Merelbeke wordt van noord naar zuid doorkruist door de Hundelgemsesteenweg, een drukke provinciale weg tussen Gent en Brakel. Langs deze noord-zuid-as verandert Merelbeke geleidelijk van een verstedelijkt naar landelijk gebied. De meest noordelijke wijk "Flora" leunt aan tegen Gent. De naam "Flora" verwijst naar de talrijke bloemisterijen, die er tot na W.O.II gevestigd waren. Deze wijk is dichtbevolkt en sterk verstedelijkt. Het Liedermeerspark, een natuur- en wandelpark aan de Schelde, is de groene long van de Florawijk. Net voorbij de grens, op grondgebied Gentbrugge, ligt "Merelbeke-station".

De wijk Flora is gescheiden van Merelbeke-centrum door de Ringvaart. De voltooiing van het sluizencomplex aan de Ringvaart te Merelbeke in 1962 maakte een einde aan de overstromingen die Merelbeke gedurende eeuwen teisterden. Over de Ringvaart liggen er drie bruggen: de grote Ringvaartbrug (Hundelgemsesteenweg), de kleinere Heiwijkbrug (Fraterstraat en de R4-brug) Het gemeentehuis van Merelbeke is gevestigd in het centrum aan de kerk.

Net ten zuiden van de Ringvaart dwarst de E40-autosnelweg Kust - Brussel het grondgebied van onze gemeente. De E40 heeft te Merelbeke een op- en afrit zowel richting Kust als richting Brussel. Via de R4 is er ook een snelle verbinding met de E17 richting Antwerpen, via het klaverblad op de E40 te Zwijnaarde met de E17 richting Kortrijk. De nieuwe faculteit "Dierengeneeskunde" van de Universiteit Gent ligt vlakbij de R4-brug en de E40. Tussen de Florawijk en Merelbeke-dorp ligt "de Kuïel", een handeldswijk langs de Hundelgemsesteenweg.

Merelbeke-centrum herbergt heel wat gemeentediensten. In het hart van Merelbeke-dorp ligt de nieuwe bibliotheek, waartegenover het nieuwe gemeentehuis gebouwd werd. Ook het politiekantoor, het sportcentrum, het zwembad, de dienst Gemeentewerken en het OCMW zijn gelegen in het centrum van de gemeente. Merelbeke-centrum oogt met zijn lintbebouwing vrij verstedelijkt, vanaf de wijk "Kwenenbos" krijgt de gemeente stilaan meer een landelijk uitzicht. Deze wijk vormt een uitloper van Merelbeke-centrum. Na W.O.II kwamen veel bloemisten uit de Flora zich hier vestigen. Het containerpark en het centrum 't Groenendal liggen in deze wijk.
De deelgemeenten Bottelare, Schelderode en Melsen de de wijk "Lemberge" zijn nog echte dorpskernen in een landelijk gebied. In het schilderachtige Munte ligt het hoogste punt van de gemeente, op 55m. in de landelijke wijk "Makkegem" langs de Bosstraat en de Makkegemstraat liggen heel wat bossen, grotendeels in privé-bezit