Wat leert ons morgenrood ?

14 Februari  2006 was een bewolkte dag met heel even wat regen. Om 14u13 had het kwik zijn hoogste punt bereikt en dat bedroeg 9,1°. De minimum temperatuur werd ’s nacht om 0u51 opgetekend en die bedroeg toen  3,2°.

14 Februari  2005 was een dag met winterse buien van hagel en fijne sneeuw. De maximum temperatuur bedroeg die dag  7,1° en die werd om 14u49 genoteerd. De minimum temperatuur bedroeg die dag 1° en dat werd om 7u45 waargenomen.

De warmste 14 februari sinds de waarnemingen van 1833 was deze van 1961 met  18,2°.  De koudste 14^de februari ooit kwam in  1929 voor met min 17,7° !

Inderdaad, morgen komt Sint-Valentinus bij ons langs, dus mannen, vergeet u geliefde niet ! ! ! Maar laat ik het bij mijn weerspreuken houden en dan zie ik dat deze dag een slechte invloed zou kunnen uitoefenen op druivenoogst, want zegt er ons een weerspreuk ……

“ Dooi op Sint-Valentijn,

doet veel water in de wijn. “

Veel dooi zal er dit jaar niet komen bij kijken, tenzij misschien hier en daar bij een verliefd koppelke en waar Sint-Valentijn dan al niet goed voor is !

Een oud rijmpje leert ons ’t volgende voor morgen :

Meisjes die bloemen dragen,

mag men kussen zonder vragen

Maar de jongens die dat wagen

mag men op hun bakkes slagen.

Om te minnen zei klein Warreke, moet het begot donker zijn en hij sloot zijn ogen.

In een apart hoofdstukje kan u ietsje lager nog wat lezen i.v.m. Sint-Valentijn.

13 Februari  2006 was een bewolkte dag met een maximum temperatuur van 4,6° om 13u57 waargenomen. De minimum temperatuur bedroeg toen 1,3° en die werd om middernacht opgetekend.

13 Februari  2005 was een dag met regen, hagel en sneeuwbuien.  De maximum temperatuur bedroeg die dag 6,6° en die werd ’s nachts om 0u10 al opgetekend. De minimum temperatuur bedroeg toen 1,7° en dat werd om 16 uur in de namiddag waargenomen.

De warmste 13^de februari sinds de waarnemingen van Ukkel in1833 was deze van 1998 met  14,4°.  De koudste 13^de februari ooit kwam in 1929 voor met min 16,8°  !

Deze heilige werd (wordt?) aanroepen tegen de Sint Veltensziekte, dat niets anders is dan de stuipen en onder die naam bij ons ook veel beter bekend. De reden daarvan zou te zoeken zijn bij het gelijkluiden van de  : Valtheen ( voor deze die vallen). Vroeger koos men op deze dag zijn zoete lief. Het was toen het gebruik onder de jonkheden van te raden, bij lot anderszins, van wie zij gingen ten huwelijk krijgen. Het gebruik van lotje te trekken, werd later een godvruchtig gebruik; men lotte een beschermheilige voor het jaar : dit geschiedde nog lang in de kloosters en begijnhoven. En lees eens welk zeer oud gezegde ik nog vond :

Dits de dagh van Sinte Valentine,

up dien dach kirren de voghelkine

hare genoeten in den woude,

die hebben van des winters coude

langhen tyt ghehadt zware plaghen.

Mocht het deze maand echt "goed" weer zijn, dan zegt men in weerspreukentaal :  " Maarte komt te vroeg. "  Ik denk helaas niet dat we dit deze maand nog gaan kunnen zeggen.
Zoals gisteren beloofd geef ik u vandaag nog een koppel weerspreuken mee die vooral in het Gentse goed gekend zijn :

" Als maarte komt te vroeg,
den boer op zijne platzak sloeg. "

En komt de lente te vroeg, dan zegt men in het Gentse :

" Veel te vroege lente,
die geeft brood zonder krenten. "

Morgen kijken we dan uit wat Sint Valentinus ons te bieden heeft, tot dan.

12 Februari  2006 was een bewolkte dag met sneeuwbuien. Om 12u53 had het kwik zijn hoogste punt bereikt en dat liet 3,8° optekenen. De minimum temperatuur werd 's nachts om 3u26 waargenomen en die bedroeg toen min 2,2°.
12 Februari  2005 was een bewolkte dag met hevige rukwinden en regen, maar wel met een zachte temperatuur van 12,7 om 14u26 opgetekend. De minimum temperatuiur bedroeg toen 9,7° en die werd om 0u10 genoteerd.
De warmste 12de februari sinds de waarnemingen van 1833 was deze van 1998 met 15,1°.  De koudste 12de februari ooit kwam in 1929 voor met  min 16,1° !

