AMSTERDAM - Een mammografie laten maken om borstkanker in een vroeg stadium op te sporen, redt nauwelijks levens.

Foto:  ANP

Dat concluderen twee wetenschappers van Dartmouth College online in Archives of Internal Medicine.

Het gevolg van een mammografie, een röntgenfoto van de borst, is enerzijds dat vrouwen in een te vroeg stadium worden getest, waarin ze nog geen borstkanker hebben. Anderzijds krijgen vrouwen vaak te horen dat ze borstkanker hebben, terwijl ze dat uiteindelijk niet blijken te hebben.

Niet geholpen

Van de 138.000 Amerikaanse vrouwen waarbij jaarlijks borstkanker wordt gevonden doordat ze een mammografie hebben laten maken, zijn 120.000 tot 134.000 vrouwen niet geholpen door de test, zegt een van de onderzoekers, Gilbert Welch, in The New York Times.

Aanleiding voor hun onderzoek was dat veel vrouwen erg enthousiast zijn over het laten maken van een mammografie, terwijl nog niet wetenschappelijk bewezen was of dit daadwerkelijk levens redt.

De onderzoekers gebruikten software van het Amerikaanse Nationale Kanker Instituut. Daarmee bepaalden ze het risico om te overlijden aan borstkanker met en zonder mammografie. Dat deden ze bij vrouwen van 40, 50, 60 en 70 jaar.

Nu blijkt dat bij de zestig procent van de vrouwen die borstkanker ontdekten door een mammografie, 3 tot 13 procent daadwerkelijk geholpen was door de test. Dit betekent: 4000 tot 18.000 vrouwen per jaar in de Verenigde Staten.

Hoewel dit geen onbelangrijke aantallen zijn, vertegenwoordigen ze een fractie van de 39 miljoen Amerikaanse vrouwen die jaarlijks een of meerdere mammografieën krijgen.

Populariteitsparadox

Een vroege diagnose van borstkanker zorgt ervoor dat meer borstkankerpatiënten blijven leven. Hoe meer overlevenden, hoe groter het enthousiasme voor mammografieën. Dit is volgens de onderzoekers een zichzelf versterkend mechanisme, ook wel aangeduid als ‘de populariteitsparadox’ van mammografieën.
NU.nl

AMSTERDAM - Een specht aan het werk tikt met hoge snelheid op de bast van een boom. Toch loopt de specht geen hersenletsel op.

Foto:  NU.nl/M Barrett

Chinees onderzoek werpt nieuw licht op de structuur van de kop van de specht en hoe het kan dat ze geen letsel oplopen. Mogelijk hebben ontwerpers van helmen hier ook wat aan.

Biologen van de universiteiten van Hong Kong en Beijing publiceerden hun paper 26 oktober online op bij PLoS ONE.

Een specht pikt met een gemiddelde snelheid van 22 kilometer per uur in een boomstam en dat doet hij dan zo’n 12.000 keer per dag. Let wel: dit is niet de pikfrequentie, maar de snelheid waarmee de bek de stam raakt.

Bij het onderzoek is er vanuit gegaan dat als een specht daadwerkelijk hoofdpijn zou krijgen van zijn geklop, de specht daarmee zou stoppen.

Verschillende eigenschappen

Het blijkt dat het opvangsysteem van de schokken niet gebaseerd is op één systeem, maar op een combinatie van verschillende eigenschappen.

Zo is het bot van de snavel op verschillende plaatsen bijvoorbeeld ‘sponziger’ en verschilt ook de lengte van de onder- en bovensnavel. Deze kennis kan mogelijk weer door mensen gebruikt worden om veiliger beschermingssystemen te verzinnen.

Camera’s

Door opnamen te maken met twee synchroon draaiende hogesnelheidscamera’s waarmee 2000 beeldjes per seconde vastgelegd worden, kregen de onderzoekers meer inzicht in het klop-gedrag.

Er werd daarbij onder andere gekeken naar bewegingen van de buikspieren, het ooglid en de punt van de bek. Daarnaast maakten de Chinezen ook micro-CT scans van de schedel. Met die informatie construeerden de onderzoekers een 3D-model.
NU.NL

Foto:  NU.nl/Lady Love

Mark Anthony Browne, een ecoloog aan het University College in Dublin, onderzocht met een team wetenschappers achttien kustlijnen over de hele wereld.

Ze vonden bijna overal microplastic: stukjes plastic die kleiner zijn dan een speldeknop. Na een lange speurtocht wist hij de oorsprong te herleiden tot wasmachines.

Het microplastic kan op zee ontstaan als plastic afval wordt aangetast en afgebroken. Volgens Browne zijn kunststofvezels uit onze kleding echter de belangrijkste bron. Eén synthetisch kledingstuk kan bij een wasbeurt maar liefst 1900 van zulke vezels verliezen. Deze bereiken via het afvalwater de oceanen en belanden uiteindelijk op stranden over de hele wereld.

