeurde dat de onderste vruchten aangetast werden en de bovenste niet. Die hangen veel luchtiger. De te gevoelige brassen gingen er onverbiddelijk uit ten voordele van de resistente rassen.

Ik heb ook een struikvorm Lauffener Gelbe, een Duits ras van 1938. Het is een vroegrijpend, smakelijk ras zolang de vruchten niet te rijp zijn.

Laatst zag ik enkele vruchten met witbruine meeldauwplekken. Op het eerste zicht lijken toptakken en bladeren nog gezond. De meest aangetaste vruchten heb ik verwijderd. En passant ook enkele bastaardrupsen geplet! Was er enkel een plek op de vrucht, dan heb ik die afgewreven. Dit werkt enkel bij licht aangetaste struiken. Zitten ook de topscheuten onder de donsachtige schimmel, dan is er weinig aan te doen en gaan alle vruchten er aan.

Herfstweer

Vandaag de ene vlaag na de andere en een gure wind uit het Noorden. Tussendoor eventjes zonneschijn. De thermometer wijst op dit ogenblik (15u30) 8° C. Om 14u was het 12 °. Zijn we 30 mei of 30 oktober?

Anijssnoepjes

Gisteren voerde ik de laatste kruiwagens compost uit en ik kwam telkens voorbij een Roomse Kervel. Ik snoepte telkens van de rechtopstaande, langwerpige zaadjes. Op dit ogenblik zijn ze nog helemaal kruidig en mals en hebben een heerlijke anijssmaak. Je kunt ze zo opsnoepen. Over enkele dagen worden ze al iets houterig en dan kan je er alleen nog op kauwen en de pulp uitspuwen. De pittige anijssmaak is er nog.

Brouwerij Strubbe te Ichtegem

Gisteren waren we te Ichtegem in West-Vlaanderen. Van de gelegenheid dat we iets te vroeg waren voor het feest van mijn zuster Maria en haar man, Roger Saelens, maakten we een ommetje naar Vinkjesveld.

Van op de Ruidenbergstraat, deel van een Romeinse heirbaan naar Brugge, ontvouwt zich naar het zuiden een wijds panorama. Bij mooi weer zie je, dertig km verder, de silhouetten van Kemmelberg, Scherpenberg en Rodenberg.

Terug over de Veldemolen, het hoogste punt, 51 m boven de zeespiegel. We staken de baan naar Diksmuide over en daalden slingerend naar het dorp. De mooie Neo-romaanse kerk staat op 18 m.

Ernaast staat de brouwerij Strubbe, een van de weinige, overgebleven bierbrouwerijen.

Daar was het gisteren opendeurdag, ter gelegenheid van het 175 jarig bestaan.

Brouwer Marc Strubbe (7 de generatie) leidde de rondleiding.

Achteraf waren de vruchten van kennis, ervaring en arbeid te degusteren.

Bij gelegenheid zullen we nog kunnen genieten van: de uitstekende Super Pils 5.0°, Vlaskop, gerstebier 5.5°, Dikke Mathilde 6.0°, Houten Kop 6.5°, Wittoentripel 8.0°, Keyte, Ostênds Belegeringsbier 7.7°, Ichtegem’s Oud Bruin 5.5° en Ichtegem’s Gran Cru  6.5°. Prosit!

Schimmelbladeren op Mispel

Vorig jaar heb ik bericht over de schimmelbladeren bij de bloei van de mispelen en achteraf de schimmelvruchtjes beschreven.

Bij de oogst van de mispels begin november, heb ik de mummievruchten verzameld en verbrand.

De mispels zijn nu bijna uitgebloeid. Ik zie dit jaar maar weinig schimmelbladeren.

Reintje op Bezoek

Gisteren viel me de stilte op in de kalkoenenwei. Ik ging kijken. Het eerste wat ik zag waren pluimen niet zo ver van de slaapplaats. Ze slapen boven op het hok in plaats van er in. Iets verder vond ik de mannetjes kalkoen met een fijn gaatje van een tand in de hals. Iets verder lag een wijfjeskalkoen zonder kop. De hals was afgevreten tegen het lichaam. Ze lag tegen de afsluitingsdraad aan en aan de andere kant lag het gras platgetrapt.

Daar het beest te zwaar woog om het over de draad te krijgen, moest hij (of zij?) zich tevreden stellen met hals en kop! De tweede wijfjeskalkoen vond ik doodgebeten op een andere plaats.

Vier jaar terug, toen ik voor ’t eerst kalkoenen hield, heeft de vos een eerste bezoek aan de kalkoenen gebracht. Het was toen tegen eindjaar aan en ik had nog nooit kalkoenen geslacht. Reintje deed het toen voor mij, gelukkig maar met één kalkoen!

