Archief

liberalen en vreemdelingen

In hun verslagen van het akkoord over de regularisatie van inwijkelingen wijzen de kranten op de blokkerende rol van Karel de Gucht en zijn ‘leerling-tovenaar’ Turtelboom, twee liberale excellenties. De commentatoren gewagen van electorale overwegingen: de liberalen zouden bang geweest zijn om toegevingen te doen onder druk van de rechtse concurrentie vanwege LDD en VB.

Over het VB kunnen we kort te zijn: deze bende predikt al jaren de vreemdelingenhaat en het enige wat een fatsoenlijk politicus kan doen is hen de mond snoeren of negeren.

Maar LDD is net als Open VLD een liberale partij, steunend op het humanisme en gericht op de realisatie van individuele vrijheden. Moeten we uit de halsstarrigheid van deze politici afleiden dat  zij enkel aan zichzelf en hun kiezers deze vrijheden wensen toe te kennen?

Bovendien lijkt het erop dat liberalen, als pleitbezorgers van de vrije markt en de vrijhandel, meer rechten  voorbehouden aan geld en goederen dan aan mensen. Wat de indruk wekt dat zij in de eerste plaats materialisten zijn. Tevens valt het op dat liberalen wel pleiten voor economische migratie wat betekent dat zij mensen selecteren op hun bruikbaarheid. Dit is een instrumentaliseren van de mens, een Verdinglichung: de mens als nuttig ding en gebruiksvoorwerp.

De inperking van de immigratie is noodzakelijk uit pragmatische overwegingen: ons land en zelfs ons continent zijn te klein om alle probleemgevallen van de wereld op te nemen.

Maar van humanisten en verdedigers van de individuele vrijheden zou je mogen verwachten dat zij dit probleem ruimhartig benaderen, met menselijke warmte en generositeit.

De merkwaardige  rigiditeit bij de liberalen doet zich trouwens niet enkel in het asieldossier voor.  Enkele jaren geleden pleitten de Vlaamse liberalen voor ‘meer blauw op straat’ en traditioneel staan zij voor een harde aanpak van de criminaliteit. Sommigen vinden zelfs dat  burgers het recht moeten krijgen om hun bezittingen met wapengeweld te beveiligen.

Het zijn niet de liberalen die de straathoekwerkers hebben bedacht en evenmin hebben ze al ooit aangedrongen op een betere omkadering van criminelen om ze voor te bereiden op hun re-integratie in de samenleving. Liberalen zweren eerder bij een harde aanpak en daarin staan ze dichter bij de neofascisten van het VB dan bij de ‘softe’ benadering van de Groenen.

Alweer krijg je de indruk dat bezit voorrang heeft op menselijkheid en dat een leuze als ‘de wet is de wet’ belangrijker wordt gevonden dan het empathisch inleven dat tot een beter begrip en een aangepaste sanctie kan leiden.

‘Law and order’ zie ik nochtans moeilijk verzoenbaar met het humanistisch respect voor elk menselijk individu. Respect vraagt om genuanceerde standpunten –  wat  ten onrechte als ‘softe’ wordt vertaald -: de harde lijn is slechts duidelijk aan de oppervlakte, ze negeert de complexiteit die in elk menselijk gedrag aanwezig is.

Als je christenen onder vuur mag nemen omdat uit hun houding weinig evangelische christelijkheid is af te leiden, dan mag je dat ook doen met het gebrek aan humanisme in  de politiek van zich humanistisch noemende liberalen.

de haan 20 jul. 09

vrouwen aan de macht

Eindelijk is het asieldossier gedeblokkeerd: bevredigend is de oplossing niet, maar dat zal geen enkel compromis ooit zijn. Voor de sympathisanten van de vluchtelingen kan een regeling nooit ruimhartig genoeg zijn, voor de xenofoben onder ons is elke toegeving een vorm van landverraad.

In elk geval is een einde gekomen aan een schandelijke vertoning die een cynisch spelletje speelde met duizenden mensenlevens. Opmerkelijk is het feit dat het compromis werd bereikt nadat de twee bevoegde vrouwelijke ministers, Turtelboom en Arena, een stap opzij moesten zetten. Hun koppigheid hield de blokkering in stand.

Dit zou de feministen moeten doen nadenken. Al sedert de jaren 1960 zingen zij: ‘Weg met de bokken, vooruit met de geit.’ Hun credo luidde: vrouwen  verdedigen de zachte waarden.

