Archief

BRAMEN

Nu de winter ten einde loopt ben ik begonnen met de verzorging van de bramen. De stengels die vorig jaar gedragen hebben heb ik laten staan om een beetje beschutting te geven bij sterk uitdrogende vrieskou uit het oosten. Dat gevaar is nu voorbij.

Sommige stengels waren vorige winter geraakt door de strenge wintervorst. Ik heb bij het minder goed uitlopen een aantal stengels gedeeltelijk ingeknipt. Als dragende takken niet helemaal ok zijn, gaan er meer plantensappen naartoe ten koste van nieuwe scheuten. Ik merk dat deze niet zo talrijk en meestal niet zo lang groeiden als 2 jaar terug.

De meeste stekelloze bramen groeien rechtop. Thornless Evergreen met het peterselieblad vormt hierop een uitzondering. Nu is het de 3 keer dat ik de uiteinden boogvormig naar de andere kant buig en ze daar bevestig. Aldus bekom ik een bramengalerij. Dit jaar zijn er wel minder stengels om te buigen.

Gevolg ook deze bramen groeien voor ’t grootste deel horizontaal. De vruchtzetting is beter en tevens ook de belichting en nog een relatief voordeel. Bij regen drogen ze iets vlugger en is er minder schimmelvorming. Als het eind augustus en in september aanhoudend regent gaat dit ten koste van de braambessenoogst.

FOTO’S

1. De galerij

2. Nog veel werk

3. Clips losmaken

4. Oude tak wegknippen

5. Snoeisel

6. Terug vastbinden

7. Oude (met verdroogde vruchten) en nieuwe takken

8. Al gedeeltelijk gebonden

9. De galerij

De Noordkempische Boteliers

Ik heb genoten van de avond bij de Wijnmakersgilde van Sint-Job-in ’t Goor.

Ik heb er Walter Hendrickx teruggezien, de man bij wie ik in de praktijk leerde hoe je braambozen en bramen zoveel mogelijk horizontaal dient te leiden. Een detail, hij had geen betonbekistingsdraad gebruikt doch een grootmazige afsluitingsdraad, minder kostelijk materiaal.

Ik had zonet een babbel met mijn goed fruitvriend Louis Eelen van Vorselaar. Hij opperde de idee om deze 'varkensdraad'  op een 60 cm boven de grond te spannen. Aldus benut je nog beter de groeikracht.

Walter ik ook een van de excellente bierbrouwers. Zijn bier werd die avond geproefd. Dat is wat anders dan spraakwater.

Iemand stelde een vraag over problemen met een moerbei. Deze deed het een aantal jaren goed, doch nu doen de vruchten het niet meer, verdrogen en vallen af. Bij moerbei heb ik hierover nog nooit gehoord. Is de grond misschien bezoedeld geraakt?

Velt DenBumpt-Noordkempische Botelier

Volgende donderdag ben ik uitgenodigd door de Noordkempische  Boteliers, de wijngilde van St Job om te spreken over Kleinfruit. Aleide is er enkele keren gaan spreken over kruiden. Maar dat is al een tijd geleden. Een van de aanwezigen toen vertelde mij dat hij al bramen had. Het was pas in juni. “Zijn het wel echt zwarte vruchten?” “Ja” beaamde hij. Het zou Silvan kunnen zijn. Maar wie had dit ras zoveel jaar geleden?

Ik maakte een afspraak en ging bij de man kijken te Ekeren, Hoogboom.

In zijn klein achtertuintje had hij een betonbekistingsdraad van een 5-6 tal m geplaatst. En wat zag ik? Een prachtig ontwikkelde, gestekelde Taybes (de Medana vorm).                                                                                     Door de horizontale groeiwijze hing die vol prachtige vruchten, zoals ik dat nog nooit had gezien! De rijpe vruchten waren niet volledig zwart, zoals de man mij nieuwsgierig had gemaakt, maar zwart-rood.

Afgezien van de wellicht toch iets goede kleigrond, heb ik geleerd hoe een horizontale groeiwijze belangrijk is voor braambozen (kruisingen braam- framboos) en bramen.

                                                       ***

Het was voor mij een genoegen, een tijd geleden, de jaarvergadering van Velt Den Bumpt te onderhouden over kleinfruit. Voor hun tombola had ik het nodige bij.

Te Burcht vergadert Velt De Bumpt in het clublokaal ‘Het Fakkeltje. Ik vernam dat dit één van de 27 erkende lokalen is van de Vrijzinnigen Vlaanderen. Dat zoiets bestond was totaal nieuw voor mij.

