Archief

            ARTHUR VANNESTE ,DE EERSTE DOKTER IN MARKE

        __________________________________________

Op het einde van de 19^e en het begin van de 20^e eeuw moest de Markenaar, in geval van ziekte of nood, beroep doen op dokter Cyriel Dumortier (Moorsele 1871-Bissegem 1921) in Bissegem. Zijn bezoeken deed hij via de overzet, want de Leiebrug was er nog niet. Voor de mensen die hem bezochten was hetzelfde scenario. We melden hierbij dat de dokter van honderdtwintig jaar geleden aanzienlijk minder kende op wetenschappelijk gebied en minder vermocht op technisch gebied dan de geneesheer van heden.

Dokter Cyriel Dumortier trouwde drie maal; zijn eerste vrouw was Maria Degryse (uit Poperinge), de tweede was Maria Depaepe (Waregem 1886-Bissegem 1917) , de derde, haar zuster Suzanne Depaepe. Alida Depaepe (Marke 1893-Gent 1928), de zuster van Maria en Suzanne was de eerste echtgenote van Gustave Lannoo (Marke 1887-Marke 1938).

Gustaaf Lannoo hertrouwde met de dochter van dokter Dumortier, nl. Marie-Louise Dumortier (Bissegem 1906-Kortrijk 1991), dochter van Maria Degryse, de eerste moeder.

Burgemeester Baron Emmanuel de Bethune (Gent 1869-Marke 1909) was al enige tijd op zoek naar een vaste dokter voor Marke. Arthur Vanneste (Kortrijk 1878-Marke 1964) had in 1904 na zijn studies al contact genomen met burgemeester de Bethune. Uit een brief vernemen we dat er al sprake was van een jonge dokter die naar Marke zou komen. De jonge dokter liet niets meer van zich horen en kwam niet opdagen en Arthur Vanneste besliste dan maar zelf om naar Marke te komen. Arthur , pas dokter gediplomeerd verving dokter Eugène Terneu (Oosterzele 1843-Nice 1915) in Kalken (brief van 4 augustus 1904).Dokter Terneu trouwde ,en na twee jaar huwelijk overleed zijn vrouw.Zij hadden geen kinderen. Na de dood van zijn vrouw stapte hij in de lokale politiek.

Eugène Terneu was gemeenteraadslid van 1887 tot 1911 en burgemeester van Kalken van 1896 tot 1903.

Arthur Vanneste kwam zich vestigen in de Markekerkstraat nr.25 [eigendom van Barones Thérèse de Bethune (Gent 1862-Brugge 1946)] . Hij was de zoon van Jules Vanneste (+1909) en Sylvie Vandendriessche. Zijn jeugd had hij doorgebracht in de Munkendoornstraat op de hoeve ‘Catteput’ ook bekend als de ‘Vanneste Hoeve’.

Arthur trouwde in 1909 met Maria Verhamme ( Deerlijk 1882- Marke 1971). Ze kregen 9 kinderen :Alice -Norbert-Roger-Jozef-Gerard-André-Gilbert-Albert en Hugo.

In november 1909 kocht hij een perceel bouwgrond aan Barones Thérèse de Bethune in de Markekerkstraat. In 1910 was zijn nieuwe woonst in oude Vlaamse stijl klaar (naast de apotheek Tom Vanneste).

In 1913 was hij was ook medestichter van de ‘Vlaamsche Kring’, die als doel had “ Het Vlaamsche volk heropbeuren en veredelen door kunst en wetenschap en zijn volledig recht verkrijgen op taalgebied”. Het lokaal was ‘In d’Arke van Noë’ (afgebroken 1923) in de Vagevuurstraat. Baron François de Bethune (Gent 1868-Leuven 1938) was ere-voorzitter en onderpastoor Louis Socquet (Ieper 1893-Ieper1950) was de proost. In 1932 was hij ook medestichter van het Davidsfonds.

Laurent Vandewalle (Heestert 1916-Kortrijk 2010 ) vestigde zich tijdens de tweede wereldoorlog als eerste apotheker in Marke in de Kloosterstraat van november 1942 tot oktober 1944. Hij vertelde me dat hij Marke verliet voor  Wevelgem omdat de meeste mensen hun medicamenten kochten aan dokter Vanneste.

Gilbert Vanneste( Marke 1923-Kortrijk 2003)  zoon van de dokter, vestigde zich als apotheker in 1946 in de Markekerkstraat. Marke kreeg in september 1944 een tweede dokter, met name Albert Debeurme (Anzegem 1917-Marke 2002). Volgens de overlevering kwam hij in de plaats van Jozef Vanneste (Marke 1914-Marke 1944), zoon van Arthur. Jozef was ook afgestudeerd als dokter en zou zich in Marke vestigen, maar overleed vroegtijdig.

Tom Vanneste , zoon van Gilbert,volgde zijn vader op als apotheker op 1 januari 1989. Hij was eerst twee jaar ,sinds 1987 ,werkzaam bij zijn vader.

            

Arthur Vanneste in 1904

Arthur Vanneste in de jaren '50.

Brief van 4 augustus 1904 aan Baron Emmanuel de Bethune, burgemeester.

BEZOEK VAN PRINSES PAOLA IN 1981.

______________________________

Een maand na haar bezoek aan het Kortrijkse stadhuis en het begijnhof was Prinses Paola op 14 januari 1981 weer te gast in de Groeningestad. 's Morgens had ze eerst de H.Hartkliniek bezocht in Kortrijk en daarna ging het richting de katholieke universiteit Leuven-Afdeling Kortrijk (K.U.L.A.K.).

's Middags nam de prinses samen mer haar adviseur admiraal Pauwels het diner bij dokter Karel Goddeeris(Kortrijk 1913- Marke2006) in Marke.

Na het dessert ging de prinses een kijkje nemen in het bejaardenrustoord in het klooster te Marke, waar ze een rondleiding kreeg van dokter Goddeeris. Het werd een onvergetelijke gebeurtenis voor de meeste oudjes. Het klooster zorgde ook voor een knusse koffietafel in de aanwezigheid van gouverneur Olivier Vanneste [ (]Kortrijk 1930-Brugge 2014) (hij was gouverneur van 28 september 1979 tot 1997) ].

