Archief

http://www.knack.be/nieuws/belgie/is-meer-engels-in-het-hoger-onderwijs-wel-een-goed-idee/article-opinion-825297.html?utm_source=Newsletter-11/03/2017&utm_medium=Email&utm_campaign=Newsletter-RNBAVUKN&M_BT=849603721614

'Is meer Engels in het hoger onderwijs wel een goed idee?'

'Uiteraard is kennis van meerdere talen een zeer positieve zaak, maar het Nederlands mag daardoor niet in de verdrukking komen', schrijft Erik D'hamers van Vlinks. Hij benadrukt de troeven van het Nederlands als onderwijstaal.

Duits is één van de meest onderschatte talen in Vlaanderen. In verhouding spreken weinig mensen het, of zijn er weinig die Duits willen leren. In vacatures wordt er ook niet veel naar gevraagd, ook al is Duits in de industrie en de haven een zeer belangrijke taal. Ik merk bij sommige Vlamingen zelfs een afkeer van de Duitse taal, allicht om oorlogshistorische redenen. Redenen die zeer menselijk en begrijpelijk zijn, maar niet heel doordacht. De huidige generatie Duitsers kan je onmogelijk nog met de schuldvraag belasten, maar het 'genezingsproces' zal allicht nog enkele generaties vergen.

Met het Engels is het anders gesteld. Zowel in Vlaanderen als in Nederland is het de feitelijke tweede taal geworden, tevens mede als gevolg van het oorlogsverleden. Vlaamse bedrijven die ook in Wallonië actief zijn communiceren vaak onderling in het Engels, tot spijt van wie het benijdt. Uiteraard is kennis van meerdere talen een zeer positieve zaak, maar het Nederlands mag daardoor niet in de verdrukking komen.

DELEN

'Is meer Engels in het hoger onderwijs wel een goed idee?'

De Universiteit Gent en de Vlaamse onderwijsraad (Vlor) willen meer Engelstalige opleidingen. Momenteel mogen maximaal 6% van de bacheloropleidingen en 35% van de masters in een andere taal -in de praktijk meestal het Engels- gegeven worden en er moet ook steeds een Nederlandstalige versie van de desbetreffende opleiding bestaan. De Vlor wil deze quota afschaffen, quota die zelfs nog niet gehaald worden. Maar is meer Engels in het hoger onderwijs wel een goed idee?

De moeilijkheidsgraad van correct Engels wordt stevig onderschat. Wij denken als Vlaming wel dat we goed Engels spreken, maar de werkelijkheid is anders. Als je je enkel beroept op wat je passief leert via radio en tv, kom je vaak minder ver dan je zou willen. Stone coal English is geen Engels. En niet enkel studenten, maar ook docenten kunnen zich niet altijd goed in correct Engels uitdrukken. Dit draagt niet bij aan kwalitatief goed onderwijs.

Daarnaast kunnen we ons de vraag stellen of we hier wel de uitmuntende Engelstalige studenten zullen aantrekken? In heel wat gevallen krijgen we hier studenten en docenten van wie het Engels ook niet de moedertaal is, en de taal minder goed onder de knie hebben. Kan dit niet leiden tot een verschraling en verarming van de taal, én van het onderwijs? Bovendien kunnen we ons ook afvragen wat de gevolgen zijn voor het Nederlands. Als het steeds minder gebruikt wordt, wordt het Engels als onderwijstaal dan geen self fulfilling prophecy?

En wat met de gevolgen voor de kennis van het Frans en Duits bij onze studenten. Het is al erg gesteld met de evolutie van de talenkennis in Vlaanderen, wat we toch één van onze troeven mochten -en hopelijk in de toekomst terug mogen- noemen. Want talen ken je nooit genoeg.

Verengelsing van het hoger onderwijs is helemaal geen vooruitgang, maar wel een terugkeer naar het verleden. De argumenten van kardinaal Mercier tegen de vernederlandsing van de universiteiten van Leuven en Gent, waren dezelfde als de huidige argumenten voor de verengelsing. Mercier had geen principiële bezwaren tegen het Nederlands, maar bleef zijn hele leven overtuigd van de intellectuele superioriteit van het Frans als cultuur- en wetenschapstaal. Zijn starre houding tegenover de vernederlandsing van de universiteiten stond in schril contrast met de openheid die hem op vele andere domeinen kenmerkte.

Bovendien kan verengelsing van de universiteiten een drempel zijn voor nieuwkomers die zich eerst al het Nederlands machtig hebben gemaakt, of nog aan het vervolmaken zijn. Voor niet iedereen is Engels een tweede of derde taal, wat wij dikwijls wel vanzelfsprekend blijken te vinden. Voor nieuwe Vlamingen is het belangrijk dat ze in de eerste plaats goed en correct Nederlands leren, wat voor velen geen eenvoudige opdracht is. Bij sommigen gaat het zelfs heel moeizaam, niet iedereen is een polyglot. Ook wordt het met de leeftijd er niet gemakkelijker op om nog een nieuwe taal te leren. Wie na zijn twaalf jaar nog een nieuwe taal moet aanleren, ervaart veel meer moeilijkheden dan wie dat op jongere leeftijd doet. We mogen van nieuwkomers niet verwachten dat ze snel en onmiddellijk Nederlands kunnen, maar voor hun eigen belang en toekomst is het absoluut noodzakelijk dát ze het leren.

De verengelsing van ons hoger onderwijs dreigt het Nederlands te verdringen. Het Standaardnederlands hebben we absoluut nodig om mensen te verbinden; oude en nieuwe Vlamingen, jong en oud, Vlamingen en Nederlanders. Een sterke Nederlandse eenheidstaal is noodzakelijk voor het onderwijs, industrie, wetenschap, economische welvaart en sociale vooruitgang. Ook in de Europese Unie staan we sterker met een Nederlandse eenheidstaal. Daarbij aansluitend is het volgens ons geen goed idee om teksten te 'vervlaamsen' en dat we uit luiheid of gematigdheid een tussentaal, Verkavelingsvlaams of Soapvlaams gebruiken.

