Archief

Eén van de grappen vol zelfspot die Serge Gainsbourg graag vertelde was de volgende: "Wie heeft de Titanic doen zinken? Iceberg, nog een Jood!"

Oriana Fallaci is iemand die een levensweg heeft afgelegd die getuigt van rebellie tegen alle vormen van machtsmisbruik. In het kort zal ik daar eens een paar voorbeelden van geven. Als tiener streed zij aan de zijde van de partizanen tegen het regime van Mussolini, in de jaren zestig trok zij naar Vietnam om de Amerikaanse buitenlandse politiek aan de kaak te stellen. Daarna had zij een relatie met een Griekse man die zich verzette tegen de militaire dictatuur in zijn land, een verzet waarover zij een schitterend en meeslepend boek heeft geschreven: "Een man". Ondertussen interviewde zij de groten der aarde die zij het vuur aan de schenen legde. Ook steunde zij de Palestijnen in Libanon. Zoals men ziet stond zij dus altijd aan de zijde van de onderdrukten en zij werd daardoor bijna heilig verklaard door allerlei linkse intellectuelen. Men vraagt zich af hoe zo iemand dan zo plotseling van haar voetstuk kon vallen. Toch is het dat wat er gebeurd is na 11 september 2001 want Oriana Fallaci had het lef en de moed om haar verontwaardiging en woede over deze moorddadige aanval uit te schreeuwen in een pamflettair geschreven boek, nl. "De woede en de trots". Daarin neemt zij het radicaal op voor het Westen (Amerika en Europa) en gaat zij tekeer tegen de islamitische maatschappij. Blijkbaar was dat er teveel aan: de vijanden tegen wie zij vroeger van leer trok bevonden zich in het uiterst rechtse kamp zodat men haar kritiek onomwonden accepteerde. Nu echter rekent zij af met een tegenstander die normaal met fluwelen handschoenen wordt aangepakt en die hier als onderdrukt wordt beschouwd, dus goed. Dat was natuurlijk onvergeeflijk van La Fallaci want zij had de gemoederen van de brave Westerse burger verontrust. Het zou eens KUNNEN waar zijn wat zij schreef. Er zat dus niets anders op dan haar af te schilderen als een oud hysterisch wijf. Op die manier hoopte men haar onschadelijk te maken. In de jaren '30 heeft men Churchill ook aangepakt omdat men vond dat hij overdreef met zijn kritiek op het Derde Rijk. Ik geloof dat ik hier niet moet zeggen wie er gelijk heeft gekregen?! Om te eindigen graag één citaat uit het boek van Fallaci: "Wat voor zin heeft het degene te respecteren die ons niet respecteert? Wat voor zin heeft het hun cultuur of veronderstelde cultuur te verdedigen wanneer zij ons verachten?" Tussen haakjes, zij richt haar pijlen ook op haar eigen premier Berlusconi.

In verband met de huidige verwikkelingen in het Midden-Oosten zou ik graag twee bedenkingen willen maken die in de media nooit aan bod komen, bewust of onbewust dat laat ik in het midden. Vooreerst treft me altijd de ongevoeligheid waarmee de Europeanen reageren op de situatie waarin de staat Israël en zijn burgers zich bevinden. Ik wil er nog eens de aandacht op vestigen dat dit kleine landje amper een smalle kuststrook in beslag neemt en slechts zes miljoen inwoners telt (cfr.Vlaanderen). Zelfs met een zo machtig en modern leger als het Israëlische is dat geen benijdenswaardige positie. Die ongevoeligheid van de Europeanen verbijstert me vooral wanneer men er rekening mee houdt dat diezelfde Europeanen een 2000 jaar (!) lange traditie van antisemitisme hebben in stand gehouden waardoor de Holocaust tenslotte heeft kunnen plaatsgrijpen. Nu dan de Israëli's vergelijken met de nazi's, zoals sommigen durven doen, getuigt niet alleen van slechte smaak maar is ronduit weerzinwekkend. Vervolgens wil ik mijn tweede bedenking uiteenzetten en daar hoef ik evenmin een tekening bij te maken. Die komt hierop neer: het Westerse Europa is gegrondvest op een JOODS-christelijke (vermengd met Grieks-Romeinse elementen) basis. Als men nu ziet dat er in het Midden-Oosten een land is gesticht dat JOODS is dan is het toch niet vergezocht om Israël te bestempelen als een Westers land?! Wie daar ooit is geweest heeft dit met eigen ogen kunnen zien. Een stad als Tel Aviv bijvoorbeeld zou men kunnen vergelijken met Oostende maar dan groter, dynamischer en warmer. Ook sociaal, politiek en economisch bezit Israël een Westers karakter. Mijn vraag is dan: hoe komt het dat Europa niet resoluut de kant kiest van deze kleine (toch wat oppervlakte betreft!) staat maar altijd klakkeloos de kritiek van Israëls vijanden naäapt? Als argument de morele superioriteit van Europa naar voor schuiven als zou dit continent alleen maar een gewetensvolle politiek voeren is larie want dit wordt door de feiten ontkracht (zie hiervoor de lauwe houding van Europa t.o.v. Darfour, Tibet, Tsjetsjenië, enz..). Wat is dan wel de reden??!!