Ik heb dit altijd klinkklare onzin gevonden. Maggie Thatcher, de Iron Lady,  heeft op een cynische manier  het verzet van de vakbonden gebroken waardoor tienduizenden gezinnen in de armoede terecht kwamen en ze voerde tegen Argentinië een oorlog met enkele rotsblokken als inzet: ongeveer duizend mensen stierven voor de verovering van 3000 schapen, per drie schapen een dode mens. Benazir Bhutto en Indira Gandhi maakten zich schuldig aan corruptie.

Kortom, vrouwen aan de top verschillen in niets van mannen aan de top. De verklaring is simpel:  de macht wordt enkel veroverd door machtsmensen om het even of ze vrouw zijn of man. De koninginnen en keizerinnen uit  de geschiedenis waren als hun positie werd bedreigd niet zachtzinniger als de koningen en keizers.

Al kan men één bedenking hieraan toevoegen: grootmoedigheid is gemakkelijker op te brengen als men weet dat zijn gezag niet wordt aangetast. Joviaal is afgeleid van ‘Jove’ of Jupiter, de oppergod aan wiens almacht niet werd getwijfeld. Mannen in machtsposities zijn een vanzelfsprekendheid en daarom zijn ze wellicht gemakkelijker tot mildheid geneigd. Vrouwen moeten ‘hun tanden laten zien’  en bewijzen dat ze ‘haar op hun tanden hebben.’

Dat maakt hen  wel eens meer tot een mislukte man, maar alleszins minder ‘vrouwelijk’, voor zover we aan beide geslachten de traditionele eigenschappen wensen toe te kennen, met name hardheid versus zachtheid. Turtelboom en Arena zijn harde tantes die  geen krimp wilden geven; de mannen die hen zijn opgevolgd, blijken voldoende ‘vrouwelijk’ te zijn om naar elkaar toe te buigen. En buigen  is  dikwijls een  beweging met meer gratie dan de stramme onverzettelijkheid.

de haan 20 jul. 09

Natalia Estemirova

onbekende, je bent nu wereld-

vermaard: zie, je gezicht in de krant,

een glimlach met bolle wangen

die het meisje bewaart en voorts

de weemoed van Slavische ogen

twee kogels in je hoofd

dat niet wou buigen: je zou

getuigen horen, jouw pen

gaf hen een stem en bestaan

twee kogels op last van

de beulen, de schurken

die jouw land regeren

met hun heimwee naar

tijden van dwingelandij

een vrouw van vijftig

met een meisjeslach

alsof de tederheid

het kwaad kan bezweren

twee kogels in een hoofd

dat niet zou buigen: zelfs

in een schurkenstaat waar

het straffeloze regeert, zelfs

daar moeten  burgers bestaan,

vrij om te spreken over

gruwel en geseling - dat dacht je

zo vanzelfsprekend

jouw glimlach in de krant,

die Slavische weemoed

en zoveel vertrouwen

in het geschreven woord

twee kogels doorboorden

meer dan je hoofd: de gaten

staan als rode manen boven

de straffeloze nacht,  de gloed

van vuren die de nesten uitroken

van het schurkengebroed, schaam-

rode woorden op het grauw

van een krant die verder bericht

over het beste bier van het land

Westouter

heuvelland, buitenste binnenland

waar een grens zou lopen maar

we zien ze niet, binnenste

buitenland: we dalen  langs

knotwilgen, een kromme colonnade

die banen werpt van schaduw en licht

een trillen alsof de lucht hier huivert

we draaien als een derwisj

chanten de namen van bossen

en paden, verscholen beken –

we buigen naar de  kruidige adem

van de aarde, de vrede van

haar golvende buik

restheuvels, rustheuvels

waar een  schreve  doorheen

snijdt maar niemand voelt

een snee of schram: buiten-

is binnenland en  beide zijn

als een omkeerbare jas

die past bij alle seizoenen

we roken onder het dak

waar ooit de koeien stonden

wachtend op een vaardige hand

de geuren zijn nog die van

vroeger, een schoolbank roept

de stofjas van een meester op,

het afraffelen van tafels

restland, rustland: wat voor

geesten bleven hier aanwezig,

de gastvrouw leest luidop

wat de stenen verhalen

wij dalen langs knotwilg

en kamille, beluisteren

sijpelend water en ruiken

de kruiden in de brede adem

van de aarde, haar dromende

schoot die alles wil dragen

ze praat in haar droom en vraagt:

ben jij van vroeger, ben jij van ooit?

Joke Schauvliege: een ontsierende vlieg op de sierschouw van Kris Peeters?

Het eerste tv-optreden van kersvers minister van cultuur Joke Schauvliege heeft op de opiniebladzijden van de kranten voor nogal wat commotie gezorgd. De jonge moeder demonstreerde een onthutsend gebrek aan kennis van het aan haar toegewezen beleidsdomein.