In 2014 schreven vier wetenschappers uit Amsterdam in een manifest voor het behoud van het Nederlands op de universiteit: "Waaraan meten we af of iemand beschaafd, geletterd en intellectueel gevormd is? Niet aan zijn of haar diploma's, niet aan postcode of tafelmanieren, en al helemaal niet aan de mate waarin hij of zij erin slaagt een lucratieve betrekking te verwerven. Datgene wat iemand toegang geeft tot de voorhoede van intellectuelen in een samenleving, is het vermogen zich, zowel mondeling als schriftelijk, foutloos, helder en genuanceerd uit te drukken in een taal waarvan hij of zij alle finesses doorgrondt. Vanzelfsprekend is het voor Nederlandse academici, zeker wanneer zij geesteswetenschappen beoefenen, van eminent belang dat zij zich goed kunnen uitdrukken in het Engels en moeiteloos Frans en Duits kunnen lezen, maar het is de perfecte beheersing van hun moedertaal die bepaalt of ze in eigen land kunnen meedraaien op het hoogste niveau."

Gelukkig vindt de Vlor zelf dat we waakzaam moeten blijven dat ook in de toekomst het Nederlands niet wordt verdrongen door het Engels. Ze gingen cijfermatig na wat de stand van zaken is van het gebruik van het Engels in het hoger onderwijs in Europa, en concludeerden dat het aanbod nog erg beperkt blijft. Enkel in Nederland dreigt de slinger over te slaan -60% van de universitaire opleidingen in Nederland wordt in het Engels gegeven- maar dat is zeker niet het voorbeeld dat de Vlor wil volgen.

To be, or not to be, that is the question. Als we in Vlaanderen mensen willen blijven verbinden en ons onderwijs hoogstaand willen houden, dan hebben we er alle baat bij om op te komen voor het behoud van het Nederlands in het hoger onderwijs en het gebruik van Standaardnederlands als eenheidstaal in Vlaanderen én in Nederland.

Erik D'hamers is kernlid van Vlinks.

 

********************************************************************************

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Aan: "redactie" <redactie@doorbraak.be>, "knack" <knack@knack.be>
Cc: "jo haazen" <jo.haazen@hotmail.com>, "Leo" <Leo@De-Cooman.be>, "Ivo Durwael" <ivo.durwael@telenet.be>, "Guy Tegenbos" <guy@tegenbos.be>, "Jo 0V0L Neirynck" <jo.neirynck@vlaanderen.be>, "Stephanie Van Campenhout" <Stephanie.VanCampenhout@vlaamsparlement.be>
Verzonden: Maandag 13 maart 2017 10:32:58
Onderwerp: 'Is meer Engels in het hoger onderwijs wel een goed idee?' - Knack, 11 03 2017

 

Geachte heer D’hamers, 


Graag enkele bedenkingen bij uw prachtig en moedig betoog voor het behoud van het Nederlands in het hoger onderwijs en het gebruik van Standaardnederlands als eenheidstaal in Vlaanderen én in Nederland. 

‘De moeilijkheidsgraad van correct Engels wordt stevig onderschat. Wij denken als Vlaming wel dat we goed Engels spreken, maar de werkelijkheid is anders.’ 

Vlamingen denken nogal vlug van zichzelf dat ze ‘meertalig’ zijn, maar ook hier is de werkelijkheid anders. Ik verwijs hiervoor, met alle respect overigens, naar het Marchal-Frans (wiens dochter An door Dutroux vermoord werd) en het Pfaff-Duits. U stelt overigens zeer terecht dat niet iedereen polyglot is. Het leren van een vreemde taal is immers geen sinecure. Wilfried Decoo, hoogleraar in Antwerpen en Provo (VS) en auteur van onder meer de lesmethodes Eventail en Vocapuces, drukte het als volgt uit: Wonderdokters vinden makkelijk aanhang, omdat taalonderwijs een moeilijke opgave is en velen dus openstaan voor wondermiddelen en de beloften die ermee gepaard gaan. Maar het is erg naïef te denken dat "native teachers" nu plots hét verschil zullen maken, of dat alle kleuters zomaar een vreemde taal vlot leren, of dat Internet het taalleren nu plots anders én vanzelf maakt. Nee, de tips stellen het duidelijk: je moet als leerder zélf, op allerlei wijzen, en zoveel mogelijk, dagelijks met de taal bezig bezig bezig zijn. (De Standaard 20/03/2001: Bezig, bezig, bezig zijn.) Ik ken veel mensen die dagelijks liever met hun handen bezig, bezig, bezig zijn!

De Amerikaanse journaliste Barbara Wallraff zei over het Engels: … and if it ever does become the universal language, many of those who speak it won't understand one another. (…) If we want to exchange anything beyond rudimentary messages with many of our future fellow English-speakers, we may well need help from something other than English. (…) And the difference between native speakers and second- or foreign-language speakers is an important one subjectively as well as demographically. The subjective distinction I mean will be painfully familiar to anyone who, like me, spent years in school studying a foreign language and is now barely able to summon enough of it to order dinner in a restaurant. (Maandblad “The Atlantic Monthly” - november-editie: “What global language?”  (http://www.theatlantic.com/cgi-bin/o/issues/2000/11/wallraff.htm - niet meer raadpleegbaar) 

Journaliste Catherine Vuylsteke schreef in ‘Weinig van die taallessen blijven hangen’ (dS Avond 06 03 2017) dat 90 % van haar studenten journalistiek, ondanks duizenden uren les, geen Frans spraken: Nooit nodig gehad, ziet u, mevrouw?

Deze ervaringen zullen velen onder ons met een ASO-verleden, eveneens ondanks vele les- en studie-uren Frans, Engels en Duits, bekend in de oren klinken. 

‘Het Standaardnederlands hebben we absoluut nodig om mensen te verbinden; oude en nieuwe Vlamingen, jong en oud, Vlamingen en Nederlanders.’ 

