Archief

**Je moet eens een paar slechte dagen hebben om het geluk beter te smaken als het zich presenteert. Een schoon moment eerst: We rijden Guelmim binnen die men in reisboekskes, “de Poort op de Sahara” noemt. Daar begint ie dus, de grote zandbank. Voor ons is het de plaats waar we steevast een gebraden kip met veel frieten eten. Niet aan iedereen aan te raden. De zak patat vullen ze met de blote hand. Goed voor de resistentie zegt Rika dan.
*En dan begint het: langs de enige baan naar het diepe zuiden kunnen we amper genieten van de eerste duinen of we worden gestopt van een “flic met camera” wat goed is voor een boete van 300 Dirham. Als ervaringsdeskundige kan ik eerst de agent overtuigen dat het niet ik was, die te vlug had gereden maar een auto die me voorbijstak. En waarom hij mij dan wel tegenhoud en niet die andere die dus sneller reed.
*De agent laat het aan iemand over die er meer van kent, de chef dus, die een km verder op ons wacht. Het duurt wat langer maar het lukt toch, twijfel speelt in ons voordeel. Zo’n camera moet je wel van dichtbij gezien hebben om alles in de juiste context te kunnen zien.






**Nog aan het nagenieten van mijn overtuigingskracht, krijgen wij een zware klop te horen en direct erna zien wij een serieuze barst, eerder een gat in de voorruit. Allah’s straf? We beslissen in de eerstvolgende stad te stoppen om te slapen en ’s anderendaags terug te rijden.Wij zijn blij als we de twee witte stenen drommie’s zien ten teken dat we in TanTan zijn gearriveerd.



*’s Anderendaags dan.We rijden onder druk bij het zien dat de barst zich voortzet. Ineens een nog groter klop dan die van gisteren. Ik ben heel eventjes van de kaart en het is Rika die ziet dat een tegenligger, een Brit, onze zijspiegel er heeft afgereden. Hij rijdt door maar so what, die dingen gebeuren.



**Zo geraakt de pret er helemaal af en ik heb geen goesting meer door te rijden naar een plaats waar mensen zijn. We stoppen in een klein vissershaventje (waar alleen maar mannen verblijven) waar we aan brood kunnen geraken en met als enig doel: terug een beetje tot ons zelf te komen. Er staan drie panelen “No Camping “.en toch staat er een Franse camion van een jong koppel, punkerachtige types, heel lief en heel behulpzaam. We hebben iets aan hen, vooral ik, denk ik.
*We vergeten bijna onze problemen bij het wandelen over de prachtige kliffen langs een ezelpad of bij het uren genieten van het samenspel tussen rotsen en een vloedende oceaan. We vragen ons af wie we voor zoveel geluk en genieten dankbaar moeten zijn.






**Als we daar al enkele dagen staan komen bekenden opdagen. Misschien zagen zij onze nogal opvallende camper staan van in de verte?? Jean Paul en Fatima een Frans-Marokkaans gehuwd koppel. Hij is 70, zij 33. Dat is nog andere koek dan ons leeftijdsverschil. Ik dacht van hem in termen van een overjaarse hippie en dat is wat hij dacht van mij.
*Het is dan de dag voor dat de wereld zou vergaan en Fatima is er helemaal niet gerust in. Kun je het haar kwalijk nemen? Tien jaar geleden dacht ze nog dat de wereld een vlak was zegt Jean Paul en haar moeder krijgt het maar niet gezegd hoe die gasten, die ooit op de maan landden er weer zullen van geraken.
*Fatima vertelt over haar dorp ergens in de heuvels tussen Essaouira en Agadir. Vader heeft nooit gewerkt, met de vrienden rondheulen des te meer en tijd genomen om negen kinderen te maken. Honger hebben ze geleden zegt ze, en zo kwam het dat een zus zich liet gaan, voor wat geld, met een zwangerschap voor gevolg. De man weigerde te trouwen , ze vlogen beiden den bak in en na nog een sommetje te hebben betaald kon de man zijn fluit kuisen. Zij blijft achter, als een hoer, en een proper huwelijk zal ze nooit, nooit meer kunnen afsluiten. Haar vader gebruikte het geld op.
*Fatima vertelt verder over gewone dingen zonder te willen schitteren, integendeel denk ik. Als er een huwelijksverzoek is moet er een bruidschat zijn. Veel mannen moeten daarvoor lang sparen. De volwassen meisjes die op de ware wachten, doen het intussen met elkaar. Dat geeft een 100% garantie dat ze maagd blijven. Maar als alle meisjes zo bezig zijn blijft er voor sommige jonge mannen niets anders over dan het ook maar onder elkaar te doen.

