Archief

Aleide terug van een maand Kameroen

Al 10 jaar heeft zij diverse projecten in het hoge, droge noorden van Kameroen. Zij startte toen al met o.a. een graanproject en de aanschaf van een 10 PK graanmolen. De kruik gaat zolang te water tot zij breekt. Dat doet ook een stevige graanmolen zonder onderhoud.

De aankoop van graan gaat nog altijd door. Het wordt opgeslagen in een destijds van hieruit verstuurde container, die na veel gepalaver en vertragingsadministratie, met meer dan een half jaar vertraging daar toch eindelijk aankwam. Men koopt nu het graan tegen de hongermaanden juli- augustus en men aldus de woekerprijzen voor graan ontwijkt.

In het totaal kocht men op de markt 100 zakken van 100kg . Dit gebeurde op diverse marktdagen.

Hierna foto’s op een van die markten. Boeren-verkopers hebben meestal maar een of twee zakken te koop, want meer dan dat kunnen zij wellicht in een keer niet aanvoeren of wellicht hebben ze ook niet meer voor de verkoop. Zij hebben het geld vooral nodig voor het betalen van het schoolgeld voor hun kinderen.

Dit graan is voornamelijk de rode sorghum of gierst, een kleinzadig graangewas, veruit het hoofdgewas in deze streek. De witte en gele sorghum worden vroeger geoogst.

Op de eerste foto zijn de drie rassen te zien.

Lampionplant (Physalis alkekengi )

Een synoniem is Jodenkers. De soort behoort tot de familie van de Nachtschadigen, Solanaceae.

De planten mogen woekeren naast de voordeur. Dat doen ze al meer dan 2 decennia, zonder dat er naar omgekeken wordt. Ze vormen tot in de winter een vrolijke noot voor de bezoekers.

Binnenin hebben deze lantarentjes een kleine rode bes, niet onaardig van smaak, zoals ik er daarnet een proefde.

MISPELS

De mispelaar Mespilus germanica uit de Rozenfamilie/ Rosaceae is de enige soort van het geslacht Mespilus. De mispelboom (mispelaar/mispelstruik) is inheems in Europa en Azië. In Nederland en België wordt hij geteeld, maar is er ook inheems en verwilderd. De mispel is al eeuwenlang in cultuur. De Romeinen bevorderden de cultuur.

Bij ons thuis in West-Vlaanderen stonden twee mispels in de haag. De ene boom had lekkere, zij het kleine vruchten, terwijl de andere groter waren maar absoluut niet lekker. Wij waren op het gehucht wel de enigen die mispels hadden.

Eenmaal heb ik een paar wilde mispels gezien op een bergwand in de Ardennen. Ik las dat in het Muziekbos bij Ronse in de Vlaamse Ardennen de grootste verzameling van wilde mispels te vinden is.

Zelf heb ik een vijftal bomen staan, vier op onderstam meidoorn, de andere wellicht op kwee (Ik heb op oudste onderstam  (1963) nooit uitschieters gezien, dit in tegenstelling met de regelmatig te verwijderen, doornige takken op de onderstammen van de andere bomen.

Eind mei staan mispels getooid met grote, witte bloemen. Een mispel is zelfbestuivend. Een boom volstaat. Mijn bomen zijn niet hoger dan 3 m. Nochtans heb ik bij een tuinder in Rilaar, op vruchtbare leemgrond, vele jaren terug een reuzenexemplaar gezien met een horizontale tak van zeker 10 m.

Vorige week heb ik de vruchten geoogst. Ze begonnen te vallen. Voor het ras Royal kwam ik te laat: zo goed als alles gevallen en voor een deel al geplunderd door de merels.

De spreuk “Zo rot als een mispel” is niet juist. De geëigende term om een rijpe mispel te benoemen is “beurs”. Ligt de vrucht fris, dan blijft die een tiental dagen goed. Pas daarna begint de aftakeling of rotting. Meestal zie je dan een puntje witte schimmel verschijnen. Dergelijke vruchten zijn niet meer te genieten.

Bij rijpe mispels verwijder ik de kroonblaadjes boven en pits het zeer korte steeltje af, eigenlijk is het alleen een vasthechting. Dan gaat de vrucht in de mond en het vruchtvlees, dat smaakt naar appel en banaan wordt afgekloven van de stenen, die vervolgens uit de mond worden genomen.

