Berichten van 10 maart 2014 tot 16 maart 2014

Heksenbezem

Na vele jaren word ik nog eens geconfronteerd met wat men heksenbezem noemt.

Ik heb er Google bijgehaald en wordt niet veel wijzer. Men kent er enkel de heksenbezem in berkenbomen. Iedereen zal die al wel gezien hebben waarbij de plant in een enkele tak een groot aantal zijtakjes maakt, zodat met name in de herfst en winter een opvallende dichtere structuur in het silhouet van de boom te zien is. Deze afwijking wordt veroorzaakt door de schimmel Taphrina betulina (synoniem: Exoascus betulini). Men zou de ziekte bij oppervlakkige beschouwing voor een vogelnest kunnen houden. Aangetaste bomen kunnen van een tot soms tientallen aangedane takken hebben.

In de vorige VELT-uitgave ‘Ecologische Teelt van Kleinfruit’ staat bij frambozen: ‘Heksenbezem of dwergziekte herken je aan een bos korte takjes met misvormde bladeren en bladachtige bloemen aan je frambozen. De vegetatieve groei komt in de lente later op gang. De oorzaak van deze ziekte is een mycoplasma dat door twee soorten cicaden (Macropsis fuscula en Typhocyba species) verspreid wordt. De eitjes van deze cicaden overwinteren onder de schors. Zowel frambozen als bramen hebben er last van. Verwijder en verbrand de aangetaste planten.’

Mijn ervaring : ik heb dit slechts eenmaal opgemerkt bij mijn frambozen.     Bij de bramen is dit veel duidelijker. Enkele van mijn Thornless Evergreen, de stekelloze braam met het peterselieblad zijn er een twintig jaar terug aan kapot gegaan. Het toeval wil dat ik zag dat de 3 exemplaren in de composttuin van de Jean Pain-methode te Londerzeel aan hetzelfde euvel leden. Ik heb er Frederic Vanden Brande op attent gemaakt.

Na al die jaren zie ik nu drie aangetaste planten in mijn tuin; Een beginnende aantasting bij de jongste Kotata, een braamboos. Ik heb de aangetaste plek zo goed als het ging uitgeknipt. Misschien een (kleine) kans dat het lukt?

In de bramengalerij vertoonden ook twee planten hetzelfde euvel. De namen van deze stekel loze rassen zijn destijds met het verplanten omwille van de aanleg van de aardgasleiding verloren gegaan. Beide planten heb ik uitgegraven.

De foto’s van deze laatste planten zullen alles verduidelijken.

Cornus mas Kornellebes

Reeds zeer lang staat de Cornus mas, de kornellebes in bloei.

Gekrakeel van Kauwen

Daarstraks hoorde ik kort gekrakeel van kauwen en zag van ver er een wegvliegen. Was er ruzie in het nieuwe huishouden of toch een mogelijke indringer?

Enkele dagen geleden was een ganse familie met veel laweit doende rond de nestkast van Natuurpunt, die er al 20 jaar hangt en bedoeld is voor steenuilen. Kauwen blijken echter rapper.

Wellicht werd toen uitgemaakt welk koppeltje er mocht komen wonen.

Op een samenkomst van de werkgroepen van Natuurpunt voor de steenuil vernam ik dat er nu nestkasten bestaan waarin de kauwen geweerd worden.

Regelmatig hoor ik de steenuil in de omgeving roepen. Iemand van de werkgroep vertelde mij dat vorig jaar de jongen - niet ver in de omgeving- dood in het nest lagen.

Tjiftjaf

Daarnet de tjiftjaf gehoord. Het eerste trekvogeltje dat terugkomt. Of toch ongeveer. Gisteren hoorde ik de grijze kwik. Die is zeldzaam aan het worden. Tot 20 jaar terug woonde er hier steeds een koppeltje.

Heel makkelijk te herkennen aan zijn zang. Herhaaldelijk zingt hij zijn naam. Weer of geen weer, rond deze tijd komt hij terug.

Zijn nestje is moeilijk te vinden, tegen de grond in een ruigte. Wij noemden het ‘ovenmakertje’. Zijn kogelvormig nestje heeft opzij een invliegopening, net zoals het nest van de winterkoning.

Warm op 8-9-10 maart 2014

Volgens het KMI was het op deze dagen nog nooit zo warm sinds het begin van de metingen in 1833. Zondag 9/3 zag ik 21° (en het is een meter die eerder karig meet.)

Ik heb gewacht tot nu om zowel de rode - als de kruisbessen (in haagvorm) te snoeien. Vroeg in de winter snoeien leidt tot meer uitval door Eutypa.