Dit is het einde van de kweek van bronskalkoenen. Een wijfje was opnieuw beginnen leggen.

De paar kuikentjes van een eerste broedpoging waren haast onmiddellijk gekidnapt. (Rat, bunzing, ekster?)

Het is niet gemakkelijk om in de natuur te overleven.

Vivisectie Kempische Pruim

De jonge ‘Kempische pruim’ is niet meer.

De boom, op een goede meter van de pruim Empress, stond op een verzorgde grond wat kalk en voedingsstoffen betreft.

Toch had die bovenaan verdroogde takken (takmonilia?)  en ook een een verdachte, ingezonken en getorste plek in een dikkere tak. Dit zou bacteriekanker kunnen zijn.

Ik spitte het boompje uit en aan de wortels hadden zich twee, zwarte myceliumdraden (denk aan fijne, zwarte schoenveters) van de honingzwam (Armillaria mellea) gehecht.

Er waren dus ook ‘tenenbijters’! Problemen met de wortels kunnen ook in de toptakken problemen veroorzaken.

Ik ben er dus nog niet uit. Ik denk dat beide factoren in het spel zijn: de moniliaschimmel die in de tak dringt en ten tweede verzwakking van de boom door de honingzwam.

Op bezoek bij Louis Eelen te Vorselaar

Louis heb ik zo’n 10 jaar terug leren kennen bij boomkweker Louis Mampay te Viersel. Hij kwam er pruimelaars aanschaffen en we geraakten in gesprek. Ik had ook een zwak voor pruimen.

Intussen hebben we al veel ervaringen kunnen uitwisselen. Louis heb ik leren waarderen voor o.a. zijn deskundigheid en handigheid wat enten betreft. Dit jaar evenwel met de lange, droge periode is het slagingspercentage van de vroege plakentingen eerder gering. Voor mijn latere kroonentingen komt de huidige, natte periode zeer gelegen.

Ik was vooral nieuwsgierig naar de stand van zijn pruimen; want ik begin mij zorgen te maken voor de toekomstkansen van de pruimen.

Al een aantal jaren heb ik niet meer de oogsten van vroeger en zie ik aan nogal wat bomen verdrogende topscheuten en afgestorven zijtakjes.

Mogen we dit jaar pruimen verwachten? Wellicht was het koude, schrale weer tijdens de bloeiperiode en de geweldige achteruitgang van de bijen als bestuivers dit jaar eveneens een negatieve factor.

Alhoewel het om de zetting van pruimen op dit ogenblik te beoordelen nog wat vroeg is, menen we toch wat pruimen te hebben. Minder vruchten geeft alleszinds bij pruimen betere kwaliteit.

Rassen die het goed doen bij Louis: Belle de Thuin (doch slechte zetting), Prof Colombien, Reeves Seedling, Excalibur, Monarch, Dubbele Kwets, Reine Claude Violette en nog enkele andere.

Queen Victoria blijkt extra gevoelig aan de takmonilia en ziet er niet goed uit. Zelfs de vruchten blijven al achterwege. Bij mij is dat ook het geval. Louis heeft ook de Late Victoria en die doet het wel goed.

Appelen, peren en noten dragen sterk.

Verder is mij een zeer gezonde druif opgevallen, die iemand voor Louis uit Duitsland meegebracht had. Uitstende, zoete, witte vruchten.

Zijn moestuin staat er schitterend bij.

Louis heeft blijkbaar ook een kornellebes (Cornus mas) met grote vruchten. Tot nog toe had hij alleen oog voor een andere bes, die ik nog niet ken. Ik ben benieuwd om de vruchten te leren kennen.

Ik stond in bewondering voor zijn aangepaste hak. Uit een van zijn  coniferen had hij een uitstekende steel gesneden en er een naar alle kanten geslepen hak aangezet. Zo kan hij naar alle kanten, vooruit, achteruit en opzij, onkruid steken en schoffelen. Knap.

Takmonilia op Krieken

Tussen de zware vlagen door kwamen Aleide en ik vandaag op het Bezoekerscentrum van het Zoerselbos. Ze hebben er een autentieke Kempische Boerentuin met voornamelijk bloemen, maar ook met wat fruit. Kunstenaar Marc De Roover, die nu in Frankrijk woont,  is er de ontwerper van.

Onlangs hadden ze op aanraden van de Nationale Boopmgaardenstichting de ‘resistente’ kriek Naskara geplant. Dit ras was mij nog niet bekend. Toen ik dat hoorde, was mijn nieuwsgierigheid gewekt. Een mooi, laag hoogstammetje, dat prachtig gebloeid had en al vruchten gezet had. Maar wat bleek: 3 takuiteinden zijn aan het verwelken of al afgestorven  en ook een zijscheutje. Dus een serieus vraagteken achter de resistentie!