Zuster Elisabet (Renilde De Brabandere)had voor de speciale gelegenheid spekulooskoeken gebakken, die de prinses meenam naar haar Belvédère.

Het bezoek duurde een 2-tal uren.

Zuster Harlinda (Marie-Madeleine Vandewoestijne) was toen overste van het klooster sinds 1969.

Foto's :'Klooster Marke 1836-1986'( Oscar VAndamme en Ann Brasseur).

Dokter Karel Goddeers stelt overste zuster Harlina voor aan de prinses.

De zusters worden voorgesteld: links gouverneur Olivier Vanneste.

De zusters: Gudula [ (Zulte 1890-Marke 1983)(overste van 1934 tot 1961) ],Gerarda,Elisabet,Veronica en Marie-Thérèse.

Zuster Harlinda en Prinses Paola aan de koffietafel.

Vanaf links: pastoor Joris Vandenberghe,ere-secretaris Albert Vandaele,onderpastoor Jan Vanwassenhoven.

Rechts dokter Karel Goddeeris.

Zuster Harlinda en dokter Karel Goddeeris in gesprek met de prinses.

Links zuster Chantal (Mauricette Vandewoestijne)

Links: gouverneur Olivier Vanneste.

Bezoek aan de keuken: links zuster Chantal, met ernaast zuster Harlinda.

    DE VRIJWILLIGE BRANDWEER MARKE,  EEN OORLOGSPRODUCT.

   ______________________________________________________

Bij brand , vóór en geruime tijd na 1914-18, werd het privaat brandweerkorps van de pannenfabriek ‘Tuileries de Marcke-Lez-Courtrai’ opgeroepen. Het brandalarm gebeurde door het luiden in de kerk van de brandklok. In de middenbeuk, onder de toren hing een koord tot op de preekstoel;  gelijk wie mocht de brandklok luiden. Was de kerk gesloten dan moest men de sleutel halen bij de pastoor. Het gebeurde ook dat de weverij NV De Witte-Visage haar blusmateriaal uitleende aan de gemeente.

 

Arthur Maenhout (Varsenare1885-Marke 1976)(1), directeur van de veiligheidsdiensten van de pannenfabriek , was bevelhebber van het privaat vrijwillig  pompierkorps ,dat bestond  uit een sectie van een 15 -tal  vrijwilligers van de pannenfabriek.

Op 19 maart 1943 werd met de hulp van toenmalig burgemeester Aloïs Ostyn(Marke 1902-Gent 1967) en onder impuls van Arthur Maenhout een brandweerkorps, bestaande uit vrijwilligers, opgericht. Arthur Maenhout werd als bevelhebber aangesteld.

Georges Demuynck (Aalbeke 1904-Kortrijk 1996):

“Dat was ook de reden dat hij een pompierkorps wilde oprichten, om zo mannen te sparen van opeising. Aloïs plande een vergadering en zond uitnodigingen. Op de vergadering werd gevraagd wie in het korps wilde komen.”

De verwoestingen en de gevolgen van de bombardementen, de schietoefeningen van de Duitsers met brand tot gevolg, zaten er ook voor iets tussen.

Tijdens de tweede wereldoorlog stond er een sirène met handbediening (manivelle)op het balkon van het gemeentehuis, gelegen op Markeplaats.

 

Op het einde van 1944 werd een sektie van 15 man samengesteld onder leiding van Arthur Maenhout.

Volgende brandweerlui tekenden een dienstverbintenis voor 5 jaar: Marcel Desmedt – Jerome Callewaert – Georges Demuynck – Julien Dermaux –Gerard Blondeel – Julien Derdeyn – Georges Ferlin – Felix Haemers – Aurèle Theys – Pol Theys – Antoon Vandaele – Albert Blondeel – Henri Ferlin – Jozef Vlieghe.

Marcel Desmedt werd tot adjunct-bevelhebber benoemd (brief van 25 maart 1943 door de burgemeester gericht aan de gouverneur). Ieder brandweerman kreeg een legitimatiekaart en een armband waardoor hij overal door mocht.

Uitbreiding en erkenning als vrijwillige brandweer kwam er slechts in 1947, jaar dat zij een echt kostuum kregen.

 

Vroeger al werd onder burgemeester Baron François de Bethune (Gent 1868-Leuven 1938)(2) voorgesteld om een brandweerdienst op te richten, doch baron de Bethune vond het niet nodig aangezien we dicht bij Kortrijk lagen en dat het korps van Kortrijk ter beschikking was. De eerste wagen die de brandweer kreeg was die van Michel Goegebeur, die groentenhandelaar was. Zo werd zijn wagen niet opgeëist door de Duitsers [ dixit Georges Demuynck (Aalbeke 1904-Kortrijk 1996), pionier-brandweer].

Op 6 november 1947 werd de groep uitgebreid tot 2 sekties en werd Henri Ferlin als eerste bevelhebber van het vrijwillig brandweerkorps aangesteld . Het eerste materiaal werd geïnstalleerd in de garage van autobusuitbater Alfons Verhenne( Zulte 1894-Kortrijk 1975) in de Rekkemsestraat. Van daar ging het naar de garage (een schuur), gebruikt door René Devos (Bellegem 1930-Kortrijk 2005) in de Markekerkstraat.

In 1951 gaf Henri Ferlin zijn ontslag en werd opgevolgd door onderluitenant Albert Vanackere (Marke-Knokke 1990). Er werd toen een nieuwe kazerne gebouwd achter het park van Blommeghem (beter gekend onder het Arsenaal). Baron Jean de Bethune schonk ook een nieuw vaandel.

In 1955 gaf Albert Vanackere zijn ontslag en sergeant majoor Jerome Callewaert(Kuurne 1904-Marke 1963) nam de leiding over tot einde 1956, waarop onderluitenant Walter Caesens (Kortrijk 1909-Kortrijk 1986) tot bevelhebber werd benoemd.