Als het zo is dat het leren van een vreemde taal (laat staan: meerdere talen) niet voor iedereen vanzelfsprekend is en dat een standaardtaal absoluut nodig is om mensen te verbinden, dan moeten daar ook voor het taalbeleid in de E.U. de nodige besluiten uit getrokken worden. 

Het officieel (1+2)taalbeleid (bij voorkeur zelfs: 1+3!) van de E.C. is een EUtopie, want niet haalbaar voor de modale Europeaan en dus ook discriminerend. Zelfs áls dat realiseerbaar zou zijn, is het niet efficiënt: het lost het communicatieprobleem niet op in een Unie met 24 (officiële) talen. Wie logisch, kritisch én realistisch kan/wil/durft denken weet dat alleen een Gemeenschappelijke Eenvoudige, Neutrale, Tweede (G.E.N.T.) taal de Europeanen op een democratische, niet discriminerende manier kan verbinden. Deze taal bestaat: de Internationale Taal Esperanto, haalbaar voor ‘iedereen’ wegens haar eenvoud en aanvaardbaar voor iedereen wegens haar neutraliteit. Al 130 jaar verbond/verbindt ze wereldwijd miljoenen mensen, arm of rijk, jong of oud, arbeider of intellectueel, over aardrijkskundige, levensbeschouwelijke, ideologische, culturele of welke grenzen dan ook, heen, met respect voor elkaars taal en cultuur. Talen verdelen, Esperanto verenigt! Het Engels mag dan wereldkampioen zijn op basis van de wet van de jungle: het recht van de sterkste, Esperanto is olympisch kampioen op basis van waarden: wederzijds respect, wederzijds begrip, gelijkheid, vriendschap, vrede… 

‘Want talen ken je nooit genoeg.’ 

U noemt kennis van meerdere talen een zeer positieve zaak. Ik ben het helemaal met u eens, maar, zoals u zelf aangeeft: niet iedereen is polyglot. Actieve meertaligheid is niet voor iedereen weggelegd. Enkele wetenschappelijke studies hebben aangetoond dat het leren van Esperanto als eerste vreemde taal niet alleen een betere kennis van de moedertaal oplevert maar ook het leren van andere, vreemde talen aanzienlijk vergemakkelijkt, zelfs met een tijdswinst van 30 %! Het bevordert bovendien het logisch, kritisch, analytisch denken. Zie:  http://www2.cs.upb.de/extern/fb/2/Kyb.Paed/loi/inhalt.htm | http://www2.cs.upb.de/extern/fb/2/Kyb.Paed/loi/inhalt.htm  en  http://www.esperantoresearch.org.uk/sites/default/files/site/files/esperanto_as_a_starter_language.pdf  en  http://www.esperantoresearch.org.uk/sites/default/files/site/files/s2l_poster_espres_2012.pdf | 
Wat het Latijn is voor de elite, is het Esperanto voor iedereen. Een dergelijk waardevol pedagogisch instrument voor het (taal)onderwijs botweg negeren, is onvergeeflijk. 

'Het Nederlands mag niet in de verdrukking komen.' 

Niet alleen het Engels als onderwijstaal in het hoger onderwijs, maar ook de officieuze status van het Engels als lingua franca brengt het Nederlands (en de vele andere 'kleinere' talen en culturen) in de verdrukking. De enige manier om de Angelsaksische pletrol tot staan te brengen is het aanbieden van een beter alternatief. Beter, omdat het sterke troeven heeft die het Engels niet heeft, zoals eenvoud en neutraliteit. Ook wat uitdrukkingsvermogen betreft, moet het Esperanto voor geen enkele etnische taal onderdoen, integendeel. Enkele getuigenissen om dit te staven: 

Paul Ariste: Wat uitdrukkingsvermogen betreft, komt geen enkele van de nationale talen die ik ken op gelijke hoogte met het Esperanto, verklaarde de befaamde taalkundige uit Tartu, die, behalve Esperanto, enkele tientallen talen beheerste. 

Maurice Genevoix: (Secrétaire Perpétuel de l’Académie Française): L’espéranto est en mesure d’exprimer les nuances les plus subtiles de la pensée et du sentiment, elle est propre à permettre, par conséquent, l’expression la plus juste, la plus littéraire, la plus esthétique et de nature à satisfaire les esprits les plus ombrageux et les plus particularistes, et il ne peut pas porter ombrage aux fidèles des langues nationales. (Une interview sur la Chaine Nationale - Paris, 18.02.1954) 

Umberto Eco: Uit taalkundig oogpunt is het een zeer, zeer goed gemaakte taal, uitermate economisch en efficiënt. 

Taalinitiatie in het basisonderwijs. 

In het basisonderwijs gaat Minister Crevits meer bekendheid geven aan de mogelijkheid om taalinitiatie in het Engels, Frans en Duits te voorzien wanneer de leerlingen het Nederlands voldoende onder de knie hebben. Opnieuw zullen Vlaamse kinderen gedurende talloze uren vreemde talen studeren en kunnen we ons de vraag stellen hoeveel van die taallessen bij de meesten zullen blijven hangen? Hoeveel van die Vlaamse kinderen zullen in hun latere leven bekwaam zijn een maaltijd te bestellen in onze buurlanden, laat staan in de Zuid- en Oost-Europese landen? Meertaligheid als norm: tot meerdere eer en glorie van de elite? 

Tijd om wakker te worden! 

Voor wie het gevaar van de dominantie van het Engels nog niet doorheeft, enkele uitspraken: 
De Britse minister van Buitenlandse Zaken, Boris Johnson , verwees in zijn toespraak op de conferentie van de Conservatieve Partij op 2 oktober 2016 naar het Engels als soft power: And that is soft power – the vast and subtle and pervasive extension of British influence around the world that goes with having the language that was invented and perfected in this country and now has more speakers than any other language on Earth and up the creeks and inlets of every continent on Earth, there go the gentle kindly gunboats of British soft power captained by Jeremy Clarkson (…) or just the BBC – and no matter how infuriating and shamelessly anti-Brexit they can sometimes be, I think the Beeb is the single greatest and most effective ambassador for our culture and our values. 

