Wie was Sint-Blasius ?

Zoals ik gisteren al zei, geef ik u vandaag nog enkele weerspreuken rond O.L.Vrouw-Lichtmis en dit omdat het aanbod echt te groot is om ze op een dag te kunnen brengen.

Laat mij beginnen met wat ik vind, een erg mooie :

“ Lichtmis kleer,

is de boer een bedeleer.

Lichtmis donker,

is de boer ’n jonker. “

Hou vandaag vooral de wind in ’t oog want :

“ Blaast op Lichtmis wind uit ’t oosten,

moet ge veel hout hên om te roosten. “

In de Kempen geloof men terecht in de volgende :

“ Als te Lichtmis,

de zonne schijnt

door ’t hout,

dan is ’t nog wel

zes weken koud. “

En tot slot nog eentje uit die vele weerspreuken die Lichtmis rijk is :

“ Storm en sneeuw met Lichtmis,

komt de lente vroeg gewis;

Blijft het echter heldere lucht,

is de lente weggevlucht.”

Morgen is het Sint-Blasius en wat die ons brengt vertel ik u morgen dan weer.

2 Februari  2006 was een bewolkte mistige dag met een maximum temperatuur van  min 1,8° die om 11u01 werd waargenomen. De minimum temperatuur bedroeg die dag min 3,2° en die werd om 5u51 opgetekend. Deze dag was dus een ijsdag.

2 Februari  2005 was een bewolkte dag met af en toe wat lichte regen. Het kwik steeg tot 7,8° en dat werd om 13u28 genoteerd. De minimum temperatuur bedroeg toen 3,8° en die werd dan weer om 0u10 opgetekend.

De warmste 2^de februari sinds de waarnemingen van Ukkel was deze van 2002 met 15,4°. De koudste 2^de februari ooit kwam in 1855 voor met min 17,4° !

Bijvoorbeeld wanneer er iemand berecht moest worden of op sterven lag dan gaf men hem of haar die brandende kaars in de handen, om het licht van het Geloof te bedieden dat de zieke of stervende moest verlichten. Men ontstak die kaars ook als er iemand gestorven was, eer men de dode in de kist legde, liet men enkele druppels van de brandende kaars in de kist vallen, alsook enige druppels wijwater.  Ook als het donderde bijvoorbeeld, dan sproeide men gewijd water in huis en ontstak men de kaars. Heel het huisgezin las dan het Sint Jans Evangelie of de huiszegen. De huiszegen dat was een prent waarop een algemeen gebed stond afgedrukt rond het beeld van Christus, stervende aan het kruis. Betrok men vroeger een nieuw huis, dan was het de gewoonte dat men de eerste dag wanneer  men er ging wonen, in de vier hoeken  enige druppels van de kaars liet vallen.  Ook de landman liet vroeger enige druppels van de kaars in het midden en op de vier hoeken van de hoop zaaigraan vallen alvorens te zaaien.

Op deze dag vierde de kaarsgieters hun mesdag. En wanneer vroeger enkele kaarsen als verlichting dienden, gaven de kaarsverkopers een versierde kaars aan hun klanten. Helaas is Lichtmis niet dat volksfeest meer van weleer. Ik wil dit stukje over Lichtmis graag afronden met een erg mooie en zeer oude spreuk, en die gaat als volgt :

“ Op Lichtmis is geen vrouwke zo arm,

Of zij maakt haar panneke warm. “

Vroeger werd er op deze dag in zowat ieder huis pannenkoeken gebakken, vandaar dat men vroeger zei : “ ’t Is  O.L.Vrouw schud-de-panne. “  En mocht u deze oude traditie toch nog een beetje in ere houden, laat u de pannenkoeken dan smaken, ik zal er vandaag zeker eten !

Tot slot nog dit, vroeger was het tussen Kerstmis en Lichtmis toegelaten om de zaterdag vlees te eten. Zo noemde men die zaterdagen “Vette Zaterdagen”. Het volk zegde toen dat het geschiedde als herinnering aan de bevalling van O.L.Vrouw die evenals al de andere vrouwen, gedurende de weken die op een bevalling volgde, meer voedsel nodig had. Ook toen hadden ze er blijkbaar al wat op gevonden.