Er zijn al jaren geweest dat het vruchtvlees verwerkt werd tot confituur. Eerst door een roerzeef steken.

Een mispel is rijk aan vitamine C en zou goed zijn voor de spijsvertering.

Vanavond ontmoette ik verre buur Guy. Hij had nog nooit van mispels gehoord. Het proeven van de rijpe vruchten met appel-bananensmaak viel hem wel mee.

FOTOMATERIAAL

1.   De bladeren zijn verdwenen. De vruchten hangen er nog.

2.  Let bij deze foto op de verschillende, niet uitgegroeide, verdroogde vruchtjes. Ik weet er nog niet het fijne van. Een tijd terug dacht ik verwantschap te ontdekken met de takmonilia bij pruimen. Ik verzamel deze mummies zorgvuldig om ze te verbranden.

3.  Bakken vruchten

4.  Idem

5.  Rijke oogst

6.  Idem

7.  Detail

Op de Kerstmarkt te Zoersel op 10 en 11 december zullen o.a. deze vruchten aangeboden worden op de stand van COZOEGO. Aleide komt straks terug van een maand bezoek aan haar projecten in het droge noorden van Kameroen.

De Siam - of Bananenblad Pompoen

Cucurbita ficifolia

Deze pompoen is ovaalvormig en groen-wit gespikkeld. Het vlees is wit en we gebruiken het als vulstof bij bereidingen. Bakken als bij de Japanse of Hokkaïdo pompoen is er niet bij. Deze pompoen behoort tot een duidelijk andere soort die men vooral teelt voor zijn sierwaarde. Vorig jaar bewaarde ik een gedeelte van de vruchten in de living en die zijn tot heden praktisch allemaal intact. Het andere gedeelte lag in een onverwarmde, maar vorstvrije veranda, doch deze zijn vorige winter wel bezweken.

De pel van de siampompoen is zeer hard. Als we er een willen gebruiken laten we die enkele keren op de grond botsen tot hij voldoende barst.

De zwarte zaden zijn, licht geroosterd, te gebruiken als de naaktzadige zaden van de Godiva pompoen.

Ongeveer 15 jaar geleden was er een plant ontkiemd op een gunstige plaats zonder dat ik deze gezaaid had. Het werd een nooit geziene oogst van 40 grote pompoenen.

Dit jaar is een plant uitgeschoten op de composthoop. De ranken hebben zich naar alle kanten verspreid, tot in de top van bomen in de omgeving, ranken van ongeveer 15 m en meer. Er hangen 19 grote en nog een aantal onvolgroeide vruchten. Met de vorst van half oktober zijn de bladeren voor ‘t grootste stuk bevroren. De jonge vruchten werden ook geraakt door de vorst, de volgroeide niet. Met het warme weer konden ze verder rijpen. De ranken zijn nog groen en sommige bladeren slechts gedeeltelijk bevroren. Het is duidelijk dat deze soort pompoenen een langer teeltseizoen nodig heeft dan de andere.

Uiteindelijk heb ik de vruchten geoogst op 11 november (Vorige blog).

In het verleden schreef ik al over pompoenen. Voor de geïnteresseerden is achtergrondinformatie te lezen uit een brochure die ik destijds schreef.

Ga naar de blog https://blog.seniorennet.be/fruit

en typ links boven bij zoeken : pompoenen

FOTO’S

De foto’s werden over een zekere tijdspanne genomen.

Gehakkelde Aurelia

Poligonia c-album

Toen ik vandaag, 11/11/2011 mijn Siampompoenen oogstte

zat deze vlinder ernaast te zonnen.

Deze vlindersoort heeft twee generaties per jaar: de eerste van midden juni tot eind augustus; de tweede van eind augustus tot eind mei van het volgende jaar. Onze vlinder zal dus nog ergens een beschutte plek moeten vinden om te overwinteren, meestal in een holle boom.

Wandeling van Natuurpunt Voorkempen op

De trage Wegen in de Halse bossen (6/11)

met als gids Frans Van Gils. Ik maak dankbaar gebruik van zijn nota’s voor dit verslag. Een grote groep van 40 man was opgedaagd aan de kerk van Halle-Kempen. De kerk dateert van 1500, doch van voor 1300 stond hier al een kapel. In 1914 werd de kerktoren opgeblazen.

