Dille is ook bekent onder "Dillekruid,Dillepastinake,Stinkende Vinke en Dill",de planten behoren tot de familie der "Umbelliferae". Dille kwam oorspronkelijk voor in grote delen van Azië,vanwege de heerlijke geur brachten de oude Egyptenaren de plant in cultuur. De kruidenartsen schreven dit gewas voor in hun recepten. Vanuit Egypte heeft dille zich dan langzamerhand naar het westen verspreid,zo ook naar ons land,de reizigers brachten de zaden mee. Dille is een inheems gewas dat in het Middellandse Zeegebied in het wild tussen de graanvelden,ook in Noord-en Zuid-Amerika is het een inheems gewas. De geslachtsnaam "Arethum" komt van het Griekse "Anetos" dat"Ontspannen" betekend,"Dille" komt van het Noorse "Dilla" dat "Slaapwekkend" betekent. Dille was in het Midden-Oosten in Bijbelse tijden een bijzonder en belangrijk geneeskrachtig kruid,in het Evangelie van Mattheus (23:23)staat geschreven dat er zelfs tienden op dille werden geheven. De Romeinse Plinius (23-79) verwerkte dit kruid in tal van recepten,in de middeleeuwen was men ervan overtuigd dat dille krachten bezat die de heksen en ander gespuis afschrokken. Het kruid werd op alle terreinen van de wetenschap toegepast,zo zouw dille in de wijn de passie vergroten en de bekende 17-eeuwse Engelse geneesheer en kruidenarts Culpeper was ervan overtuigd dat dille werkt tegen de hik,verkoudheid en hoofdpijn. Soorten: -"Anethum Graveolens" of de gewone Dille: Het is een eenjarig gewas met een hoogte van 60 tot 150 Cm en een omvang van 30 Cm,de plant bloeit in de zomer met geelgroene bloemen in platte schermen,het diep ingesneden blauwgroen blad heeft een verfijnde geur. Teelt:: Kweek dille nooit in de buurt van venkel,daar deze planten onderling erg en zeer gemakkelijkzullen kruisen,dit resulteert in inferieur zaaigoed,planten die daaruit voortkomen,missen het verfijnde aroma. Dille houwt van een goed gedraineerde en vruchtbare grond,zet deze planten ook op een zonovergoten beschutte plaats. Zaai vroeg in het voorjaar vanaf de maand maart tot juli op rijen, na opkomst dun je uit tot op 25 à30 Cm in de rij. Je kan het beste om de maand zaaien,zo heb je steeds en voordurend vers blad om te kunnen oogsten. Dille heeft veel water nodig,zeker in de droge periodes,geef daarom op regelmatige basis voldoende water,haal ook tijdig het onkruid weg,bijbemesten hoeft niet,doe je dit wel dan heeft dit tot gevolg dat er veel zachte scheuten zullen ontstaan,die op hun beurt dan weer veel schadelijke organismen zullen aantrekken. Dille zaait zich gemakkelijk zelf uit,de spontane opgekomen plantjes zijn vaak sterker,dan de plantjes die opgekweekt werden uit zaad. De bloeitijd van dille is in de maanden juli tot september. De oogst van de blaadjes begint zes tot acht weken na het zaaien,in de zomermaanden,juli-augustus. Aan het einde van het seizoen kan je de zaden oogsten. Dille groeit ook goed in potten of kuipen,zet deze op een beschutte plek in de volle zon,je zal de planten moeten steunen en regelmatig bijknippen om de plant in vorm te houden,bossige planten zijn extra weerbaar tegen de verschillende belagers,snij echterniet te veel af,de plant zal dan slecht herstellen. Dille groeit zeer slecht binnenshuis en word snel vatbaar voor diverse ziekten en plagenen zal spoedig wegkwijnen en afsterven. De zaadteelt is eenvoudig en gemakkelijk,je snijd de platen af als de zaden bruin beginnen te worden,dit is gewoonlijk in augustus,steek vervolgens de zaadschermen in een papieren zak en bind deze dicht,leg vervolgens de zakken op een warme plek gedurende één week,zo zal het zaad gemakkelijk loskomen,bewaar het zaad tenslotte in luchtdichte bussen,zodat de zaden geen geur of smaak verliest. Ziekten en plagen: Geef dille voldoende ruimte,licht,lucht en vocht zijn noodzakelijk om ziekten en plagen te voorkomen. Zwakke planten krijgen last van bladluizen,slakken hebben het soms voorzien op de zachte scheuten. De slakken en bladluizen kan je