In 1970 ,wegens het bereiken van de dienstgrens, werd Walter Caesens opgevolgd door luitenant  Ludo Debruyne.

In 1975 werden de gebouwen van de firma Vanfleteren-Billiet in de Hector Casteleinstraat gehuurd. Op 1 januari 1977 werd Marke een bijpost van Kortrijk gevolg van de fusie.

In 1976 schonk baron Jean de Bethune een nieuwe vlag.

Op het einde van 1979 gaf luitenant Ludo Debruyne zijn ontslag als bijpostoverste en werd opgevolgd door luitenant Werner Vanneste (Marke 1941-Marke 2001).

Na het overlijdens van Werner Vanneste in 2001 werd onderluitenant Noël Vanwynsberghe bijpostoverste.Hij werd opgevolgd in 2006 door Sébastien Lefebvre (meegedeeld door Noël Vanwynsberghe).

Op 20 juli 1982 werd verhuisd naar de binnengebouwen van het vroegere A.C.V.K. ( firma Lannoo) in de Rekkemsestraat. De gebouwen maken nu deel uit van het stedelijk gebouwencomplex, waar ‘Kind & Gezin Marke’ en de dienst ‘Afvalstoffenbeheer Directie Leefmilieu’ zijn gevestigd.

(1)Arthur Maenhout was in 1919 stichter van de NSB (Nationale Strijders Bond). Hij werd de eerste kommandant van het vrijwilligerskorps (van 1943 tot 1947). Hij was directeur en chef van de veiligheidsdiensten in de pannenfabriek van Marke. Hij was tevens bevelhebber van het privaat brandweerkorps van de pannenfabriek.

(2)Baron François de Bethune was burgemeester van 1909, na het overlijden van zijn broer Emmanuel, tot 1921. Toen werd hij opgevolgd door Cyriel De Brabandere (Marke 1860 –Kortrijk 1943)

-‘Marke tijdens de tweede Wereldoorlog’ Michel Faillie en Philippe Delameilleure.

-Persoonlijk archief.

    

Arthur Maenhout in 1929.

Met de eerste pomp in de Markekerkstraat in 1946.

Boven: L.Verfaille-G.Cagnie-R.Anckaert-M.Dierickx-R.Devos-R.Devos('tSarmatje)-A.Santy-A.Blondeel -A.Derdeyn-J.Verrue

Midden: A.Verfaillie-N.Fillieux-R.Slosse-M.Vannieuwenhuyse-O.Vanhoenacker-R.Verhenne-G.Dekimpe-P.Glorieux-A.Vandaele-A.Holvoet-

                                                                                                                                                                  A.Vandenbuerie

Onder: R.Debooserie-A.Terry -G.Ferlin-A.Vanackere-H.Ferlin-J.Derdeyn-J.Callewaert-G.Blondeel-J.Dermaux.

Foto 1947 ter gelegenheid van hun eerste kostumen.

Inhuldiging vlag op 22 juli 1951.

Arthur Maenhout - Baron Jean de Bethune-Albert Vanackere- Burgemeester Gabriël De Brabandere.

Onder kommandant Walter Caesens in 1959.

Boven: M.Desmet-J.Vannieuwenhuyse-G.Dekimpe-M.Delabie-E.Declercq-R.Verhenne-W.Gryspeerdt-G.Esprit.

Midden:R.Derom-M.Vervaecke-  ?    -J.Demeulemeester-N.Fillieux-L.Verfaille-E.Verfaille- ? - A.Maenhout-G.Cagnie.

Onder :J.Dermaux-A.Terry-R.Meganck-W.Caesens-R.Maes-G.Blondeel-A.Blondeel-R.Debooserie.

 

André Vanneste-Marcel Carette-Maurits Bekaert-Daniël Pauwels(verdoken Roger Debaes)-Georges Van Hauwaert-Palmer Vandermeersch-

Aimé Bekaert- burgemeester Baron Emmanuel de Bethune- Luitenant Ludo Debruyne.

Links luitenant Werner Vanneste - midden: Noël Vanwynsberghe.  (foto Roger Faillie)

1976/ Baron Jean de Bethune (midden)  schenkt een nieuwe vlag. links: Baron Emmanuel de Bethune.

Rechts: luitenant Werner Vanneste. (foto Roger Faillie).

OPENSTELLING VAN HET ONTMOETINGSCENTRUM EN DE BIBLIOTHEEK OP 22 FEBRUARI 1974.

____________________________________________________________________________

Aantal inwoners in 1973  :6367   aantal huizen:1677                  

Aantal inwoners in 2018  :7576   aantal huizen: 3300.

Marke kreeg in de zeventigerjaren gedurig verandering in uitzicht . Vernieuwde en nieuwe straten, nieuwe woonwijken en een prachtig sportcomplex toonden aan dat het gemeentebestuur van toen niet bij de pakken is blijven zitten.

Albert Vandaele (Marke 1925- Kortrijk 2015), gewezen secretaris :”De tentoonstelling van 1968 in de kerk , onder burgemeester Aimé Bekaert (Néchin 1903-Kortrijk 1990),was wel de aanzet voor het bouwen van het ontmoetingscentrum.Men liet gevoelen dat er te Marke geen zaal te vinden was, geschikt om een tentoonstelling te geven.Toen baron Emmanuel de Bethune burgemeester van Marke (1)was gaf hij de voorkeur tot het bouwen van een ontmoetingscentrum in plaats van een sporthal, die in feite al goedgekeurd was. Ik liet de Bethune opmerken dat hij het volk zou misnoegen als er geen sporthal zou komen. Een feit stond vast dat de Bethune een voorliefde had voor kultuur en niet voor sport.Op aandringen werd eerst de sporthal gebouwd en daarna het ontmoetingscentrum, beide projecten stonden op het programma.”

