|
10 diepgaande dingen waarmee de ziel geconfronteerd kan worden op het uur van de dood, geleid door de leer van Thomas van Aquino en de wijsheid van de Kerk. - Living Faith Daily
1 de ziel is in het stervensuur volledig bewust, niet langer afgeleid door het lichaam of afgestompt door de tijd. Volgens St Thomas van Aquino is de menselijke ziel niet gemaakt van materie. Ze is spiritueel en onsterfelijk, in staat om te kennen, zich te herinneren en lief te hebben, zelfs zonder het lichaam. Dat betekent dat op het moment dat de ziel het lichaam verlaat, ze verder denkt, ze ziet, ze begrijpt. En wat ze als eerste ziet, is de waarheid van haar eigen wezen. Alles wordt duidelijk.
Elke beslissing, elke intentie, niet zoals wij het zagen, maar zoals God het ziet. Er is geen verwarring in de ziel na de dood. Alleen helderheid. Daarom leert de Kerk dat de dood niet het einde is. Het is het moment waarop de ziel aan haar eeuwige weg begint. Voor hen die met liefde en nederigheid leefden, brengt dit moment vrede. Voor hen die in trots of onverschilligheid leefden, kan het een ander soort licht brengen. Een licht dat eerst blootlegt voordat het geneest.
2 De ziel kan haar oordeel tegenkomen. Geen proces, geen debat, maar een enkel moment van totaal begrip. Sint Thomas van Aquino legt uit dat wanneer de ziel zich van het lichaam scheidt, zij onmiddellijk voor de tegenwoordigheid van God wordt gebracht, niet in de ruimte, maar in de waarheid. Dit staat bekend als het bijzonder oordeel. Op dat moment ziet de ziel zichzelf volledig in het licht van Gods heiligheid.
Er is geen verwarring, geen veinzen, geen excuses. Zij weet met volkomen helderheid of zij God heeft gekozen of zich van Hem heeft afgewend. En uit die kennis komt de eeuwige richting van de ziel voort: de hemel, het vagevuur of de hel.
De Catechismus 1022 zegt: "Ieder mens ontvangt zijn eeuwige vergelding in zijn onsterfelijke ziel op het moment van de dood. Het is niet God die veroordeelt, maar de ziel die het ziet en ermee instemt. Voor sommigen brengt dit onbeschrijflijke vreugde, voor anderen verdriet, maar nog geen wanhoop. Want voor veel zielen begint gerechtigheid met barmhartigheid in het vagevuur.
3 De ziel kan iets tegenkomen dat niet met menselijke ogen te zien is, maar wel zeer reëel is. Op het moment van de dood wordt de geestelijke wereld zichtbaar voor de ziel. En volgens St Thomas van Aquino omvat dit zowel engelen als demonen. Gedurende ons leven heeft onze beschermengel ons vergezeld, ons stilzwijgend beschermd, geleid en voor ons bemiddeld. Maar in de dood staat die engel naast ons, niet alleen als beschermer, maar ook als getuige.
En als de ziel in vriendschap met God heeft geleefd, brengt de aanwezigheid van de engel vrede. Het weerspiegelt de de ziel behoort tot het licht. Maar voor de ziel die de genade heeft verworpen, kan de aanwezigheid van een ander soort worden gevoeld. Demonen die die ziel ooit in het leven verleidden, kunnen haar nu omringen met haat, beschuldigen, bespotten en zelfs proberen haar in wanhoop te slepen.
Niet omdat ze macht hebben, maar omdat ze de door de ziel gekozen scheiding van God weerspiegelen. Wat op dat moment wordt geopenbaard, is niet nieuw. Het was er altijd al, alleen onzichtbaar. Nu ziet de ziel het gezelschap dat ze had en degene aan wie ze werkelijk toebehoort.