bestrijden met milieuvriendelijke bestrijdingsmiddelen. Oogst en bewaring: Je kan het blad plukken op elk gewenst momentvoor vers gebruik in de keuken,je kan dit enkel maar doen nadat de planten tot hun volledige ontwikkeling zijn gekomen,dit is ongeveer 8 weken na het zaaien,je kan de blaadjes drogen of invriezen,maar het is zeer moeilijk hun kleur te handhaven,ook worden de zaden gebruikt,het verschil zit hem voornamelijk in de pittigheid. Je snijd de planten af als de zaden bruin beginnen te worden,dit is gewoonlijk in augustus,steek vervolgens de zaadschermen in een papieren zak en bind deze dicht,leg vervolgens de zakken op een warme plek gedurende één week,zo zal het zaad gemakkelijk loskomen,na één week kan jeeventueel licht over de schermen heen wrijven,waardoor het zaad zal los springen,bewaar het zaad tenslotte in luchtdichte bussen,zodat de zaden geen geur of smaak verliest. Gebruik: A: Culinair: Dillezaad is lekker bij geroosterd vlees,gekookte vis en in soepen. Je kan het kruid ook toevoegen aan pickles en azijn en rijstschotels verkrijgen een bijzondere smaak door toevoeging van dille. Het blad kan eigenlijk in tal van gerechten verwerkt worden,omdat de smaak ervan meer aanvullend is dan overheersend,ook geeft het blad een lekker aroma aan gewone witte-wijnazijn,in de Scandinavische landen word dille zeer veel gebruikt in een bekent zalmgerecht "Gravadlax". B: Geneeskrachtig: Dille is inwendig goed tegen spijsverteringsstoornissen,dillethee is de ideale drank hiervoor,maar ook bij indigestie,koliek,opgeblazen gevoel is dit kruid aan te bevelen,het wekt ook de eetlust op en is een goed middel tegen buikkramp bij baby's.
Bieslook is ook nog bekend als "astlook,pieplook,sneelook,snijpery,graslook,biesparijsje en Fransch look" Het is familie van de "Liliaceae". Bieslook komt in Europa,Australië en Noord Amerikain het wild voor,het groeit daar in warme tot hete streken,in de volle zon. Het is merkwaardig dat bieslook maar pas vanaf de 16e eeuw in cultuur is genomen. Het kruid was al 5000 jaar geleden in China bekend en werd toen volop in de keuken gebruikt vanwege de milde uismaak,ook als artsenijgewas stond bieslook bekent om bloed mee te stelpen en als een tegengif bij vergiftigingen. Marco Polo bracht Europa in contact met bieslook als culinaire lekkernij. Als koeien veel daslook eten,zouw het vlees en de melk een indringende en onaangename uiengeur hebben. Soorten: -"Allium Schoenoprasum" of de gewone bieslook: Deze bieslook is het beste gekend,het is een polvormige plant,die winterhard is. Hij heeft cilindrische,holle bladeren,in de zomer verschijnen er bolvormige schermen met lichtpaarse bloemen,de hoogte bedraagt 30 Cm. Het is een goede borderplant en is een heerlijk keukenkruit. -" Allium Schoenoprasum" of het fijn bladig bieslook: Deze soort is eveneens een vaste plant,hij heeft zeer fijne cilindrische bladeren,in de zomer verschijnen er bolvormige schermen met paarse bloemen,de hoogte bedraagt 20 Cm,het is een prima keukenkruit. De smaak is fijner dan die van de gewone bieslook. - "Allium Schoenoprasum"(Wit bloeiend) of de witte bieslook: Deze soort van bieslook is een vaste plant,in de zomer draagt deze plant bolvormige schermen met vele witte bloemen,de hoogte bedraagt 20 Cm. Omwille van zijn bloemenpracht is hij perfect geschikt voor in een bloementuin,het heeft ook een heerlijke smaak. -"Allium Schoenoprasum Roseum" of deroze bieslook: Deze soort van bieslook is ook een vaste plant,in de zomer draagt deze plant bolvormige schermen met roze bloemen,de bladeren zijn cilindervormig,de hoogte bedraagt 20 Cm,deze plant is een fraaie cultivator van de gewone bieslook,de bloemen kunnen evenwel wat bleekjes afsteken tegen de paarse versie. -"Allium Tuberosum" of de Chinese bieslook: Deze soort van bieslook is een vaste plant,hij draagt gedurende de ganse zomer zoet geurende,stervormige witte bloemen,de hoogte is 40 Cm. De plant heeft een stevige wortelstok