 

In zitting van de gemeenteraad van 12 juni 1971 werd beslist de hoeve Coucke (Eric) aan te kopen aan het C.O.O.(2). Een deel van de grond zou bestemd zijn voor het bouwen van het ontmoetingscentrum, en een deel van de gebouwen zou omgevormd worden tot bibliotheek. Ingenieur Jacques Lannoo (Marke 1934-Kortrijk 2019) maakte het ontwerp van de omvorming van de bestaande gebouwen tot een gemeentelijke bibliotheek  en van  het bouwen van het ontmoetingscentrum (het ontwerp werd ingediend op 13 juni 1972). De Bestendige Deputatie gaf haar zegen voor de bouw van het ontmoetingscentrum op 7 december 1972.De vraag kwam van een 80-tal bestaande verenigingen – bewijs dat Marke geen slapende gemeente was - die het doel hadden het cultureel leven en ontspanning verder in stand te houden. Het bestek en lastenboek werden opgemaakt door Jacques Lannoo. De firma Willy Nolf stond in voor de ruwbouw van het ontmoetingscentrum en de uitbreiding van de bibliotheek. De werken werden gefinancierd bij middel van een lening bij het Gemeentekrediet van België (zitting 19 augustus en 15 oktober 1973).

Na aanbesteding kregen volgende aannemers het werk:

Willy Nolf Marke voor de ruwbouw :aanvang 5 maart 1973

Firma BBC Waregem voor de dakkonstruktie : aanvang 15 mei 1973

Firma Polierbeton Ronse voor de betonbevloering: aanvang 17 september 1973

Firma BBC Waregem voor het schrijnwerk: aanvang 10 oktober 1973

Firma Etienne Lannoo Gullegem voor de elektriciteit: aanvang 17 september 1973

PVBA Iseca Harelbeke voor het sanitair en CV:aanvang 5 november 1973

Firma Eric Bossuyt Ingooigem voor de schilderwerken: aanvang 7 januari 1974

Firma BBC Waregem voor de meubilering: aanvang 1 februari 1974

Het Ontmoetingscentrum werd gebouwd voor de totale som van 8.702.197bfr.

 

 

De omvormingen van de koeienstal tot bibliotheek, bij raadsbeslissing van 19 maart 1973, werd goedgekeurd door de Bestendige Deputatie op 17 mei 1973.

Na aanbesteding werden de werken toevertrouwd aan volgende aannemers:

Willy Nolf Marke voor de ruwbouw

Etienne Lannoo Gullegem voor de elektriciteit

PVBA Iseca Harelbeke voor sanitair en CV

Firmaa BBC Waregem voor de meubilering.

 

De verhuis van de boeken van de bibliotheek uit de Kloosterstraat nr.25  naar de nieuwe bestemming gebeurde door de schoolgaande jeugd op 16 februari 1973.Origineler kan het niet!

Bij de opening was ook Valère Arickx, inspecteur voor de openbare bibliotheken van Zuid-West-Vlaanderen ,aanwezig. Bibliothecaris was toen Herman Vandersteene, bijgestaan door Mia Van Doorne en Marcella Dejan.

De wandelpaden en de waterspeelvijver werden in 1975 aangelegd respectievelijk door André Tomme en Fritz Pattyn.

 

 

Tijdens een persconferentie maakte de burgemeester,  geflankeerd  door de schepenen Palmer Vandermeersch ( Marke 1922-1994)en Maurice Bekaert (Kortrijk 1935-Marke 1984), gemeentesecretaris Albert Vandaele (Marke 1925- Kortrijk 2016), architect Jacques Lannoo en afgevaardigden van kulturele verenigingen, duidelijk wat in dit nieuw ontmoetingscentrum zoal zou plaatsvinden.

De vijver ten westen van het ontmoetingscentrum of wat ervan overblijft was meer bedoeld als een waterreservoir in geval van brand.

De koeienstal van de hoeve Coucke die vlak naast dat het ontmoetingscentrum lag werd omgebouwd tot gemeentelijke bibliotheek. In die koeienstal werden tegen de bestaande muren nieuwe stenen geplaatst en op de zolder werden lokalen ingericht als ateliers voor vrijetijdsbesteding. De schuur en wagenhuis deden dienst als vergaderzalen; de kelder werd omgebouwd als donkere kamer voor de fotoliefhebbers. Het hoevehuis werd bewoond door de huisbewaarder van het ontmoetingscentrum.

 

Het ontmoetingscentrum en de bibliotheek werden ingehuldigd en opengesteld door de gouverneur  van West-Vlaanderen Pierre van Outryve d’Ydewalle (van 1944 tot 1979) in bijzijn van het gemeentebestuur en arrondissementscommissaris Colpaert.

Burgemeester de Bethune (Marke 1930-2011) belichtte de gedane inspanningen van de gemeente voor de uitbreiding van de culturele infrastructuur. Dat centrum was een belangrijke stap naar het hoofddoel, de harmonische uitbouw van de gemeente. Hij maakte ook nog allusie op de komende kinderboerderij (O wee!).

Marcel Desmedt (Marke 1915-1996), voorzitter van de cultuurraad, dankte het gemeentebestuur voor deze verwezenlijking op cultureel vlak. Niemand had gedacht dat, men over een ontmoetingscentrum zou kunnen beschikken voor het verenigingsleven in de gemeente, amper twee jaar na de stichting van de cultuurraad (1972).

Evenals de sporthal  (opening 1 mei 1972) moest het ontmoetingscentrum de bevolking ontspanning bezorgen.

De koninklijke fanfare St.-Jan zorgde voor de feestmuziek.

Pastoor Joris Vandenberghe (Izegem 1919-1998) zegende het nieuwe compleks in ; burgemeester de Bethune hield de openingstoespraak.

Ter gelegenheid van het openstellen van dat centrum had in de foyer een tentoonstelling plaats van schilderwerken van veertien Markenaren, terwijl in het cafétaria een postzegeltentoonstelling plaats vond, en in de gemeentelijke bibliotheek ‘Kunstbezit in West-Vlaanderen’ te bezichtigen was.