4 De ziel kan zijn finaliteit tegenkomen. Op het uur van de dood maakt de ziel geen keuzes meer, omdat haar keuze reeds is gemaakt. Sint Thomas van Aquino leert dat de dood het einde markeert van de aardse reis van de ziel en het einde van haar vermogen om haar fundamentele richting te veranderen. Er zijn geen tweede kansen, geen verborgen achterdeuren; geen reïncarnatie.
De Kerk heeft altijd het idee verworpen dat zielen in andere vormen terugkeren of meerdere levens leiden, zoals de Schrift zegt: het is voorbestemd dat de mens eenmaal sterft en daarna komt het oordeel. Dit komt omdat in werkelijkheid elke dag van ons aardse leven gevuld is met uitnodigingen om te kiezen voor genade of zonde, licht of duisternis, liefde of zelfzucht. En wanneer de dood komt, bezegelt die die keuze uit respect. Want God eert de vrijheid die Hij ons gaf, zelfs als we die gebruikten om weg te lopen.
5 De ziel kan onvoorstelbare vreugde ervaren. Als de ziel op het moment van de dood in een staat van genade verkeert, gereinigd van doodzonde en gericht op God, begint de hemel, niet als een plaats van wolken of fantasieën, maar als wat Sint Thomas van Aquino de zalige aanschouwing noemde, het directe, eeuwige en volmaakte zien van God zelf. In die aanschouwing vindt de ziel wat zij was ervoor gemaakt. Elk verlangen wordt vervuld. Elke wond wordt genezen. Elke vraag verstomt in het licht van de goddelijke liefde.
Er is geen geloof meer, want de ziel ziet. Geen hoop meer, want de ziel bezit. Alleen liefde blijft over. En die liefde is eindeloos. De heiligen beschrijven de hemel als een voltooiing, een huwelijk van de ziel met haar Schepper. En hoewel de hemel eeuwig is, begint de vreugde op het moment dat de ziel erin binnentreedt, zonder uitstel. Want wanneer de ziel God toebehoort, laat God haar niet wachten om thuis te komen.
6 De ziel kan Zijn genade ervaren door vuur. Niet het vuur van straf, maar het vuur van zuivering. Sint Thomas van Aquino leert dat veel zielen sterven in Gods genade 6 De ziel kan genade ervaren door vuur. Niet het vuur van straf, maar het vuur van zuivering. Sint Thomas van Aquino leert dat veel zielen sterven in Gods genade, maar nog niet volledig voorbereid zijn om de straling van zijn aanwezigheid binnen te treden. Wonden van zonde, aanhoudende gehechtheid aan aardse zaken.
En omdat niets onzuivers de hemel kan binnengaan, gaan deze zielen door wat de Kerk het vagevuur noemt. Het is genade. In het vagevuur wordt de ziel niet veroordeeld. Ze wordt voltooid. De pijn die ze voelt, is de pijn van de liefde. Het verlangen om dicht bij God te zijn, maar nog niet klaar om Hem volledig te omarmen. Het is een hoopvol lijden, een verlangen dat zuivert. De catechismus noemt het een reinigend vuur en St Thomas van Aquino bevestigt dat gebeden van de levenden, met name de Heilige Mis, deze zielen kunnen bijstaan op hun reis, omdat liefde niet eindigt bij de dood en onze plicht jegens elkaar evenmin.
7 De ziel kan scheiding ervaren. Niet omdat God de ziel verwerpt, maar omdat de ziel God uit eigen wil heeft verworpen. St Thomas van Aquino bevestigt dat de hel niet van buitenaf wordt opgelegd. Het is de toestand van een ziel die sterft in doodzonde en volledig voor zichzelf kiest boven God, trots boven barmhartigheid, duisternis boven licht. God bood steeds weer genade aan, maar de ziel weigerde. En zo ervaart de ziel bij de dood de volle last van die weigering, een zelfuitsluiting van de aanwezigheid van God.