**Als nieuwjaars presentje en een beetje tegen de wil van Rika in, een van haar recente tekeningen. Vertrekkend van een vorm in een boom, een dode struik, een rots, etc fantaseert zij gedaantes of gewrochten. Hierna uit een rots gesprongen SINGER SONGWRITER.



**Slecht nieuws: Onze vriendin Magda heeft in Portugal een open breuk opgelopen. Is geopereerd en terug in de camper,maar het doorreizen naar Marokko zit er niet in. Voor een keer dat we samen met iemand anders zouden optrekken en er ook naar uitzagen. We gaan het op ons eentje moeten doen, Als het een troost mag zijn Mag en Cois, we zullen proberen mooie foto’s op de blog te zetten zodat jullie een beetje jullie reis van verleden jaar kunnen herbeleven. Tot later eens en sterkte.

Van Rika en Leo

**Marokko heeft een strandleven dat aan de verwachtingen van ons, indringers, voldoet, maar heeft ook facetjes waar een mens nog eens zijn wenkbrauwen voor optrekt.
*Neem nu de wilde honden, die eigenlijk heel tam lijken. Als je je op het strand begeeft is er altijd wel eentje die je als zijn meester(es) voor de dag beschouwd en op de voet volgt en dat kan heel ver zijn. Geef hen wat te eten en je raakt ze niet meer kwijt van voor je camper. Meerdere campermensen adopteren er eentje, om op termijn vast te stellen dat het beestje moeilijk in “gevangenschap” kan leven, spijts op tijd en stond korrels en water aangebracht wordt. De struggle om te overleven, te vechten, te seksen en voer te vinden haalt het soms boven een rijkehondsleventje.



*Over seks “gesproken”, bij ons staan zes campers, een Fransman met vrouw Fatima, en nog vijf Duitsers, alleenstaanden. Zo komen ze Marokko binnen, maar binnen geen tijd zit er een min of meer jonge Marokkaanse in de camper. Een heeft zijn vaste voor drie maanden, de anderen wisselen hun schatjes uit. Dagprijs is 100 dh. of 1O euro+ kost en eventuele inwoon.
* En neen Madame, zeg niet “ die venten toch” want ook oudere dames, meestal Engelse of Duitse, komen zich tegoed doen aan jong mannelijk inheems vlees. Deze dagprijs is me onbekend.
* Wat een verschil met het broos contact van jonge koppeltjes van hier, die amper durven mekaars handje vast te houden en zich in een hoekje wringen om toch maar niet op te vallen.

**De politie komt ons verwittigen dat wij van de parking in Taghazout weg moeten. Overal hadden we al gezien, waren mannen bezig vlaggen te hangen, op rotondes de stenen te herschilderen in rood en wit, her en der ook de nationale baan met veegborstels schoon te maken. Het kan niet anders of de koning is geannonceerd. De ganse gemeenschap tussen Essaouira naar Agadir zal zo onder druk gezet worden door ontelbaar veel flikken met meer dan normaal flikgedoe om elk hun beste beentje voor te zetten, zodat “sa majesté” geen stofje voor zijn ogen krijgt.
*Wij blijken een soort stofjes te zijn die mogelijks het royale netvlies zouden kunnen schaden. Weg met ons.Heel waarschijnlijk zal de koning zelf niet voorbij komen. Wat dan de reden voor zo’n circus kan zijn? we hebben er het raden naar. Een groot voordeel is in elk geval, dat tijdelijk de betrokken streek een grote opkuisbeurt krijgt.

** Op naar het Anti Atlasgebergte dan maar via een niet al te simpel weggetje door dit hooggebergte. Van Agadir, rijden we naar Ait Baha, waar een keer voorbij, twee wegen naar Tafraout leiden. Per toeval missen we de vlugste en gemakkelijkst rijdende, (weliswaar hier een relatief begrip) Als cadeau voor die vergissing komen we op een weg die van het ene bergdorpje naar het ander loopt om te eindigen in Tafraout. We halen geen 20km/uur gemiddelde, ons karretje schokt zich af en toe naar boven, wat Rika doet zeggen dat als we ooit ter bestemming komen een resem “pieptjes” geven aan de camper het minst is wat ik kan doen .( Nederlandse vriendjes, pieptjes zijn kusjes). Maar zoveel schoonheid te mogen aanschouwen en er temidden in zitten. Wij zijn godenkinderen, niets minder.






**In Tafraout kunnen we onze camper wat lichter maken. Voor onze vriend Omar hebben wij geen spijs maar des te meer bier en wijn mee gebracht. Als tegenprestatie nodigt hij ons eerst uit voor een superlekkere eigengemaakte couscous en een paar dagen later worden wij bijna verplicht ook zijn vistagine te proeven. Die gast kan koken.