Schadelijk

Bij de toenemende plasticvervuiling van de oceanen wordt voornamelijk gekeken naar grote afvalobjecten en hun effect op grote zeedieren zoals dolfijnen of schildpadden. Mogelijk kunnen echter ook de kleine plastic vezels ecologische schade veroorzaken. Ze vormen namelijk voor mensen een bekend gezondheidsrisico.

De vezels kunnen via de maag en bloedbaan in lichaamscellen terechtkomen en worden in verband gebracht met de ontwikkeling van kanker. Hoe kleiner de vezel hoe gemakkelijker deze zich zowel in het milieu als in organismes verspreidt.

“Hoe meer de wereldbevolking groeit en mensen meer synthetisch textiel gebruiken, hoe erger het milieu, dieren en mensen besmet zullen raken,” aldus Browne. NU.nl

AMSTERDAM - Bij sociaal gestreste, depressieve ratten is het ruimtelijk geheugen aangetast, zowel direct als drie maanden na de stresservaring.

Foto:  Gezondheidsnet

Dit blijkt uit het promotieonderzoek van Pieter van Bokhoven, waarop hij 27 oktober promoveert aan de Vrije Universiteit Amsterdam.

Depressie is een veelvoorkomende psychiatrische aandoening die vaak diep in het leven van mensen ingrijpt. Stress is de meest voorkomende oorzaak, bijvoorbeeld door verlies van een baan of een geliefde of langdurige stress op het werk.

Naast een gedeprimeerde stemming zijn er bij depressieve patiënten ook cognitieve symptomen waarneembaar, zoals verminderde concentratie en geheugen.

Van Bokhoven onderzocht bij ratten de relatie van sociale stress en depressie met cognitie en neuroplasticiteit (het vermogen van de hersenen om zich aan te kunnen passen).

Naast de directe effecten van sociale stress bestudeerde hij ook de lange termijneffecten van stress omdat bij mensen de depressieve symptomen nog lang na een stressvolle levenservaring voorkomen.

Pillen helpen

Uit het onderzoek van Van Bokhoven blijkt dat chronische behandeling met het antidepressivum imipramine zowel de primaire depressieve symptomen als de cognitieve symptomen kan verhelpen.

Een belangrijke ontdekking is dat gedragstherapie even effectief is in het verhelpen van deze symptomen en ook op moleculair niveau het brein lijkt te herstellen.

Behandelmethoden

Deze bevindingen zijn waardevol voor de behandelmethoden voor depressieve patiënten met cognitieve symptomen. Lang na stress blijken  andere moleculaire mechanismen betrokken zijn bij het ontstaan van cognitieve symptomen.

Het bestuderen van de lange termijneffecten van stress is dus van belang in onderzoek naar nieuwe medicijnen. Vooral omdat mensen vaak pas lang na de stressvolle levenservaring met antidepressiva worden behandeld. NU.nl

AMSTERDAM - Op foto's die gemaakt zijn met de Sloan Digital Sky Survey zijn 'tidal disruption flares' gevonden: tijdelijke opvlammingen van sterren die worden opgeslokt door superzware zwarte gaten in de kernen van sterrenstelsels.

Foto:  NU.nl/Allesoversterrenkunde.nl

De onfortuinlijke ster wordt uiteengerukt door de getijdenkrachten van het zwarte gat, waarna een deel van het sterrengas rond het gat blijft wervelen voordat het erin verdwijnt.

De temperatuur neemt daarbij enorm toe, waardoor de kern van een sterrenstelsel gedurende enkele maanden opvallend helder kan zijn. Een internationaal team van astronomen, onder leiding van de Nijmeegse sterrenkundestudent Sjoert van Velzen, heeft zulke 'tidal disruption flares' nu waargenomen in twee verre sterrenstelsels.

De resultaten worden op 10 november gepubliceerd in The Astrophysical Journal. Onderzoek aan dit soort opvlammingen kan in de toekomst informatie opleveren over onder andere de rotatie van superzware zwarte gaten.
NU.nl

NUMANSDORP - De politie heeft dinsdagmiddag een 75-jarig automobilist uit Duitsland aangehouden.

Foto:  Thinkstock

De bestuurder voegde met een vaartje van 40 kilometer per uur vanaf de vluchtstrook in op de A29 ter hoogte van Numansdorp, accelereerde naar 65 kilometer om vervolgens terug te zakken naar 50 kilometer per uur. Dat meldde de politie woensdag.

De man verklaarde op weg te zijn naar zijn vakantiehuis, waarvan hij niet meer precies wist waar dat was. Hij moest een boete betalen van 500 euro wegens verkeersgevaarlijk rijgedrag.