Met het kunstconcert van de Koninklijke Fanfare Sint-Jan, met dirigent Albert Pynoo(Lauwe 1905-Marke 1982), dat plaats vond op zondag 24 februari en de opvoering van het toneelspel ‘Dubbelspel’ door het Reizend Volkstheater’ uit Antwerpen, werd een definitieve start gegeven aan een hele reeks kulturele manifestaties die kunnen plaatsvinden in het pas opengesteld ontmoetingscentrum.

De dag eindigde met een bal , ingericht door de kulturele verenigingen, met het orkest van Norbert Goddaer.

Volgende kunstschilders uit Marke verleenden hun medewerking:

-Colow (Walter Callewaert)

-Ludwine Debeurme

-Roger Chanterie

-Jaak De Smet

-André Deprez

-Noël Hellin

-Albert Tarras

-Guido Van Ammel

-Antoon Vandaele

-Germain Vandaele

-Robert Vandenbulcke

-Beatrix Van Dorpe

-Lieve Vanheste

-Eric Verwaerde.

 

Op het einde van augustus 1998, begon men aan het renoveren en herbouwen van het ontmoetingscentrum, om nog beter te kunnen inspelen op de alsmaar stijgende vraag.Het ontmoetingscentrum was niet meer weg te denken. De renovatie gebeurde onde de deskundige leiding van Jean-Pierre Vanacker (°1948), de stadsarchitect. De renovatiewerken gebeurden door de BVBA Declercq van Meulebeke in onderaanneming van Vandekerckhove uit Ingelmunster.

Een nieuw ontmoetingscentrum kwam er in de plaats. De opening vond plaats op 16 oktober  1999 door Baron Emmanuel de Bethune.

 

(1)Bij de verkiezingen van juni 1963 werd Baron Emmanuel de Bethune verkozen tot gemeenteraardslid voor de CVP.

 

(2)In 1925 werden Het Bureel van Weldadigheid en de Burgerlijke Godshuizen versmolten tot de C.O.O. (Commissie van Openbare Onderstand), nu sinds 1976 het O.C.M.W. (Openbare Centra voor Maatschappelijk Welzijn) .Bureel van Weldadigheid en Burgerlijke Godshuizen werden opgericht bij de wetten van 16 vendémiaire en  jaar 5.

 

Eigen archief

Daysy Decoene Marke

Emmanuel de Bethune ‘Gedachten en Herrinneringen’

 

 

1

1974

1974

1998

1998

Bibliotheek  1973

Verhuis boeken door schoolgaande jeugd.

Verhuis boeken door schoolgaande jeugd.

De kindertuinen

Baron Emmanuel de Bethune opent het nieuw ontmoetingscentrum op 16 oktober 1999 (foto R. Vermoortele)

 DE OPENING VAN DE VERBLIJFSHOEVE IN 1981.

____________________________________

De verblijfshoeve in de Kleine Marktstraat mag (mocht) als een verlengstuk en een noodzakelijke aanvulling , genoemd worden op de bestaande Van Clé Kinderboerderij ( opening in 1976), aan de Moteweg . Bepaalde bronnen melden dat de hoeve moet gebouwd zijn tussen 1780 en 1800.

 

De laatste bewoners -landbouwers waren Albert Vandenheede (Kortrijk 1920-2005) en zijn vrouw Joanna Coopman (Marke 1922- Kortrijk 2005). Arnold en Mathilde Godefroid , de ouders van Albert ,betrokken de hoeve vanaf mei 1939. Ervoor waren ze groenteboeren tussen de Pottelberg en Walle. Albert trouwde in 1943 en ging eerst in 1947 boeren aan de Boondries (waar nu Eric Maertens-Desnock woont), daarna van 1953 tot 1978 in de Kleine Marktstraat. Zijn broer Raoul ging boeren in Meulebeke.

Tijdens de eerste wereldoorlog was de hoeve bewoond door Medard Vandewoestijne en zijn vrouw Irma Demets. Hij was de zoon van August Vandewoestijne , die in 1899 vanuit Oostkamp kwam boeren op de Rodenburghoeve.

De boerderij had het hard te verduren tijdens de 1^e wereldoorlog, want ze was het middelpunt van ‘Flugplatz Marke’ (Vliegveld Marke).

 

Onder de dynamische leiding van ere-secretaris Albert Vandaele, Mark Dusselier en Maurice Bekaert hebben een aantal BTK-medewerkers, de vriendenkring van de kinderboerderij en vele anderen hun beste beentje voorgezet.

Gezien het succes van de Van Clé-Kinderboerderij werd een tweede aangekocht in de Kleine Marktstraat.

De VZW Van Clé financierde de verbouwingen. De boerderij werd volledig gerestaureerd.

De verblijfshoeve werd op 4 april 1981 officieel geopend door provinciegouverneur Olivier Vanneste (Kortrijk 1930-Brugge 2014) (gouverneur van 1979 tot 1997), in aanwezigheid van enkele Kortrijkse schepenen.

De beheerraad bij het begin: Adriën Theys-Thérèse Vandewiele-Mw.Preneel-Albert        Vandaele-Marc Dusselier- Baron Emmanuel de Bethune – Maurice Bekaert.

Thans was het mogelijk meerdere dagen door te brengen in de verblijfshoeve. Er kon ook overnacht worden. De hoeve-animator was toen Marc Dusselier.

 

DE EIGENAARS EN VROEGERE BEWONERS VAN DE HOEVE

_______________________________________________

 

Betreft oorspronkelijk kad. SA 391 -392-393-394-386-385-400-401-389 en 383 .

5ha 18a 61ca. Vòòr de aanleg van de spoorweg lagen de gronden tot aan de Markebekestraat.

Begin van de 19^e eeuw was de hoeve eigendom van Franciscus Josephus Crupelant, pastoor van Geluwe . Hij was geboren in Marke en overleed in Geluwe op 26 juni 1814 aan de ouderdom van 63 jaar.