*We hebben ook de plechtige uitdeling van de Club Brugge shirts, shorts en kousen met Hassan, die daar in de dorpen bezig is met verschillende kleine en grotere projecten voor de jeugd. Eentje ervan is dat ze met zijn allen, tot het laatste stukje vervuilend plastic op de grond van hun dorp hebben verzameld. Bemoedigend voor de toekomst .



*We hebben ook nog enkele gsm’s en brillen te bedelen die wij bijna uitsluitend aan vrouwen uitdelen. In deze streek zijn de dames nog veelal gesluierd en houden er niet van gefotografeerd te worden. Een buitenbeentje toch, een oud Berbermeisje dat voorbijkomt met een grote bussel hout op haar hoofd, probeert de brillen, en kiest er een met dubbele foyer en is duidelijk tevreden met het zicht dat ze daardoor krijgt. Ze wil met haar nieuwe look op de foto.



**In Tafraout blijft ons nog in de soukh met behulp van vriend Hassan een voorraad argannoten te gaan kopen tot het verkrijgen van vijf liter olie. Twee kwaliteiten, de duurste zijnde die door mensenhanden uit de bast gehaald. De andere zijn verzameld uit de uitwerpselen van geiten. Hassan laat me ruiken naar de twee soorten noten.






**Na een laatste wandeling in de een van de vele Hoven van Eden in Tafraout gaan op weg zuidwaarts via een klein baantje door een ruwe bijna levensloze natuur. Die ontlokt bij Rika de gevleugelde woorden “We zijn in het hol van Pluto geland” Een meer plastisch gezegde dan bijvoorbeeld “zich in the middle of nowhere bevinden.

**Zo ziet onze voorruit er nu uit .Een steen die op de grond lag en door de banden van een truck ons een prettig Kerstfeest kwam toewensen. Onze onmiddellijke toekomst?????????????????? Later meer hierover.

**Het dagelijks eerste oproepen tot het gebed gebeurt rond 05.OO ’s morgens. Niet alle wekkers van de muezzins lijken volgens het officiële uur ingesteld te zijn, wat vooral in grotere steden met meerdere moskeeën geestige effecten kan teweeg brengen. Ook is de ene stem al zangerig dan die van met kraaienstembanden voorziene andere muezzin. Maar ik kan er van genieten en zeker veel meer dan de eerste keer dat ik het evenement mee maakte.
*Het was in Cairo waar dochter Sylvie toen woonde. Achteraan het gebouw waar ze haar appartement had en dan nog juist onder het venster van de slaapkamer hing een luidspreker. Allahhhhhhhhhhh Akbarrrrrrrrrrrrrrr. Ja zeg.

**Onze rit vandaag zal ons, als het Allah belieft naar Taghazout brengen. We rijden door een laag berglandschap (kan iemand me eens mailen wanneer een heuvel, berg wordt, of een berg gedeclasseerd wordt tot heuvel?) volzet met bossen van arganstruiken.
*Langs de baan staan mensen om die olie aan de man te brengen, of hun honing van de arganbloesems willen slijten. Anderen verkopen dadels of in het wild geplukte kruiden als tijm of oregano. Op een andere plek verkopen vissers de vis die ze zopas uit de oceaan haalden of kinderen verkopen plasiczakjes ontschelpte mosselen die een groep mama’s aan de wegkant onder handen hebben genomen. Een eind verder verzoekt een herder je te stoppen om een foto te nemen van zijn geiten die zich in de arganstruiken tegoed doen aan malse blaadjes en als je daarvoor dan wel iets wil betalen. En het gebeurt ook al eens dat een woestijnschip het schaarse groen aan de andere kant van de weg groener vindt.



 Dan rij je door dorpen met fruitstalletjes of een beperkt gamma levensmiddelen, snoepgoed of krijg je de heerlijke geur van tagines of een sardine grill je camper binnenwaaien



**We staan al enkele dagen in Taghazout, waar het genieten is van een lekker zomerweer. Hassan de bewaker van de parking heeft een verschrikkelijk lelijke etterende wonde aan zijn onderarm. Het moet door een bloedvergiftiging gekomen zijn na het eten van vis. Hij is daarmee niet naar een dokter geweest, omdat hij daar het geld niet voor heeft. Zo krijgt Rika een patiënt die ze ’s morgens en s’ avonds onder handen neemt voor ontsmetting en steriele compressen. Na een week is er vooruitgang waar te nemen. Het ontgaat hier schijnbaar iedereen, Hassan in de eerste plaats dat de etterwonde zo groot als een ei, zou kunnen leiden naar een amputatie of nog erger.
*Rika wordt als de lokale Edith Cavell door de Berbers op handen gedragen. Hassan weigert de 10 dirham parkeergeld per dag te ontvangen en ’s morgens komt hij met twee broodjes en een paar bananen om zijn dankbaarheid te betonen. Hij heeft een vrouw en drie kinderen waarvan de oudste, 20 jaar, met zijn bac bezig is. Vandaar dat hij zich niet kan permitteren naar de kliniek te gaan spijts hij in het stadium was gekomen dat hij zijn vingers niet meer kon plooien en naar zijn bovenarm toe er ook al een zwelling was. Ik weet, geen leuk verhaal dagelijkse realiteit hier .
*Ik had graag een verzoek gericht voor een miniem steuntje, maar ik mag van Rika mijn bankrekeningnummer niet op internet posten. Mocht je iets willen doen, mail me het bedrag, ik recupereer het dan later wel .






