Berichten van 17 mei 2001 tot 18 mei 2001

Nederlands topcabaretier en chansonier in de jaren '50, '60 en '70.

1917 Geboren op 28 juni te Utrecht.

1936 Theaterdebuut bij Louis Davids op 12 februari in de Hollandse Schouwburg te Amsterdam.

1943 Eerste eigen cabaretgezelschap. Zijn eerste programma gaat van start in het Leidsepleintheater getiteld: Alleen Voor Dames. De recensies zijn juichend. Tot en met 1959 zullen er in totaal 26 opgevoerd worden waarvan 't Is Historisch en We Spelen Pantomime extra opvallen. Vaste mensen in het gezelschap zijn Joop Doderer, Hetty Blok en Conny Stuart. Vaste schrijvers zijn Hella S. Haasse en Annie M.G. Schmidt.

1945 Tournee door Duitsland voor militairen.

1947 Sonneveld ontmoet zijn toekomstige partner en tekstschrijver Friso Wiegersma bij de artiesteningang van het Leidsepleintheater.

1954 Zijn Willem Parel creatie wordt een nationaal succes, eerst in het theater, daarna als hoorspelfiguur op de radio en vervolgens als filmster.

1955 De bioscoopfilm De Wonderlijke Wereld Van Parel gaat in première.

1956 Wim Sonneveld vestigt zich een half jaar in Hollywood en werkt mee aan vier films waarvan Silk Stockings (met o.a. Fred Astaire en Peter Lorre) de bekendste wordt.

1958 Voor de BBC maakt hij acht televisieshows.

1959 À La Carte is het laatste cabaretprogramma.

1960 Hoofdrol in de Nederlandse versie van My Fair Lady waarin Sonneveld professor Higgins speelt. Het stuk trekt drie jaar volle zalen in Nederland en is een van de grootste Nederlandse theatersuccessen.

1961 September: op brutale, spraakmakende wijze reikt hij de Edisons uit op het tweede Grand Gala Du Disc.

1962 December: Doe Es Wat Meneer Sonneveld, een televisieshow bestaande uit een collage van oude successen (uit de periode 1954-1959) is een groot succes, het programma wordt binnen 4 weken weer herhaald en levert behalve een Edison voor de elpee ook een hitsingle op met Catootje.

1963 Oktober: optreden op Grand Gala Du Disc met de onnavolgbare creatie van Frater Venantius. Nederland reageert laaiend enthousiast. Behoudende kringen spreken schande over de inhoud van de conference.

1964 Op 1 januari gaat Een Avond Met Wim Sonneveld, een programma samen met Marijke Merkens, in première. Componist/pianist Harry Bannink zorgt voor de muzikale begeleiding. Het wordt een ongekend succes. Hoogtepunten uit het programma zijn o.a. Kroketten, De Man Achter Het Loket, Tearoom Tango, Margootje en Nikkelen Nelis. Het programma loopt tot halverwege 1966.

1965 Januari: Frater Venantius wordt op single uitgebracht en bereikt de Top 10. Juni: Marijke Philips; vervangt Marijke Merckens.
December: een EP met vier kerstliedjes toont Sonneveld van een andere kant.

1966 Wim vertrekt naar Frankrijk waar hij samen met zijn levenspartner en tekstschrijver Friso Wiegersma gaat wonen. In Nederland legt hij zich toe op het begeleiden van nieuw talent.

1967 Januari: Wim En Ina, een nieuwe cabaretprogramma met Ina van Faasen, levert juweeltjes op als Het Dorp en de conference over de verkering van zijn dochter ('ene Harry, een gluiperd van het zuiverste water'). Het programma loopt door tot zomer 1969.

1968 Februari: Sonneveld speelt als gastacteur zeven rollen in de televisieserie Ja Zuster Nee Zuster, geschreven door Annie M.G. Schmidt. Het VARA-programma is het best bekeken programma van 1968.Maart: wederom presenteert Sonneveld het Grand Gala Du Disc. Kritisch bejegent hij Boudewijn de Groot en Cuby & The Blizzards.

1969 Zomer: voorbereidingen voor de productie van de musical De Kleine Parade die hij regisseert en produceert.

1970 April: regisseur Rob Touber maakt de special Wim Sonneveld In Japan, waarin hij liedjes zingt op locatie.

1971 Januari: samen met Corry van Gorp en Willem Nijholt begint de nieuwe theatershow (met o.a. Stalmeester, 'een aardigheidje meneer Sonneberg') Lieveling. Najaar 1972 vindt de laatste uitvoering plaats.

1972 Oktober: Sonneveld, een LP met luisterliedjes verschijnt.

1973 December: de speelfilm Op De Hollandse Toer komt als kerstfilm in de bioscoop. Medespelers zijn o.a. Adèle Bloemendaal en Joop Doderer.