Ook de Amerikaan David Rotkopf doet zijn duit in het zakje. Hij stelt in zijn boek , "In Praise of Cultural Imperialism?" Foreign Policy, Number 107, Summer 1997, pp. 38-53: It is in the general interest of the United States to encourage the development of a world in which the fault lines separating nations are bridged by shared interests. And it is in the economic and political interests of the United States to ensure that if the world is moving toward a common language, it be English; that if the world is moving toward common telecommunications, safety, and quality standards, they be American; that if the world is becoming linked by television, radio, and music, the programming be American; and that if common values are being developed, they be values with which Americans are comfortable. 

Wie het behoud van de taalkundig-culturele verscheidenheid niet alleen in Europa maar in de hele wereld wil verzekeren en wie van mening is dat communicatie met anderstaligen voor 'iedereen' moet mogelijk zijn, heeft er alle belang bij het Esperanto als bondgenoot te omarmen. 

Geert van Istendael in DEUS EX MACHINA nr.100 - maart 2002: De taal van de toekomst: Het vaderland is in gevaar. 

Eén taal, ja, maar dan een taal zonder macht. Ik vind dat wij, Europeanen, het aan onszelf verplicht zijn zo'n taal te kiezen. Europa is verscheidenheid of is niet. Blijven wij zweren bij het Engels, dan worden wij niet alleen linguïstisch gelijkgeschakeld, wij worden ook nog eens doordrongen van het slechtste wat de Angelsaksische wereld te bieden heeft. Hij besluit als volgt: Zeg niet dat je niet gewaarschuwd was. Dat vaderland van me, desnoods verdedig ik het moederziel alleen. 

Als we ons (taal)onderwijs efficiënter willen maken en als we Europees/wereldwijd mensen willen blijven verbinden met behoud van de taalkundig-culturele verscheidenheid, dan hebben we er alle baat bij om op te komen voor het Esperanto als G.E.N.T.-taal en voor de implementatie van Esperanto als eerste vreemde taal in het onderwijs.


Vriendelijke groet,

 

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

 

 

 

 

 

 

 

Van dambord naar doolhof

Alle (zo niet: de meeste) opvoeders zijn het eens over het pedagogisch belang van structuur, orde en regelmaat in het leven, in de eerste plaats voor een kind maar ook voor volwassenen.

Een voorbeeld uit het begin van de 19de eeuw: Johannes Van den Bosch, generaal in het Nederlands leger, stichter van de Rijksweldadigheidskoloniën, eerst in de Noordelijke en daarna in de Zuidelijke Nederlanden. Hij wilde structuur, orde en regelmaat, belangrijke waarden voor een militair, in de geesten van landlopers en bedelaars brengen door hen in het dagelijks leven een strak leef- en werkritme op te leggen Op die manier wilde hij de verschoppelingen heropvoeden voor een nieuwe kans in de maatschappij. Dat weerspiegelde zich zelfs in de infrastructuur van de koloniën, de dambordstructuur: rechte straten, netjes onderhouden.

Ook in de opvoeding van kinderen zijn structuur, orde en regelmaat van groot belang. Getuige daarvan de structuurmethode die men in het onderwijs gebruikt om kinderen te leren lezen. Het is in Nederland en Vlaanderen de meest gebruikte methode voor aanvankelijk lezen. Sinds het verschijnen van de eerste versie van de methode in 1960 hebben bijna 10 miljoen kinderen met deze methode leren lezen.

Waarom zou men de kinderen dan geen talen leren via een eenvoudige, gestructureerde, rechtlijnige, doorzichtige methode? Deze methode bestaat al 130 jaar: Esperanto. Ze kan niet alleen als basistaal voor het (sneller) leren van andere talen dienen, ze biedt ook een taalbasis voor het leren begrijpen wat taal is, hoe ze gestructureerd is (taalbewustzijn). Deze structuurmethode (16 basisregels, geen uitzonderingen) blijkt ook nog het logisch, kritisch, analytisch denken te bevorderen, wat van belang is in de wetenschappelijke vakken, de creativiteit te stimuleren, het zelfvertrouwen (succeservaring)op te krikken en het leerplezier te verhogen. Tot grote tevredenheid van de leerkrachten!

Een pedagogisch principe waarover iedereen het eens is, is de geleidelijkheid: van eenvoudig naar moeilijk, van enkelvoudig naar samengesteld. Niemand haalt het in zijn hoofd de lessen rekenen te beginnen met het trekken van de vierkantswortel. Kinderen leren eerst tellen, dan de vier hoofdbewerkingen, enz. Toegepast op het taalonderwijs betekent dit: eerst een eenvoudige, gestructureerde (dambord)taal, Esperanto, dan de andere, moeilijke talen zodat de leerlingen minder gemakkelijk verloren lopen in de doolhof van regels, regeltjes, uitzonderingen en uitzonderingen op de uitzonderingen, die alle etnische of nationale talen kenmerken. 

Zou een (Europees) taalbeleid volgens het pedagogisch principe: van dambord naar doolhof, niet de innoverende en alternatieve leest kunnen zijn waarop het taalbeleid dient geschoeid?

 

 

 

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Aan: "Piet Vanavermaet" <Piet.Vanavermaet@UGent.be>
Cc: "jo haazen" <jo.haazen@hotmail.com>
Verzonden: Dinsdag 16 mei 2017 20:16:20
Onderwerp: Meertaligheid op school

 

Geachte professor van Avermaet,

 

 

Ik beluisterde zojuist uw bijdrage aan het programma Hautekiet van 15 mei 2017 op: https://www.radio1.be/moeten-leerlingen-op-school-vroeger-beginnen-met-het-leren-van-vreemde-talen.

In dit verband bekeek ik ook uw interessante uiteenzetting over Meertaligheid in het onderwijs op youtube: Meertaligheid in onderwijs | Piet van Avermaet | TEDxFlandersSalon. 