Ze verklaarde achteraf dat ze eerlijk was geweest. Dat zal wel: een prille moeder die geen tijd heeft om een boek te lezen of een theater te bezoeken heeft blijkbaar wel de nodige tijd om een ministerspost te bekleden. Ze voegde eraan toe dat een minister van  cultuur zelf geen kunstenaar  dient te zijn om dit departement behoorlijk te beheren.

In essentie roept de aanstelling van Joke Schauvliege op cultuur (nog meer dan die van Pascal Smet op onderwijs) twee vragen op.

Kan een minister zich volkomen verlaten op haar/zijn kabinetsmedewerkers, is het voldoende dat een minister een soort manager is? Je zou het kunnen vergelijken met een bedrijfsleider: Marc Coucke hoeft niet in staat te zijn om al de producten die zijn bedrijf op de markt brengt zelf te fabriceren, maar hij moet in elke geval kunnen evalueren welke producten het waard zijn om op de markt te worden gebracht.  Idem dito voor cultuur: een minister hoeft geen schilder of dichter te zijn, maar hij of zij behoort wel te kunnen inschatten welke schilders of dichters ondersteuning verdienen. Wanneer de kabinetards daarover mogen beslissen, dan kan men net zo goed de kabinetschef tot minister bombarderen, dat zou zelfs goedkoper zijn.

Ten tweede heeft Schauvliege zich verontschuldigd door te wijzen op haar tijdsproblemen als jonge moeder. Dit roept vragen op over de emancipatie van de jonge moeders en vaders van deze tijd: moet het ouderschap noodzakelijkerwijze een opoffering zijn, een inlevering inzake levenskwaliteit en zelfontplooiing? Als we ervan uitgaan dat vruchtbaarheid noodzakelijk is voor de overleving van onze maatschappij dan mag het zeker niet zo zijn dat  ouders  als het ware gestraft worden voor hun keuze. Er is met andere woorden nog heel wat te doen inzake kinderopvang en taakverdeling binnen het gezin. De kernvraag is of een jonge, vruchtbare vrouw het recht heeft om ambities te koesteren buiten het gezinsleven: dit lijkt in onze moderne samenleving een evidentie maar in de praktijk blijkt het niet altijd zo te zijn.

Blijkbaar sluiten carrière en gezinsvorming of vruchtbaarheid elkaar minstens  ten dele uit.

In die zin is ‘de zaak’ Schauvliege een ontnuchterend signaal: het is met de emancipatie in ons land nogal pover gesteld en dat zegt ook wel iets over het bestaan van  de ‘moderne man’ die blijkbaar nog altijd de huiselijke taken afschuift op zijn vrouw.

de haan 17 juli ’09

aan de Oude Durme

vrienden, ga en wandel

over de buigzame dijk waar

de jonge notelaars zich bekwamen

in schaduw en de waterlelies dromen

met hun open gezicht

we leven in een walgelijke wereld

waar de beulen heersen, de hogepriesters

van oplichting en leugen

kom daarom naar de rand

van het water,  waar de pluisjes

neerdalen uit de populier

zeker, we mogen niet vergeten,

we zullen deze wereld samen

voltooien, wapens omsmeden

zoals een profeet heeft gezegd

zie je, ik heb dit landschap lief,

de uiterwaarden van de aarde

waar je bloed vertraagt en zoete

geuren de koolwitjes bekoren

soms moet je deze wereld

verlaten, je hoofd ontzetten

als een belegerde stad

vrienden,  beproef de vrede

als een lastige taak, een opdracht

die ooit zal slagen, morgen

misschien wanneer  de bloemen

ons leiden, de patrijzen die

zonder angst met ons de dijk

komen delen: schuchtere dieren

die hun schuwheid verliezen

deze wereld vordert ons op

voor een moeizame tocht;

zie hoe de boten verschijnen,

verdwijnen, hun korte bestaan

van bocht naar bocht

zijn we geen scheepjes beladen

met dromen op weg naar een vrede

die ooit wel zal komen?

doping, een resumé om het af te leren

Gisteren maakten we een heerlijke fietstocht door mijn geboortestreek in het gezelschap van onder meer een gewezen basketvedette. Het gesprek tijdens de après-vélo kwam uit op de makke Tour en uiteraard de doping. Een vriend stelde de vraag of het gebrek aan spektakel niet te maken had met de opgevoerde controles.