Alvorens uit te kijken naar wat O.L.Vrouw-Lichtmis ons zoals te bieden heeft, wil ik u eerst nog  een  erg oud, maar zeer mooi gezegde meegeven over februari :

Ik heet Februarius naer Febris, koud en vorst,

en zoo der zonneschijn niet straelde op de korst,

Die ik op ’t water maek : Ik zou den moed verliezen,

mijn aert is streng, ik zou den Pot aen ’t vuur bevriezen.

Als dat niet mooi gezegd is ? En morgen is het Lichtmis dan gaat de metser zijn een oog open ! Wat wil zeggen dat de dagen serieus beginnen te lengen. Maar wat zeggen de weerspreuken ons zoal ?

“ Is Lichtmis klaar en rein,

’t zal een lange winter zijn. “

Of nog anders gezegd :

“ Is Lichtmis mooi en klaar,

Komen er twee winters in het jaar. “

Morgen geef ik u uitzonderlijk nog enkele weerspreuken met betrekking op deze dag !

We zullen morgen best maar op een bewolkte dag hopen zeker ???

Lager kan u in een apart hoofdstukje al een eerste deel lezen over Lichtmis en hoe het vroeger allemaal was, morgen krijgt u daar dan het vervolg van.

1 Februari  2006 was een bewolkte mistige dag met een maximum temperatuur van slechts 0,1° om 16u45 waargenomen.  De minimum temperatuur bedroeg die dag  min 4,7° en die werd ’s morgens om 4u17 opgetekend.

1 Februari  2005 was een bewolkte dag met een lichte bui en een maximum temperatuur van 8,3° ’s nachts om 0u10 waargenomen.  De minimum temperatuur dan, ’s morgens om 8u36 noteerde men 4,2° en ’s avonds om 21u50 wees het kwik nog slechts 1,8° aan.

De warmste 1^ste februari sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 1957 met 14,6°.  De koudste 1^ste februari ooit kwam in 1956 voor met min 16° !

In februari lengen de dagen met 1u 38 minuten !
Zie een kort verhaal over O.L.Vrouw-Lichtmis hier net onder !

Inderdaad, morgen zeggen en schrijven we februari en in deze maand begint het leven in de natuur zich al flink te roeren. De els, de populier, de wilg en hazelaar beginnen te knoppen. Het viooltje en het sneeuwklokje bloeien, het speenkruid komt in blad enz, enz. Ook zekere trekvogels, zoals spreeuw, en helaas in veel mindere maten de leeuwerik komen terug. De ekster begint met de nestbouw, de wilde ganzen vertrekken en de insekten komen uit hun rusttoestand. En toch waarschuwt er ons een weerspreuk voor 't volgende :

" Februari is de korste,
maar ook de ergste. "

Maar we laten het niet aan ons hartje komen want zegt er een andere weerspreuk :

" Maak februari een brugge
sterk en straf,
meert die breekt ze weder af. "

Met andere woorden, na een koude februari, volgt een vroege lente !
Morgen vertel ik in een apart hoofdstukje al wat over O.L.Vrouw-Lichtmis en de gebruiken uit vroeger jaren, tot morgen dan ?

ebruari ontbrak in de oud-Romeinse kalender van tien maanden. Toen Numa Pompilius het jaar in twaalf  maanden verdeelde, werd februari als laatste geplaatst. Daar is ook de reden te zoeken waarom, op schrikkeljaren, de schrikkeldag juist in deze maand wordt ingevoerd. Daarom noemen we deze maand ook schrikkelmaand. Oorspronkelijk telde februari bij de Romeinen steeds 29 dagen, pas toen de achtste maand van het jaar de naam van keizer Augustus ontving, werd februari een dag ontnomen ten voordele van augustus omdat die maand niet minder dagen mocht tellen dan juli, de maand van keizer Julius !  Februari dank haar naam aan “Februa”, de grote reinigheids- en verzoeningsfeesten welke van 11 tot 28 februari plaats hadden. Deze maand heette onder Keizer Karel “ Horunne “ of slijkmaand. Aan het kerkelijk feest van O.L.Vrouw-Lichtmis, dankt zij haar naam van lichtmismaand. Naar het gebruik van het koekenbakken op O.L.Vrouw-Lichtmis betitelt men deze maand ook wel eens met  koekenmaand, pannenkoekenmaand of koekenbakkenmaand. Vermits ze de kortste maand van ’t jaar is, noemen wij ze uiteraard het kort of klein maandeke, en iedereen weet uit ervaring dat ze ook wel de koudste maand kan zijn, die sakkerse sprokkelmaand.