Louter informatief wil ik uw aandacht vragen voor Learn Esperanto first: Tim Morley at TEDxGranta. Dit filmpje biedt een innovatieve en alternatieve benadering van het taalonderwijs in de basisschool. Ik stuurde het ook naar de heer Hautekiet. Hopelijk kan het u inspireren?  Meer informatie hierover vindt u op: 

http://www.esperantoresearch.org.uk/site/publications/esperanto-starter-language-child-second-language-learners-primary-school-0

Professor Jo Haazen, Staatsuniversiteit Sint-Petersburg, die ik bovenstaande verwijzingen naar uw bijdragen i.v.m. taalonderwijs bezorgde, vroeg me per mail u volgende webpagina te bezorgen: https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=218658328635613&id=100014743428404. Het is zijn antwoord op een artikel van professor Johan De Caluwe (UGent) over de bedreiging van de Nederlandse taal in de Lage Landen, dat in KNACK en De Standaard verscheen: http://www.knack.be/nieuws/belgie/in-de-lage-landen-staat-de-nederlandse-taal-niet-onder-druk-van-engels/article-normal-849869.html?utm_source=Newsletter-08/05/2017&utm_medium=Email&utm_campaign=Newsletter-RNBAVUKN&&M_BT=5486104551726

Bij voorbaat hartelijk dank als u kennis zou willen nemen van de verstrekte informatie.

 

Met de meeste hoogachting,

  

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

 *****************************************************

 

Van: "Piet Vanavermaet" <Piet.VanAvermaet@UGent.be>
Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Cc: "jo haazen" <jo.haazen@hotmail.com>
Verzonden: Vrijdag 19 mei 2017 16:13:07
Onderwerp: RE: Meertaligheid op school

 

Beste Dan,

Heel veel dank voor deze info. Dit ziet er inderdaad zeer interessant uit.

Dit kan ik zeker gebruiken in verdere lezingen.

Groetjes,

Piet

 

********************************************************

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>

Aan: "Piet Vanavermaet" <Piet.VanAvermaet@UGent.be>

Cc: "Leo" <Leo@De-Cooman.be>, "staes" <staes_a_f@skynet.be>
Verzonden: Maandag 22 mei 2017 23:01:09
Onderwerp: Re: Meertaligheid op school

 

Geachte professor,

 

Hartelijk dank voor uw positieve reactie. Mag ik zo vrij zijn ook voor het volgende uw aandacht te vragen?

Vorig jaar heb ik, samen met geestesgenoot Ir. Leo De Cooman, heel actief deelgenomen aan het eindtermendebat op onsonderwijs.be. Wij pleitten voor wat professor Helmar Frank Sprachorientierungsunterricht (SpOU) noemt (http://www2.cs.upb.de/extern/fb/2/Kyb.Paed/loi/inhalt.htm ). Dit heeft de belangstelling gewekt van mevrouw Kathleen Helsen, voorzitter van de Vlaamse Commissie voor Onderwijs.

Op haar initiatief hebben enkele Esperantosprekers (waaronder mevrouw Kristin Tytgat, docent vreemde talen aan de VUB) op 10 mei 2017 in ‘de Guimardstraat’ een ontmoeting gehad met de werkgroep Nederlands die opgericht werd binnen de netoverschrijdende samenwerking rond taalbeleid Nederlands. Zij wilden heel graag de bevindingen en conclusies van het onderzoek naar Esperanto in het onderwijs horen en bespreken. De voorzitter van deze werkgroep is de heer Bart Masquillier.

Wij hebben daar ons standpunt toegelicht vooral op basis van het als bijlage toegevoegde Esperanto in het basisonderwijs. Dit is het proefschrift van de heer André Staes n.a.v. zijn studies interlinguïstiek aan de Universiteit Adam Mickiewicz (UAM) in Poznan. Hij belicht hierin de taalexperimenten van de laatste 100 jaar in verband met de propedeutische waarde van het Esperanto.

Ik vermoed dat dit eindwerk ook nog waardevolle informatie kan bevatten voor uw lezingen over meertaligheid in het onderwijs.

 

Met oprechte hoogachting,

 

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

 

 

 

 

 

 

Moeten leerlingen op school vroeger beginnen met het leren van vreemde talen?

Waarom beginnen we pas in het 5de jaar van het basisschool met een andere taal te leren? Moeten we niet eerder in een taalbad, vroeg Inneke Derooy zich af in een mail?

In België is er in ieder geval werk aan de winkel. In een onderzoek van Eurostat (2016) naar meertaligheid in het onderwijs, bengelt België helemaal achteraan in Europa. Maar 37 % van de kinderen uit het lager onderwijs komt in contact met een vreemde taal. 

Reageer

Leren we te laat een andere taal? Moeten we kinderen in het onderwijs vroeger in contact brengen met Frans, Engels, Duits of andere vreemde talen? 

 

Verzonden: dinsdag 16 mei 2017 4:19
Aan: hautekiet@radio1.be
Onderwerp: Een mail vanop de website.

In verband met het leren van talen in het basisonderwijs kan u misschien https://www.youtube.com/watch?v=8gSAkUOElsg eens bekijken? Het gaat over een innovatief en alternatief project om kinderen op een speelse wijze taalbewustzijn bij te brengen, wat een basis biedt voor een betere kennis van de moedertaal en het sneller leren van vreemde talen.

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Aan: "Guy Tegenbos" <guy@tegenbos.be>
Cc: "kathleen helsen" <kathleen.helsen@vlaamsparlement.be>
Verzonden: Woensdag 17 mei 2017 15:00:12
Onderwerp: Zijn we nu helemaal zot geworden?

 

 

Geachte heer Tegenbos,

  

Ik las zojuist het artikel: Zijn we nu helemaal zot geworden? Knack - 17 Mei 2017 Pagina 10.