** Als het een namiddag ineens bewolkt geraakt weet je in deze contreien dat de horizon op de oceaan de scene kan worden van een supergekleurde hemel.





* Maar als de volgende morgen de zon weer van de partij is en we onze voorraad levensmiddelen gaan opslaan in de soukh, is er weer plaats voor andere kleuren en geuren zoals op de foto van de man, relax zittend tussen zijn berg kerstomaatjes.

 **We stellen vast tot een minderheid te behoren die nog via El Jadida zuidwaarts trekt. Schuldige is de recent geopende snelweg van Casablanca via Marrakech naar Agadir. Kost geld en is een saaie bedoening, maar je hebt het vlugger een paar graadjes warmer.
 *We nemen de nationale naar Essaouira, een meestal goedlopend ding met een rijvak aan beide kanten. Eigenlijk is dat een beetje gelogen want naast de baan loopt aan weerszijden een aardenweg bestemd voor de ezels en door ezels getrokken voertuigen, half koets half boerenkarretje.






*Voornamelijk op marktdagen is het op deze weggetjes een drukke bedoening. Geestig detail, de naam van veel dorpen wordt voorafgegaan door de dag dat het markt is, naar Vlaanderen vertaald zou dan op zo’n verkeersborden staan “woensdagbeernem” bijvoorbeeld.






*De aardestrook is ook het terrein voor honderden en honderden herders en herderinnetjes (over de 25O km die we af te leggen hebben) om hun dieren, schapen, geiten of koeien te laten grazen van het weinige gras of kruiden die de grond rijk is. Ik zie voor me het beeld van een volwassen man met één mager koetje zijn dagtaak vervullen, bij gebrek aan beter waarschijnlijk of zeker.



 Ook niet te verwonderen dat er al eens eentje een paar decimeter op de weg geraakt en in contact komt het verkeer. We hebben ze geteld, zes dode lichamen van koe, ezel of schaap. Vilbeluiken? De beesten zullen door wilde honden wel “gekarkasseerd” worden.

**Ergens stoppen langs de baan om iets te eten of zo heeft meestal voor gevolg dat binnen de paar minuten uit het niets enkele kinderen rond de camper draaien. Voor een keer zijn het twee gezette dames, die me op het eerste zicht voor varken uitmaken. Zwien, zwien roepen ze. Ik wou dat het voor mij bedoeld was, maar helaas, het was voor de groene kleur van de camper, want zwien (zo uitgesproken) betekent “mooi” .

** We komen aan in Essaouira, waar Rika een doel heeft. Van vriendin Magda heeft ze een adres van een winkeltje waar ze mooie lustertjes en armatuurtjes hebben. Maar het is ook de stad waar het altijd geestig even toeven is.



*Voor de nacht en enkele volgende, genietend van het super mooi weer overdag, rijden we naar Sidi Kaouki, one of our favourites in Marruecos, zoals Marokko in het Spaans wordt genaamd. Het leven gaat hier naad-en tijdloos door naargelang wie je bent met situaties hangend binnen de XVe tot de XXIe eeuw. De eerste voor de “inboorling” die zijn dag zal spenderen om via de verkoop van koekjes, byoux berberes ( uiteraard valse)om toch een paar dirhams te sprokkelen en de Scandinavische surfer die helemaal van “ ginder achter” naar hier is gekomen om onoverwinnelijk enkele oceaangolven te trotseren. Hopelijk mogen allen genieten van de puur- en wildheid van deze oceaanstranden zoals het god zou believen of Inch’allah .

**De Algarve is de zuidelijkste strook Portugal en ook de meest toeristische. Ze is tevens de heimat geworden voor chic volk uit Duitsland en de voor niets onderdoende British people. Het is zover gekomen dat je niet lang moet zoeken om van een noordelijker ingezeten Portugese m/v te vernemen dat “ die van de Algarve geen echte (Portugezen) zijn”
 *Hoe dan ook, na de stormen van een weekje geleden, waarover ook een Nederlandse krant rapporteerde komen we the day after in een zomers weertje terecht.