De voorzitter van VELT-De Bumpt, de nu 80 jarige Gaston Lesire heeft heel wat planten voor-gekweekt voor zijn mensen. Ik bekwam vele jaren geleden ooit zijn Russische tomaten, zeer grote, eerder peervormige, lekkere vleestomaten.

Men had ook Hugo Van de Gaer uitgenodigd. Hugo zat in het landelijk bestuur van VELT vzw als de penningmeester. Hij vond het niet kunnen  dat een deel van de stafmedewerkers (bio-ingenieurs) een eigen organisatie opzetten ter controle van de bio-beroepsteelt, zonder Velt te kennen. Als verweer lobbyten de stafmedewerkers op de samenkomst van  de afdelingen van  de Provincie Antwerpen en uiteindelijk stemden deze hem met één stem meerderheid de laan uit. Pijnlijk, maar dat is de democratie (in een vereniging). Stank voor dank, naar een volks gezegde.

Onder impuls van Gaston en de secretaris Hugo Himschoot- die mij uitnodigend een reeks potten hadden bezorgd- had ik gezorgd voor de nodige tombola prijzen.

Ik heb genoten van die avond.

Berten Peeters, mijn hulp in de tuin, stond in voor de foto’s.

Zijn deze verloren?

East Malling Research en Kleinfruit

Het eerste kleinfruitras dat op de markt werd gebracht was de zwarte bes Wellington xxx in 1927.

Later volgde nog de late zwarte bes Malling Jet,hier en daar nog te vinden.

Interessant waren de meeldauw resistente kruisbessen Greenfinch doch vooral de Invicta, een gele bes nu nog veel gekweekt door bio-telers.

De rode bes Redstart is veel minder bekend. Ik heb ooit een exemplaar gehad doch vond dit erg zuur en weinig groeikrachtig, alhoewel gekocht in Engeland, heb ik mij de bedenking gemaakt of ik wel het echte ras heb gekregen.

De veredeling van virusvrije frambozen begon al in 1920. Kwamen op de markt: Malling Jewel, Malling Promise en Malling Exploit.

Malling Delight kwam er in de 50tiger jaren, een erg grote maar zachte vrucht. In de 70tiger jaren de late, goed smakende Malling Leo. Nog later volgde Octavia, eveneens een zeer laat ras.

Wellicht het interessantst was de eerste herfstframboos Autumn Bliss,(1984) die het bij mij althans nog steeds uitstekend doet.

Ik ben eveneens tevreden  over de rode bessen Redwing en Red poll. De rode kruisbes Pax was bij mij niet zo’n succes.Op andere plaatsen hoorde ik er wel lovend over spreken.

Sinds 1983 was EMR ook aktief bij het ontwikkelen van aardbeirassen. Ik heb nog het late ras Pandora (1988) gehad. Meer dan 25 rassen werden ontwikkeld, doch de meesten bleven hier onbekend. Dit jaar komt, toepasselijk, de Malling Centenary op de markt.

100 Jaar East Malling Research

1913 – 2013

East Malling ( bij Maidstone, de hoofdstad van het graafschap Kent in Engeland) is vooral bekend voor zijn baanbrekend werk betreffende onderstammen voor de fruitteelt.

De wereldwijd meest gebruikte onderstam voor appels in de beroepsteelt is de M9. Deze onderstam staat garant voor vroege vruchtbaarheid en een kleine boom, die echter wel moet gesteund worden.

Later kwam daar de M26 bij met een iets sterkere groei en een beter wortelgestel. Dit is een veel gebruikte onderstam voor bomen voor de liefhebber.

In de beroepsteelt, op goede gronden, wordt nu ook de M27 veel gebruikt omdat deze nog kleiner blijft dan de M9.

Later heeft men de bloedluisvrije onderstammen MM ontwikkeld door het inkruisen van de Merton onderstam. Veel gebruikt is de MM106, die een nog iets grotere boom geeft dan de M26. Nog iets sterker is de MM111, die men gebruikt om er de zwakst groeiende rassen op te enten.

In de jaren 1930 kwamen er de kwee onderstammen voor peer:  Kwee A en de zwakkere Kwee C, de meest gebruikte in de beroepsteelt.

Voor pruimen kwamen  er de selecties  MyrobolaanB, Bropmton en vooral de meest gebruikte Saint JulienA. MyrobolaanB en Brompton zijn enkel geschikt voor hoogstammen. In de beroepsteelt wordt de Saint JulienA nu meer en meer verlaten voor nieuwere rassen omdat de groeikracht nog te sterk is.

