Berichten van 8 januari 2001 tot 9 januari 2001

http://i69.photobucket.com/albums/i49/dombo25/blog/meisjeblauwehoed05.gif

Image Slideshow

0102030405

Grootste na-oorlogse volkszanger van Amsterdam en misschien van heel Nederland. Had alles in zich om uit te groeien tot archetypische koning van de Nederpop, vergelijkbaar met Elvis Presley in de VS. Maar in Nederland (anders dan in de Angelsaksische landen) is altijd een scherpe scheidslijn blijven bestaan tussen traditionele volksmuziek en rock & roll; tussen smartlap en Nederpop.

1924 - 1954 Johannes Hendricus van Musscher wordt op 7 februari 1924 geboren op de hoek van de Amsterdamse Lijnbaans- en Rozengracht. Behalve dat zijn wieg in de Jordaan staat zijn twee omstandigheden in zijn jeugd bepalend voor de rest van zijn persoonlijke en artistieke leven: armoede en een zwakke gezondheid. Op negenjarige leeftijd verliest hij bij een stoeipartij met zijn neef Carel Verbrugge (de latere Willy Alberti) zijn linkeroog, waardoor hij het de rest van zijn leven met een glazen oog moet doen. Het is de aankondiging van een leven vol medische tegenslagen. De Jordaan is een uitgesproken armoedige wijk met een reputatie van zuiplappen en vechtersbazen. Tot zijn doorbraak op zijn 31ste heeft Van Musscher het zelf ook niet breed. Die armoede zou een belangrijk thema blijven in zijn latere werk. Hij verdient zijn geld in de dropfabriek van Klene of in de kartonnage-industrie. Als jongen zingt hij vaak op straat met neef Carel. Vanaf het einde van de jaren dertig zingt hij onder de naam Johnny Jordaan in cafés of hij doet er zijn travestie-nummer.

1955 In februari 1955 wint Jordaan in Hotel Krasnapolsky met De Parel Van De Jordaan een door Bovema uitgeschreven wedstrijd. De platenmaatschappij gaat met dit concours voor de Beste Stem van de Jordaan op zoek naar nieuw talent in het zogenoemde Jordaan-genre, dat vanaf 1897 (de eerste 'Jordaanfiguur' was Pietje Puck uit de revue Luilekkerland) geleidelijk gestalte krijgt en onder andere wordt vertolkt door Louis Davids. Tante Leen (Jansen-Polder) wint met Hand In Hand de tweede plaats. Hun namen zouden voor de rest van hun leven met elkaar verbonden blijven. Typerend voor Tante Leen's carrière is dat Oh Johnny ('55) haar enige hit is: in de eeuwige schaduw van Jordaan. De dag na het concours worden de opnames uitgezonden door de AVRO. Nog een dag later neemt Jordaan zijn eerste plaat op: De Parel Van De Jordaan. De B-kant, Bij Ons In de Jordaan, zou echter het succes van de single bepalen.

1956 Jordaan bereikt de status van superster op een wijze die niet eerder is vertoond in de Nederlandse lichte muziek. Ondanks het succes is Jordaan niet gelukkig. Zijn homoseksualiteit en zijn moeizame huwelijk doen hem veel verdriet ('Het vreet aan je hart'). Na een 'slippertje' met een man springt hij op 19 januari 1956 uit een rijdende auto, maar hij raakt slechts licht gewond. Op 24 november zingt hij op Paleis Soestdijk voor koningin Juliana en drie prinsessen. Voor de Jordanezen betekent zijn succes opwaardering van hun geminachte komaf. Veel mede-artiesten erkennen de kwaliteit en de oorspronkelijkheid van Jordaans ongeschoolde, heftig vibrerende stem. Vaak is beweerd dat Nederland met Johnny Jordaan voor het eerst zijn eigen blues, musette, fado of flamenco kreeg. Maar de midden- en bovenlaag van de samenleving moet nadrukkelijk niets weten van de volkszanger. Uiterst pijnlijk is de tot 1961 durende boycot door alle omroepverenigingen behalve de AVRO. De levensliederen van Jordaan worden door de tekstcontrole van de VARA afgekeurd wegens een vermeend laag cultureel gehalte. Jordaan is ordinair, luidt de mening van de burgerij.