Voor vandaag ben ik nog eens gaan kijken in de Gentse weerspreuken en daar vond ik in mijn verzameling de volgende mooie :

“ Als ’t kort maandeke

kort van asem,

kort van vaandeken

veel te veel op maarte trekt,

den boer een scheve muile trekt. “

Hiermee wordt niets anders bedoelt, als dat een zachte februari ons niet veel goeds voorspelt.

Morgen geef ik er u nog een paar uit Gentse mee, tot dan.

11 Februari  2006 was een bewolkte droge dag met een maximum temperatuur van  6,9° om 14u26 waargenomen.  De minimum temperatuur werd 's morgens om 8u04 opgetekend en die bedroeg toen  0,3°
11 Februari  2005 was een bewolkte nevelige dag waar het kwik om 11u09 zijn hoogste punt al bereikt had en dat bedroeg 9,3°.  De minimum temperatuur werd die dag  enkele uren later al opgetekend, om precies te zijn om 15u52 en men noteerde toen  7,7°.
De warmste 11de februari sinds de waarnemingen was deze van 1899 met 15,9°.  De koudste 11de februari ooit kwam in 1929 voor met  min 13,5°

Volgens een weerspreuk, en die liegen bijna nooit, zou het deze maand echt moeten winteren. En wat wanneer de winter nu niet komen wil ? Wel dat laat ik liever door een weerspreuk vertellen :

" Geeft sprokkelmaand de winter niet,
hij is voor Pasen in 't verschiet. "

Geef toe dat het wat zou zijn mochten we op 8 april a.s. nog met de winter opgezadeld zitten.
Van deze maand zegt een weerspreuk ook nog 't volgende :

" Kort maandeke is vaak,
ook het stort maandeke. "

Hier hoef ik niets meer aan toe te voegen denk ik, iedereen zal wel weten waar onze afval naar toe gaat zeker ?

10 Februari  2006 was een bewolkte dag met sneeuw en hagelbuien. De maximum temperatuur die om 14u03 waargenomen werd, bedroeg  6,4°.  De minimum temperatuur werd 's nacht om 1u24 opgetekend en die bedroeg  min 0,6°.
10 Februari  2005 was een bewolkte regendag waar het kwik steeg tot 9,1°, wel moest men daar toen tot 18u27 op wachten. De minimum temperatuur bedroeg die dag 7,3° en die werd 's nacht om 1u17 opgetekend.
De warmste 10de februari sinds de waarnemingen van 1833 was deze van 1899 met  18,7°.  De koudste 10de februari ooit was deze van 1895 met min 13,4° !

Gisteren was het dan zo ver, gans ’t land in een wit kleedje ! En wat betekend sneeuw in februari volgens de weerspreuken ? Ik laat ze het u vertellen :

“ In februari sneeuw en regen,

betekenen goddelijke zegen. “

Nog een andere weerspreuk die van regen spreekt in deze maand zegt het volgende :

“ In de korte maand regen,

is vette en is zegen. “

Met “vette” wordt hier “mest” bedoeld.

Mocht het nu echt beginnen winteren, wat wel niet het geval zal zijn, dan hoeven we niet zoveel meer te vrezen want zegt er een weerspreuk :

“ Maakt februari een brugge

sterk en straf,

meert die breekt ze weder af. “

En zo zijn we vandaag weer enkele weetjes rijker geworden, tot morgen ?

9 Februari  2006 was een bewolkte dag met even wat zon, maar ook met sneeuwbuien. De maximum temperatuur bedroeg toen 4,8° en die werd om 12u04 waargenomen. De minimum temperatuur werd 's morgens om 9u21 opgetekend en die bedroeg  1,1°.
9 Februari  2005 was een bewolkte dag waar het kwik steeg tot 10,4° om 14u09 opgetekend.  De minimum temperatuur bedroeg die dag 1,6° en die werd 's nachts om 0u10 waargenomen.
De warmste 9de februari sinds de waarnemingen van 1833 was deze van 1899 met 18,7°. - De koudste 9de februari ooit kwam in 1942 voor met  min 13,7°.

Vroeger en dan bedoel ik in de oudheid werd het opkomen vóór zonsopgang van Arcturus beschouwd als samen te gaan met stormachtig weder. Dit geloof is gedeeltelijk bewaard gebleven, en dat toont ons de mening, die in zekere streken en o.a. in Vlaanderen nog bestaat, dat een winderige Sinte-Apolloniadag belang zou hebben voor de oogst, vooral noorderwind zou erg welkom zijn. Weerspreuken verwoorden dit als volgt :

“ Voor de oogst is ’t altijd goed,

als ’t Sint-Aplonia waaien doet. “

Ietsje anders gezegd, maar met net dezelfde inhoud :

“ ’t Is voor de oest bizonder goed,

als ’t Sint-Aplonia waaien doet. “

Morgen zou het dus moeten waaien, en liefst nog een wind uit het noorden, maar of het dat morgen zal willen doen is vandaag nog een zeer groot vraagteken.