31 Januari  2006 was een tamelijk mooie dag met een maximum temperatuur van 3,8° om 14u24 waargenomen. De minimum temperatuur bedroeg die dag  min 0,3° en die werd 's avonds om 19u06 genoteerd.
31 Januari  2005 was een bewolkte dag met motregen. Om 13u57 had het kwik toen zijn hoogste punt bereikt en dat bedroeg  8,7°.  De minimum temperatuur werd toen 's morgens om 8u55 opgetekend en die bedroeg 2,7° !
De warmste 31ste januari sinds de waarnemingen van 1833 was deze van 1869 met 13,5°.  De koudste 31ste januari ooit kwam in 1954 voor met min  13° !

Januari zegt ons morgen weeral vaarwel voor een jaartje ! Ik maak van deze gelegenheid nog vlug gebruik om u dan ook de laatste weerspreuken voor deze maand mee te geven want morgen kijken we al uit naar februari of  de korste maand van 't jaar.

" In januari ziet men liever een wolf
dan een ploeg in het veld. "

Een weerspreuk waar geen verdere uitleg bij nodig is denk ik.
En hoe kan je te weten komen wanneer er vorst op komst is ? Dat is vaak heel simpel, lees maar :

" Er is kou en vorst op handen,
als er flikkersterren branden. "

Kijk dus af en toe eens  omhoog want soms is daar nog wat te leren, zoals dit bijvoorbeeld :

" Een sterretje dicht bij de maan,
kondigt wel eens stormen aan. "

En morgen, wel dan kijken wij uit naar de schrikkelmaand !

30 Januari  2006 was een tamelijk mooie dag met een maximum temperatuur van  4,8° om 14u21 waargenomen. De minimum temperatuur werd toen 's morgens om 7u52 opgetekend en die bedroeg min 2,2°
30 Januari  2005  was een bewolkte dag waar het kwik steeg tot  7,8° en dat werd om 14u14 vastgesteld. De minimum temperatuur werd 's nachts om 2u57 opgetekend en die bedroeg 2,2°.
De warmste 30ste januari sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 2002 met 13,6°.  De koudste 30 januari ooit kwam in 1895 voor met min 14,9° !

Morgen is Sinte-Aldegonde op bezoek en die staat ergens wat in het teken van de dooi.  Zo leert ons een weerspreuk die vooral in het Gentse erg bekend is, ons 't volgende :

" Dooien op Sinte-Aldegonde,
vult de kelders met een vloed van zonde."

Waarmee dan bedoelt wordt dat de dooi te vroeg komt. Maar aangezien wij deze winter nog bijna geen vorst gehad hebben, vrees ik een beegtje dat deze weerspreuk vandaag overbodig is ! Ook een "blogweerman" kan wel eens met de handen in zijn haren zitten !

e H. Aldegondis was van Maubeuge in Frankrijk, en zuster der Waldetrudis, ze munte uit door haar zuiverheid. Om aan de liefde van een ontuchtige vorst te kunnen ontsnappen, stichtte ze een abdij in Maubeuge en bekwam van God lichamelijke kwellingen; Ze kreeg een afgrijselijke kanker die ze verduldig verdroeg en waaraan ze tenslotte in 680 overleden is.

In Zwevezele, dat is in West-Vlaanderen, en te Deurle en Mespelare in Oost-Vlaanderen werd (wordt) ze gediend tegen kanker. Vooral in Mespelare werd ze van heinde en verre vereerd. Op de prentjes die men aanplakte ter gelegenheid van het octaaf, las men :

Alle die ghebreken van ruppen ofte zweren

van cancker ofte vier, en hulpe begheeren,

dat hy tot Mespelaer Ste Aldegonde groet,

en zoecke deur dezelve genezinghe ende boet.