1957 - 1961 Het overweldigende succes duurt maar twee jaar. In plaats van zijn eigen herkenbare geluid met drie accordeons en achtergrondkoor Klaverjasclub Schoppen 9, is op zijn volgende platen een prominente plaats ingeruimd voor het hammondorgel van Cor Steyn, strijkers of een complete big band. De opkomst van de rock & roll bezorgt bovendien schlager, chanson en smartlap in één klap een oubollig imago.

1962 Jordaan heeft voor het eerst sinds 1956 weer eens een hit met Daar Mag Je Alleen Maar Naar Kijken.

1963 - 1967 In 1963 verschijnt een LP met liedjes van het jaren dertig-idool Willy Derby, onder andere met een opvallend lied over een Spaanse vluchteling (Verlaten) en het plechtstatige Vergeet Me Niet ('Elk wie ik heb lief gehad zal ik niet meer aanschouwen.'). Het is niet verwonderlijk dat veel van zijn liederen in deze periode heimwee en verlangen als onderwerp hebben. Hij woont achtereenvolgens in Den Haag, Rotterdam en Antwerpen.

1968 In 1968 beleeft Jordaan in tweeërlei opzicht een come back. Hij verhuist terug naar Nederland en heeft een hit met het onvolprezen drinklied Een Pikketanussie. Ook de LP Ouwe Trouwe Jordaan is met liedjes als Maar Toch en Ouwe Makker van ouderwetse kwaliteit. In de herfst van 1968 doet hij zeven televisieshows met Tante Leen.

1969 In 1969 en 1970 treedt hij op in de VS, Australië en Nieuw-Zeeland.

1970 Met de single Pruimesap heeft hij in 1970 opnieuw een hit. Inmiddels ondervindt hij als vertolker van het levenslied concurrentie van artiesten zoals de Zangeres Zonder Naam, Gert en Hermien en Corry & de Rekels. Veelal artiesten uit het zuiden van het land. Bij het Volkstoneel van Beppie Nooy speelt hij de rol van De Mop in het toneelstuk De Jantjes. Op 23 november 1970 stort hij tijdens een voorstelling in elkaar. Later in het ziekenhuis krijgt hij een hartinfarct, waarna hij absolute rust moet houden.

1972 In 1972 verschijnt bij Bruna onder de titel Ze Kunnen Van Me Zeggen Wat Ze Willen zijn levensverhaal. Op 9 december van dat jaar neemt Jordaan op televisie afscheid van het publiek met een anderhalf uur durende show met Tante Leen, Willy Alberti, Ramses Shaffy, Zwarte Riek, Harry de Groot en tekstschrijver Pi Vèriss (Piet Visser).

1973 Wel blijven er'elpees verschijnen. In 1973 brengt Jordaan de religieuze plaat Uw Koninkrijk Kome op de markt. LP's met neef Willy en een operette-plaat volgen. Incidenteel treedt hij nog op, voornamelijk in bejaardenoorden en ziekenhuizen. Het laatste publieke optreden vindt plaats in 1978 als gast bij het Jordaancabaret in Gebouw De Palm.

1981 In 1981 krijgt hij een hersenbloeding waarna hij zich nog maar moeilijk kan bewegen.

1989 - 1996 Johnny Jordaan sterft op zondag 8 januari 1989. Na zijn dood blijft de waardering voor zijn werk groeien. In de Jordaan - inmiddels grotendeels in bezit genomen door welgestelden - is een deel van de Elandsgracht officieel omgedoopt tot Johnny Jordaanplein, gesierd met een standbeeld van de volkszanger.