Ik refereerde aan het schitterend debat tussen de drie wielergoden van Steenbergen, van Looy en Merckx dat maandagavond werd heruitgezonden op Canvas plus. De oude van Steenbergen vertelde hoe het eraan toeging in zijn tijd. Ze kregen een doosje met drie pilletjes, het eerste namen ze op 60 km van de meet, het volgende op 40 km, en als ze inzagen dat ze niet meer konden winnen namen ze helemaal niets. Van Looy voegde eraan toe: zie ons hier eens alle drie zitten, wij mogen toch nog altijd gezien worden?

Beide heren van stand: Rik I en II zijn in blakende gezondheid oud geworden, wat zegt dit over hun dopinggebruik?

We moeten eerst een definitie proberen op te stellen om te weten waarover we eigenlijk bezig zijn: doping is voor mij een product dat tegelijk de prestatie verhoogt en schadelijk is voor de gezondheid – beide aspecten moeten aanwezig zijn. En dan is het nog aan de wetenschappers om uit te maken vanaf welke dosis: wie bijvoorbeeld zelf al infiltraties met cortisone heeft gekregen die weet uit ondervinding dat je daar niet direct euforisch van wordt en dat je niet opeens in staat bent om over de kasseien te vliegen. Cortisone is een geneesmiddel, zeer efficiënt in de behandeling van peesontstekingen en pijn, en pas vanaf een bepaalde dosis heeft het de ongewenste effecten: alleen wetenschappers kunnen in hun onpartijdigheid vaststellen waar de grens ligt.

Ten tweede is er de repressie: topatleten moeten nu drie maanden van tevoren hun ‘whereabouts’ meedelen en kunnen elke dag onverwacht gecontroleerd worden van 06 uur ’s morgens tot 22 uur ’s avonds. Laten we aannemen dat doping een vorm van fraude is: er zijn andere vormen van fraude die onze samenleving meer bedreigen, met name de fiscale fraude.

Kan iemand zich inbeelden dat boekhouders, accountants en bedrijfsleiders op een gelijkaardige manier zouden gecontroleerd worden? Of de werklozen of part-timers die potentiële zwartwerkers zijn?

Waarom vallen enkel de topatleten onder een systeem dat in mijn ogen puur fascisme is en een aanslag op de mensenrechten? Ik zie drie oorzaken: atleten zijn weinig georganiseerd en daardoor weinig weerbaar; de dopingschandalen zijn een onderdeel van de massahysterie die de topsport omgeeft; de bestuurders van onze samenlevingen kiezen de sport uit om de bevolking in de waan te brengen dat zij zuiverheid, eerlijkheid en deugdzaamheid ernstig nemen. De samenleving is door en door corrupt, maar de  sport moet een toonbeeld van fair play zijn, ze heeft een symbolische waarde en omgekeerd kan je zeggen dat de atleten behandeld worden als zondebokken: in hun persoon wordt het kwaad uitgedreven dat in ons allemaal aanwezig is. Ieder dopingschandaal is daarom een ritueel van zuivering en  hypnose: de bevolking neemt dezelfde houding aan als ten tijde van de heksenvervolging; de zondigheid is in iedereen aanwezig maar het is de enkeling die moet boeten.

Het valt niet te verwachten dat dit systeem ten gronde zal veranderen: het bezit een enorm commercieel potentieel, de kijk- en verkoopcijfers gaan de hoogte in telkens een nieuw schandaaltje uitbreekt. En de sportliefhebber is bijzonder tegenstrijdig: hij kankert en foetert op de foefelaars maar nog geen dag later zit hij alweer in spanning voor de buis – zelfs de kermiskoersen trekken nog altijd behoorlijk wat volk.  De moralisten verwijzen graag naar de ‘Festinatour’, maar wie nog geen  Alzheimer heeft, zal zich herinneren dat ook dat jaar er miljoenen toeschouwers waren langs het parcours en thuis voor de buis. En na zijn dood werd de eerst verguisde Marco Pantani een volksheld in Italië, bijna met het statuut van een patroonheilige.

Kortom de dopingrepressie wordt beheerst door machtsmisbruik, willekeur en schijnheiligheid. En door massahysterie: in de benadering van het fenomeen doping keren we terug naar de Middeleeuwen, we staan ons te vergapen aan een brandstapel met een mengsel van afschuw en bewondering.

Wat ik ooit hoop mee te maken is een nuchtere wetenschappelijke benadering die gevaarlijk gedrag weet te voorkomen en oprecht begaan is met de gezondheid en met de mensenrechten van de atleten. Maar deze zakelijke aanpak zal minder spectaculair en minder commercieel exploitabel zijn dan de huidige hysterie, daarom vrees ik dat de dwaasheid het zal blijven halen.

de haan 15 juli 09