 **In Portimao vinden we een plaatsje dicht bij de oceaan aan het Praia da Rocca, het rotsen strand, waar we enkele dagen genieten van een feeërieke strandvakantie aan de voor ons mooiste beach ever van alle stranden waar wij ooit kwamen. Als wij wandelen langs een strand, komt wat te beleven is bijna altijd van de waterkant. Vogels duiken op vis of vissen maken sprongetjes in de ijle lucht. Er zijn golven en als ze groot zijn zijn er surfers en…Hier niets van dat. We kijken de andere kant op, naar de kliffen en de rotsblokken met heel diepe en warme kleuren.











** Ieder sprookje eindigt, zij het veelal met iets als “ze leefden nog lang …….” Het onze eindigt met: dat het tijd is om met de blote hand de was te gaan doen. In het dorpje Paderne is nog een van die ouderwetse wasgelegenheden, bewaterd door een ondergrondse rivier die daar aan de oppervlakte komt. Het is ook de gelegenheid om onze tanks vol te proppen met degelijk water, want we zijn zinnens andere oorden op te zoeken.



* Op de grens met Spanje slaan we onze voorraad wijn op voor drie maanden Marokko met inbegrip van het feit dat we hier en daar een paar liters aan Marokkanen zullen dienen te verkletsen.Alles samen toch nog altijd 15O liter van het rode vocht te verhogen met nog wat goedkope wodka en whisky om het aperitief te verzorgen . Gezien LPG helemaal niet verkrijgbaar is in Marokko en de pompen schaars zijn in Spanje is pressen we zoveel mogelijk gas in de reservoir..

**In de havenstad Algeciras in Spanje gaan we eerst tickets voor de bootovertocht kopen, niets wordt goedkoper blijkt en het is nu 200 ipv 18O euro van de vorige jaren. Nog wat inkopen doen ook, van dingen die aan de overkant niet altijd evident te vinden zijn en nee ik heb het niet over varkensvlees. Wel medicatie , kaas ea.

**Er zijn per dag meerdere boten, maar we zijn vroeg wakker en daarom op tijd om de eerste te nemen. Het is 8.00 u als de boot vertrekt en het is nog maar 7.5Ou we in Tanger aankomen, maar ik voel me spijtig genoeg geen 10 minuten jonger.
*We hebben een rit van rond de 500 km voor de boeg tot in El Jadida, daarvoor nemen we. uitzonderlijk de tolautosnelweg , kostprijs een goeie 20 euro. Langs de gewone weg zou het verbruik een stuk hoger liggen. De diesel is ook hier verhoogd tot 0.8O cent per liter.
** In Al Jadidah maken we nog een wandeling langs het strand bij ondergaande zon en we gaan nog eventjes proeven van de sfeer op de soukh.

** Ze noemen ze de “zienertjes van Fatima”, Lucia de Jesus, Francisco en Jacinta Marto ,10, 9 en 8jaar in 1917. Dit jaar verscheen een “Dame schitterender dan de Zon” aan hen van op een kleine steeneik, nadat de kinderen eerst al een schitterend licht genegeerd hadden denkend dat het een bliksem was. Ze konden haar alle drie zien en horen vragen om veel te bidden en de volgende maanden telkens op de 13e terug te komen.
 In Lourdes zag alleen Bernadette OLV en in El Rossio in Spanje verscheen ze als een beeld dat ook in een boom stond, weggenomen werd door een jager, die bij het inlassen van een rustpauze het beeld op zijn eentje zag wandelen gaan. OLV heeft daar het uitzicht van een gezonde boerendochter.
*Bij de laatste van de vijf maandelijkse verschijningen stonden 70.000 mensen het spektakel gade te slaan. Ze zagen het aangekondigde wonder nl. de zon die in wervelbewegingen om haar as draaide.
 Ik kan iedereen uitnodigen, liefst als er sluierwolken voor de zon zijn, om het zelfde mirakel bij te wonen. Je kijkt enkele ogenblikken in de zon en ze lijkt zowel om haar as te draaien als vlug in een soort bibberbeweging op en neer te gaan.
* Lucia werd non eerst in Spanje waar OLV nog een paar keer verscheen. Ze zou veel later dan het gebeuren vertellen dat een engel tot drie maal toe aan de zienertjes was verschenen hen aanmanend tot gebed en boete.
Tegen de tijd dat ze het vertelde konden de twee jongste, broer en zus, het niet meer bevestigen. Zij stierven resp. twee en drie jaar na de verschijningen. Leeftijd elf voor de jongen en tien voor het meisje. Maak dan al eens als uitverkorene een verschijning mee.
* Ik heb met veel respect in Fatima mensen in diepe concentratie hetzij met god hetzij met zichzelf een innerlijk gesprek zien voeren. Elk is vrij te geloven zoals elk vrij is om dat niet te doen.
Waar mijn respect totaal wegvalt is, niet voor de bedevaarders, wel voor de vroede kerkvaderen die mensen aanzetten dingen te doen die je eerder in Guantanamo zou verwacht hebben. 4OO meter op de knieën op een daarvoor speciaal aangelegde weg afleggen bijvoorbeeld.