1997 Het Amsterdams Kleinkunstfestival staat op de planken met Oh, Johnny, een geslaagde biografische musical waarin Rob van de Meeberg een mooie dubbelrol vertolkt als Johnny Jordaan èn Willy Alberti. In de musical is een belangrijke plaats ingeruimd voor Wim Sonneveld, tijdens zijn leven vriend en fan van Jordaan. Met deze rol is de regisseur (Marcel Sijm) er in geslaagd om twee belangrijke zorgen in Jordaans leven te verbeelden: de moeizame acceptatie van zijn homoseksualiteit en de tweeslachtige of ronduit neerbuigende houding van de culturele elite ten opzichte van de populaire zanger. Sonneveld sprak ooit de treffende woorden 'Johnny zingt geen liedjes. Johnny is zelf een liedje'. Maar de beste typering van het werk van Jordaan komt van de artiest zelf. Wanneer in de herfst van zijn leven de eigentijdse vertolkers van het levenslied ter sprake komen, spreekt hij met waardering over André Hazes. Maar hij ziet hem niet als iemand van hetzelfde kaliber. 'Ik zong volkser, rauwer.'

2000 De VPRO maakt een televisieserie over het leven van Johnny Jordaan. Bij Ons In De Jordaan wint twee Gouden Kalveren tijdens het Nederlands Film Festival. Eén voor beste tv-drama en één voor beste acteur in een tv-drama (Kees Prins uit Jiskefet als Johnny Jordaan).

2005 De dvd Bij Ons In De Jordaan komt in september op nummer 1 binnen in de DVD Muziek Top 30. De dvd bevat beelden uit de archieven van de Nederlandse omroepen en het Instituut voor Beeld en Geluid en is samengesteld door Peter Pols en Herman Emmink. Het schijfje bevat onder meer duetten met Tante Leen en neef Willy Alberti. Onder de extra's interviews bij Willem Duys, fragmenten uit het afscheidsconcert uit 1972, een fragment uit de Corry Brokken Show en een privé-film van Willy Alberti met een verslag van de reis die hij samen met de familie van Johnny Jordaan maakte naar het Festival van Venetië in 1957.

http://i69.photobucket.com/albums/i49/dombo25/blog/meisjeblauwehoed05.gif

Image Slideshow

01 02 03 04 05 06 07

Zangeres uit Leiden die het schoolvoorbeeld van het Nederlandstalige levenslied wordt, in dertig jaar talloze hits scoort en de lieveling van het grote publiek wordt.

1919 De Zangeres Zonder Naam wordt geboren in Leiden als Rietje Bey en is de achtste van tien kinderen. Een groot deel van haar jeugd brengt ze door in het ziek(enhuis)bed door een botsplinter die een zenuw in haar been beknelt. Op haar veertiende gaat zij aan het werk in een wolfabriek. Amper zestien jaar oud wordt ze opgenomen in een Leids revuegezelschap en reist heel Nederland door. Bey bekeert zich tot het katholicisme en vertrekt, verstoten door haar vader, naar haar zuster in Kampen. Na de oorlog vindt ze werk als dienstbode in Maastricht en trekt in bij haar broer. Bey trouwt met Jo Servaes, een Maastrichtenaar die ze in het café ontmoet. Haar eerste schreden op het muzikale pad zet ze met haar broer Jerry en later met het accordeonistenduo Bex-Menten. Ze verandert haar naam in Mary en treedt regelmatig op, ondanks de aanvankelijke bezwaren van haar echtgenoot.

1957 Een neef van Mary zoekt een opvolger voor de overleden Jo Erens en de zangeres draagt iemand voor. Toevallig doet ze zelf de achtergrondzang op het bandje en wordt daardoor opgemerkt door talentscout Johnny Hoes van Phonogram, die haar naar Hilversum laat komen. In de studio zingt Mary haar lievelingsliedje Moeder Hoeveel Nachtjes Moet Ik Nog Slapen Voordat Paatje Komt, dat haar prompt een platencontract oplevert. Haar opvallende artiestennaam wordt bedacht door Hoes en refereert aan haar kinderlijke stem, waar geen naam voor te verzinnen valt.

1959 In maart bereikt Mary's debuutsingle Ach Vaderlief, Toe Drink Niet Meer de top tien. Het levensliedje, spottend smartlap genoemd, wordt kenmerkend voor haar gehele oeuvre. In december verschijnt Bloeiende Twijgen, dat de 20e plaats haalt.

1961 Met haar broer Jerry maakt Mary ook platen, waarvan De Bedelaar Van Parijs maar liefst zeven maanden in de hitparade staat.