1974 Januari: start opnamen voor de paasspecial voor de KRO waarin hij alleen liedjes zal zingen.Februari: begin opnamen van verhalen die Huub Jansen heeft geschreven. Sonneveld wordt getroffen door een hartaanval.
8 Maart: Op 56-jarige leeftijd overlijdt Wim Sonneveld.

2000 - 2001 Sonnevelds tekstschrijver en voormalige levenspartner Friso Wiegersma vindt drie nooit eerder uitgebrachte liedjes van de cabaretier. De nummers zijn onderdeel van twee cd's die als bijlage verschijnen bij Wiegersma's boek Telkens Weer Het Dorp. In dit boek staat een bloemlezing uit de teksten die Wiegersma schreef voor Sonneveld en anderen. De cd's bevatten drie andere teruggevonden liedjes, gezongen door Willem Nijholt, Erik Brey en Corrie van Gorp. Jos Brink neemt de hoofdrol voor zijn rekening in de musical over Wim Sonneveld die op 19 oktober 2001 in Haarlem in première gaat.
 
2003 Op 8 maart, de sterfdag van Wim Sonneveld, sluit Theatergroep Toetssteen in het Veghelse theater De Blauwe Kei na twee jaar de reeks voorstellingen over het leven van de cabaretier. De door Ger Beukenkamp geschreven musical Sonneveld, Angst, Illusie En Muziek bevat naast bestaand Sonneveld-repertoire ook nieuwe liedjes van Martin van Dijk. Jan Ad Adolfsen speelt de rol van Sonneveld. In de theatervoorstelling Telkens Weer Het Dorp staan de liedjes van tekstschrijver Friso Wiegersma centraal. Jenny Arean, Marnix Kappers, Joke de Kruijf en Tony Neef vertolken in het theaterstuk ongeveer 26 nummers. De teksten die de liedjes verbinden, worden geschreven door Ton Vorstenbosch en Hans van der Woude, de huidige levenspartner van Wiegersma.

2005 De box Ik Zou Nooit Iets Anders Willen Zijn bevat zestien cd's met het oeuvre van Wim Sonneveld uit zijn gehele carrière, van 1934 tot 1974. Tijdens zijn twee jaar durende research vond samensteller en theaterspecialist Hilde Scholten een grote hoeveelheid onbekend en zeldzaam materiaal in de geluidsarchieven. Zij trof onder meer 68 nummers die nooit eerder op plaat, cd of video werden uitgebracht. Op de eerste elf cd's zijn alle liedjes en conferences van Wim Sonneveld thematisch gecompileerd inclusief onbekende radio- en privé-opnamen. De twaalfde en dertiende cd Toegift 1 en Toegift 2 zijn gewijd aan alternatieve versies van bekende liedjes. Daarnaast bevat de box een dubbel-cd met een tot nu toe onbekende, unieke try-out van Sonneveld's eerste one man show: Een Avond Met Wim Sonneveld, waarbij de cabaretier terzijde wordt gestaan door Marijke Merckens. Op de overige cd's is o.a. een door Sonneveld geschreven liedje uit 1934 te horen en opnamen van een jonge Sonneveld vastgelegd op glas- en lakplaten.

2006 Het boek Wim Sonneveld: De Parel Van Het Cabaret wordt in maart gepresenteerd in het Nieuwe de la Mar Theater onder aanwezigheid van onder meer Friso Wiegersma en diens partner Hans van der Woude, Mies Bouman, Corrie van Gorp en Willem Nijholt. De Parel Van Het Cabaret is 'een vriendenboek' vol verhalen van vrienden en collega's, opgetekend door auteur Hilde Scholten.

Willem Cornelis (Wim) Kan (Scheveningen, 15 januari 1911 - Nijmegen, 8 september 1983) was een Nederlands cabaretier.

Kan werd geboren te Scheveningen als derde kind van de ambtenaar Johannes Benedictus Kan, die later minister van Binnenlandse Zaken en Landbouw zou worden, en Helena Cornelia Schalkwijk. Zijn broer Johannes Marinus (Jan) was later lid van de Raad van State. Op zijn zevende speelde Kan thuis al met een marionettentheater. Ook imiteerde hij samen met zijn zuster Truus graag buren.

Kan bezocht diverse middelbare scholen. Hij werd overal van school gestuurd en ging tenslotte naar de toneelschool in Amsterdam, die hij ook niet afmaakte. Kan speelde in 1930 buiten school in een toneelstuk mee, en leerde de tien jaar oudere revuester Corry Vonk kennen. Ze traden op 28 juni 1933 in het huwelijk.