Hier staat een eerste bord over de Halse bossen, die zich uitstrekken aan de zuid-westkant van het dorp. De meeste gronden zijn eigendom van het OCMW van Ranst. We wandelen over de straat de “Paardenmarkt”. Frans vond in een document dat Halle in 1621 74 paarden telde. Hoeveel zouden het er nu zijn met de huidige paardenliefhebberij? In 1625 breekt de pest uit. 1/3 van de bevolking bezwijkt. De slachtoffers werden hier begraven.

Het bosbestand bestaat voor ’t grootste stuk uit Corsicaanse den (of is het Oostenrijkse?), ook grove den (Pinus silvestris), maar in mindere mate. In deze herfsttijd vallen de verkleurende bladeren van loofhout op: Amerikaanse vogelkers, wat berk en eik. Later zullen we ook Amerikaanse eiken en enkele oude zomereiken zien.

Over enkele trage wegen door het bos, met o.a. een krater van een V2, komen we aan de hoeve “De hoge Cutse” op Liefkenshoek, daterend van 1725, in steen herbouwd door burgemeester Nuyts in 1844. Stamvader Eyskens kocht de 5 Ha in 1912 voor 2500 B. Frank. De huidige bewoner Eyskens vertelde dat hier tijdens de oorlog 13 joden ondergedoken leefden. De enige nog levende stuurt nog elk jaar met Nieuwjaar een kist appelsienen van zijn plantage in Israel. De plaatselijke beek heet “Lieveke”.

Aan conferentieoord St. Martinus staat, op de hoek met de watermolen, de oude St Jozefkapel. Het altaar dateert uit de tijd van Rubens (17 de eeuw).

Dichter tegen de Schijn - een bijrivier van de Schelde, die zijn naam gaf aan het Tervierenhof te Deurne, ontspringt aan de trappisten van Westmalle, - zien we de laagte voor het reservewater voor de watermolen. Deze functioneerde van voor 1350 tot 1600.                                                                   De Schijn zorgde voor het drinkwater van Antwerpen en water voor bier. Destijds telde Antwerpen 48 brouwerijen. Een tijd wou men ook water van de Nete betrekken. Daarvoor groef men de Herentalse vaart, doch veel verder dan een verbinding met de Schijn kwam men niet.

We wandelen een eind over de Lemmekensbaan, destijds een schakel in de verbinding Breda, Hoogstraten, Lier, Mechelen, Brussel. Op grondgebied Schilde ligt de verkaveling Dreihoek, gronden van baron Van de Werve, die maar eventjes 700 Ha van de 2 094 van Schilde bezat. Een van de kleinmannen heeft een mooie, grote rups ontdekt en houdt die in zijn handen. Er een foto van maken lukt niet. Ik dacht terug aan de kleuterschool op de Reiger te Ichtegem. Men zette mij boven op de meidoornhaag om de rupsen te vangen.

We maken een zijsprong in het bos op afgravingsgebied ten tijde van het starten van de verkaveling de Dreihoek. Nu is het een vlak heidegebied met struikheide, maar ook dopheide. Frans Kerstens had er deze zomer de Nachtzwaluw gehoord. Een nieuw broedgebied ? Deze vogel is al tientallen jaren uit de streek verdwenen. Toen ik mijn eerste enting –geleerd uit een boekje- verwezenlijkte, begin mei 1963, hoorde ik de nachtzwaluw op het braakland met veel brem, waarop later de verkaveling van de Verscheurde Hoeve en de Berkemei kwam. Zou men niet best deze trage weg afsluiten?

De rand waarover we verder wandelen ligt minstens een meter hoger. Na nog wat weggetjes komen we op het Sniederspad, genoemd naar de broers Snieders:  Renier, tijdgenoot van Conscience en arts in het Nederlandse Bladel schreef streekromans. Zijn broer August was te Antwerpen hoofdredacteur van het Katholiek Blad van Antwerpen en eveneens romanschrijver. Beide broers kwamen elkaar halverwege Antwerpen –Bladel te gemoet. Het tracé werd in 1937 ingehuldigd. In 1988 werd het gedeeltelijk GR route, ter hommage  voor de 100 ste verjaardag van het overlijden van Renier Snieders. Momenteel wordt het stuk naar Liefkenshoek verkaveld en verdwijnt daar een strook bos.