1962 Johnny Hoes zorgt voor een constante stroom van hits. De Blinde Soldaat bereikt in januari de top tien. In februari scoort ze met De Meid Van De Straat een hit en in december brengt Rij Voorzichtig haar opnieuw succes.

1965 Met Johnny Hoes zingt ze het duet De Voddenraper Van Parijs, dat in februari een bescheiden hit wordt.

1966 Johnny Hoes heeft Philips inmiddels verlaten en is in Weert zijn eigen platenmaatschappij Telstar begonnen. Het contract bij Philips loopt af en de zangeres stapt over naar Hoes. Ook verhuist ze van Maastricht naar Stramproy om zo dichter bij haar nieuwe werkgever te wonen. Hoes voorziet haar opnieuw van een lange reeks hits. In september scoort ze een hit met Jongens Van 18 Jaar dat verhaalt over jonge Amerikaanse soldaten die als kanonnenvoer naar het slagveld worden afgevoerd. Het hoge dramatische gehalte van haar liederen maakt haar zeer geliefd onder het 'gewone volk'.

1969 In oktober bereikt de single Mexico de 14e plaats in de hitparade.

1971 In oktober wordt Het Soldaatje (De Vier Raadsels) een top vijf hit.

1972 In de jaren '70 is de zangeres enorm populair en elke plaat wordt een gegarandeerd succes. Van die populariteit maakt ze handig gebruik door in Geleen haar eigen café te openen en daar elke avond op te treden. Helaas moet de kroeg al snel weer sluiten omdat Mary noch haar man Jo over de nodige horeca-diploma's beschikken. In augustus bereikt Mandolinen in Nicosia de top vijf. In december volgt opnieuw een hit met Slavenkoor (De Zwarte Slaven).

1973 Rond deze tijd krijgt de zangeres een liedje aangeboden van de beroemde componist Bruno Maderna waarvoor de dichter Lucebert de tekst heeft geschreven. Soldatenmoeder wordt geen groot commercieel succes, maar de zangeres oogst eindelijk waardering onder de Nederlandse cultuurliefhebbers. In juni bereikt Balalaika de top twintig, en in september haalt De Bruid de top tien. Vier albums verschijnen: Liedjes Uit Het Hart Gegrepen, De Beste, De Meestgevraagde Liedjes en De Meid Van De Straat.

1974 Een mager jaar: Een Moederhart, Vissers Van Capri en Parelsnoer komen niet verder dan de Tipparade. De albums Het Parelsnoer en Als Ierse Kinderen Huilen verschijnen.

1975 De single Keetje Tippel haalt in april de top tien. Daarna volgt 't Was Aan De Costa Del Sol dat in augustus een hit wordt. In oktober wordt In Hamburg een groot succes. Maar liefst zes albums verschijnen: Keetje Tippel, Mijn Leven, Liedjes Die Je Nooit Vergeet Deel 1 en 2 en M'n eerste Successen Deel 1 en 2. Ondertussen wordt de zangeres onderscheiden met vele gouden platen en treedt veel op in Nederland en België. Ook is ze regelmatig te zien op TV, vooral in de shows van Johnny Hoes: 'n Lach en 'n Traan en in haar eerste eigen TV-show Mijn Leven waarin ze wordt geinterviewd door Sonja Barend. Haar werk wordt bekroond met een Gouden Harp van de Stichting Conamus.

1976 De twee albums Onder 'N Brug Van Parijs en De Bedelaar Van Parijs verschijnen.

1977 Na jarenlange samenwerking ontstaat een breuk tussen de zangeres en haar producer en labelbaas Johnny Hoes. De zangeres vertrekt naar platenmaatschappij Bovema. Hoes lanceert zangeres Stella als haar opvolgster. In oktober haalt de single Weet Je Waarom Ik Huil de hitparade. Twee albums verschijnen: De Zangeres Zonder Naam Zingt Edith Piaf en Daar Ben Ik Weer.