Dit is nog meer het geval met de onderstam Colt voor kersen, die compleet vervangen werd door vooral de Gisela5 onderstam.

Winterbeelden

1.  Centraal de onlangs verplante noot

2.  Schijnvallei

3.  Idem

4.  Oprit

5.  Braam Fantasia

6.  Zwarte bes

7.  Look

8.  Cornus mas of Kornellebes

9.  Idem

Erwin Joos over Eugeen Van Mieghem

Antwerpen 1875- 1930

Te Zandhoven voor de OKRAacademie Voorkempen kwan Erwin Joos, de conservator van het Eugeen Van Mieghem-museum, Ernest Van Dijckkaai, 9 (tegenover Het Steen) te Antwerpen,  spreken.

Thema: Eugeen Van Mieghem en de Red Star Line.

Deze scheepslijn bracht 2,6 miljoen emigranten naar Amerika, waaronder een groot aantal Joden uit Oost-Europa.

Van Mieghem portretteerde en schilderde op pakkende wijze een groot aantal van deze, meestal zeer arme mensen. Meermalen moet men aan Käthe Kollwitz denken.

De spreker wees er op dat steeds mensen aanwezig zijn op al zijn werken die een zeer divers beeld schetsen van de toenmalige wereldhaven. De herberg van zijn ouders stond op de hoek van de Montevideostraat naast de gebouwen van de Red Star Line.

Deze gebouwen worden omgebouwd tot museum dat zijn deuren zal openen in September.

Op de blog van 22/06/2009 kunt u zien hoe de gebouwen er toen uitzagen! (zoeken:Antwerpen-noord blijkt niet meer te werken.)

BOSUILEN (Strix aluco)

E. Tawny owl  D. Waldkauz   F. Chouette hulotte

Vanmorgen hoorde ik gerucht in de veranda. Het bleek uit de schoorsteen te komen. Hoorde iets als een vleugelslag.

De buis eruit getrokken. Toen ik daarna in de veranda kwam zat er een uil tegen het raam.

’s Middags wou ik een foto nemen en hem daarna loslaten. Nu zaten er al 2 uilen.

Door het forse formaat zag je dat het bosuilen waren. Steenuilen zijn een stuk kleiner en grijzer en hebben daarenboven gele ogen, in tegenstelling met de zwarte ogen van de bosuil.

Het is al een hele tijd dat ik de heldere, weemoedige, melodieuze"hoe-hoe-hoe-hoe" en de kortere "oe-oe-oe-oe" roep niet meer gehoord heb. Iets meer in de voorjaarsnachten- het kan nog vriezen- zijn roep meermalen gehoord.

Telkenjare broedt hij iets verder in het Zoerselbos.

Foto’s

De hoge schoorsteenpijp. Jaren geleden bij het kuisen van de schoorsteen heb ik de resten van een holenduif gevonden.

Winter 2013

Tot een week geleden zag het er nog naar uit dat het een zachte winter kon worden. Men voorspelde wel wat vorst tegen het weekend en een dag erna sneeuw.

Tot een 10tal dagen geleden liep de temperatuur soms nog op tot + 12°. Dan begint er weer leven te komen in sommige planten en worden ze kwetsbaar voor latere vorst.

Vorig jaar kwam die er pas begin februari. Gevolg mijn braambozen -half braam, half framboos -(alhoewel frambozen niet bevriezen) en wilde bramen totaal bevroren. Het vroor tot min 14°

De stekelloze cultuurbramen kwamen er een stuk beter van af. Ik heb lange tijd gedacht dat deze meer vatbaar waren voor strenge vorst dan onze wilde bramen; niet dus.

De Thornless Evergreen, de braam die vroeger in de meeste tuinen te vinden was, de ongestekelde braam  met de peterseliebladeren liep geen schade op. Die staat hier al bijna 50 jaar en ik herinner mij dat die slechts eenmaal bevroren was, halverwege de tachtigerjaren.

Gisterenmorgen (16/1) was het hier -10° (Open hemel). (Men had tot -7 voorspeld in de Ardennen). Vanmorgen -6° (betrokken). Wind is er tot nog toe niet geweest, want dan is het vriesdrogend effect op de vatbare stengels nog sterker.

De komende dagen verwacht men iets minder strenge vorst, maar eind volgende week kan het weer menens worden.