Hij had de hoeve geërfd van zijn ouders Franciscus Crupelant en Marie Francisca Vanneste, die de hoeve betrokken in de Hospitaalstraat (later bewoond door Jules Vannieuwenhuyse).

Op 21 oktober 1828 had de verkoop plaats van de erfenis van pastoor F.J.Crupelant, volgens zijn testament van 21 juni 1814. De verkoop had plaats in café ‘De Slabbaert’ bij Bernard Vannieuwenhuyse ( in de huidige Markebekestraat, omtrent café ‘De Vlasbloem’)

 

De kinderen van Joanna Theresia Crupelant (Marke + 26 aug.1828, 72j.) , zuster van de pastoor, in eerste huwelijk met Franciscus Ignatius Van Belleghem ( Marke 1757- 1787) en in tweede huwelijk met Matthias Roisse (Helkijn + Marke 1822, 57j.) waren de erfgenamen, nl. : Marie-Anne Theresia en Petrus Franciscus Van Belleghem en Amelia en Joannes Roisse (1). Pachters van de hoeve waren toen Joseph Verschuere (Marke + Marke 1837) -Rosalie Vandenberghe (Rekkem).

 

 

Marie-Anne Theresia Van Belleghem (Marke – Wakken 1851 63j)  was getrouwd met Albert De Borchgraeve ( Wakken- 1856, 69j.), molenaar-olieslager en burgemeester van Wakken.

Petrus Franciscus Van Belleghem ( Marke 1785-1867, burgemeester vanaf 1830) was getrouwd met Victoire Glorieux (Kooigem –Marke 1857, 64j.).

Amelia Roisse (Marke – 1874 , 80j.) was getrouwd met Ivo Van Wambeke ( Sint-Baafs-Vijve 1797 – Marke 1833, 35j.) ,landsman in Marke.

Joannes Roisse (Marke 1801-1844) was ongehuwd.

 

De hoeve werd aangekocht door de medeverkopers Petrus Franciscus Van Belleghem (Marke 1785-1867), Ivo Van Wambeke (Sint-Baafs Vijve 1797- Marke 1833) en Joannes Roisse (Marke 1801-1844).

Joseph Verschuere (Marke + Marke 1837) en Rosalie Vandenberghe (Rekkem) baatten toen de hoeve uit. Na de dood van Joseph baatten zijn schoonzoon Petrus Amandus Eeckhout (Harelbeke 1806- Kortrijk 1892) en zijn dochter Coleta Verschuere (Marke 1814-Zwevegem 1882) de hoeve verder uit. Een van hun dochters, Mathilde Eeckhout (Marke 1846- Deerlijk 1906) was getrouwd met Florentin Dermaux (Marke 1843- 1929).

Petrus Amandus Eeckhout  en Coleta Verschuere hadden een meid Nathalie Sonneville (Lauwe 1848-Gehucht Sint-Anne-1889) en een knecht Ferdinand Vanneste (Marke 1825- 1884).  (Ferdinand Vanneste verdronk in de Leie bij het werk aan de vlashekkens) . Ze kregen 9 kinderen, waarvan de eerste vijf geboren waren in Marke.

 

In 1847 verpachtten Petrus Franciscus Van Belleghem en Amelia Roisse de hoeve aan Petrus Franciscus Dupont (Kortrijk 1811 – Marke 1883) en aan Guillielmus Mul(l)ie, de vader van  Theresia Mu(l)lie (Deerlijk 1812-Marke 1896), echtgenote van Petrus Franciscus ; beiden kwamen van Kortrijk  (akte).

Op dat moment was Petrus Eeckhout nog altijd gebruiker van het goed, maar vertrok nog in 1847 naar Waregem. Petrus Dupont en Theresia Mul(l)ie betrokken dan de hoeve (bron : Parenteel van Joannes Eeckhout).

 

In 1851 verkochten Amelia Roisse en haar dochter Nathalie Van Wambeke (Marke 1823-Brugge 1876) , kloosterzuster in de Sint-Clarastraat te Brugge, hun parten in de hoeve, aan Petrus Franciscus Van Belleghem, zodat hij de enige eigenaar was.

 

Petrus Franciscus Van Belleghem (Marke 1785) overleed in 1867. Zijn zoon August (Marke 1826-Bellegem 1896), onderpastoor in Diksmuide en Nathalie Van Wambeke ,dochter van Ivo en Amelia Roisse, kloosterzuster in de Sint-Clarastraat te Brugge, erfden de hoeve.

Leopold Henri Dekimpe (Kortrijk 1842 –Aalbeke 1914) (2), trouwde met Hortence (Kortrijk 1848 – Aalbeke 1918), de dochter van Petrus Franciscus Dupont (3) en Theresia Mul()lie en in 1882 ( jaar van zijn huwelijk met Hortence) treedt hij in de voetsporen van zijn schoonvader in de Kleine Marktstraat . Hij kwam van de hoeve 'Steenbrugge'.

 

Op 29 december 1874 bij openbare verkoping, in café ‘In de Belle Vue’ op Markeplaats, werd de hoeve , in pacht door Petrus Franciscus Dupont-Theresia Mul(l)ie , aangekocht door medeverkoper August Van Belleghem , onderpastoor in Diksmuide.

 

Leopold Van Belleghem ( Marke 1835-10 juni 1898), burgemeester en jongste broer van August, erfde de hoeve en wilde die verkopen op 6 juli 1897, maar zonder succes.

Op 13 augustus 1898 werd de hoeve, alsnog uitgebaat door Leopold Henri Dekimpe, uiteindelijk verkocht door Elisa De Brabandere (Lauwe 1849- ?), weduwe van Leopold Van Belleghem, aan de heer Pierre Nys-Hauwel eigenaar te Luingne.

Leopold Henri Dekimpe vertrok in 1900 naar Aalbeke en de hoeve werd toen uitgebaat door Medard Vandewoestijne en zijn vrouw Irma Demets. Daarna kwam zoon Maurits getrouwd met Germaine Defoort.