en heeft platte,groene bladeren,de oudere planten hebben wel een taai blad. Teeltwijze: Bieslook is niet kieskeurig wat betreft de grondsoort,hij groeit het beste in rulle,goed doorlatende gronden,liefst op een zonnige standplaats,als de grond arm is aan voedingstoffen zal het blad vergelen en soms verdorren dan ook de uiteinden,het gewas heeft veel water nodig,zeker op droge dagen,laat de planten nooit uitdrogen,de plant sterft boven de grond af in de winter,voor gebruik in de winter kan je in het najaar enkele planten scheuren en deze in bloempotten planten en binnen zetten,zo beschik je tijdens de wintermaanden steeds over verse bieslook,je zal de planten wel af en toe wat moeten bijbemesten en op regelmatige basis water geven. De zaden van bieslook kiemen het beste op een warme vensterbank,ook is het raadzaam om op verschillende tijdstippen te zaaien in enkele bloempotten,zo beschik je steeds over bieslookplantjes. Bieslook kan je gemakkelijk zaaien,zaai hiervoor kan je het ganse jaar door zaaien de bloeitijd van de planten is in juli en augustus,tijdens de bloei kan je beter niet oogsten,daarje de planten te hard zal uitputten. Het oogsten van de stengels kan het ganse jaar door,mits de planten niet bloeien,snij de gewenste hoeveelheid stengels af tot op 3 cm boven de grond. Om de drie tot vier jaar zal je de planten moeten verjongen,dit gebeurt door de planten te scheuren en deze terug in kleine groepjes uit te planten. Naast het telen in de volle grond kan je bieslook ook zeer goed telenin potten of kuipen op een vensterbank of op een terras,ommooie groene en verse bieslook te oogsten zal je flink wat water en mestmoeten geven,snij bij het oogsten niet al de stengels weg,de ondergrondse pollen hebben blad nodig om voedsel te vergaren,snij je al de stengels weg,pleeg jein feite een aanslag op de pollen ende planten zullen vlug afsterven. Bieslook kan je ook gebruiken als combinatieteelt met vb. rozen,of appels,bij de teelt van rozen zal bieslook de zeer gevreesdesterroetdauw voorkomen en bij gebruik in de appelteelt zal bieslookhet gevreesde appelschurft voorkomen. Ziekten en plagen: In potten heeft bieslook nog al eens last van de groene bladluizen,verdelg ze eventueel met een biologisch middel,aanhoudend vochtig en koel weer in het najaar leidt al sneltot een aantasting van meeldauw,de stengels gaan er dan witachtig uitzien,snij alle stengelsdiepweg,scheur vervolgens de planten en pot alle delen opnieuwen apart terug op,draag er zorg voor dat de aangetaste planten,de andere gezonde planten niet kunnen aantasten. Als je opde stengels langwerpige,gele,of geelrode puntjes ziet,zal de plant naar alle waarschijnlijkheid aangetast zijn door roestschimmels,de zichtbare plekjeszijn de sporenhoopjes vande zwam,snoei alle stengels diep terug en verpot de planten zeer snel,roest is erg besmettelijk,gooi de afgesneden stengels nietin de compostsystemen,maar breng ze naar het containerpark,of geef ze mee met de GFT omhaling. Oogst en gebruik: Bieslook mag je maar vier keer per jaar oogsten,snij de stengels af tot op3 Cm van de grond,de stengels laten zich zeer slecht drogen,invriezen is beter geschikt,steek ze in diepvrieszakjes,sluit deze zakjes af en stop ze in de diepvriezer,zo blijven de stengels één week goed,Gehakte bieslook kan je ook in ijsblokjes invriezen,de bolvormige bloemschermen staan leuk als garnering van salades en sauzen. Gebruik: A: Culinair: Bieslook is een gewaardeerd keukenkruid,bieslook word rouw gebruikt en mag niet gekookt worden. De stengels worden pas toegevoegd,als het gerecht opgediend word. Het is een smaakmaker bij verschillende gerechten zoals: Eiergerechten,salades,koude schotels,sausen,visschotels,het kan ook gemengd worden met platte kaas en zo op de boterham gegeten,in de winter levert bieslook ook nog een goede bron van vitamine C op. B: Medicinaal: De stengels van de bieslook heeft zwakke antiseptische eigenschappen,gesnipperde bieslook zal de eetlust opwekken en zal de stoelgang bevorderen. C: Ander gebruik: Bieslook heeft naar het schijnt de eigenschappen dat het schurft zouw tegen gaan bij de zoogdieren