Gisteren ben ik naar een optreden geweest van de Afro-Amerikaanse zangeres Dianne Reeves. Een tijdje geleden had ik nauwelijks van haar gehoord. Het is pas met de film "Good night and good luck" waarin zij verschillende optredens ten beste geeft dat mijn oog op haar gevallen is. Nu kan ik me gewoonweg niet meer voorstellen dat ik haar ooit NIET heb gekend! Wat een fantastische zangeres! Hoe goed beheerst zij haar stem waarmee zij in staat is om met het grootste gemak van erg lage naar erg hoge tonen op te klimmen en omgekeerd. Met een minimum aan gebaren staat of zit zij gewoon op het podium en tovert moeiteloos pareltjes van songs te voorschijn. Vanaf het begin had zij het publiek op haar hand en gedurende de haar optreden richtte zij zich meermaals tot de toehoorders op een erg spontane manier. En dan was er weer dat typisch zwart stemgeluid dat blijkbaar alle zwarten, of toch de meesten, gemeen hebben. Blanke zangers mogen doen wat ze willen, op dat vlak zullen zij altijd tekort schieten: ik zie het alleszins zo omdat ik altijd een zwak heb gehad voor de aparte klank van de stemmen van zwarte zangers en zangeressen. Ik heb me dan ook direct twee CD's van Dianne Reeves aangeschaft om thuis nog te kunnen genieten van deze prachtige zangeres.

Reeds 30 jaar lang spoken de volgende zinnen regelmatig door mijn hoofd. Zij zijn afkomstig van de beroemde én beruchte filosoof Friedrich Nietzsche en dienden als inleiding voor zijn laatste boek. Hier volgt het eerste gedeelte ervan: "Op deze volmaakte dag, waarop alles rijpt en niet alleen de druif bruin wordt, brak voor mij de zon door, een blik op mijn leven: ik keek achterom, ik keek voor me uit, ik heb nooit zo veel en zulke goede dingen tegelijk gezien. Niet voor niets begroef ik vandaag mijn vierenveertigste jaar, ik MOCHT het begraven...." Ik hecht aan deze uitlatingen zoveel belang omdat zij in wezen een uitstekende remedie vormen tegen verzuring, omdat er zo een grote levensaanvaarding vanuit gaat. Dit laatste mag niet verward worden met optimisme!

Omdat ik het vandaag te warm vind om na te denken en zeker om te typen, beperk ik me gewoon tot het citeren van een zin die te vinden is in één van de brieven van de Russische schrijver Toergenjev : "Een scepticus is ontevreden over anderen en zichzelf- een melancholicus alleen over zichzelf, wat heel wat makkelijker en beter is."

Ik heb weer de indruk dat het een hele tijd geleden is dat ik journaliste Caroline Van den Berghe nog op mijn TV-scherm heb gezien. Ik zeg indruk want waarschijnlijk is het niet zo lang geleden als ik wel denk. Maar bij haar heb ik altijd spijt wanneer haar bijdrage aan het Journaal voorbij is. Om de eenvoudige reden dat ik haar een erg bewame vakvrouw vind. Zij heeft een aangename stem, weet op een heldere manier de zaken naar voor te brengen, zij bezit een bepaalde uitstraling en daarenboven is zij nog mooi ook. Het is een vrouw met klasse. Ik herinner me dat zij eens tijdens het Journaal in de studio werd geînterviewd en toen viel het me des te meer op hoe mooi zij wel is. Dat interview had voor mij wel een half uur mogen duren! Ik zie in Caroline Van den Berghe dan ook de latere opvolgster van Martine Tanghe, die andere klassevrouw.