*Arthur (Marke 1876 -1947), een zoon van Aloisius(Marke 1836-Marke 1918) en Louise Rosalie Maertens (Bisegem1842-Marke 1920) zou landbouwer worden op de hoeve ‘Het Goed van Marke’, in de volksmond ‘Kimpens Hof’. Arthur trouwde een eerste maal met Zulma Hoornaert (Menen 1884-Marke 1921) en een tweede maal met Maria Anna Magdalena Samyn (Lendelede 1896-Marke 1968). Sylvère Dekimpe (Marke 1924-2017), zoon uit het tweede huwelijk, zou in 1947 de zaak voortzetten samen met zijn vrouw Esther Courtens (Marke 1925).

*Arthur (Marke 1883-Lesquin na 1919) was de zoon van Leopold Henri Dekimpe en Hortence Dupont van de verblijfshoeve.

 

 

De hoeve werd aangekocht door de gemeente Marke aan Mw. Nys-Casier.Mw.Nys was de dochter van vrederechter Nys van Moeskroen en woonde in Menen.

De akte werd verleden door het aankoopcomité Gent op 21 februari 1975. Albert Vandenheede had de huur al betaald aan Mw.Nys-Casier vanaf 1 oktober 1974 tot 21 februari 1975. Er bestond een overeenkomst dat Albert  3 jaar kosteloos het gebruik had van de goederen en dat zou terug moeten ingaan op 21 februari 1975 tot 21 februari 1978 (goedkeuring in gemeenteraadszitting van 23 december 1975).

In KW Marke van 31 mei 2019 kon het volgende vernomen worden (artikel door Els Deleu bij interview schepen Bert Herrewyn) :” Voor de verblijfshoeve zal na de zomer een verkoopdossier opgemaakt worden. Een deel van de gronden zullen dienen om het Markebekepad te verlengen en daar zullen we het openbaar domein behouden om vanuit de Baliestraat een aansluiting te voorzien. Vorig jaar al gaf de vzw Van Clé het beheer van de verblijfshoeve terug aan de stad. Deze is hopeloos verouderd en om overnachtingen mogelijk te maken zouden kosten enorm oplopen.” Dus is er grote kans dat de verblijfshoeve zal te koop gesteld worden.

(1)Petrus Franciscus Van Belleghem- Glorieux burgemeester van Marke sedert 1830. Hij overleed in 1867. Ze hadden10 kinderen. Een van zijn kinderen was August (Marke 1826-Bellegem 1896) priester. Het 10^e kind was Leopold ( Marke 1835-1898), burgemeester, getrouwd met Elisa De Brabandere, en de laatste in de reeks Van Belleghems, die hier in Marke de plak zwaaiden sedert 1665.

 

(2)Leopold Henri was de zoon van Ignatius Gislenus Dekimpe overleden te Kortrijk in 1842.

 

(3)Petrus Franciscus Dupont was eerst getrouwd met Melanie Smalle en hertrouwde in 1844 met Theresia Mul(l)ie. 

Eigen archief koop en verkoopakten.

 

Foto Wilfried Laconte begin de jaren '70. De kapel die er nu staat stond vroeger bij het laatste huis, rechts in de Marktstraat. Het werd  in 1979 verplaatst.

De restauratiewerken oktober 1979.

Baron Emmanuel de Bethune aan het woord. (foto Roger Faillie)

Gouverneur Olivier Vanneste neemt het woord.(foto Roger Faillie)

V.l.n.r. : Maurice Bekaert- ere-secretaris Albert Vandaele- gouverneur Olivier Vanneste.(foto Roger Faillie)

OPENING VAN DE VAN CLE KINDERBOERDERIJ  IN 1976.

________________________________________________

EIGENAARS EN BEWONERS

______________________

Begin 19^e eeuw behoorde het goed toe aan Pieter Libeer , werkman, Rollegem.

In 1836 werd de hoeve in openbare verkoop toegewezen aan Joseph Opsom(m)er (Bellegem 1798-Bissegem 1870) en zijn vrouw Constancia Libbrecht (Bellegem 1803-Bissegem 1886), landbouwers in Marke op de Pauvre Leute ,beneden de Boondriesmolen (Hoeve 'Te Sorys') .

Uitbaters waren toen Eugenius Libeer (Aalbeke –Marke 1842, 73j), zoon van Petrus en Marie Rosa Laevens, en zijn vrouw Regina Vanneste (Kortrijk-Marke 1856, 82j).

In augustus 1854 deed Mw. Regina Vanneste , de weduwe van Eugenius Libeer afstand van pacht .

In oktober 1854 verkochten Joseph Opsom(m)er en Constancia Libbrecht de hoeve aan Paul Antoine Joseph De la Croix-Simillon, grondeigenaar en koopman in Kortrijk. De voorlopige toewijzing greep plaats in café ‘De Prinse’, de finale toewijzing in café ‘Den Beer’ in de Rijselstraat in Kortrijk.

De kinderen van Regina Vanneste,met name Marcellin (Kortrijk 1808- Marke 1887), Jacobus  (Kortrijk 1799 –Marke 1868) en  Cathérine Libeer (Kortrijk –Marke 1865, 59j.) volgden hun moeder op en Louis (Kortrijk 1818 –Marke 1893) bleef er tot zijn overlijden.

In 1876 was Marcellin Libeer, zoon van Eugenius en Regina, nog eigenaar van de 4 kleine huisjes rechtover de kinderboerderij in de Moteweg.

In 1908 werd bij verdeling Marie Thérèse De la Croix, uit Elsene eigenares.

 

Remi Dujardin (Harelbeke 1855-Marke 1933) en Sophie Desmet (Moen 1843) waren de pachters en bewoners tijdens de 1^e wereldoorlog. Sophie was dochter van Joseph (overleden te Sint-Denijs in 1873) en van Rosalie Blomme( Moen 1816- Marke 1901).

Achiel Desmet (Tielt 1874-Marke 1928) de eerste postmeester van Marke was de broer van Sophie.

