Berichten van 26 september 2011 tot 2 oktober 2011

In het boek "Elseviers Grote Boek voor Musical en Operette" vinden we de volgende omschrijving van deze operette in vier bedrijven:

De geschiedenis speelt zich af in Thebe, op de Olympus en in de onderwereld.
De god van de onderwereld, Pluto, heeft zich, vermomd als de honingkoopman Aristeus, naar de aarde begeven om Eurydice, de vrouw van Orpheus, die het als directeur van het conservatorium van Thebe klaarblijkelijk te druk heeft om zich met zijn gade te bemoeien, het hof te maken. Pluto neemt Eurydice mee naar de onderwereld. Orpheus is daar niet rouwig om, maar 'de openbare mening' dwingt hem naar de Olympus te gaan om Jupiter te vragen zijn vrouw terug te geven.
Op de Olympus is Pluto inmiddels al door Jupiter ter verantwoording geroepen, maar hij ontkent eenvoudig alles. Dan verschijnen Orpheus en 'de openbare mening'. Orpheus doet zijn verhaal, waarna Jupiter besluit samen met de andere goden naar de onderwereld af te dalen om achter de waarheid te komen.
Eurydice verveelt zich intussen enorm in de onderwereld. Als de komst van de goden wordt gemeld, sluit John Styx, de kamerdienaar van Pluto, haar overeenkomstig diens orders op. Jupiter verandert zich echter in een vlieg en in die gedaante lukt het hem bij Eurydice te komen. Hij wordt meteen verliefd op haar en vraagt haar met hem mee te gaan. Eurydice heeft daar geen enkel bezwaar tegen.
Pluto organiseert in de onderwereld een feest, waaraan ook Eurydice en Jupiter deelnemen. Opnieuw verschijnt Orpheus, die nog steeds door 'de openbare mening' wordt aangespoord om zijn vrouw op te eisen. Jupiter voelt er eigenlijk niet veel voor haar af te staan, maar geeft toch toe, echter onder één voorwaarde: bij het heengaan mag Orpheus zich niet één keer omdraaien. 'De openbare mening' prest hem strak voor zich uit te kijken, maar een door Jupiter geworpen bliksemstraal doet hem toch het hoofd wenden. Eurydice moet nu, niet tot haar verdriet, bij de goden blijven en Orpheus keert, al evenmin ongelukkig alleen naar de aarde terug.

U kan het lezen: geen alledaags verhaaltje, maar een ingewikkelde sage die bol staat van mythologische ontwikkelingen. De tekst is geschreven door Hector Crémieux en Ludovic Halévy. Dat je met deze operette alle kanten uitkan, bewees Natalie Dessay in deze moderne versie van het "Vlieg-duet" (Franse versie met Engelse ondertitels): Eurydice en Jupiter in een hilarisch duet!

  

Jacques Offenbach (Jakob Offenbach 1819 Keulen -1880 Parijs) was een Frans componist van Duits-Joodse afkomst. Van opleiding was hij eigenlijk cellist. Eigenlijk was hij de "uitvinder" van de operette alhoewel hij deze term zelf nooit gebruikte.
                                            
De Joods-oostenrijkse Karl Kraus bedacht de naam "Offenbachiaden" voor de operettes van Offenbach. het zijn niet de inhoudsloze lichtvoetige operettes van later, maar vaak spitsen venijnige, politiekgeladen en kritische werken die doorspekt worden met lichtvoetige muziek.Zo ook "Orpheus in der Unterwelt" waaruit U nog een laatste fragment kan zien uit de versie van de Opera van Lyon met de onnavolgbare Natalie Dessay in de finale van deze schitterende operette, die bewijst dat operette niet oubollig is maar ook prachtig modern kan zijn.
De volledige operette kan U beluisteren via mijn site op Multiply:
http://bertiepepper.multiply.com/music/item/1361/Operette_ORPHEUS_IN_DER_UNTERWELT_1858_van_Jacques_Offenbach
 
 

Karl Millöcker was een tijdsgenoot van Johann Strauss Jr en stierf in hetzelfde jaar als Strauss namelijk in 1899. Millöcker was een Oostenrijks operettecomponist en dirigent en maakte een twintigtal operettes, waartussen ook één "sangspiel" en één "volksoper".
Der Bettelstudent is ongetwijfeld zijn bekendste operette. Het is gebaseerd op de komedie "Fernande" van Victorien Sardou.
dat deze operette nog steeds in trek is, bewijst de opvoering in 2010 door de Gooise Operette in Het Spant te Bussum. Bij wijze van opwarming ziet U uit deze opvoering het vrolijke drinklied uit Der Bettelstudent ("Gloek, gloek, gloeoek"!)
 
Toen men in 1995 op de televisie de twintig mooiste operettes ooit presenteerden, behaalde "Der Bettelstudent" zowaar de elfde plaats! U ziet een medley uit dit programma.
 
De inhoud van de operette is een typisch "operetteverhaal": de operette speelt zich af in de Poolse stad Krakau in het jaar 1704. Polen kraakt onde de strenge heerschappij van koning August II de Sterke, keurvorst van Saksen. Achtereenvolgens bevinden we ons in de gevangenis, op een markt en in een paleis.
De gouverneur van de stad Krakau, Kolonel Ollendorf, heeft tijdens een bal een tik van de waaier van Gravin Laura Nowalska gekregen, nadat hij haar ongevraagd op de schouder had gekust. Ollendorf zint op wraak en haalt een arme student, Symon Rymanovicz uit de gevangenis en vraagt hem Laura het hof te maken door zich uit te geven als een stenrijke prins. Op de jaarmarkt van Krakau loopt alles volgens plan en Symon en Laura worden verliefd op elkaar. Ook Symon's maatje Jan, die zich uitgeeft als zijn adjudant, bekent zijn liefde, maar dan aan het zusje van Laura. Symon krijgt spijt dat hij laura heeft voorgelogen en wil alles opbiechten met een brief, die echter onderschept wordt door Ollendorf. Tijdens de huwelijksplechtigheid komen de gevangenen olv cipier Enterich, het paartje gelukwensen. het is dan dat Laura het ware verhaal te horen krijgt. Volgt dan een waarlijk staaltje van plotverandering: Jan, die eigenlijk geen student is, maar Graaf Opalinski, had in het geheim een opstand voorbereid tegen de Saksen. Symon moet zich dan uitgeven voor de gezochte Hertog Adam Kasimir en Jan levert hem uit aan Ollendorf voor een fikse beloning. Met dat geld koopt Jan de commandant van de gevangenis om zodat Jan en de echte Hertog Kasimir samen met de vrijgelaten opstandelingen de Citadel kunnen innemen. Voor deze heldendaad krijgt Symon de titel van Graaf, zodat hij zonder problemen met Laura kan trouwen.
De volledige operette kan U beluisteren via mijn multiply blog:
http://bertiepepper.multiply.com/music/item/1326/1326
De muziek van Der Bettelstudent is werkelijk adembenemend mooi! Uitschieters zijn ongetwijfeld:
"Ach, ich hab' sie ja nur auf die Schulter geküsst"
"Ich setz' den Fall"
"Der Pole trinkt galant" (drinklied)
"Ich hab' kein Geld, bin vogelfrei"
U ziet ten besluit een fragment uit de film van 1981 met Ivan Rebroff in de rol van Olledorf: