Archief

Als je een beetje bedreven bent in deze eerste oefening, die niet gemakkelijk is, breid je de oefening een beetje uit. Nadat je ontspannen bent, ga je weer je gedachten observeren. Nu ga je er meer en meer afstand van nemen. Je probeert actiever de gedachte vlugger uit je hoofd te laten verdwijnen door dadelijk als die gedachte in je opkomt je terug te concentreren op je ademhaling. Je houdt je concentratie even vast op je ademhaling en dan ga je terug naar je hoofd. Welke gedachte sluipt er nu weer binnen, waarschijnlijk over hetzelfde thema dan ervoor maar met iets meer kracht om zeker te zijn dat de gedachte nu wel je aandacht zal krijgen. Nadat je deze gedachte hebt opgemerkt, ga je terug naar je ademhaling, zonder er acht op te slaan, op die gedachte. Ook zij zal je hoofd dadelijk weer verlaten om gevolgd te worden door een nieuwe, observeer dit komen en gaan van gedachten, afwisselend met de concentratie op je ademhaling. De uitbreiding van deze tweede observatie zal je duidelijk maken dat je gedachten, je hoofd, schreeuwt om aandacht. Als je die aandacht niet geeft, zal je merken dat de gedachten steeds sterker worden, totdat ze je toch gevangen kunnen houden. Door alleen maar te observeren en steeds de gedachte af te breken door je concentratie op je ademhaling, zal je merken dat die gedachte, nu op dit moment niet zo belangrijk is en weer dadelijk verdwijnt. Dit is het wat we met deze tweede observatie willen voelen: Gedachten die in je hoofd tollen worden steeds sterker en sterker. Je vereenzelvigt je steeds met de gedachten die in je op komen. De gedachten vormen,zonder dat je er bewust van bent, het centrum van heel je zijn. Je gedachten zijn net zoals een blaar op je voet. Bij elke stap is het net of die blaar heel je lichaam overneemt. De blaar wordt het centrum van jezelf: heel je lichaam reageert op die blaar. Heel je lichaam doet pijn, je wordt slecht gezind, krikkel, je kan je op niets meer concentreren.Dit gebeurt ook met je als er een gedachte bij je opborrelt. Hij neemt je heel je lichaam in beslag en slorpt heel je aandacht op. Je vereenzelfigt je met deze gedachte en het vormt op dat moment het centrum van je bestaan.

Als we hand in hand lopen met onze peuter in de zoo, zal hij andere dingen zien dan wij. Als we onze dochter vergezellen naar haar eerste klasieke concert, omdat je haar wat cultuur wil bijbrengen op haar 17de, zal zij helemaal iets anders horen dan jij. De wijn die ons een fortuin gekost heeft in een uitzonderlijk mooi restaurant, ruikt helemaal anders dan dezelfde wijn die (eigenlijk) thuis een paar 10 talle euros minder kost. Een pas gepolijste plank voelt voor de schrijnwerker aan als de huid van een pasgeboren baby. Een oud hard stuk brood is als een symphonie in de mond van een hongerige die juist de hongersdood in de ogen heeft gekeken.

Onze ervaringen, onze opvoeding geven vorm aan de interpretatie van onze zintuigen. Als we dit beperken tot een tekst, zullen we de woorden en zinnen die we lezen of horen een welbepaalde vorm geven, en ook zullen zij aan ons een beeld voorkauwen in ons leefpatroon. Als we dit onder controle willen houden of toch op zijn minst er bewust van willen zijn, moeten we weten hoe dit in zijn werk gaat. Het zijn niet de woorden zelf die inhoud geven aan de waarheid die hen omringt, het zijn wij die er een waarheid aan geven. Neem nu de poezievorm Haiku. Een heel simpel woordenspel met een wereld verborgen in drie lijntjes.

Die nieuwjaarsochtend

Een knallend begin voor haar

Het einde voor hem

Als we dit te lezen geven aan 10 verschillende mensen, krijgen we evenveel verschillende interpretaties terug.

Nieuwjaarsochtend =  een houten kop

                                    Uitslapen

                                    Familiebezoek

                                    Winter
                                    Sex                                   
                                    Voornemens..........

Als we terug gaan naar de oorsprong van de Haiku, nl naar Japan, stellen we vast dat er in deze Haiku cultuur 5 seizoenen zijn: lente zomer herfst winter en nieuwjaarsochtend. Net voor de lente hebben we het laatste seizoen: de nieuwjaarsochtend (de Grote Morgend). In die denkwereld zullen er mensen denken aan : Begin van de lente

                                    Bloesem in knop

                                    Nieuw leven

                                    Smeltende sneeuw......

een knallend begin voor haar =  vuurwerk

                                                    orgasme

                                                     nieuwe liefde

                                                     passie

                                                     begin van de lente, nieuw leven, geboorte....

het einde voor hem =    orgasme

                                      nieuwe liefde

                                      huwelijk

                                      houten kop

                                      koningwinter die sterft

                                      verbroken voornemens......

Je ziet dat er bij iedereen wel een andere gedachte opborrelt bij het lezen van deze simpele zin. Deze simpele woorden houden een wereld in zich verborgen. In alle woorden, zinnen en teksten om ons heen zit een wereld van waarheden verborgen. Onze gedachten geeft die wereld een vorm. Iedereen kan rond deze Haiku een ander verhaal bouwen. De context die we er rond weven hangt af van onze ervaringen, onze opvoeding, onze cultuur. De haiku heeft zijn eigen subjectieve triggerpoints om onze prikkels te sturen of te manipuleren, en/of omgekeerd. Onze prikkels sturen subjectief een waarheid uit die door ons denken als onze waarheid wordt opgenomen.

Als we nu nog kleiner gaan, van een trein naar een klein poezietje, van tastbare dingen naar een klein zinnetje, komen we via de woorden tot de letters.
^ =
een bloemenstengel?
twee wandelstokken?
een splitsing in de weg?                                              

Nee, de letter Y een letter van ons alfabet. De mensen die ons ABC kennen, zullen dit ook wel dadelijk herkenbaar, anderen zullen het interpreteren volgens hun eigen denkwereld. De Y van Yoga, You, Yoghurt... 1 letter, duidelijk herkenbaar voor ons, vele assosiaties mogelijk.  En toch hebben al de letters eenzelfde oorsprong, als we teruggaan tot in het sancriet. Elke letter staat voor de originele waarheid. Waar zijn we die ergens zoek geraakt?

Heel lang geleden, in een ver ver land, woonden er heel wijze mannen en vrouwen, mensen die steeds liederen zongen. Zangers? Nee. Tovenaars? Nee, mensen die de waarheid in hun ogen droegen, mensen die de vorm van de wereld zagen zoals hij was, niet zoals zij dachten. Mensen die wisten.  In dat wistenlandje zongen de mensen hun kennis uit. Iedereen die het wilde horen, hoefde alleen maar naar hun liederen in de wind te luisteren. Maar de mensen luisterden al langer hoe minder, ze vonden de wind te koud en sloten deuren en vensters. Ze stopten alle kieren dicht. De liederen dreven over hun huizen met goed verwarmde bedjes en vervlogen in de morgendauw, hingen nog even rond in een spinnenweb, hier of daar, maar vervlogen daarna in de ochtendzon. De wolken van noten en tonen dreven af naar de sterren en verdwenen in de cosmos. Vandaar dat we dit nu hemelse muziek noemen. Al hebben we het nog nooit echt bewust gehoord. Als we hier en daar terug een kiertje openen van onze warme confortabele huisjes en cocoon, horen we flarden van deze melodie. De planeten rondom ons trillen nog na op de tonen die deze mensen in dat verre verre land zongen. Bijvoorbeeld de afstand tussen de maan en de aarde is de toon DO-RE. De trillingsafstand tussen de zon en pluto is de LA. Mercurius trilt op dezelfde frekwentie als de FA. Een hemelse symphonie spelen ze voor ons en het enigste dat we verstaan zijn de letters die deze wijzen voor ons hebben achtergelaten. Elke noot, elke vibratie staat voor een letter. Als we die letters in de juiste betekenis gebruiken en laten vibreren in ons, horen we terug hun juiste frekwentie, hun oerorigine.

Eerste observatie:

Deze eerste observatie heeft de bedoeling om je duidelijk te maken wat je doet met je "denken". Hoe jou denken communiceert met de rest van je lichaam.

Zoek een rustige plek op. Zet je ergens comfortabel neer. Probeer nu heel je lichaam zo veel mogelijk te ontspannen. Als je comfortabel zit, nergens ergens een spanning voelt, ga dan deel per deel je lichaam na, en ontspan al de spieren, groep per groep. Begin bij je hoofd. Ontspan je kaakspieren, je mond hoeft zich niet te openen, maar het mag wel. Adem gewoon in en uit, geef  aandacht aan je ademhaling, in en uit. Zonder je te forceren. Ontspan nu je nek, je hals, breng je schouders iets naar beneden, voel hoe de spanning langzaam uit je bovenrug verdwijnt, voel hoe je armen zwaar worden, leg je handen ontspannen op je schoot. Verdrijf de spanning in je borstkas, adem rustig in en uit. Hou je aandacht even gevangen op je ademhaling. Zonder jezelf te forceren. Ontspan nu je buikholte, laat de spanning uit je bekken vloeien. Je benen en je voeten zijn nu ook totaal ontspannen. Deze ontspanningsoefening geldt voor de verdere observatieoefeningen ook.

Als je nu voelt dat je totaal ontspannen bent, concentreer je je nog even op je ademhaling. Zonder jezelf te forceren, in en uit ademen. Rustig in en rustig uit. Nu gaan we over tot de eerste observatie:

Je hoofd zal zich vullen met gedachten, gedachten die in en uit je hoofd vloeien. Observeer die gedachten, verzet je er vooral niet tegen maar ga die gedachten ook niet achterna. Observeer gewoon over wat die gedachten gaan. De eerste gedachte zal weer uit je hoofd verdwijnen als je er niet achterna gaat, wat zeker de bedoeling is, zodat er een nieuwe gedachte zal opfloppen. Waarschijnlijk een gedachte in relatie met de eerste gedachte, observeer die ook, maar ga ze niet achterna. Laat ze voor wat ze is. Weer een nieuwe gedachte zal in je vloeien, en weer en weer. Laat ze komen en gaan, observeer gewoon het komen en gaan van je gedachten, vel er vooral geen oordeel over. Laat ze voor wat ze zijn. Als je voelt dat je aandacht een beetje verslapt en je toch achter een gedachte bent aangegaan, concentreer je dan terug op je ademhaling: in en uit, rustig en gewoon in en uit ademen. En speel terug de observator van je eigen gedachten. De eerste keren zal dit geen gemakkelijke oefening zijn, al lijkt het wel. Als je er geen zin meer in hebt, stop je gewoon.

De eerste keren zal je dat ongeveer een 5 minuutjes kunnen volhouden, dat is voldoende, na een paar keer zal je het iets langer kunnen volhouden. Probeer het te doen op dode momenten van je dag. Gelijk waar je bent en je je even kan afzonderen. Deze eerste oefening is de basis van de volgende oefeningen. Eerst moet je leren om jezelf te observeren. Gedachten die in je opkomen voelen aankomen, en gewoon laten doorrollen in je hoofd, zonder er echt een deel van te zijn. Als je voelt dat je achter je gedachten aangaat, concentreer je je terug op je ademhaling. Deze techniek is heel belangrijk. Zonder jezelf te ergeren of jezelf te forceren, vergeet je weer waar je aan dacht en voel je opnieuw hoe je in en uit ademt.

Als je deze oefeningen een paar keer doet zal je tot de constatatie komen dat je STEEDS DENKT. Je zal merken dat je je gedachten nooit kan uitzetten. Je gedachten komen en gaan in je hoofd, ook al geef je er geen aandacht aan. Bij al wat je doet, eten, lezen,drinken, kijken... je hoofd zit steeds vol gedachten. Dit is een heel belangrijke constatatie. Als je er bewust van bent dat je steeds denkt, is dit de eerste stap om meer BEWUST te denken of om BEWUST met je gedachten om te gaan.

De vier levensakkoorden.

1. Sta achter je woorden: 

Spreek met integriteit[1]. Zeg enkel wat je wil zeggen, druk je simpel uit, draai niet rond de pot, zodat je zelf verstrikt raakt in je eigen woorden en gedachten. Probeer niet te roddelen. Misbruik de kracht van het gesproken woord niet, als je iets zegt, zeg het vanuit je hart en met liefde en respect.

2. Neem niets persoonlijk op:

Wat anderen zeggen en doen is een projectie van hun eigen waarheid, van hun eigen droom, realiteit, hun eigen Maya (illusie).  Niets van wat ze doen heeft eigenlijk met jouw te maken. Als je immuun wordt voor de opinies en daden van de anderen, kan je veel lijden en vermeend slachterofferschap achter je laten.

3. Doe geen voorspellingen, veronderstellingen:

Probeer de moed op te brengen om te vragen en uit te drukken wat je zelf werkelijk wil. Comuniceer met anderen in een meest mogelijk klare taal, misverstanden, dramas en verdriet vermijdend. Alleen al door dit akkoord zal je zien dat je je leven totaal kan veranderen.

4. doe steeds het maximum, doe je best:

het beste van jezelf geven, verandert eigenlijk elk moment, het zal verschillen naargelang je je goed of slecht voelt.  Onder gelijk welke omstandigheid zal "het beste" steeds anders zijn, maar als je je best doet, kan je jezelf niets verwijten, al geven de omstandigheden niet altijd een succes.  Doe gewoon je best en vermijd steeds jezelf te verwijten, beoordelen, veroordelen en zoek geen uitvluchten, ook niet voor jezelf. Verstop je ook niet achter jammerklachten.

Inleiding naar de verdere uitleg van deze akkoorden:

Woorden zijn zoals zaadjes, en de menselijke geest is de voedingsbodem, maar enkel de zaadjes waar we klaar voor zijn zullen ontspruiten.-tolteekse vers.

Als je voor het eerst de vier akkoorden leest, zal je bij jezelf wel vaststellen dat ze niet nieuw klinken. Het zijn dingen die je al eens eerder gehoord hebt, of ervaren hebt in je leven. Ze klinken je bekend in de oren, maar ze zijn daarom niet simpelder om ze een plaats te geven in je leven.  Velen van deze akkoorden zal je, volgens je eigen denken, al wel een plaats geven in je leven, maar wees eerlijk, is het niet alleen een wens? Hebben ze echt een plaats?

In ons leven hebben we al veel akkoorden gemaakt, met onszelf of met anderen. Maar als je ze goed ontleedt zijn het meer compromissen, er zijn maar 4 echte akkoorden die geen ruimte toelaten voor eigen interpretatie en toch door ze na te leven een ruimte creeeren.

Een compromis kan steeds tegen ons of anderen gebruikt worden, deze 4 akkoorden zijn voor iedereen hetzelfde en daarom geven ze juist een eerlijke levensruimte.  We steken  zoveel energie en creativieit in een compromis, dat we om het na te leven, ons hele leven lijden.

De 4 akkoorden geven ons de mogelijkheid om ons te transformeren, om zo te leven zonder onszelf en anderen te be- en/of veroordelen, zodat we eindelijk aan ons eigen leven kunnen beginnen.

Heel ons leven slepen we een schuldgevoel mee, schaamte en zelfveroordeling. We helpen mee om de akkoorden die ons creativiteit en levensvreugde geven, te vernietigen en vervangen ze door gemakkelijkere flexibele compromissen om onze "liefde" uit te drukken.

Ik heb geprobeerd om de 4 "magische" akkoorden zo uit te leggen in dit boek, want magisch zijn ze, zodat je je uitgenodigd voelt om ze in je dagelijkse leven uit te proberen en te zien dat er vele andere compromissen zullen vervallen, je handelingen eerlijker en integerder worden en daardoor je een liefde en geloof krijgt in jezelf, die zal uitstralen naar de anderen toe. Je zal langzaam jezelf leren kennen en je ware ik ontdekken, niet de "ik" die de anderen van je gemaakt hebben.

De 4 akkoorden zijn geen wet, geen map, waarop je stap voor stap wordt geleid, ze zijn zo simpel dat je na verloop van tijd je eigen wegen kan inslaan zonder eerst de opinie van anderen nodig te hebben en zodoende de weg van anderen inslaat.

Dit boek is enkel een leiddraad, jij bent de leidende figuur. Ik wil je levensmoto of visie niet veranderen, ik wil je alleen laten zien wat dat levensmoto echt voor jou inhoudt en door deze 4 akkoorden te gebruiken, zal er veel voor je duidelijk worden.

Reeds duizende jaren geleden ontwikkelden de Toltecen[2] drie meesterschappen om het lijden tegen te gaan en ons te leiden naar de werkelijkheid van de natuur en het leven: gelukkig zijn, vrijheid en liefde. 

De eerste titel is: het Meesterschap van het Bewustzijn:

" de persoonlijke vrijheid begint als we weten en bewust zijn van onszelf, waar we zijn, willen zijn, wat we willen doen en willen bereiken"

Dit meesterschap werd ook wel eens het Meesterschap van de Waarheid genoemd.

De tweede Meestertitel bij de Tolteken is het Meesterschap van de Verandering:

"zij leert ons de illusie van ons leven te veranderen."

Het doel van deze tweede titel is orde scheppen in ons "mitote" - een tolkeens woord voor de stemmen in ons hoofd, onze angsten ons verkeerd eigenbeeld, illusie-.  Zij wil ons confronteren met onszelf, onze angsten, onze leugens in ons hoofd over onszelf. De eerste weg om de verandering te kunnen doorvoeren in onszelf.  De 4 akkoorden zijn een deel van de leer van deze Titel der Verandering ( Maestria de la Transformacion).

Het resultaat van deze twee eerste titels is onze bevreiding van ons parasieten-bestaan, en dit is dan de derde titel: Meesterschap van de Liefde, - van het Doel. Of de weg naar zelfstandigheid.

Volgens de Tolteken is de liefde of het doel (in de taal van de tolteken hetzelfde woord) dat deel van ons leven dat de transformatie volledig maakt en ons de energie geeft om alles te bereiken wat we willen en wat we zijn. Het is het Leven zelf, de liefde zonder condities.  Als we meesters in de liefde zijn, kunnen we onze levensdroom besturen en zij gaan verder: en als we de drie titels domineren zullen we de heerlijkeheid ontvangen en veranderen in God. ( zo volgens de Tolteken).

In dit boek leg ik me enkel toe om de twee eerste titels uit te leggen, omdat die van toepassing zijn voor de 4 akkoorden. Alvorens ik verder de 4 akkoorden uitleg wil ik jullie eerst meer vertellen over het eerste meesterschap : HET BEWUSTZIJN.

Van wat moeten we ons bewust zijn ?

I.                   Dat het lijden van de mensen begint bij zijn opvoeding (of zoals de Tolteken zeggen: hun temperiode)

Sinds onze eerste passen op deze wereld wordt onze aandacht getrokken door anderen, zij onderwijzen ons, hoe we de maatschappij moeten voorstellen en wat we daar verwacht worden uit te voeren.  Onze eerste illusie in ons leven krijgt zo vorm. (illusie: Maya bij de indiers, mitote bij de tolteken)

II.                De mensheid heeft de capaciteit om te scheppen, creeren, maar onze creatieve kracht wordt gevangen in ons maatschappelijk denken of maatschappelijke wetten.

De kracht van onze woorden, die hetzelfde is als ons doel, onze wilskracht, ons geloof en onze liefde, wordt gevangen in een onbuigzame struktuur van bijgeloof en geloof. Dit belemmert enorm onze kracht om onze illusie te kunnen veranderen.

III.             De funtie van onze geest is om te dromen, maar we hebben geleerd om te dromen zonder er bewust van te zijn.

Als we terug eenmaal bewust zijn van onze dromen, zullen we ontwaken uit onze illusie en we zullen terug de creatieve kracht hebben.   Als we ontdekken dat we met onze eigen creatie onze toekomst kunnen veranderen, zoals de 4 akkoorden ons zullen aantonen, zal niets ons nog tegenhouden.

Veel leesplezier en werkgenot om je illusie om te buigen in de liefdevolle werkelijkheid, zodat veel onnodig lijden je zal bespaard blijven.

Ruiz Miguel.

Van Tolkeekse afkomst, zijn opa was sjamaan (tovenaar bij de indianen in mexico) net zoals zijn moeder. Hijzelf heeft in de USA gestudeerd en er 15 jaar als chirurg gewerkt, tot hij terug is gegaan naar zijn roots: en un sjamaan is in zijn geboortedorp in Mexico.

Het einde van het jaar komt in zicht. Iedereen om mij heen maakt min of meer een balans op van het afgelopen jaar, naar het schijnt een traditie. Ik verdeel mijn leven niet zo graag in vakjes en zeker niet in jaartjes, maar misschien is het wel eens goed om alles eens op een rijtje te zetten. Er waren veel positieve dingen, maar zoals alles jing en jang is, dualiteit, actie en reactie, is ook het positieve verbonden met het negatieve. Elk kantje heeft zijn randje, de ene al wat scherper dan het andere. Deze dualiteit tussen positief en negatief hoort bij het leven en elke les die we krijgen, daar moeten we een exaam over afleggen, ttz, daar moeten we uit leren. Ook op dit vlak kan ik zeggen dat dit jaar enorm positief was, ik heb veel geleerd en daar zijn we nooit te oud voor.

Het belangrijkste dat ik dit jaar geleerd heb, is vooral dat schuld en fout zoeken bij jezelf voor beslissingen en gedragingen van anderen een foute reactie is. Iedereen is zelf verantwoordelijk voor zijn eigen leven. We kunnen ook anderen niet helpen, alleen raad geven en respect hebben voor hoe ze die raad invullen in hun eigen leven. Wat ik dit jaar geleerd heb is vooral dat als er iemand boos is op iemand anders, het meestal gaat omdat die persoon (die boos is) een probleem bij zichzelf ziet, een probleem met zichzelf heeft. Als wij boos zijn, is dat bijna altijd omdat we zelf met een probleem zitten en niet de anderen waarop we boos zijn. Daarom komt boosheid en ruzie soms zo frustrerend over, voor beide partijen. Het lost niets op, want het probleem dat we zelf hebben schuiven we door naar de anderen waarop we onze boosheid willen botvieren, en de anderen weet eigenlijk niet goed waarover het gaat: heel frustrerend dus.

Als er dus iemand boos is, is het beter om die boosheid uit de weg te gaan, te laten overwaaien en zeker niet te absorveren en er een reden voor te bedenken. We kunnen nl niet in het hoofd van anderen kruipen om te onderzoeken wat juist het achterliggend probleem is voor de boosheid.

Veel noemen dat egoisme,  en zien er een negatieve energie in. Ik niet en dat is nu een van de dingen die ik dit jaar geleerd heb. Wat wij egoisme noemen is eigenlijk een positief gegeven. We moeten zelf leven, met onze eigen ego.

Wat we doen als we boos zijn, triestig of slechtgezind, is, het probleem dat onze ego heeft en dat niets met onze emoties of ons hart te maken heeft, naar boven halen. Dadelijk springt onze ego recht en moet dan toegeven dat het niet perfect is, een heel zware beslissing voor hem. Om die perfectie toch te behouden, is de enige uitweg de schuld op iemand anders schuiven. Als iemand anders boos is, krijgen we alleen maar hun ego te zien, een ego die gekwetst is door zichzelf omdat hij niet perfect is in zijn eigen ogen. De anderen, de ondergaanders van die boosheid, kunnen daar niets tegenover stellen, niet temperen of niet begrijpen. De boze weet ook wel in zijn binnenste dat de fout bij zichzelf ligt, in ons onderbewustzijn weten we dat echt wel, en daarom is elk wederwoord of elke reactie van een ander olie op het vuur.

Kortweg: iedereen is zelf verantwoordelijk voor zijn eigen ego, niemand anders kan ook maar raken aan de ego van een ander. Het enigste wat we wel kunnen doen is naar onze eigen ego kijken en die proberen te begrijpen. Als we onze eigen ego zelf onder ogen kunnen zien, kunnen we ook ingrijpen als die de overhand neemt in boosheid of verdriet. Want onze ego reageert altijd verkeerd, dat is nu  het eeuwige probleem van onszelf. Wat ons leven ons wil leren is dat we moeten leven met ons eigen ego, ego-istisch proberen om voor ons zelf uit te maken wat belangrijk is en wat we willen en hoe wij iets voelen. Al wat wij voelen heeft ook enkel maar met onszelf te maken, elke emotie die we hebben is van onszelf, niemand anders rondom ons kan en heeft er iets over te zeggen of mee te maken. Heel moeilijk te begrijpen, maar het is wel zo. Die gevoelens en gedachten observeren en er mee leren leven, met ons zelf, op een egoistische manier, zoals veel zullen zeggen met een negatieve bijklank, "op een egoistische manier" zoals ik zeg met een positieve klank, is eigenlijk ons doel in ons leven.

De enigste die een ego, die "onszelf", kan veranderen of manipuleren is "onszelf". Wij kunnen onmogelijk de ego van iemand anders veranderen, dat brengt alleen maar schade met zich mee. Die ego van de andere zal zich met alle macht verzetten en wij begrijpen er niets van. Daardoor ontstaat er ook zoveel ruzie en boosheid, we willen altijd iets doen voor de andere, zonder dat we eerst zelf egoistisch genoeg geleefd hebben om ons zelf te begrijpen. Hoe kunnen we dan een ander begrijpen? Hoe vaak gebeurt het niet dat we bij onszelf denken: ik deed voor goed te doen en zie nu… Dat werkt dus niet dat "goed doen voor anderen". Het enigste dat wel helpt en ook na een tijdje goed doet voor anderen, is goed doen voor jezelf. Als je eerlijk bent met jezelf, als je eerlijk weet wat je zelf wil, kom je ook evenwichtiger over bij anderen en weten ook anderen wat ze aan je hebben. Dat is de eerste verbetering dat je merkt als je in die zin leeft. Veel conflicten worden daardoor ook opgelost voor het conflicten worden, met jezelf en met anderen.

Dat is wat ik dit jaar geleerd heb en een plaats in mijn leven heb gegeven. En je zal zien dat dat heel egoistisch is, maar het doet zo'n deugd dat eigenlijk na een tijdje, als je er goed in bent, de mensen om je heen die je graag zien, heel goed kunnen apprecieren en de rest…(hier zeggen ze) " de rest is voor Ernest…"