Kan begon teksten te schrijven voor de revue van zijn vrouw, en op 15 augustus 1936 richtten ze samen het ABC-cabaret op. Dit zou een leerschool worden voor jong talent; onder meer Jenny Arean, Maya Bouma, Wieteke van Dort, Frans Halsema, Marnix Kappers en Frits Lambrechts werden hier later opgeleid. De voorstellingen waren een groot succes, en het ABC-cabaret trad in 1938 op in een experimentele televisie-uitzending die pionier Erik de Vries verzorgde in de Utrechtse Jaarbeurs.

Eind 1939 vertrok het ABC-cabaret naar Nederlands-Indië voor een tournee. Doordat de Duitsers Nederland binnenvielen, konden de Kans niet meer terugkeren. Terwijl ze in Indië bleven vielen daar echter de Japanners binnen. Zo verdwenen beiden in een Japans concentratiekamp; ze zouden elkaar jarenlang niet zien. Kan kwam tenslotte in kampen bij de beruchte Birmaspoorweg terecht, maar hij kreeg een bevoorrechte positie en hoefde niet echt te werken. Op 1 maart 1946 keerde het paar terug in Nederland. Toen keizer Hirohito in 1971 Nederland bezocht, schreef Kan een vlijmscherp protestlied.

Oudejaarsconferences

Wim Kan wordt gezien als de grondlegger van de oudejaarsconferences. Hij begon in 1954 met zijn oudejaarsconference voor de radio, vroeg daarvoor duizend gulden, en wenste dat de conference zonder de toen gebruikelijke censuur werd uitgezonden. In 1956, 1958, 1960, 1963 en 1966 volgden er nog meer, altijd bij de VARA. Het unieke aan zijn conferences was dat hij politici van alle gezindten op de hak nam, ook van zijn eigen zuil. In 1973 hield Kan zijn eerste oudejaarsconference voor de televisie. Het werd een groot succes en hij brak alle kijkcijferrecords. Ook de conferences van 1976 en 1979 werden successen. Zozeer zelfs dat veel mensen zich menen te herinneren dat Kan élk jaar een conference heeft uitgezonden. In 1981 gaf Kan een interview in de 'Alles is anders show' van Aad van den Heuvel. Dit optreden liep uit op een Oudejaarsconference van een half uur.

Kan was altijd heel kritisch over zijn eigen werk. Alles moest tiptop in orde zijn. Eerdere opnamen van voorstellingen van hem op 14 januari 1969 en 14 mei 1973 werden nooit op TV uitgezonden omdat hij er zelf niet tevreden over was (inmiddels zijn fragmenten van deze shows op DVD verkrijgbaar). Ook bij latere oudejaarsconferences was het altijd weer spannend of Kan toestemming zou verlenen voor uitzending van het materiaal.

Kan richtte zich in zijn conferences voornamelijk op de politieke actualiteit. Van De Grote Drie was hij absoluut de meest politiek geëngageerde. Hij stond voor het "intellectuele" cabaret. Met zijn imitaties van Joseph Luns, Dries van Agt en Joop den Uyl had Kan de lachers op zijn hand. Hij kon niet de hele voorstelling uit zijn hoofd spelen. Daarom had hij altijd zijn bekende spiekborden aan de rand van het toneel liggen. Zijn stoeltje en wijnkoeler waren de enige attributen op het toneel. Ru van Veen achter de piano en Corry altijd aan zijn zijde.

In 1982 kreeg Corry Vonk een hersenbloeding. Hierdoor kon Kan zich niet goed op de Oudejaarsconference van dat jaar concentreren, en de televisie-uitzending werd een debacle. Op het andere net werd diezelfde avond De Openbaring van Freek de Jonge uitgezonden. Zo werd pijnlijk duidelijk dat het tijdperk Kan definitief voorbij was. Tot een revanche kwam het niet meer; op 8 september 1983 overleed Wim Kan in het St. Radboud ziekenhuis in Nijmegen aan de gevolgen van keelkanker. Wim Kan werd gecremeerd in het Crematorium Moscowa aan de Waterbergseweg in Arnhem. De urn met zijn as stond daar enige jaren in het columbarium. Inmiddels is de as op zee verstrooid.

Op 15 augustus 1986 werd op het Leidseplein te Amsterdam een beeld van Wim Kan en Corry Vonk onthuld, ter herinnering aan de oprichting van het ABC-cabaret, 50 jaar eerder. Begin 1997 moest het beeld wijken voor een herinrichting van het Leidseplein; na tien maanden werd het in december 1997 op voorspraak van Wim Ibo herplaatst op het Gevers Deynootplein in Kans geboorteplaats Scheveningen. Ook het fameuze draaibare tuinhuisje in Kudelstaart waarin Kan veel van zijn teksten schreef is verplaatst; het staat nu bij het Koningstheater in 's-Hertogenbosch. In Kudelstaart, waar de Kans lang hebben gewoond, is een straat naar Kan genoemd: de Wim Kandreef. Hun woonhuis is inmiddels gesloopt en op de plek van het afgebroken huis is een nieuw huis gebouwd.