Vlaams schrijver en journalist Geert Van Istendael heeft een nieuw boek gepubliceerd met als titel "Alfabet van de globalisering". Dit boekje (126 blz.) dat men in één dag gemakkelijk uitleest, zit boordevol interessante opmerkingen over de globalisering en alles wat ermee te maken heeft. Ik wil hier slechts een paar hoofdstukken vermelden (ik zou eigenlijk gemakkelijk elk hoofdstuk kunnen bespreken) zoals daar zijn "Fascisme" en "Markt" of "Privatisering". Wat Van Istendael over het nieuwe fascisme schrijft is het lezen meer dan waard. Uit de mode is het paraderen in uniform en met gestrekte arm, nu noemt men het uiterst-rechts en slaagt het er in om op een vriendelijke manier de media te manipuleren maar het doel blijft altijd hetzelfde: haat zaaien. Ook in verband met de vrije markt wijst Van Istendael erop dat dit eigenlijk meer een geloof is dan wat anders: ekonomen GELOVEN dat de vrije markt alle problemen zal oplossen zoals men gelooft in het derde geheim van Fatima. Compleet irrationeel dus. "Alfabet van de globalisering" bezit niet alleen inhoud het is ook in een prachtige stijl verwoord. Geert Van Istendael mag dus met recht en rede een SCHRIJVER genoemd worden. Ik hoop dat dit boekje door zoveel mogelijk mensen gelezen wordt, meer nog, het zou eigenlijk verplichte lektuur moeten zijn!

Blanche DuBois is het échte hoofdpersonage van "A streetcar named desire" (wat een prachtige titel!), het beroemde stuk van Tennessee Williams. Nu de verfilming ervan verschenen is op DVD (met Nederlandse ondertitels) kon ik moeilijk anders dan me deze dubbele DVD aan te schaffen. Ik had deze film vroeger al gezien maar nu viel het me op hoe heel het verhaal eigenlijk draait rond Blanche. Voor wie de inhoud van het stuk niet kent: Blanche komt logeren bij haar zuster Stella die getrouwd is met de ruwe, brutale Stanley Kowalski. De spanningen tussen deze drie personen vormen het thema van de film. Tennessee Williams schetst ons een ontroerend portret van een delicate, mooie vrouw die plotsklaps terechtkomt in een totaal andere wereld en daardoor over stuur geraakt. Actrice Vivien Leigh die tien jaar ervoor de hoofdrol had gespeeld in "Gone with the wind" slaagt er wonderwel in om deze breekbare vrouw gestalte te geven. Zij zorgt ervoor dat we als kijker begrip op brengen voor dit getormenteerde personage. Blanche wordt in feite vermorzeld door de naakte werkelijkheid waardoor zij de harde kanten ervan probeert af te zwakken door gebruik te maken van haar fantasie hetgeen er toe leidt dat haar schoonbroer Stanley haar beschouwt als een gepatenteerde leugenaarster. Ook haar zogezegd puriteinse geaardheid werkt danig op zijn zenuwen. Stof genoeg dus voor allerlei losbarstende conflicten. Marlon Brando speelt toch ook in deze film? Inderdaad, en hoe! Maar omdat ik over hem al een paar keer heb geschreven vond ik het nu welletjes en wilde ik eens de aandacht vestigen op zijn tegenspeelster, de verrukkelijke Vivien Leigh.

In het dagboek van de Italiaanse schrijver Giacomo Leopardi (1798-1837) lees ik de volgende woorden over illusies: "Het duurzaamste genoegen van dit leven is het ijdele genoegen van de illusies. Ik beschouw de illusies als dingen die een zekere werkelijkheidswaarde bezitten, gegeven het feit dat zij essentiële bestanddelen vormen van het systeem van de menselijke natuur, en door de natuur aan alle mensen zijn geschonken, en wel zo, dat ze niet versmaad mogen worden als dromen van een enkeling, maar gezien moeten worden als dingen die werkelijk bij de mens horen, die door de natuur zijn gewild en zonder welke ons leven uitermate ellendig en barbaars zou zijn etc. Daarom zijn ze noodzakelijk en maken ze wezenlijk deel uit van het samenstel en de orde der dingen." Op het eerste gezicht heeft Leopardi gelijk omdat een leven zonder één enkele illusie erg vervelend zou zijn maar wanneer men dieper ingaat op de zaak dan moet men toch constateren dat de éne illusie de andere niet is. Dus per definitie verkondigen dat illusies (onder verstaan "alle") noodzakelijk zijn zet de deur open voor fanatisme want ook fanatici geloven in illusies, het zijn alleen de verkeerde. Tot zover deze slechts oppervlakkige en te korte beschouwing over de woorden van Leopardi. Hoe het dan wel in elkaar steekt, daar ben ik zelf nog niet uitgeraakt.