Ik onthoud vooral: 

Guy Tegenbos : ‘Op andere momenten ziet de pers het dan weer helemaal niet aankomen. Geen hond had gedacht dat de brexit zou lukken, niemand hield er rekening mee dat Donald Trump Amerikaans president zou worden.

Dat geeft moed en vertrouwen wat betreft de kansen van het Esperanto in het onderwijs! ;-)

  

Fide kaj espere salutas,

  

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

****************************************************

Van: "Guy Tegenbos" <guy@tegenbos.be>
Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Verzonden: Woensdag 17 mei 2017 17:27:11
Onderwerp: Re: Zijn we nu helemaal zot geworden?

 

;-)

*************************************************** 

 

DE VOLKSKRANT

Tualeta mizero

SYLVIA WITTEMAN

Op zoek naar een oude druk van Theo Thijssens Het taaie ongerief stuitte ik op een fascinerend feit: er bestaat een vertaling van het boek in het Esperanto. Tot mijn onuitsprekelijke vreugde vond ik zelfs een exemplaar te koop, voor 9 lullige eurootjes. De volgende dag lag het al op mijn veelgeplaagde deurmat: La nevenkebla geno, momentoj de tualeta mizero uit 1947.

Nu kan ik geen Esperanto verstaan of spreken, maar Het taaie ongerief ken ik zowat uit mijn hoofd. Van de meeste bladzijden die ik opensloeg kon ik daarom een deel min of meer meelezen. Esperanto heeft bovendien altijd mijn warme belangstelling gehad. Iets dat zó goed bedoeld is en toch zo flagrant mislukt, is altijd boeiend door de inherente tragiek, en dat geldt wel vooral voor idealistische kunsttalen.

Professor Lejzer Zamenhof (de Reve-liefhebber kent hem uit Werther Nieland) bedacht Esperanto in 1887 als internationale, politiek neutrale brug tussen talen en culturen. Esperanto is gemakkelijk te leren, heet het, en dat geloof ik ook wel; dat wil zeggen, voor wie bekend is met Romaanse en Slavische talen. Wie opgegroeid is met Arabisch of Swahili zal er weinig in herkennen; die 'brug tussen culturen' bleef, in weerwil van Zamenhofs goede bedoelingen, beperkt tot de culturen die Zamenhof zelf kende en/of geschikt achtte.

Zamenhofs idee was, de Toren van Babel indachtig, dat het gezamenlijk spreken van één wereldtaal een eind zou maken aan veel ellende op de wereld. Daarbij ging hij voorbij aan een niet onbelangrijk gegeven: De meeste mensen willen geen taal spreken die door iemand achter een bureau bedacht is, hoe makkelijk en logisch die taal ook is. Ze willen gewoon de taal spreken die ze om zich heen horen.

Waar twee of meer talen naast elkaar bestaan, ontstaat vaak op natuurlijke wijze een zogeheten pidgin-taal, een mengelmoes, vaak met beperkt idioom en syntaxis. Mijn zoontjes uiten wel teksten als 'Ewa, ik pleeggg aanslaggg op de kutje van je moeder'; een goed voorbeeld van natuurlijk gegroeid, Amsterdams pidgin. Maar Esperanto was en bleef kunstmatig, al bestaan er een paar mensen die Esperanto als moedertaal hebben, zo las ik tot mijn begrijpelijke opwinding: dat moeten kinderen zijn van tweetalige, ongetwijfeld ook weer idealistische ouders.

Er bestaan overigens tientallen kunsttalen, de ene nog boeiender dan de ander, en lang niet allemaal met de braafste bedoelingen. Zo bedacht een voortvarende Duitser in 1917 het 'Kolonial-Deutsch', met het oog op de door Duitsland gehoopte uitbreiding van het Duitse Rijk in Afrika. In 1917 behelsde dat nog alleen Zuidwest-Afrika (wat tegenwoordig Namibië heet), maar de Duitsers vormden een doortastend volkje en wrochtten alvast een 'Vorschläge einer künftigen Deutschen Kolonialsprache in systematisch grammatikalischer Darstellung und Begründung'. Ze hadden nota bene al een ándere kunstttaal bedacht, het 'Wereldduits' maar die werd te moeilijk geacht voor de natuurvolkeren in Afrika. Het Kolonial-Deutsch zou daarom slechts 500 à 800 woorden en uitdrukkingen behelzen, en een zeer beperkte grammatica.

Met de Duitse koloniën is het allemaal toch een beetje anders gelopen, en het Kolonial-Deutsch stierf reeds in vitro een wisse dood. Ik kan er zelfs nergens een voorbeeld van vinden, of zelfs maar een woordenlijst. Met al mijn geestkracht probeer ik mij grote groepen Namibiërs voor te stellen die een soort kleuter-Duits spreken, maar ook dat lukt niet.

Gelukkig maar.

s.witteman@volkskrant.nl

 *****************************************************************************

Van: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>

Aan: "s witteman" <s.witteman@volkskrant.nl>
Verzonden: Zaterdag 20 mei 2017 11:38:39
Onderwerp: Tualeta mizero

 

Geachte mevrouw Witteman,

 

Graag enkele bedenkingen bij Tualeta mizero.

Iets dat zó goed bedoeld is en toch zo flagrant mislukt…  Maar Esperanto was en bleef kunstmatig...

’t Is maar wat u mislukt en kunstmatig noemt. Het volstaat Esperanto te googlen om vast te stellen dat, wat als een in-vitrotaal begon, ondertussen is uitgegroeid tot een levende taal die dagelijks in toenemende mate, wereldwijd (niet alleen beperkt tot de culturen die Zamenhof zelf kende en/of geschikt achtte) door jong en oud gebruikt wordt, zowel in rechtstreekse contacten als via het internet.

Zamenhofs idee was, de Toren van Babel indachtig, dat het gezamenlijk spreken van één wereldtaal een eind zou maken aan veel ellende op de wereld.

Hoewel het niet volstaat eenzelfde taal te spreken om elkaar te begrijpen (dat kunnen we dagelijks vaststellen): het  is wel handig, toch?

