|
Of je nu hoofdpijn, buikpijn of kiespijn hebt: slik een aspirientje of een paracetamolletje en het ongemak verdwijnt.
Hoe kan dat? Hoe weet zo'n pil waar in het lijf de pijn moet worden bestreden?
De wetenschapsredactie van de Volkskrant zocht het uit.
Pijn wordt meestal veroorzaakt door een weefselbeschadiging in het lichaam, verduidelijkt Frans Russel, hoogleraar farmacologie en toxicologie aan het Nijmeegse UMC St Radboud.
Dat gebeurt als je met een hamer op je duim slaat of een kies laat trekken maar ook als je buikpijn of spierpijn hebt.
Door die beschadiging treedt er lokaal een ontstekingsreactie op.
Dan worden stofjes gevormd die in het weefsel de pijnreceptoren op de uiteinden van de zenuwen stimuleren.
De pijnprikkel die zo ontstaat, wordt via zenuwbanen naar het ruggenmerg gestuurd en komt in de hersenen aan, waar het ongemak wordt herkend als pijn.
Zoeken zelf hun weg
Pijnstillers weten niet waar ze moeten zijn, zegt Russel. Ze komen via het bloed in het hele lichaam terecht en zoeken zelf hun weg.
Ontstekingsremmende middelen, zoals aspirine en ibuprofen, bereiken automatisch de plek waar de pijn is ontstaan en remmen daar de vorming van zogeheten prostaglandines, een hormoonachtige stof.
Daardoor vermindert niet alleen de pijnprikkel, maar ook de ontstekingsreactie.
Als een infectie ontstaat, komen die prostaglandines ook vrij in de thermostaat van de hersenen, waardoor het lichaam reageert met koorts.
Daarom zijn die ontstekingsremmers ook effectief bij het verlagen van de koorts.
Het werkingsmechanisme van paracetamol is nog steeds niet precies opgehelderd, zegt Russel.
Het middel remt in elk geval niet de ontsteking op de plek van de pijn.
Waarschijnlijk wordt door het slikken van paracetamol de vorming van prostaglandines in de hersenen geremd, waardoor de pijnprikkels verminderen.
'Het maakt dan niet meer uit waar de pijn vandaan komt.'
Emotionele ervaring
Pijn, benadrukt Russel, blijft echter een emotionele ervaring.
Er bestaan grote verschillen in pijnbeleving tussen mensen. Die worden beïnvloed door psychische, sociale en culturele factoren.
Emoties kunnen hoofdpijn of buikpijn oproepen, angst en stress kunnen pijn verergeren.
En andersom: een kind voelt minder pijnprikkels na een kusje van mama op een geschaafde knie.
En pijnstillers stillen deels de pijn door een placebo-effect: het besef dat we een pil slikken om de pijn te verminderen, heeft ook een beetje een suggestieve werking !!
|