 



Iets anders. Een niet zeer zinvol aanzetten kaarsen te kopen die ze dan alleen in een bak kunnen gooien waar lichte steekvlammen ervoor zorgen dat binnen luttele seconden de materie gerecupereerd wordt, elke bedoeling waarom men kaarsen laat branden negerend. En er worden nogal wat kaarsen verprutst op die manier.



 Het kaarsen branden hier staat nogal rechtlijnig tegenover het gedoe in Lourdes. Daar geldt, hoe langer de kaars brand ( dus ook hoe dikker ze is en nog meer hoe duurder de aankoopprijs is) des te langer en temeer zal je gebed verhoord worden. In Fatima is er bij drukke dagen nog niet eens de tijd om een kruisje te maken en het is al “amen”

 **We verlaten de koude nachten van Fatima om ons heil iets meer zuidwaarts in het dorpje Porto Covo te gaan zoeken, waar we heel mooie herinneringen aan hebben toen we voor de eerste keer met de camper vertrokken. Er stonden dan misschien wel 50 campers in de vrije natuur er werden massa BBQ’s georganiseerd en het dorp leefde.
 Porto Covo is nu een desolaat (weliswaar nog altijd zeer mooi) dorp geworden in de winter op enkele hangouderen die op een barterras samenscholen zonder te consumeren. Een nieuwe burgemeester zegt men hield niet van dat campergedoe.






 De natuur is er even wild gebleven in een combinatie van een steeds onrustige oceaan gekoppeld aan ruige kliffen. Maar het kan ook te wild worden als diezelfde oceaan aan het brullen gaat en wind en regen opsteken uit een bijna pekzwarte hemel. Het is vluchten geblazen naar iets meer in het binnenland om niet constant het gevoel te hebben dat de camper omver zal geblazen worden.






 **Als onweer dreigt te zullen aanhouden vertrekken we ’s morgens al vroeg en nemen de weg door het binnenland naar de Algarve hopend daar op beter weer te vallen. Het is opvallend dat in de dorpen die we door rijden alleen oude tot stokoude mensen zich op straat bewegen. Ze zijn heel klein van gestalte en wonen in groot uitgevallen kabouterhuisjes. Portugezen lachen weinig in die dagen. Het is voor velen miserie troef.
*Naar mate we verder zuidwaarts rijden wordt het weer nog driester. Een wandeling in het Monchiquegebergte moeten we laten vallen alhoewel ik nood heb aan een stop. Om ons rapper ergens te kunnen “zetten” vraag ik Rika of ze geen goesting heeft een dag in Silves te staan. Dat heeft ze niet en dus rijden we verder nu in een regelrechte orkaan richting Portimao. Waarschijnlijk heeft haar beslissing ons van een ramp gespaard gehouden.
*Als we aan de kust in de Algarve zijn en we diesel nemen ligt het vol met ontwortelde bomen, publiciteitsborden en ander tuig kriskras over de straten. Even tevoren is hier van uit de oceaan een heuse tornado voorbij geraasd . We zien later op internet hoe hij in dat Silves waar ik naartoe wou rijden over een voetbalveld gepasseerd is waarna er alleen nog een puinhoop overbleef. Een paar campers zijn de lucht in gegaan en in de rivier beland. Meerdere andere campers zijn total loss. Wij zouden Silves bereikt hebben voor de tornado en wij zouden heel waarschijnlijk bij die campers gaan staan zijn aan het zwembad van de stad, een gekende plaats.


 **Met dank aan OLR

**We verlaten Frankrijk, de weg van de pelgrims voor Compostella volgend, door de Pyreneeën naar Egoalde ofte Spaans Baskenland via de Communidad de Navarra. Navarra heeft een autonoom parlement, zelfs een eigen regering los van het centraal Spaans gezag, wat ons uiteraard worst mag wezen. Het is genieten van de herfstkleuren, geestige baantjes die ons slingerend berg op bergaf langs kleine bergdorpjes brengen , tot het hooggebergte achter ons ligt en wij stevenen richting Bilbao maar voordien stoppen in Arreatza waar ze ogenschijnlijk nog niet zoveel keren een stilstaande camper hebben gezien.




* Ik wil aan een autochtoon vragen of er ergens iets bestaat waar je een beetje in evenwicht kunt staan, steevast begin ik dan met: “ no habla Español” ik spreek geen Spaans, waarop die gast , volbloed Bask antwoord “ ik ook niet”. In het dorp is geen woord Spaans te bespeuren, alles is Baskisch.