Dit is wat de Kerk leert als de hel: de eeuwige afwezigheid van liefde. Sint Thomas zegt dat de grootste kwelling van de hel het verlies is van de zalige aanschouwing. De ziel weet eindelijk waarvoor ze gemaakt is en weet dat ze die nooit meer kan bereiken. Dit is niet bedoeld om te beangstigen. Het is bedoeld om te ontwaken, want God wil niet dat iemand naar de hel gaat. Maar liefde moet, om liefde te zijn, vrijheid respecteren. Zelfs wanneer die vrijheid ervoor kiest om weg te gaan.
8 De ziel kan haar volledige bewustzijn ervaren. Ze begint niet opnieuw in een ander leven. Ze gaat gewoon verder, bewust, persoonlijk en eeuwig. Sint Thomas van Aquino leerde dat de menselijke ziel van nature in staat is tot denken, geheugen en liefde, zelfs zonder lichaam. Na de dood lost de ziel niet op. Ze vergeet niet en ze reïncarneert niet. Het idee om terug te keren als iemand of iets anders behoort tot andere wereldbeelden, maar heeft nooit tot het katholieke geloof behoord.
De Schrift zegt dat het de mens is beschikt eenmaal te sterven en daarna komt het oordeel. Hebreeën 9:27. Sterker nog, de ziel wordt zich na de dood bewuster, niet minder. Bevrijd van de afleidingen en beperkingen van het lichaam, ziet ze met meer helderheid, vooral de eeuwige gevolgen van haar eigen keuzes. Er is geen reset, geen ontsnapping door te vergeten, alleen de waarheid in haar geheel.
9 De ziel kan de reden van haar bestaan ontdekken. Elke ziel, ook die van jou, is geschapen voor één ultiem doel: God kennen, Hem liefhebben en voor eeuwig met Hem verenigd zijn. Sint Thomas van Aquino leert dat het diepste verlangen van het menselijk hart God zelf is. En op het uur van de dood wordt dat verlangen onmiskenbaar. Niets anders geeft voldoening. Niets anders doet ertoe. Op dat moment begrijpt de ziel waarvoor ze werkelijk gemaakt is.
De ziel ziet in dat elke vreugde in het leven slechts een schaduw was van de eeuwige vreugde waarnaar ze nu reikt. Zelfs de ziel die het vagevuur binnengaat, draagt deze hoop omdat ze weet dat zuivering geen afwijzing is, maar een voorbereiding op de vereniging. En zelfs de ziel die verloren gaat, draagt nog steeds het teken van wat ze bestemd was te worden. Want niemand is gemaakt voor de hel. Geen enkele ziel was ooit bedoeld om alleen te zijn. We zijn gemaakt voor God en niets minder zal ooit genoeg zijn.
10 De ziel kan een gezicht ontmoeten. Geen symbool, geen herinnering, maar de levende aanwezigheid van degene die haar geschapen heeft. Sint Thomas van Aquino leert dat het uiteindelijke doel van elke ziel is om God zelf van aangezicht tot aangezicht te aanschouwen. Dit is de zalige aanschouwing. De directe, onbemiddelde ervaring van het goddelijke wezen. En wanneer de ziel voor Hem staat, zal ze weten: hiervoor ben ik gemaakt. Hier wees mijn leven naar toe.
Dit is het moment dat ik aanvaardde of waarvan ik me afkeerde. Niemand ontkomt aan dit moment. Er is geen derde weg. Elke ziel moet de confrontatie aangaan met degene die haar leven gaf en teruggeven wat ze geworden is. Voor de heilige is dit moment vreugde. Voor de nederigen is het genade. Voor de trotse is het vuur. Maar voor iedereen is het waarheid, en waarheid vernietigt niet. Ze openbaart: Je bent niet gemaakt voor angst. Je bent gemaakt voor de waarheid. En de waarheid is dit: Je ziel zal niet verdwijnen.
Ze zal voor God staan, volledig gekend, diep geliefd en geroepen tot de eeuwigheid. Leef dus nu voor wat eeuwig duurt. Kies voor genade. Zoek genade. Blijf dicht bij de sacramenten. En blijf je voorbereiden om degene te ontmoeten die je gemaakt heeft.
|