1978 Twee liedjes halen de tipparade: In Eenzame Nachten en In De Haven Klinkt Een Lied.

1979 De single In Santo Domingo komt niet verder dan de tip-positie. Het album Dertig Juweeltjes Uit 45 Jaar verschijnt.

1980 Inmiddels heeft de zangeres Johnny Hoes verlaten en is in zee gegaan met platenmaatschappij Bovema. Hoewel haar oude arrangeur en muzikanten meewerken aan nieuw materiaal, scoort de zangeres geen echte grote hits. De breuk met Telstar levert haar een slepend proces op, dat haar dwingt nog een plaat te maken voor haar oude werkgever en haar bovendien van alle royalties berooft. In april wordt de single Jongen een kleine hit. De albums De Beste en Een Dozijn Gouden Successen Nr. 1 verschijnen. De zangeres wordt onderscheiden met een Ridderorde van Oranje Nassau.

1981 De albums Een Dozijn Gouden Successen Nr. 2, Met Mary De Wereld Rond en Bijna 2000 Jaar Geleden verschijnen.

1982 In april en in december scoort de zangeres kleine hits met Denk Toch Goed Na en Vragende Kinderogen. Het album Vrolijk Kerstfeest verschijnt.

1983 Twee albums verschijnen: Zangeres Zonder Naam en Zangeres Zonder Naam & Vader Abraham.

1986  Na een periode van stilte bereikt in mei de single Komt De Liefde In Gevaar de tipparade. In oktober scoort de zangeres, overgestapt naar Philips, een grote hit met een live-uitvoering van haar oude Hoes-hit Mexico. Het nummer is op 23 mei opgenomen in de Amsterdamse rocktempel Paradiso. De Zangeres Zonder Naam boort een nieuw publiek aan: theaters en zalen maken plaats voor rokerige en stampvolle discotheken. Tegelijkertijd staat ze met de rockband Normaal in de hitparade met een uitvoering van Rock Around The Clock. De albums Leven In Liefde en Live In Paradiso verschijnen. Live In Paradiso wordt goud en de zangeres ontvangt hiervoor een Edison.

1987 Op 26 november geeft de zangeres een emotioneel afscheidsconcert in de Stadsschouwburg in Tilburg en zegt de showbizz vaarwel om met haar man van het leven te gaan genieten.

1988 Haar afscheidssingle Mijn Leven wordt in januari een hitje en sluit haar bijna dertigjarige carrière als artieste af. De albums Grootste Successen en Bedankt Lieve Mensen verschijnen.

1990 Haar echtgenoot Jo Servaes overlijdt op 26 augustus. Het album Het Beste van de Zangeres Zonder Naam verschijnt.

1993 Het afscheid van het publiek en het onverwachte overlijden van haar man, vallen haar zwaar. Na smeekbrieven van fans en vorstelijke aanbiedingen van platenmaatschappijen, die ze steeds opnieuw had geweigerd, besluit Mary nog eenmaal een plaat te maken. Het album, Koningin Van Het Levenslied, wordt opgenomen ten bate van de Stichting Zwerfkinderen Nederland. De single Eenmaal In Je Leven wordt in april een bescheiden hit. Het verzamelalbum Grootste Successen verschijnt.

1996 De Zangeres Zonder Naam verschijnt nog eenmaal op TV voor een laatste interview met Willebrord Frequin op RTL4.

1998 Op 23 oktober overlijdt de 'Koningin van het Levenslied'. Mary Servaes alias de Zangeres Zonder Naam. De CD-box De Koningin van het Levenslied verschijnt postuum.

1999 Een groot deel van haar inboedel (waaronder de jurken waarin ze heeft opgetreden) wordt geveild. De opbrengst gaat, zoals in haar testament is opgegeven, naar De Nederlandse Hartstichting, Het Koningin Wilhelminafonds en een vrouwenproject in Papoea-Nieuw-Guinea.

2000 Vanaf december 1999 tot en met mei 2000 is er in het Stedelijk Museum De Lakenhal te Leiden een tentoonstelling over het leven van de Zangeres Zonder Naam. Een gedeelte van de japonnen en andere attributen wordt geveild en de obrengst gaat naar de goede doelen die Mary Servaes in haar leven steunde.

2004 Mijn Leven is een box met 5 cd's en een dvd waarop een bloemlezing staat uit de muzikale loopbaan van de Zangeres Zonder Naam.