** Een ander gebergte zijn de Picos de Europa, van een ultieme schoonheid. Wij hebben beslist er middendoor te rijden. Het begint met een lange aanloop naar het gebergte via een “gorge”. Een nerveus riviertje met een evenwijdig lopend smal baantje tussen twee ruwe flanken rots. Wij voelen ons alsof we door de tijd heen naar een sprookje rijden.



 *Als we later een stop houden in het bergstadje Potes, lijkt zich voor Rika het sprookje te realiseren. Een bosprins in ornaat met zonderlinge schoenen staat haar op te wachten om haar met kussen te overladen.









*We brengen, na al die evenementen, de nacht door aan een stuwdam in het dorp Riaño.



Midden in de nacht wek ik Rika en vraag of zij daarjuist lawaai had gemaakt. We zijn zo beiden wakker en horen nog een zonderling geluid bij alle goden niet thuis te brengen wat het zou kunnen zijn. Na een tijd is het verdwenen.

**’s Anderendaags vind ik achteraan de camper een vers ruikende koeienvlaai. Dat was het dus. Het regent intussen steeltjes wat gelukkig niet constant is. Van de vlinderlicht zonnebadende bossen op de bergflanken gisteren rijden we nu door een diep en zwaar gekleurde natuur  . Anders maar niet minder mooi.








**We rijden een brug over de rivier Macas en moeten alle horloges een uur terug draaien. We zijn in Portugal . We vinden een eind over Bragança een slaapplaats in Macedo de Cavaleiros. Een volgende stop zal ons brengen naar Fatima.

**24 okt is THE DAY. Na een verjaardaglunch met Rika’s familie trekken wij voor een korte trip zuidwaarts, naar Wervik. Afscheid nemen van mijn zus en vroeg gaan slapen dicht aan het station daar. Gewekt door de eerste trein de volgende morgen vertrekken wij tegen O5.00 uur. Rika slaapt de slaap der onschuldige maagden (wat een bekentenis) om zich aan te melden als ik een stopje doe iets voor Parijs om haar te verrassen op een croissantontbijtje, de koffie moet ze zelf zetten.
*Ik moet haar nog zeggen dat we, zoals gisterenavond een beetje beslist, niet naar Bretagne gaan omdat ik bij een weerbericht opgevangen heb dat het daar gaat onweren. Dus zijn we begonnen via Parijs de kortste weg naar La Marina in het zuiden van Spanje te nemen. Er komt geen protest, de croissant smaakt.
* Een eindje voorbij Parijs moeten we onze zonnebril opzetten. Dat vrolijkt op en tegen het omtrent 16.00 is hebben we een 500 km gereden, wat voor een ventje als ik, eigenlijk van het goede teveel is. We poten ons karretje neer in een dorpje dat Nuan les Fuzeliers heet. Een wandeling leert ons dat er weinig te beleven valt op een everzwijn na, dat gretig gevallen bladeren eet uit de handen van de eerste beste vreemdeling. Een voordeel van de locatie, we hebben een zalige geluidloze nacht. 




**Het geraakt 10.00 voor we gereed geraken en weg rijden onder een helderblauwe hemel. T’ a voulu voir Vierzon et on a vu Vierzon. Dat zei, zong Jacques Brel, wij rijden het aan de kant voorbij. Voor de rest wordt het weer hollen om vlug zuidwaarts te geraken . We stoppen in Saint Savin waar we een knusse heerlijke nacht doorbrengen, spijts de thermometer geen hoge scores weergeeft.
’s Morgens zijn de daken wit gevroren. We liggen nogal hoog boven de zeespiegel waarschijnlijk.

**Een stralende zon kan de sfeer in de camper niet opvrolijken als we gereed zijn om de baan op te gaan. Bernard doet het niet, hij spreekt wel maar we hebben geen beeld en dat is wel gewenst in een land waar om de 400 meter een rotonde is. Vooral Rika ziet het niet zitten om oa. op de ring van grote steden in de wirrelwarrel van afrit op afrit onze camper met een half werkende GPS naar het einddoel te dirigeren. Als de nood…….. enz. na de middag vindt ze de oplossing:15” duwen op de startknop en het ding reset zich. Rika belooft Bernard nooit meer op hem te zullen schelden.
*We rijden na een tijd door de Landes, een departement 9000 km2 groot , waarvan het grootste gedeelte begroeid is met eindeloze sparrenbossen (of zijn het dennen?), op de duur toch wel een beetje boaring. Rika vindt ze zelf geen fotootje waardig. Als de bomen weer een beetje kunnen geteld worden wil dat zeggen dat we in Euskal Herria oftewel Baskenland gekomen zijn.