Er zijn verschillende soorten kruiden,vele kruiden zijn echter niet toepasbaar in de keuken,vandaar dat ik deze kruiden hier niet uitgebreid vernoem.Deze kruiden komen vooral in het wild voor en zijn vaak ook giftig. Deze kruiden werden vooral toegepast in de middeleeuwen,door de kwakzalvers en de kruidenvorsers. Deze mensen bereiden hieruit vaak geneesmiddelen,die al dan niet hielpen. Sommige kruiden staan en ogen mooi in de siertuin,omwille van hun bloeiwijze ,vorm en kleur. Let bij deze planten er vooral op dat de kinderen niet van de vruchten gaan snoepen,deze vruchten zijn vaak giftig en kunnen verlammingsverschijnselen vertonen,met vaak de dood tot gevolg. Ik wil jullie hier niet onnodig tot paniek aanzetten,daar de kruiden,die ik hier beschrijf enkel en alleen gebruikt worden in de keuken,hier worden ze gebruikt om schotels mee te verfraaien en diverse gerechten mee op smaak te brengen. Hoe begin ik er nu aan ? Kruiden kan je zaaien in zaaiteilen binnen of buiten op rijen of breedwerpig,nadien worden ze vaak verspeent in potjes en onder koud glas verder opgekweekt,tot aan hun planttijd. Heb je de ruimte niet of heb je plaatsgebrek,kan je de kruiden ook aanschaffen op de markt of tuincentra's. Je moet bij de aankoop letten,dat je de juiste plant gekocht hebt,daar het vaak voorkomt dat men de naametiketten verwisselt en dat je zo planten aankoopt die je niet wilde hebben,ook de etiketten geven maar weinig uitleg,mestal staat op de voorzijde de tekening en de naam en verder niets,op de achterzijde vind je meestal een te korte uitleg in verschillende talen over de standplaats,hoogte en de oogst,over het gebruik vind je meestal niets terug. In tuinentra's en op markten vind je meer en meer plantjes,die opgekweekt werden bij de plantenkwekers,deze planten staan in perspotjes,hier staat alleen de benaming en verder niets,je moet dus volledig vertrouwen op de juistheid van de plant,alsook op de eventuele uitleg die de verkopers verschaffen. Ook in grootwarenhuizen kan je gebruiksklare plantjes kopen,hier schrijft men,dat je de plantjes terug kan uitplanten,als je dat doet loop je vaak uit op een sisser,de plantjes slaan zeer moeilijk aan en schieten zeer vaak zeer vlug door,deze plantjes worden verkocht voor onmiddellijke consumptie en bewaren maar een paar weken. Veel plezier bij het telen van kruiden !!
Denk steeds goed na,alvoor je een kruidentuintje gaat aanleggen,welke kruiden wil je kweken,hoeveel onderhoud,tijd en moeite wil je erin steken?Maak eerst en vooral een schets op papier,teken er de verschillende plantvakken op,en de plaats vaar je de verschillende kruiden wil hebben,pas het plan aan naar je wensen,op papier kan je immers nog bijsturen,eens je de tuin begint aan te leggen,kan je ook nog wat corrigeren,maar eens de tuin er definitief ligt lukt dit aanpassen niet zo best meer. Bij het ontwerpen van een kruidentuin,neem je het beste een simpele figuur als je er niet vee tijd kan insteken,mensen met heel wat meer tijd kunnen wat andere en ingewikkelde vormen nemen. Bepaalde plaats,een kruidentuin kan het beste op een rustige en zonnige plek in de tuin liggen,de tuin word het beste omheind met een lage beplanting,een bukssushaagje voldoet perfect. Heb je te maken met een terrein dat vaak onder water staat,kan de grond draineren,je kan ook de bedjes verhogen. Nu kan je met de grondbewerking beginnen. Het beste wat je eerst kan doen is een bodemstaal nemen en deze opsturen naar een labo voor ontleding,na een paar weken krijg je de resultaten thuis en aan de hand hiervan kan je de bemesting starten,hellaas is deze grondontleding,gebaseerd op een chemische bemesting,maar je kan het bemestingadvies goed vervangen door de biologische bemesting,voeg alleen wat minder mest toe. Hoe dat je