Ze willen gewoon de taal spreken die ze om zich heen horen.

Ik wens u veel succes toe om de talen te leren spreken die u in steden (en tegenwoordig ook in dorpen) om u heen hoort. U bedoelt waarschijnlijk dat u alleen Engels om u heen hoort. Dat Engels spreken zelfs voor Nederlanders niet zo vanzelfsprekend is, las ik enkele dagen geleden nog in Voetbal Internationaal - De Redder - COLUMN NICO DIJKSHOORN: Hans Kraay junior was wel erg lief. Hij interviewde de keeper van Feyenoord in een mengsel van ontroerend steenkolenengels en Esperanto. ‘Do you be aware of the saying Kuipvrees? Do you know that, Kuip-vrees? Let me say it different, do you know they saying Coip Fear?’ Prachtige vragen vlak na een behaald landskampioenschap. Dat willen de mensen weten, denkt Hans.

Er zijn mensen die het nog altijd niet willen weten. Zodra het woord Esperanto valt, treedt bij velen een soort Pavlov-reflex op: oogkleppen voor, oordopjes in en neusknijper op: we zien niks, we horen niks, we ruiken niks. Wat ruiken ze niet, hoor ik u denken? Het poepje, dat Esperantosprekers de maatschappij presenteren wat eenvoudige, eerlijke, efficiënte, economische en elegante communicatie betreft. Tualeta mizero, ĉu ne? ;-)

 

Vriendelijke groet,

 

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

BE2300 Turnhout

 

From: dan.vanherpe@telenet.be

Sent: Saturday, April 1, 2017 1:35 PM

To: ghislain.duchateau@telenet.be

Subject: Werkgroep 'Taalbeleid Nederlands' en 'ndn'

 

Geachte heer Duchateau,

 

Op 13 mei 2016 ontmoetten wij elkaar ter gelegenheid van het Onderwijsfestival in het Vlaams Parlement. In de ‘speakers corner’ was ik een aandachtig toehoorder van uw pleidooi: Nederlands als fundament voor duurzaam onderwijs. Na afloop bezorgde ik u de oubollige brochure: De sociopolitieke, pedagogische en culturele waarde van het Esperanto en de tekst die ik in de sprekershoek zou brengen.

Enkele dagen later kreeg ik een mail van mevrouw Kathleen Helsen, voorzitter van de Vlaamse Commissie voor Onderwijs, voor meer informatie over de propedeutische waarde van het Esperanto. Ondertussen zijn er meerdere mailcontacten geweest met als resultaat een ontmoeting op 10 mei 2017 met mevrouw Helsen en leden van de pedagogische begeleidingsdiensten die heel graag de bevindingen en conclusies van het onderzoek naar Esperanto in het onderwijs willen horen en bespreken. Ze willen dit doen binnen de netoverschrijdende samenwerking rond taalbeleid Nederlands, waarvoor een werkgroep is opgericht.

In verband hiermee zou ik u willen vragen of het ndn tot die werkgroep behoort? Als dit zo is, zou ik graag van u vernemen of u alle informatie over het Esperanto ontvangen heeft die ik aan mevrouw Helsen bezorgde? Ik denk hierbij o.a. aan de wetenschappelijke studies van professor Helmar Frank van de universiteit van Paderborn: Sprachorientierungsunterricht – Lingvo-orientiga Instruado en het Comenius project Springboard to Languages (S2L).

Ik wacht uw antwoord af om te weten of verdere contacten met ndn nuttig kunnen zijn als voorbereiding op de vergadering van 10 mei 2017.

  

Met vriendelijke groet,

 

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

******************************************************************

Van: "ghislain duchateau" <ghislain.duchateau@telenet.be>
Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Verzonden: Zaterdag 1 april 2017 19:45:34
Onderwerp: Re: Werkgroep 'Taalbeleid Nederlands' en 'ndn'

 

Geachte heer Dan Van Herpe,

Heel goed herinner ik mij onze ontmoeting tijdens het Onderwijsfestival. Ik heb thuis dan ook de documentatie die ik van uw groepje heb meegekregen doorgenomen.
In antwoord op uw vraag moet ik u evenwel meedelen, dat het Netwerk Didactiek Nederlands niet tot de door u genoemde werkgroep behoort.

In elk geval wens ik u succes met de ontmoeting op 10 mei e.k. en ook verder met uw strevingen voor het Esperanto.

Met mijn vriendelijke groeten

Ghislain Duchâteau
Vicevoorzitter NDN

******************************************************************

From: dan.vanherpe@telenet.be

Sent: Wednesday, May 24, 2017 4:55 PM

To: ghislain.duchateau@telenet.be

Subject: Fwd: Werkgroep 'Taalbeleid Nederlands' en 'ndn'

 

Geachte heer Duchateau,

 

Onze ontmoeting van 10 mei met de werkgroep rond Taalbeleid Nederlands en de Voorzitter van de Vlaamse Commissie voor Onderwijs, mevrouw Kathleen Helsen, was vruchtbaar. Wij vonden aandachtige toehoorders en hadden een interessant gesprek. Men vroeg wat tijd om de informatie te verwerken vermits het voor hen onbekend terrein was.

Alle deelnemers kregen van ons een map met informatie over Esperanto, waaronder bijgevoegd proefschrift Esperanto in het Basisonderwijs van de heer André Staes. Het is het eindwerk van zijn studies Interlinguïstiek aan de Universiteit Adam Mickiewicz (UAM) in Poznan. Hij belicht hierin de taalexperimenten van de laatste 100 jaar in verband met de propedeutische waarde van het Esperanto o.a. voor het leren van talen, de moedertaal inbegrepen. Met zijn goedkeuring stuur ik het door omdat het ook voor Netwerk Didactiek Nederlands interessante informatie kan bevatten.

Ik voeg nog enkele belangrijke verwijzingen naar experimenten toe in verband met de pedagogische meerwaarde die het Esperanto kan bieden bij het (taal)onderwijs.