 
*We stoppen in Saint Jean Pied de Port (verleidelijk om bij die naam niet aan een varkenspoot te denken porco dio) . Het was ooit een omwald dorpje, nu uitgegroeid tot een stad buiten de wallen. Hier komen sinds eeuwen pelgrims op weg naar Saint Jacques de Compostello een stop houden. Als zij dan door de poort het dorp verlaten zien zij voor zich de Pyreneeën in de wetenschap dat ze nog 800 km te stappen hebben.



 


We zijn op nog geen 100 schietgebedekens van Lourdes af gelegen en hadden eerst gedacht daar eventjes langs te lopen, hadden wij ons reisplan niet wat aangepast. Bernard is niet langer ingesteld om ons naar Andalusia te brengen. We beslisten om toch maar eens naar Portugal door te reizen.
* Om een leeg moment deftig in te vullen neem ik het leesvoer van een oud nummer van “Lourdes Magazine” le mensuel du pélerin tot mij. Daarin schrijft le Père, Jean Baptiste ABADIE uitleggend dat god vader is van de armen en zondaars. “De verschijning aan Bernadette had god op een eerder zonderlinge manier bedacht. Hij stuurde zijn moeder niet als een grote dame maar als een klein jong meisje. Niet groter dan ik zei Bernadette die 1.44m. was“. Wel wel, OLV als klein meisje vermomd, dat beeld zou ik wel eens willen zien, het staat niet in Lourdes in elk geval.



*Bernadette sprak geen Frans, waarschijnlijk dus alleen Euskara (Baskisch), later schreef ze wel brieven in het Frans aan haar familie. Waarom niet, wat logisch zou zijn, in haar taal. Die familie kopieerde dan die brieven met de hand geschreven in veelvouden die dan hun weg vonden bij pelgrims. Ruikt naar geldwolverij, mijn gedacht. Ook al in die tijd.

** Nog een verschijning: Rika hoort en ziet in een voor mijn oog lege etalage iemand die haar naam noemt en zegt Bernard te heten. Sjonge, dat de wonderen toch nog niet uit de wereld zijn hé.



** Een stoere bonk uit vervlogen tijden die al van jongs af interesse moet betoond hebben voor het andere geslacht heeft van de meester als straf lijntjes moeten schrijven. Herinnert mij aan mijn prille jeugdjaren .


 
PS: Maar even later gezien dat het everzwijn niet echt van vlees en bloed is.

**Nog geen 10 dagen geleden, op onze terugweg van alle soorten vreemde landen met woeste soms monsterachtig aandoende bergen, weer eens een stilstandje in het, in vergelijking, broze landschap van een nazomers Chiny in een beginnend herfstgekleurd tintje. Ook dank aan de Semois voor het kabbelen .
*Mogen de foto’s voor zichzelf praten, het kabbelen niet in begrepen uiteraard. Sorry.


















**Het kerkje herbergt bijna wonderbaarlijk een zwarte Madonna met een volzwart kindje Jezus, wat doet vermoeden dat de niet zichtbaar aanwezige god de vader ook…………………… Ik weet uit reiservaringen dat OLV in meerdere vormen, formaten en uitzichten uitgebeeld wordt en zich gemakkelijk aanpast aan landelijke gebruiken, maar hier aan de Semois, op de grens tussen de Gaume en de Ardennen: zwart?
*Er is een zwak vermoeden dat zelf de zwarte GI’s gedurende de Battle of the Ardens, op het einde van de oorlog, eventjes geschrokken waren hier hun eigen kleurtje terug te vinden. Een minieme rondvraag, te wijten aan het weinig eigen lokale volk dat op straat loopt, krijgt geen resultaat over het waarom van. Verwondering als: staat er een Jésus noir in onze kerk? Vergetelheid als: we hebben er nog over geleerd op school, maar j’ai mes soixante ans et j’oublie. De pastoor was niet bereikbaar.





** Zondag om 1O.OO ’s morgens naar toneel gaan kijken vind ik al iets niet alledaags, maar voor toneel SPELEN en het doen spetteren en vlammen als de crew van Rembert Torhout deed met hun stuk Heuvels van Blauw in voorbereiding voor hun deelname aan het Landjuweel, gebruik ik nog het liefst het banaal maar allesomvattend woord “chapeau”. Zeer vereerd om achteraf met hen als onvoorziene gasten een kaasschotel te mogen delen. Het was eventjes “herleven” in iets waarvan ik destijds durfde zeggen dat het mijn passie was, toneel spelen. Merçi gasten.

** Wij maken ons op om tegen vijf november gereed te zijn om te vertrekken. In die periode is er veel kans dat het boven de 4 à 500 meter kan beginnen sneeuwen en zowel in Frankrijk als in Spanje moeten we noodzakelijk over zulke bultjes. Tot van uit ergens in Spanje.