Morgenrood in het Kras Magazine van S-Plus

Met de zomer in zicht, en nog nagenietend van de mooie en plezante afsluiter van het voorseizoen op de gezellige binnenplaats van het Vredeshuis, nemen we even gas terug om weer op adem te komen, en ons rustig te kunnen voorbereiden op weer een nieuw programma voor winterzonnewende.

We hernemen onze zangbijeenkomsten met een nieuw initiatief, in navolging van ons succesvol optreden in de ocmw-campus Heiveld te St.- Amandsberg.

Op woensdagnamiddag 19 augustus houden we daar een eerste repetitie met nieuwe liederen voor zonnewende, en na de pauze zingen we gezamenlijk met een groep residenten van Heiveld een aantal bekende meezingers.

We hopen op die bijeenkomst ook de mooie filmopname van ons voorgaand optreden te kunnen vertonen, waaruit blijkt welke vooruitgang in bijna perfecte samenzang Morgenrood heeft gerealiseerd.

Ondertussen liggen de data van onze repetities voor het tweede semester vast, die doorgaan op de volgende woensdagnamiddag in het Vredeshuis te Gent:

2 en 16 september, 7 en 21 oktober, 4 en 18 november en 2 december.

Het zonnewendefeest zelf zal wellicht doorgaan op zaterdag 19 december.

Nieuwe zangers zijn ondertussen nog steeds welkom bij Morgenrood.

De enige voorwaarden zijn graag met anderen samen zingen, een zeker engagement van aanwezigheid en lid zijn of worden van S-Plus, wat naast de aanbieding van een hele waaier van ontspannende en culturele activiteiten, ook een individuele verzekering inhoudt.

Klik op het logo hiernaast om meer te weten over onze seniorenvereniging S-Plus!

Een optreden is meestal het resultaat van heel wat voorbereidend werk.

Er is vooreerst het zorgvuldig samenstellen en uitproberen van een voor de zanggroep én voor het verwachte publiek geschikt programma.

Vaak gaat daaraan nog heel wat opzoekingswerk gepaard, ook en vooral wanneer nieuwe liederen worden toegevoegd. Teksten en muziek opzoeken, uitvoeringen beluisteren.

Dan moeten de gekozen liederen gerepeteerd worden, eventueel de nieuwe liederen aangeleerd. Beetje bij beetje, na de eerste stem, eventueel een tweede stem, wat het resultaat meestal mooier en voller maakt.

Voor elk programma moeten ook repetitie-teksten gemaakt worden, getypt, vermenigvuldigd en gedrukt, dikwijls ook anderstalig.

Soms moet er gaandeweg aan het voorgestelde programma nog wel iets gewijzigd of herschikt worden, liederen weggelaten, anderen toegevoegd.

Het gebeurd dat een of meer solostemmen nodig zijn. Welke stem is daarvoor geschikt, of moeten we uitzonderlijk iemand van buiten de de zanggroep vragen.

 Soms doen we naast onze huispianist ook een beroep op andere muzikanten. Wat dan weer extra repetities meebrengt.

Uiteindelijk krijgt het publiek een mooi gedrukt programma aangeboden en wordt alles vergeten wat daaraan is voorafgegaan.

 Maar het belangrijkste van dit alles is dat het voor de groep plezierig en gezellig moet blijven. Omdat we niet moeten maar graag willen samen zingen.

Want van zingen blijf je jong.

Het lied der Moorsoldaten heeft wel een heel bijzondere ontstaansgeschiedenis.
In de opmars van het Nazistische Duitsland werden vanaf 1933 door prikkeldraad onder stroom omgeven en streng bewaakte, zogenaamde werkkampen opgericht.

Als eerste was er in Emsland het concentratiekamp Börgermoor, waar in de zomer van datzelfde jaar door politieke gevangenen het 'Lied van de Veensoldaten' werd geschreven, toen zij toestemming kregen een avond te organiseren ter ontspanning.
Gevangenen maar ook SS-ers kwamen kijken naar Zirkus Konzentrazani. Bij nader toezien van de tekst heeft de SS het lied twee dagen later toch maar 'verboten'.
Voor de gevangenen heeft het lied veel betekend en gaf het hoop voor de toekomst.

Daarna brengen we de wereldbekende protestsong We shall Overcome ten gehore.
Het lied komt wellicht voort uit een gospelsong die begon met de woorden 'We will overcome' en werd later de hymne van de Amerikaanse burgerrechtenbeweging onder L.W.King (I had a dream) en werd gezongen op alle grote protestbetogingen.

De Internationale is het strijdlied van de internationationale arbeidersbeweging. Het werd gecomponeerd door Pierre De Geyter en werd door de Tweede Internationale
in 1892 als officieel strijdlied van de beweging geproclameerd.