 

Vanaf 1919 waren Camille Nuytens (Halewijn 1867 – Marke 1938) en zijn vrouw Romanie Deprez ( Geluwe 1876-Marke 1956) de hoeve-uitbaters . Bij het overlijden van vader Camille Nuytens in 1938 baatten de zonen Gerard en Albert de hoeve verder uit. Gerard begon daar als transporteur. Albert deed als landbouwer verder in 1942, tot 1976.

Er werd een overeenkomst opgemaakt met de laatste eigenaar , de familie Van der Donckt te Oudenaarde en met huurder Albert Nuytens. Volgende percelen, met de hoeve ,werden in september 1973 aangekocht aan de erfgenamen van Raymond Van der Donckt (Etikhove 1898 – Oudenaarde 1952), arts en zoon van een brouwer, en van Madeleine De Vos (Nederzwalm 1901-Oudenaarde 1946) : kadaster SB 158d -160a- en 164a =   1ha 06a-67ca. Prijs 1.386.710 fr. In april 1974 werd ook nog kosteloze grondafstand gedaan door de familie.

Met enkele onteigeningen erbij was dat 7a 32 ca. In totaal had de gemeente nu 1ha13a99ca.

In april 1974 werd ook nog beslist een perceel grond SB185a (2446,50m2) aan te kopen aan de familie Dutoit-Nuytens als uitbreiding van de kinderboerderij en aansluiting met het ontmoetingscentrum.

In december 1976 kocht de gemeente nog een weide van 1ha50a achter het ontmoetingscentrum , te gebruiken als rustweide voor de dieren, hooiweide en voor uitbreiding van de kindertuintjes. Er werd een verbindingsweg gelegd tussen de kinderboerderij en het ontmoetingscentrum.

Op 8 december 1976 had de plechtige opening van de Van Clé kinderboerderij aan de Moteweg plaats. Minister van Nederlandse Cultuur Rika De Backer was weerhouden door de regeringscrisis in Brussel en had een ambtenaar van haar departement afgevaardigd, een 40 jaar oude verschijning met lang golvend haar tot op de schouders, de heer Claus genaamd, kabinetsattaché .

Burgemeester baron Emmanuel de Bethune ondernam als lid van de beheerraad van de Interkommunale Leiedal, vaker studiereizen naar Nederland. Daar ging hij een kijkje nemen naar de talrijke kinderboerderijen ,in Delft en Soest (Nederland) , die er ingeplant waren. Dat wilde hij per sé ook in zijn gemeente. Hij ging met de volledige gemeenteraad kinderboerderijen bezoeken in Nederland. Zo rijpte het idee.

In vergadering van de gemeenteraad op 26 oktober 1973 in de aanwezigheid van Baron Emmanuel de Bethune (burgemeester) - Daniël Pauwels- Palmer Vandermeersch- Maurice Bekaert (schepenen) – Aimé Bekaert- Georges Van Hauwaert- Willy Dochy – André Vanneste – Marcel Carette- Rudy Dejaeghere- Albert Debeurme – Piet Lapauw – Roger Debaes (gemeenteraadsleden) en secretaris Albert Vandaele, werd een studie voorgelegd nopens de oprichting van een kinderboerderij. Er werd een verslag opgemaakt door het college van burgemeester en schepenen nopens het bezoek van de raad aan de kinderboerderijen in Nederland. Het doel van die inrichting is de jonge mens de natuur te leren ontdekken en bewonderen, begrijpen, waarderen en beschermen.

 

Op 6 juli 1976 kreeg de kinderboerderij de doopnaam VZW VAN CLE KINDERBOERDERIJ.

Van Clé genaamd naar de Norbertijn die zich tijdens en na de 2 wereldoorlogen intens met de vrijetijdsbesteding had ingelaten.

De gebouwen werden ter beschikking gesteld van de vzw Van Clé kinderboerderij, die instond voor de volledige restauratie van de gebouwen en de concrete uitwerking van het idee.

Er kwamen altijd maar grotere groepen en de gebouwen werden te klein en waren verouderd en voldeden niet meer aan de eisen. Jan Debruyne, coördinator van vzw Van Clé wist ook te vertellen dat het lokaal om brood te bakken te klein was geworden. De raad van bestuur zag de euvel en bekeek met de stad welke hoeven nog beschikbaar waren. De stad bood de hoeve te Coucx aan als nieuwe locatie. De hoeve ligt trouwens op Marks grondgebied. De verhuis greep plaats op 1 juli 2019 (interview Els Deleu met schepen Bert Herrewyn, in KW Marke van 31 mei 2019).

Wat nu met de hoeve aan de Moteweg.

“Voor het huidig pand in de Moteweg zoekt men een nieuwe invulling. Er is zeker geen sprake van verkaveling. Bij ruimtelijke ordening is de kinderboerderij blauw gekleurd, dat betekent dat deze ruimte voor gemeenschapsvoorziening bestemd is” (interview Els Deleu met schepen Bert Herrewyn, in KW Marke van 31 mei 2019).

 

Toespraak van schepen Maurice Bekaert, in het ontmoetingscentrum, op 8 december 1976.

Links Marcel Dejan met Albert Nuytens, de laatste bewoner en aangesteld als toezichter.

Joseph Corsellis (Bellegem 20 Germinal jaar 8) , herbergier, trouwde in Rollegem in januari 1824 met Marie Agnes Bonnet (Ingooigem 1805). Bij de geboorte in Marke van hun zoon Joannes Franciscus in 1828 staat Joseph geboekstaafd als herbergier. Bij de geboorte en het overlijden van hun dochter Rosalia Corsellis ( Marke 1832- oktober 1841) en de geboorte van een andere dochter Octavia ( Marke 1840) staan de ouders genoteerd als herbergiers wonende gehucht Pauvre Leute, langs de kalsijde weg van Kortrijk op Rijsel.

Ik vond in een notarisakte van 1831 dat café 'De Keizer' uitgebaat werd door Joseph Corsellis. Ik veronderstel dat Petrus Blomme café-uitbater werd tussen 1842 en 1846.