Archief
ESPERANTIST UIT TANZANIE
SCHAARSE PATERS
Schaarse Paters
Vanmiddag heeft Aleide de zwarte bessen van de Ben Sarek geplukt. Dit ras is een van de weinige die dit jaar toch behoorlijk veel vruchten had. Ben Sarek is een klein blijvende struik met grote bessen. Te rijpe vruchten vallen af.
Wellicht nog in sterkere mate dan de rode bessen, hebben de zwarte bessen niet voldoende koudepunten kunnen opsparen.
Koudepunten worden verzameld van 1 november tot 28 februari. Dit wil zeggen dat de uren beneden +7 °C opgeteld worden. Dit aantal moet minstens 1600 à 1700 bereiken. De vorige winter was dit niet het geval. Die periode telt 120 dagen X 24 u = 2880 u
RIJPE ZWARTE FRAMBOZEN
ZWARTE FRAMBOZEN;
Zwarte Frambozen
Zwarte frambozen, Rubus occidentalis L.
Deze soort frambozen zijn inheems in de Verenigde Staten.
Op het eerste zicht heeft de plant meer weg van een braam dan van de framboos. De stengels groeien gemakkelijk 2 - 3m. Jonge stengels zijn grijsgroen. In de winter worden ze donkerder, naar het paarsrode toe, met een zekere sierwaarde.
De stengels hebben stekels.
Ook de vruchten hebben wat van een braambes bij rijpheid. Van donkerrood kleuren ze naar zwart. Het zijn stevige, ronde bessen, eerder klein, die gemakkelijk loskomen bij het plukken en een holte vertonen, in tegenstelling met bramen.
De lekkere smaak is echt iets apart, helemaal anders dan van framboos of braam.
De vruchten hebben een hoog gehalte anthocyanines met de gezondheidsbevorderende antioxydanten en nog andere stoffen.
Daardoor zijn het nog meer gewaardeerde vruchten geworden.
De hoge plukkosten en de minder hoge productiviteit maken dat dit een duur product is.
In Amerika zijn meerdere rassen ontwikkeld. Bij ons ken ik alleen Jewel, de verbeterde Bristol, destijds via Peter Bauwens in kleine kring verspreid.
Het zwaartepunt van de commerciële teelt in Amerika ligt in de Wilamette valei in de staat Oregon, boven Californië. Het hoofdras ‘Munger’ is al goed voor meer dan 600 Ha.
In de jeugdfase worden de planten met de hand getopt en in de winter mechanisch gesnoeid, waarbij het grootste stuk van de afgedragen ranken weggesnoeid wordt. De oogst met een speciale machine gebeurt in juni.
De zwarte framboos houdt van een rijke humusgrond, doorlatend, maar vochthoudend.
In het najaar groeien de nieuwe scheuten flink uit, alsook sommige zijtakken. Ze buigen zich naar beneden. Waar de top de grond raakt, ontwikkelt zich vrij vlug een nieuwe scheut.
Als je dit wil voorkomen is het zaak de nieuwe scheuten bij te knippen.
Al de afgedragen takken worden tijdens de winter verwijderd.
Ik vind de zwarte framboos een lekkere vrucht en de merels vinden dit ook.
GECULTIVEERDE FRAMBOZEN
Gecultiveerde Frambozen
zwarte framboos
Vanmorgen was ik zwarte frambozen aan het plukken maar het begon weer wat te regenen. Een gelegenheid om wat te lezen.
Wellicht kunnen volgende basisgegevens ook u interesseren.
Ik vertaal uit : ‘Small Fruit Crop Management’, een Amerikaans handboek van 1990.
Hoe zijn de gecultiveerde frambozen ontstaan?
De meeste, rode frambozen stammen af van 2 ondersoorten (subspecies) van de diploïde soort Rubus idaeus L(innaeus),
Namelijk Rubus ideaus vulgatus Arrhen, de rode framboos van Europa
en Rubus ideaus strigosus Michx, de rode framboos van Noord Amerika en Oost Azië.
Vroeger werden deze soms als soorten beschreven, maar nu worden ze algemeen als 2 ondersoorten beschouwd.
Het verschil bestaat er in dat de vruchten van de R. i. vulgatus gewoonlijk donkerder rood zijn en conisch of vingerhoedvormig met weinig of geen klierhaartjes.
De vruchten van R.i. strigosus zijn lichter rood, rond van vorm en hebben veel klierhaartjes.
De groeiwijze van deze Amerikaanse ondersoort is meer open, met slanke stengels, grijsgroen en stijvere, donkere stekels.
Deze is ook de meest winterharde van de twee.
Deze ondersoorten kruisen gemakkelijk met weinig of geen steriliteit bij de nakomelingen.
Maar nog andere, diploïde Rubussoorten worden gebruikt bij het opzoekingswerk naar nieuwe rassen.
Men maakt o.a. gebruik van de Rubus occidentalis L., de zwarte framboos.
Deze soort was een genenbron voor resistentie tegen vlugge rotting na de pluk, voornamelijk veroorzaakt door Botrytis cinerea Pers. (de bekende grijsrotschimmel).
-Bovendien ook tegen Amphora idaei Born, de luisvector van het mosaic virus.
-Voor de vastheid van de vrucht
-En voor late rijpheid.
Resultaten hiervan zijn bv 4 Engelse rassen: ‘Malling Leo’, ‘Malling Joy’, ‘Glen Prosen en ‘Glen Moy’ (dat echter een vroeg ras is).
De soort Rubus articus L., de Arctische (Noordpool) framboos werd gebruikt als genenbron voor extreme winterhardheid, alsook voor de vroege rijpheidsfactor van herfstframbozen.
Voorbeeld: ‘Malling Autumn Bliss’.
Twee Aziatische soorten Rubus kuntzeanus Hemsl en Rubus parvifolius Nutt waren de bron voor lage koudebehoefte en verdraagzaamheid t.o.v. de schommelingen in wintertemperaturen en hoge zomertemperaturen.
Deze eigenschappen werden ingebouwd in ‘Dormanred’, het grote broertje van de ‘Japanse Wijnbes’.
De purpere frambozen zijn gewoonlijk F1 (First filial generation- eerste nageslacht) van de kruising tussen een Rubus occidentalis (zwarte framboos) en de Rubus ideaus (rode framboos).
PIMPELMEES EN MINEERWORMPJES
Pimpelmees heeft de mineerwormpjes ontdekt
Het is zondag 19u20. Het regent zachtjes. Ik zit aan de computer en wordt weer afgeleid door de kreetjes van de Grauwe Vliegenvanger.
Dicht tegen het raam hangen bladeren van de paardenkastanje.
Alle bladeren vertonen bruine vlekjes; het ene blad al meer dan het andere. Het bladgroen tussen onderhuid en bovenhuid is weggevreten door een mineerwormpje. Deze infectie zie je de laatste tijd op veel paardenkastanjes. Dit is niet de gevreesde paardenkastanjeziekte die zich voordoet als een vochtuitstulping op de stam. ( Ik heb dit enkel gelezen; zelf nog niet gezien.)
Plots komt er een pimpelmees aan een blad hangen en ik zie de vogel pikken in de bruine plekjes. Zit het wormpje er nog in of is het reeds een popje? Blad na blad wordt geïnspecteerd. Ik merk voortdurend pikken. Minutenlang kan ik het vogeltje van op anderhalve m gadeslaan. Sommige bladeren vertonen kleine gaatjes. Een kwartier later, net nadat ik de tekst uitgetikt heb, komt het weer eventjes aan een van de twintigtal zichtbare bladeren hangen.