De oorspronkelijke tekst van De Internationale komt uit de gedichtenbundel 'Chants Révolutionnaires van de Franse communard Eugène Poittier. Deze gedichten waren blijkbaar ontstaan tijdens de Commune van Parijs, toen de laatste communards aan de Mur des Fédéres bij de Cimetiére Père Lachaise werden afgeslacht. 

Het lied zelf zou de dichter nooit horen want De Internationale werd aanvankelijk gezongen op de tonen van de Marseillaise. Het is Pierre De Geyter die in 1888 de nieuwe muziek componeerde die op 8 juli van datzelfde jaar voor het eerst werd uitgevoerd op het feest van het syndicaat der krantenverkopers in Lille. Het is wellicht het meest vertaalde lied ooit: in Google vind je de tekst in méér dan 80 verschillende talen.

In de voortuin van het Miat museum te Gent staat een beetje weggestoken van de buitenwereld het nog onafgewerkte standbeeld van Pierre De Geyter, de kleine man van het Grote lied.

Weinigen weten dat Pierre De Geyter op 8 oktober 1848 in Gent werd geboren, maar dat zijn ouders door de heersende crisis om den brode weer naar Rijsel moesten uitwijken.

Het is daar dat hij veel later voor de plaatselijke zangkring op het gedicht

‘De Internationale’ van een zekere E. Pottier, een lied componeerde dat later de wereld zou veroveren als hét strijdlied van de internationale arbeidersbeweging.

Het Amsab en het Masereelfonds haalden hem 150 jaar later terug uit de vergetelheid door deze verjaardag te vieren met een boek en een tentoonstelling. De Gentse socialistische beweging sloot zich daarbij aan door Pierre De Geyter te vereeuwigen in een standbeeld, als een blijvend stuk collectief geheugen.

Naar goede traditie brengt onze S-Plus zanggroep ‘Morgenrood’ hem aan de vooravond van 1 mei een gezongen bloemenhulde met de uitvoering van enkele klassieke strijdliederen uit die periode, een gelegenheidstoespraak en natuurlijk ook het samen zingen van het machtige lied ‘De Internationale’.

Bij de start had onze S-Plus zanggroep geen specifieke naam. Maar toen het serieus werd was er een duidelijke behoefte aan en vrij vlug werd er gedacht aan de titel van een of ander mooi lied. De leden van de zanggroep kozen uit een lijst van ons mooi repertorium met een grote meerderheid voor Morgenrood. Maar waarom?

Klassieker.

Historisch gezien is Morgenrood onoplosbaar verbonden met het gemengde zangkoor De Stem des Volks uit Amsterdam en met zijn dirigent, de operazanger Otto Willem de Nobel…

Het lied Morgenrood werd bekend als een van de klassiekers van het socialistische liederenrepertoire in Nederland. Op de tekst van Dirk Troelstra componeerde Otto Willem de Nobel de muziek.

Morgenrood wordt algemeen erkend als een van zijn allermooiste composities.

Jarenlang was het de dagopening van de VARA-radio en het was ook het lied waarmee onder de Bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog de Joden in de Hollandse Schouwburg afscheid namen van Amsterdam, van de vrijheid en veelal ook van het leven…

De VARA bracht ook een LP De Rooden Roepen uit, die een grote rol speelde in het populariseren van socialistische strijdliederen, waaronder Morgenrood.

De Stem des Volks

Rond 1900 was "De Stem" een klein maar geestdriftig koortje maar het deinde uit tot een van de beste koren van Nederland. Het hoogtepunt lag tussen de twee wereldoorlogen maar de Duitse bezetting halveerde het ledenaantal. Zo overleefde slechts één van de 149 Joodse leden, meestal diamantbewerkers, de nazievervolgingen.

Omstreeks 1950 bereikte de zanggroep nog een recordbezetting met 385 zingende leden maar de snelle terugloop van het ledenbestand in de jaren die volgden betekenden het einde. Een optreden in het Concertgebouw in Amsterdam in 2002 was het afscheid.
De Stem des Volks had precies 105 jaar gezongen in dienst van de sociale en politieke strijd.

Een nieuwe, verruimde, eigen zangbundel van Morgenrood.

In de nieuwe, vierde editie, werden meer dan 90 liederen hernomen uit de vroegere zangbundel ‘Di Mey Playsant’: klassieke socialistische strijdliederen, mooie wandel- en vrolijke liederen, meerstemmige en zonnewendeliederen, en aangevuld met enkele nieuwe ‘liederen van over de wereld’.De samenstellers droegen er wel zorg voor slechts die liederen op te nemen waar-van ook de muziekpartituren ter beschikking is, wat uiteraard onontbeerlijk is voor de zangleiding en voor de muzikale begeleiding.
De nieuwe liederenbundel kost slechts 2,50 euro en is te bekomen bij de zanggroep Morgenrood en bij S-Plus Oost-Vlaanderen, Tramstraat 69, 9052 Gent.
Warm aanbevolen voor eigen gezang en voor het zingen in groep, met een knipoog naar de tijd van toen.

Want van zingen blijf je jong!