Ietsje lager in een apart hoofdstukje, kan je weer ietsje meer lezen over Sinte-Apollonia.

8 Februari  2006 was een bewolkte dag met een maximum temperatuur van 7,1° om 18u56 waargenomen. De minimum temperatuur werd om 18u56 opgetekend en die bedroeg toen  4,2°.
8 Februari  2005 was een erg zonnige dag waar het kwik om 14u51 gestegen was tot  9,5°.  De minimum temperatuur bedroeg die dag  min 4,7° en die werd om 4u11 opgetekend.
De warmste 8ste februari sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 1912 met 14,9°.  De koudste 8ste februari ooit kwam in 1895 voor met  min 15,7° !

inte – Apollonia werd, om haar standvastigheid in het belijden van het geloof, met zoveel woede in het aangezicht geslagen, dat de tanden uit haar mond vielen. Om die reden werd ze tegen de tandpijn gediend. Zij werd (wordt?) in veel kerken van het land, bij de PP. Predikheren vereerd. Nadat men de reliek gekust had, liet men zich voor een aantal jaren inschrijven in het broederschap en men noemde dat toen “ zijn tanden verkopen voor zoveel jaren “ Te Oedelgem(W-Vl.) werd de heilige in het Oostenveld vereerd. Wanneer daar in de omtrek iemand tandpijn had, zond men ze ter bedevaart naar het kapelleke van de zusters. In Leuven bestond dan weer de gewoonte dat men op deze dag voor de Sint –Antoniuskerk, potjes – fluitjes – wierookvaten enz. in aardewerk verkocht. De kinderen floten toen dat horen en zien verging, en ze speelde met wierookvaten waarin ze houtskool of papier verbranden, uiteraard om het wieroken na te bootsen. In West-Vlaanderen hield men zwijntjeskermis. Al de schoolkinderen mochten die dag in de oogst meewerken met de meester, die dan nuttige wenken wist te geven over het zaaien en maaien, de tarwe en het onkruid, de school en de maneloop. Ieder jaar stak hij zijn zwijntje tegen “ sint Ampleunis “ en maakte hij hutsepot voor de bengels.

Vandaag laat ik de dieren nog eens aan ’t woord en wel deze die soms heel vervelend kunnen zijn en die men muggen noemt. Lees maar eens wat de weerspreuken ons daar over vertellen :

“ Blazen in februari de muggen alarm,

houdt dan in maart uw oren warm.

Nog anders gebracht :

“ Februari muggendans,

geeft voor maart een slechte kans. “

Hopelijk krijgen we deze maand nog geen muggen te zien ?

Weten jullie waarom wij in februari de boeren het minst horen klagen ?  Zo neen, kijk dan eens een ietsje lager. Aan het eind van het hoofdstukje over Chrysolius, vindt u het antwoord daarop.

Morgen krijgt u dan weer alles te  horen omtrent Sinte-Apollonia die op 9 februari op bezoek komt.

7 Februari  2006 was een bewolkte zonloze dag met een maximum temperatuur van 8,7° om 13u44 waargenomen. De minimum temperatuur bedroeg toen 4° en die werd om 0u07 opgetekend.
7 Februari  2005 was een zonnige dag waar het kwik om 14u50 zijn hoogste punt bereikt had en dat liet 3,8° optekenen. De minimum temperatuur bedroeg die dag min 3,5° en die werd 's morgens om 5u24 waargenomen.
De warmste 7de februari sinds de waarnemingen van Ukkel was deze van 1990 met 15°.  De koudste 7de februari ooit kwam in 1895 voor met  min 18,3° !

Vandaag, 7 februari vertellen de oude volkskalenders een verhaal van Chrysolius. Neen dat is geen weerheilige maar het leek wel een enorm straffe man te zijn. De overlevering vertelt dat die man destijds onthoofd werd, waarna hij zijn hoofd in eigen handen nam en er mee op stap ging, helemaal weer naar huis ! Wat er bij zijn thuiskomst gebeurde wordt nergens verteld. Het inspireerde onze voorouders wel om Chrysolius als de schutspatroon tegen hoofdpijn te beschouwen, en hoe dat kwam hoef ik niet meer te vertellen neem ik aan. Wat ik u nog wel schuldig ben, is het antwoord op mijn vraag waarom men deze maand de boeren het minst hoort klagen. Dat is heel simpel, omdat februari de minste dagen telt natuurlijk.