In Zwevezele wordt (werd) de verheffing van de relieken van de heilige gevierd den derde zondag van september. Daar wordt (werd) Sinte-Aldegondis gediend tegen de pest, kanker, koortsen, hoofdpijn, dovigheid, lamheid, zwerende borsten en alle zwerend vuur.

29 Januari  2006  was een zonnige dag met een maximum temperatuur van  5,1° om 14u38 waargenomen. De minimum temperatuur bedroef die dag  min 5,4° en die werd 's morgens om 7u58 opgetekend.
29 Januari  2005 begon erg donker maar eindigde zonning,  om 14u23 had het kwik toen zijn hoogste punt bereikt en dat bedroeg 4,6°.  De minimum temperatuur werd die dag om 9u16 opgetekend en die liet 0,2° noteren.
De warmste 29ste januari sinds de waarnemngen was deze van 1967 met 14,4°.  De koudste 29ste januari ooit kwam in 1947 voor met  min 14,5° !

Terwijl ik zat te grasduinen in mijn weerspreuken vond ik voor deze maand de volgende :

" Krimpende winden en kijvende vrouwen,
daar is doorgaans
geen huis mee te houden. "

Ik ga hier geen kommentaar aan toevoegen, die zal ik zo ook  wel krijgen vrees ik. En wat wanneer januari zacht is ?

" Is januari zacht,
dan krijgen lente en zomer
veel groeiende kracht. "

Aangezien januari niet hard was, mogen we echt op hoop leven dacht ik.

28 Januari  2006 was een tamelijk zonnige dag met om 14u54 een maximum temperatuur van  3,3°.  De minimum temperatuur werd 's morgens om 8u10 opgetekend en die bedroeg toen min 6,9° !
28 Januari 2005 was een bewolkte mistige dag met een maximum temperatuur van 3,7° en die werd om 15u24 waargenomen. De minimum temperatuur bedroeg die dag 1,2° en die werd 's nachts om 3u22 opgetekend.
De warmste 28ste januari sinds de waarnemingen was deze van 1949 met 14°.  De koudste 28ste januari ooit kwam in 1848 voor met min 14,6° !

Veel sneeuwvlagen hebben we deze maand nog niet gezien,  maar zijn we daarom van de winter al af ? Geloof het maar niet want lees eens :

" Komen in januari geen sneeuwvlagen,
zal februari ons daar mee plagen. "

En wat wanneer ook de strenge vorst uitblijft in januari zoals dit tot vandaag het geval is ?

" Brengt januari ons strenge vorst,
dan lijden we 's zomers geen
honger of dorst. "

Ik vrees een beetje dat we honger en dorst gaan lijden ???

27 Januari  2006 was een heldere ijsdag met een maximum temperatuur van  min 0,9° om 13u31 waargenomen. De minimum temperatuur werd  's morgens om 8u25 opgetekend en die bedroeg toen  min 5,5°. Een ijsdag is een dag waar de temperatuur niet boven het vriespunt komt.
27 Januari  2005 was een bewolkte dag met lichte sneeuwbuien. Om 13u16 werd de hoogste temperatuur opgetekend en die bedroeg 1,3°.  De minimum temperatuur van die dag kwam 's nacht om 2u05 voor en die liet  min 2,8° noteren.
De warmste 27ste januari sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 1918 met 12,2°.  De koudste 27ste januari ooit kwam in 1942 voor met min 17,6°

Hoe zou januari moeten zijn om bijna met zekerheid te kunnen zeggen dat we een mooie hete zomer moge verwachten ? Een goeie vraag waar ik een weerspreuk het antwoord laat op geven :

" Draagt de nieuwjaarsmaand
een mooi wit kleed,
dan wordt de zomer zeker heet. "

Ik denk dat er deze maand geen mooi kleed meer zal te vinden zijn, zelfs niet in de solde. Dus...geen te beste vooruitzichten als je het mij vraagt.