Een besmettingsbron in de omgeving heb ik niet gezien.

Ik heb trouwens helemaal geen idee hoe deze moniliaschimmel zich verspreidt.

Voor zover ik meen te weten hebben ze er in Groot Brittannië nog geen last van, wel in Duitsland.

Toen ik thuis kwam ben ik mijn Gerema, waarover ik enkel dagen geleden berichtte, gaan bekijken. Voor ’t ogenblik lijkt alles nog ok.

Leo Cautereels, de behoeder voor het Zoerselbos, zoals ik hem noem, toonde ons zaadjes van de Fladderiep, Ulmus laevis, een olmensoort die ontsnapt aan de beruchte olmenziekte.  Een tiental jaar terug heeft men enkele exemplaren van deze zeer zeldzame soort , als eerste in Vlaanderen, ontdekt in het Zoerselbos. Intussen zijn er nog enkele in andere, oude bossen gevonden. Leo is er met succes in geslaagd deze soort uit zaad voort te kweken.

Het heeft niet mogen zijn met Lady Williams

Twee jaar terug kreeg ik een ent  van de appel Lady Williams van mijn goede, Engelse fruitvriend Howard Stringer.

Howard en zijn vrouw Elisabeth, beiden 83 zijn nog zeer actief bij de Friends of Brogdale.

Lady Williams is een Australische appel van 1935, mijn geboortejaar.

Het is een kruising tussen Granny Smith (eveneens een Australische appel) en Jonathan of Rokewood.

Het is een blinkend rode vrucht, een zeer late appel. Te plukken in november en te genieten van januari tot mei. In Engeland geraakt hij soms niet rijp.

Zo’n late appel is zeer aantrekkelijk voor amateurs.

Ik had geënt  op een MM106 onderstam en er had zich een behoorlijke scheut ontwikkeld.

Daarstraks merkte ik en levenloos boompje.

Geen wonder: woelmuizen (of woelratten?) hadden ondergronds alles afgeknaagd.

Nog bovenaan afknippen en je hebt een geschikte wandelstok!

Verbetert Gerema zijn leven?

Tot zo’n 25 jaar terug had ik in de jaren dat de bloemen niet bevroren, steeds heel wat krieken, het zure zusje van de kers.

Daarop zijn de topscheuten beginnen afsterven. In het begin schoten er nog wat vruchten over. 

Door de danige verzwakking konden de bomen na enkele jaren niet eens meer bloeien. De vier, vijf kriekenrassen werden daarop allemaal gerooid.

Zonder spuiten waren de krieken wegens de algemene doorbraak van de takmonilia niet meer te telen. Monilia is een schimmelziekte.

Drie jaar terug schafte ik in Duitsland het resistente ras Gerema aan.

Tijdens het eerste groeijaar knipte ik al een paar aangetaste takken weg.

Vorig jaar was het boompje wegens de zware aantasting niet meer om aan te zien. Ik heb al de dode takken tot in het gezonde hout weggeknipt. Een laatste maal in de nazomer.

Dit jaar groeit mijn verbazing. We zijn half mei en er is nog niets van takverwelking te zien.

Nochtans bespeur ik heel wat dode takjes op één van de kerspruimen die er naast staat.

Andere kerspruimen zijn volledig gaaf en dragen voor het derde jaar op rij enorm veel vruchtjes.  Vijf verschillende rassen zijn in een kluwen samen opgegroeid. Naast rode en blauwe, zitten er zelfs gele vruchten tussen.

Het is toch eigenaardig dat de Gerema er nog gezond bij staat.

Het jaar is echter nog lang.

Misschien was er nog geen ziektedruk tot nog toe? Alhoewel op die kerspruim!

Ook constateer ik nog geen schurftinfectie dit jaar.

Fruit en Siertuin

Op het huwelijksfeest van Annelies en Dries ontmoette ik Paul, de ontwerper van de siertuin ’t Mierhof te Bellem. www.tmierhof.be

Ik drukte er mijn verwondering over uit dat fruit maar stiefmoederlijk behandeld wordt in de meeste siertuinen. Er is zeker veel meer mee te doen.

De Bessenbastaardrupsen dit jaar overtalrijk

Vandaag weer meerdere haarden rupsjes verdelgd, waaronder nogal wat pas ontluikende. De voorbije dagen ook ingegrepen.

De eileg gebeurt nu soms zelfs op topbladeren.

Als dit op andere plaatsen even erg is, staan er straks nogal wat kaalgevreten struiken.