bodemstalen neemt,kan je lezen op mijn blog:Tips en truks van de hobbytuinder. http://blog.seniorennet.be/tipsentruksvandehobbytuinder Ik ga er hier vanuit dat je met een nieuwe tuin of een nieuw stuk grond begint.Spreid eerste een vrij dikke laag rijpe compost uit op het oppervlak en werk deze vervolgens in met een spitriet of grelinette,hierbij word de grond een 30 tal centimeters diep omgewoeld,maar word niet gekeerd,terwijl er bij het spitten de grond wel omgekeerd word,hierdoor word het aanwezige bodemleven duchtig verstoord. Nadien kan je de grond fijnharken en er looppaden tussen de verschillende bedjes of plantvlakken aanbrengen,dit vergemakkelijk het verzorgen en het plukken van de kruiden,nadien kan je nog persoonlijke details aanbrengen,die je kruidentuintje nog persoonlijker en aantrekkelijker zullen maken. Wil je al dit werk niet doen,of bezit je geen tuin,ook dan kan je kruiden kweken in bloembakken,bloempotten,ondiepe schalen,enz. Je kan deze zetten, op een koertje of terras,of zelfs op het balkon,alleen zal je hier wel wat meer moeten bijbemesten en meer moeten gieten. Veel plezier ermee !Hieronder vind je aanklikbare foto's over kruidentuinen en ook over de verscheiden vormen van kruidtuinen.
Kruiden zijn er in verschillende soorten,via kruisbestuivingen of gespecialiseerde entmethodes op speciale bedrijven komen er regelmatig nieuwe kruiden op de markt,of worden de reeds bestaande kruiden verfijnd. Zo kan het gebeuren dat er van één soort wel verschillende andere cultivars gemaakt worden. Vele kruiden kunnen gebruikt worden in de medische wereld, denk maar aan de kruidenvosters van vroeger en eveneens de kwakzalvers. De wildgroeiende kruiden op eigen wijze gebruiken is af te raden ,daar er vele soorten giftig kunnen zijn en nevenwerkingen kunnen optreden,hetzelfde geld voor het maken van thee en voor het gebruik in een bad. Dit geld uiteraard niet voor onze eigen geteelde kruiden die gebruikt zullen worden in diverse keukenbereidingen. Ik heb op deze blog getracht de meest gebruikte kruiden ,hun herkomst,soort,teeltwijze in de volle grond of in bakken,potten en kuipen,hun verzorging,het gebruik in de keuken (en niet geneeskundig), en het bewaren te beschrijven,ook hier en daar zal je onderaan het bericht een waarschuwing geschreven zien staan, het betreft bijwerkingen en nevenwerkingen bij het gebruik van het beschreven kruid,lees dit vooral,het kan je veel ellende en leed sparen,Ten slotte wil ik jullie beste bezoekers melden dat het biologisch telen en het gebruik van kruiden het slotstuk vormt van al mijn blogs,ik hoop je op één van mijn uitgebreide blogs te mogen begroeten. Met vriendelijke groetjes, De auteur van dit blog. Hieronder vind je vier aanklikbare foto's met de beschrijving diverse kruiden.
Op deze blog leg ik jullie uit,hoe je op een eenvoudige wijze een kruidentuintje kan aanleggen en onderhouden,je zal er de teeltwijze vinden,alsook de oogst en verzorging van de diverse kruiden,ook zal ik een woordje uitleg geven over de bewaring en het gebruik van kruiden . Naast deze uitleg zal je bij sommige kruiden teksten vinden,die in het rood geschreven zijn,dit zijn waarschuwingen bij
het gebruik van deze kruiden als geneesmiddel,de raad die ik je hierbij kan geven
EXPERMINTEER NOOIT met kruiden voor geneeskundige gebruiken, dit kan zeer rare uitwerkingen hebben,raadpleeg je huisarts of een kruidendokter en volg hun raad op. Ik geef het geneeskundig gebruik ervan louter als bijvoegsel ik vermeld wel het gebruik van deze kruiden bij aandoeningen,maar ik ga er niet verder op in,daar mijn kennis niet zo ver reikt. Op deze blog leg ik jullie uit,hoe je op een eenvoudige wijze een kruidentuintje kan aanleggen en onderhouden,je zal er de teeltwijze Experimenteer je toch met deze kruiden,zal dit op EIGEN risico zijn en zal ik NOOIT aansprakelijk kunnen gesteld worden,voor het gebruik, de werking en de gevolgen naderhand. Namens de auteur van dit blog,