Aan de Bergen staat het kapelletje Van den Nieuwenhuyzen en zijn compagnon, herbouwd in 1900. Elk heeft zijn arduinen steen.

Na afloop gaan we nog een pint drinken in “De Pelikaan”, een goed draaiend dorpscafé. Ik hoor dat de brouwer van Halle destijds een soort trippel brouwde: de tuimelaar van maar eventjes 9°.  Ter vergelijking de trippel van Westmalle heeft    9, 5°. Een plaatselijke amateur- brouwer Hermans lijkt de oorspronkelijke tuimelaar al dicht te benaderen. De dorpsbrouwerij is al een tijdje afgebroken voor het nieuwe dorpsplein.

Bij het terug naar huis fietsen merk ik dat de wind uit het Noorden komt, pal tegengesteld aan de zuidenwind van de vorige dagen. Het blijft helemaal overtrokken, maar droog. Thuis wijst de thermometer 13°. Vorige vrijdag, met stralend zonneweer, las ik 19°. We hadden dit jaar een zeer warm begin van de herfst.

FOTO'S

Kerk van Halle

Halse bossen

Frans Van Gils

De heer Eyskens

Frans Kerstens (links)

Op de brug van de Schijn

Idem

Kapelleke Van Den Nieuwenhuyzen

We zijn terug in het dorp. Ronny Van Soens, in het midden, dankt de gids. Op de achtergrond het voormalige gemeentehuis, nu bibliotheek.

Een onwaarschijnlijk Verhaal

Mij werd volgende tekst toegestuurd

"Red Elstar "
Een gekregen boompje dat ook dubbel geënt is en droeg dit jaar voor het eerst 5 appels met een verhaaltje.
Dit boompje staat naast een goudrenet met een ruwe schil.
Het gevolg was dat door kruisbestuiving het een Elstar werd met ruwe schil.
Ik denk dat ik ze verder uit elkaar zal moeten zetten.

Ik heb ooit een sterappel en een goudrenet naast elkaar zien staan, beide hoogstam.
De sterappels hadden allemaal het uiterlijk van de goudrenet maar de goudrenet bleef gewoon goudrenet.
de sterappel bleef aan de binnenkant gewoon rood.

Mijn commentaar:

Van een dergelijke kruisbestuiving heb ik nog nooit gehoord en ik heb twijfel bij de waarnemingen.

Kruisbestuiving zorgt voor betere vruchtzetting, betere zaadvorming en mooier gevormd vruchtvlees. Gedeeltelijk bestoven vruchten vertonen een mindere kant. Anderzijds komen de erfelijke eigenschappen pas tot uiting in het nageslacht, als de zaden zelf gezaaid worden en er na verloop van jaren vruchten gevormd worden, die gewoonlijk, maar niet altijd, zeer afwijkend zijn van de ouders.

1.Mijn elstar appelen zijn ook verruwd.

2.De ene appel is een goudreinet; de andere zeker geen echte boskoop, maar een zaailing. In dit geval mogelijks een kruising van Boskoop met sterappel, maar dan nog is het een zeer onwaarschijnlijk toeval: het uiterlijk van een goudreinet en innerlijk de roodverkleuring van een sterappel. Trouwens er staat niets over dezelfde grootte?  en kleurt een sterappel innerlijk wel zo rood? Ik heb er geen duidelijk beeld meer van. De sterappel is bij mij afgestorven en van de dubbele sterappel waren er dit jaar maar een paar vruchten, opgegeten door de vogels. Vorig jaar ook geen vruchten.

Lezen en Computer voor senioren

Uit een onderzoek blijkt dat geheugenoefeningen zoals het lezen van boeken en tijdschriften, zelfs op oudere leeftijd een heilzaam effect hebben.

Ook computeractiviteiten zouden een beschermend effect tegen geheugenverlies hebben bij mensen boven 70 jaar. De kansen op geheugenverlies zou bij regelmatige computergebruikers met de helft verminderen.

Bron: www.gezondheid.be