1/ Het Sprachorientierungsunterricht (SpOU) van professor Helmar Frank (universiteit van Paderborn)

 (http://www2.cs.upb.de/extern/fb/2/Kyb.Paed/loi/inhalt.htm ).

2/ Een youtubefilmpje Learn Esperanto first: Tim Morley at TEDxGranta over het vijfjarig Brits experiment Springboard to Languages. Meer informatie hierover vindt u op:

http://www.esperantoresearch.org.uk/site/publications/esperanto-starter-language-child-second-language-learners-primary-school-0

Ook professor Piet van Avermaet (R.U.G.) heb ik deze informatie bezorgd na zijn bijdrage aan het programma Hautekiet van 15 mei 2017 ( https://www.radio1.be/moeten-leerlingen-op-school-vroeger-beginnen-met-het-leren-van-vreemde-talen). Hij was zeer geïnteresseerd.

Hopelijk kan deze informatie ook Netwerk Didactiek Nederlands inspireren?

 

Met vriendelijke groet,

 

Dan Van Herpe

Wouwerstraat 160

2300 Turnhout

 

******************************************************************

Van: "ghislain duchateau" <ghislain.duchateau@telenet.be>
Aan: "dan vanherpe" <dan.vanherpe@telenet.be>
Verzonden: Woensdag 24 mei 2017 17:25:09
Onderwerp: Re: Fwd: Werkgroep 'Taalbeleid Nederlands' en 'ndn'

 

Geachte Dan Van Herpe,

Met genoegen heb ik uw bericht gelezen.

Daarin ligt wel heel veel informatie vervat over het Esperanto en zijn mogelijkheden voor onderwijs.
Ik stuur uw bericht dan ook graag door naar de andere bestuursleden van het Netwerk Didactiek Nederlands (NDN)

Met mijn vriendelijke groeten

Ghislain Duchâteau

 

******************************************************************

Op https://www.vlaamsparlement.be/commissies/commissievergaderingen/1139821 staat: Vraag om uitleg over eerste hulp bij meertaligheid op de website van Klasse

van Koen Daniëls aan minister Hilde Crevits 2122 (2016-2017)

Op de website van Klasse vond ik: 

https://www.klasse.be/69181/5-ted-talk-sprekers-onderwijs/#comment-13033

Daar plaatste ik volgende bijdrage.

Mag ik uw aandacht vragen voor Learn Esperanto first: Tim Morley at TEDxGranta. Dit filmpje biedt een innovatieve en alternatieve benadering van het taalonderwijs in de basisschool. Meer informatie hierover vindt u op:

http://www.esperantoresearch.org.uk/site/publications/esperanto-starter-language-child-second-language-learners-primary-school-0. U kan ook mevrouw Kathleen Helsen, voorzitter van de Vlaamse Commissie voor Onderwijs, hierover contacteren.

 

Vriendelijke groet,

 

Dan Van Herpe
Wouwerstraat 160
2300 Turnhout

 

Op zoek naar een «neutrale» wereldtaal.

 

In de oudheid was het Grieks de handelstaal van de toen bekende wereld rond de Middellandse zee. Daarna werd de rol van het Grieks overgenomen als gevolg van de overheersing van het Romeinse Rijk en de Roomse Kerk die het Latijn als "lingua franca" invoerden. Hierdoor werd de taal Seneca het idioom van de intellectueel en de wetenschap.

Vanaf de 18e eeuw groeide de macht van Frankrijk waardoor de taal van Voltaire tot in de 20ste eeuw de belangrijkste taal werd van de wetenschap, de handel en de diplomatie. Door de vereniging van een aantal Germaanse koninkrijken en de daarop volgende opkomst van de Duitse natie groeide het aanzien van de taal van Goethe en werd het Duits gedurende meerdere decennia de belangrijkste taal van vorsers en wetenschappers over heel de wereld, hoezeer wij dat door historische trauma's ook trachten te ontkennen.

Ofschoon het Frans als literaire en diplomatieke taal nog even stand hield werden beide talen - het Frans en het Duits - na WO II door het Engels verdrongen als gevolg van geopolitieke machtsverhoudingen, gepaard met militaire en economische druk. Deze laatste verschijnselen zijn blijkbaar de belangrijkste middelen om zich aan de hele wereld op te dringen.

Hoe lang deze imperialistische taaltoestanden duren zullen mogelijke toekomstige machtsverschuivingen in de wereld uitwijzen. Welke taal de rol van het Engels dan zal overnemen is vooralsnog nog onbekend, maar het zal wellicht opnieuw een taal zijn die ons opgedrongen wordt door het economisch en militair overwicht van een natie die niet afziet van geweld om zijn egocentrische prerogatieven te verwezenlijken.

Ik zie maar een oplossing om de onstabiele taalsituatie-door-de-eeuwen-heen te keren nl. het internationaal invoeren van een rationeel en humaan idioom dat niet gedreven wordt door louter economische, politieke en militaire machten, d.w.z. een neutraal idioom dat bezield is met "alternatieve waarden" zoals gelijkheid en eerbied voor alle volkeren, talen en culturen, een grammaticaal en fonetisch eenvoudig communicatiemiddel dat vanuit meer zuivere democratische beginselen de hele mensheid kan dienen.

Is het toevallig dat Esperanto de "taal van de hoop" heet, de enige blijkbaar geslaagde en geniaal ontworpen neutrale voertaal die reeds in vele landen en media zijn weg gevonden heeft... ondanks de inertie en het scepticisme van Jan Modaal die gedreven wordt door vooroordelen, onwil en onwetendheid. Om het ideaal van een neutrale, internationale taal te verwezenlijken dient elk land evenwel een deel van zijn soevereiniteit af te staan in dienst van de gemeenschap... ook die landen die menen dat zij de beste stuurlui zijn en zich zonder schroom boven de Verenigde Naties stellen.

 

Prof. J. W. Haazen,

Staatsuniversiteit Sint-Petersburg.

Voor meer info over Jo Haazen: https://nl.wikipedia.org/wiki/Jo_Haazen